98 research outputs found
The original striking aspects of commentary of Qutb al-din al-Shîrâzî (d. 710/1311) Fath al-Mannān
No full textÖzellikle yazılış amacı bakımından tefsir geleneğinden farklı olarak halk için, öğüt verme ve zamanına yön verme maksadı ile yazılmıştır. Bunun yanında çeşitli görüşlere yer verme ve görüşler arasında tercihte bulunma dışında yazarın kendi tasarrufunun az bulunduğu derleme türü, tefsir dışı konuların genişçe yer aldığı ve yazarın önemsediği bir kısım konuları birden fazla yerde tekrarladığı bir eserdir. Müfessirin, zamanındaki bilim dallarında uzman olmasına karşın bilimsel izahlara yeterince yer vermemesi, kısmen de olsa riv âyetleri bilimsel görüşlere tercih etmesi, temsilcilerinden sayıldığı İşrâkî felsefeye yok denece k kadar az yer vermesi yanında İşrâkî görüşleri eleştirel mahiyette ifadelere de yer vermesi ve döneminde yazılan tefsirlerde kaynak sıkıntısı çekilmesine karşın çok sayıda kaynaktan istifade ile tefsirini yazmış olması tefsiri kendine özgü kılan yönlerdendir.Even though it has the features of its contemporary commentaries and is a product of its age s requirements, Kutbuddin Al-Shirazi s commentary has some unique aspects that differ from others. Especially it differs from others in the purpose of written. It was written for the public, for counselling them and giving direction to its era. In addition, it gives place to different opinions and makes choices between them. This commentary is a kind of compilation that has little of its author s authority. It includes some topics that are far from commentary broadly and repeats the topics that the author cares about more than once. The features that make this co mmentary original are that the commentator does not give place enough to the scientific explanation although he is an expert on sciences in his time, he prefers although partially- narrations to scientific views, he gives place a little or no to the philo sophy of Illumination even though he is counted as one of the representatives, he gives place to some critical statements on Illumination views and he wrote his book using much more resources than his conte m- poraries who suffered from the lack of resources
DURING WORLD WAR I. A RUSSIAN HOSPITAL SHIP SUNK IN THE BLACK SEA: PORTUGAL
No full textBu çalışmanın amacı, I. Dünya Savaşında Karadeniz kıyı kesiminin bombardımanıyla başlayan, Rize’nin ele geçirildiği ve Trabzon’un ise işgal hazırlıklarının yapıldığı esnada, Karadeniz kıyı kesimindeki yaralı Rus askerlerini toplamak için görevlendirilen Portugal adlı Kızılhaç gemisinin bir Alman denizaltısı tarafından batırılmasını ele almaktır. Savaş öncesi dönemde Messageries Maritimes adlı şirkete yolcu ve posta vapuru olarak hizmet veren gemi, Osmanlı Devleti’nin Boğazı kapatmasıyla Karadeniz’de kaldı. Bu durum üzerine, şirket gemiyi Rus idaresine devretti. Kızılhaç hastane-gemisi olarak yeniden düzenlenen gemi Doğu Karadeniz kıyı şeridindeki Rus yaralılara yardım için görevlendirildi. 30 Mart 1916 tarihinde gemi, bir Alman denizaltısı tarafından batırıldı. Gemide bulunan çok sayıda insanın hayatını kaybetmesiyle uluslararası bir soruna dönüşen bu olay, gerek olay öncesi ve gerek olay sonrası mevcut şartlar ele alınarak incelenmektedir.The purpose of this study is to analyse the hospital ship Portugal which was sunk during the World War I, the period beginning with the bombardment of the Black sea coast, the Russian occupation of Rize, and the attempt to occupy Trabzon. The ship, serving as a passenger and mail ferry on behalf of the company Messageries Maritimes in the pre-war period, remained in the Black Sea after the Ottoman State had closed the Straits. Consequently, the company donated the ship to the Russian government. The ship, redesigned as a hospital-ship, was assigned to help the wounded Russian soldiers in the coastal strip of the Eastern Black Sea coast. On March 30, 1916, the ship was sunk by a German submarine. This incident, considered an international problem due to the loss of many people on board, will be analysed taking the circumstances existing before and after the incident into account in this study
Turkish-Soviet Relations Between Courtesy and Rivalry: Establishment and Activities of the Soviet Consulate in Artvin (1921-1924)
No full textAfter the 1877-1878 Russo-Turkish War, Artvin remained under Russian administration for approximately forty years. Following the Mondros Armistice in 1918, it was subsequently occupied by the British and the Georgians, and by early 1921, it was once again placed under Turkish control. In this new period, within the framework of friendly relations with Soviet Russia, consulates and embassies were established by both countries. The appointment of Ali Fuat Cebesoy as Ambassador to Moscow and the sending of the Soviet diplomatic mission to Ankara were concrete diplomatic steps. As a reflection of these steps, the Soviet Consulate in Artvin was established towards the end of 1921. The aim of this study is to examine the period in light of reports prepared by Aleksandr Mitrofanoviç Detisov (1921-1924), the first Soviet Consul in Artvin, which are currently held in the Russian Federation Foreign Policy Archive. The study explores the process of the consulate’s establishment in Artvin, a gateway to Soviet Russia, the competition and trust issues behind Turkish-Soviet friendship relations, the use of Soviet transition permits as a political pressure, the socio-economic changes in Artvin, the antiSoviet and pro-Soviet movements, and the early steps of Turkish-Soviet relations
19. Yüzyıldan Cumhuriyet'e Rize
No full textEDİTÖRLER’DEN
M.Ö. 7. yüzyıla kadar uzanan bir geçmişe sahip olan Rize, tarih bo
yunca farklı inanç ve kültür yapılarına sahip insanlar ve toplulukların
yerleştiği bir yerleşim yeri olmuştur. Kent ve çevresi 1461’de Osmanlı
egemenliğine girerek yeni bir medeniyet dairesi içerisinde varlığını de
vam ettirmiştir. Böylece 15. Yüzyıldan itibaren Osmanlı idaresindeki kent
farklı bir kimlik kazanmıştır.
Son zamanlarda tarih yazımı alanında en yaygın araştırma sahaların
dan biri de şehir tarihi çalışmalarıdır. Ancak artan bu ilgiye karşın Rize
üzerine yeterli derecede çalışmanın yapıldığını söylemek zordur. Bizler
bu boşluğu bir nebze olsun doldurmak amacıyla böyle bir çabaya giriştik.
Uzun bir hazırlık döneminin ardından büyük bir özenle hazırladığımız
böyle bir eseri tamamlanın sevinci içerisindeyiz. Bu kitap, 19. yüzyıldan
Cumhuriyet’e kadar geçen süre içinde Rize’nin tarihi geçmişini ele almak
üzere tasarlanmıştır. Çalışmada, Osmanlı Devleti’nin en buhranlı döne
mini oluşturan 19. yüzyılda Rize’nin siyasi, idari, kültürel, sosyal, beşerî
ve ekonomik durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Zaman dilimi ola
rak 1789-1923 tarihleri, mekân olarak da kent ve ilçelerinin oluşturduğu
yakın çevresi ele alınmıştır. “19. Yüzyıldan Cumhuriyet’e Rize” adını ver
diğimiz çalışma bölge üzerine var olan eksiklikleri gidermeyi ve bölge
tarihinin bilinmeyen birçok hususunu ortaya koymayı hedeflemektedir.
Yazarları tarafından daha önce herhangi bir yerde yayımlanma
mış özgün çalışmalardan oluşan bu eser altı bölümden oluşmaktadır.
Çalışmanın ilk bölümünde idari yapı, ikinci başlıkta, genel siyasi gelişme
ler, üçüncü başlıkta, beşerî gelişmeler, nüfus, göç ve yerleşme ele alınmış
tır. Dördüncü bölümde ekonomi, beşinci bölümde, eğitim, altıncı bölüm
de ise sosyal ve toplumsal tarih konuları incelenmiştir. Böylece Yakınçağ
Rize tarihine ilişkin meseleler genel başlıklar halinde derli toplu şekilde araştırmacılara ve okuyuculara sunulmuştur. Çalışmada, BOA, Vakıflar,
Hakkı Tarık Us, İSAM, İBB Atatürk Kitaplığı, Milli Kütüphane arşivlerin
de yer alan Tahrir, Mühimme, Ayniyat gibi fonlarda yer alan arşiv bel
geleri yanında konu ile yakın ilgisi bulunan kitap, makale, tez ve bildiri
gibi araştırma eserlerden yararlanılmıştır. Konuları anlaşılır kılmak için
gerekli yerlerde tablolar ve grafikler kullanılmıştır.
Yaptıkları özverili çalışmalarıyla Rize tarihine katkı sağlayan meslek
taşlarımızı emekleri için kutluyoruz. Rize’ye böyle bir kültür hazinesi
kazandırdığımızdan dolayı editör ekibi olarak çok mutlu ve sevinçliyiz.
Ancak şunu da ifade etmek gerekir ki, Rize’nin söz konusu döneminin ta
rihini tümüyle ortaya koyduğumuz iddiasında değiliz. Elbette çalışmanın
bazı eksik tarafları vardır. Bu bakımdan, araştırmamızın incelenmeyen
parçaların araştırılmasını ve konuyla ilgili daha geniş çalışmaları teşvik
edeceğini ümit ediyoruz.
Araştırmada, yazarların karşılaştıkları zorlukları sundukları her türlü
destekle aşmamıza yardımcı olan, araştırmalarımızın kitaba dönüştürül
mesinde bizleri teşvik eden, desteğini esirgemeyen Rektörümüz Prof. Dr.
Hüseyin Karaman’a teşekkürü bir borç biliriz. Ayrıca çalışmanın yayına
hazırlanmasında teknik yardımlarını esirgemeyen Öznur Yıldırım’a te
şekkür ederiz. Bu çalışmanın özelde Rize ve genelde Osmanlı şehir tarihi
araştırmalarını teşvik etmesini dileyerek eserimizi, Rize’ye ve kültürümü
ze hizmet etmiş bütün emek sahiplerine ithaf ediyoruz.
Editörler
Rize 202
Examination of some interpretive problems related to women in the context of historicity
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Temel İslam Bilimleri Bilim DalıFelsefi bir kavram olarak tarihsellik ve tarihselcilik meselesi 16. ve 19. yüzyıllar arasındaki süreçte tarih ilminin tekrardan şekillenerek gelişme ve değişim gösterdiği bir süreç içerisinde ortaya çıkarak ilk kez Almanya'da zikredilen bir konu olmuştur. Bu, tarih ilminden ne anlaşılması gerektiği felsefî tartışmalar süreci olarak bu sürece bağlı birtakım kavramların hasıl olduğu bir dönemdir. Tarihselcilikten kastedilen şey tarihe ait olanın metodunu anlama yöntemidir. Önce batı dünyasında ortaya çıkan ve sonra Hint alt kıtalarına kadar yayılan ve nihayet İslâm dünyasına da ulaşan tarihsellik meselesi Türkiye'de henüz yeni yeni yankı bulmuştur. Müslüman tarihselcilerin kendilerine referans olarak gösterdikleri Fazlurrahman vb. düşünürler, Kur'ân-ı Kerîm'in tarihsel olduğunu söyleyerek Kur'an'ın kendi tarihi içinde anlaşılması ve yaşanan dünyanın şartlarına göre yeniden yorumlanması gerektiğini savunmuşlardır. Kadınların şahitliği, mehir hakları, çok evlilik yapamamaları, erkeklerden daha az miras almaları ve dövülmeleri gibi meseleler tarihsellik tartışmalarına konu olmuş ve günümüze göre yeniden yorumlanması gerektiği savunulmuştur. Bu çalışmada geleneksel ve modern dönem tefsirlerinin konuyla ilgili ayetlere bakışları ortaya konulmaya çalışılmış, tarihselcilerin argümanları da buna göre değerlendirilmiştir. Kur'ân-ı Kerîm, metin ve hitap şekliyle tarihsel olarak kabul edilse bile hükümleri evrenseldir ve sonsuza kadar geçerlidir.As a philosophical concept, the issue of historicity and historicism emerged in a period in which the science of history was reshaped, developed and changed in the period between the 16th and 19th centuries, and became a subject mentioned for the first time in Germany. This is a period in which a number of concepts related to this process emerged as a process of philosophical discussions about what should be understood from the science of history. What is meant by historicism is the method of understanding the method of what belongs to history. The issue of historicity, which first emerged in the Western world, then spread to the Indian subcontinent and finally reached the Islamic world, has only recently found an echo in Turkey. Fazlurrahman etc., which Muslim historicists use as their reference. Thinkers have argued that the Quran is historical and that it should be understood within its own history and reinterpreted according to the conditions of the world in which we live. Issues such as women's testimony, dowry rights, not being able to have multiple marriages, receiving less inheritance from men, and being beaten have been the subject of historicity debates and it has been argued that they should be reinterpreted according to today's times. In this study, the views of traditional and modern period commentators on the relevant verses have been tried to be revealed, and the arguments of historicists have been evaluated accordingly. Even if the Holy Quran is considered historical in its text and address, its provisions are universal and valid forever
Laiklik, positivist laisizm ve Türkiye
No full textCataloged from PDF version of article.Includes bibliographical references (leaves 88-104).The present study is an attempt to investigate an important aspect of Turkish
secularism in the intellectual realm. According to the author of this study,
positivism of the nineteenth century shaped one aspect of the intellectual content
of Turkish secularism.
In this study, it is also intended to conceptualize secularity and to define its
dimensions. Furthermore, the issues of Islam and secularity, and secular
dimensions in the Ottoman classical age were discussed. According to the author,
Turkish positivist secularism is related with both of these issues.
While doing so, this study attempted to consider Turkish secularism in the
context of modernization problem.by Ali Resul Usu
The rise of a port in the caucasia: The Port of Poti (1856-1914)
No full textPoti, under the Ottoman rule served as a barrier for the security of the Caucasian coasts and inlands. Its defensive function has become more prominent as a result of Russia’s policy of expanding its borders. The city’s entry into Russian rule in 1829 brought about the rise of a new port on the Ottoman border; It has experienced a rapid development and transformation, especially with the withdrawal of Trabzon-Tabriz trade to Russian territory and the commercial facilities, Poti has become the main port of Tbilisi, the administrative center of the Caucasus. The aim of this study is to analyze the change with the emergence of new ports with Russia’s expansion from north to south, in other words, the development of Poti in terms of port and urbanization and its competition process with the ports of Redut Kale, Sukhumi, Batumi and Trabzon in the light of Russian and Ottoman sources
19.yy'da Osmanlı Devleti'nde Himâyecilik
No full textOsmanlı Devletinde XVI. yüzyıldan itibaren siyasi ve ekonomik nedenlerle yabancılara verilen kapitülasyonlar zamanla imparatorluk sınırları içerisinde yabancıların kendi hukuklarına göre yaşamalarına imkân tanımıştır. Bu ayrıcalık yabancıların hizmetlerinde bulunan kişilere de sağlanmıştır. Osmanlı tebaası olan gayrimüslimlerin sosyal ve ekonomik nedenlerden dolayı bu kesimle yakınlaşması devletin ekonomi ve toplumsal hayat üzerindeki hâkimiyetini azaltmıştır. Avrupa ile yakınlaşırken, Osmanlı toplumundan uzaklaşan bir ayrıcalıklı sınıf ortaya çıkmıştır. Bu sınıf her türlü dini, siyasî ve ekonomik alanda Avrupalılar tarafından himâye edilmiştir. Bu düzensizliği ortadan kaldırma adına birçok yenilik yapılmıştır. Ne var ki; birçoğu yetersiz kalmıştır. Gayrimüslimlerin Avrupalı devletlerle olan yakınlaşması son dönem Osmanlı toplumunda gayrimüslimlerde bağımsızlık isteği olarak ortaya çıkmışken, Müslüman kesimde ise yönetim şeklinin değiştirilmesi yönünde tezahür etmiştir. Osmanlı Devleti kanunlar, düzenlemelerle bunu önleme faaliyetlerinde bulunmuştur. 1914 yılında kapitülasyonlar tek taraflı olarak ve 1923 Lozan Barış Antlaşmasıyla da tamamen kaldırılmıştır
Changing political boundaries in the black sea and fisheries: Turkish-Russian fishing practices in crimea and its surroundings (1774-1917)
No full textThis study aims to examine the transformation of the Black Sea from a "Turkish lake" into an arena of rivalry between the Ottoman Empire and the Russian Empire through the lens of fishing activities, thereby revealing the local-level impacts of this broader geopolitical shift. In the eighteenth and nineteenth centuries, the population policies implemented by Russia along the Crimean coast resulted in the relocation of local communities to inland areas, which in turn weakened the existing fishing culture and reduced production capacity. Although this economic and demographic vacuum was initially filled by Ottoman fishermen from Anatolia, Russia's long-term objective was to develop fishing activities conducted by its own subjects. To this end, the empire pursued scientific research, made targeted investments, and introduced legal regulations to consolidate its economic autonomy in the region. These developments are evaluated comparatively based on archival documents, consular reports, and other primary written sources from the period. The findings indicate that the initial cooperation between Ottoman fishermen and Russian authorities gradually gave way to mounting conflicts over issues such as territorial waters, border violations, citizenship status, taxation practices, and coastal security. This process suggests that the Black Sea was not merely a resource-rich fishing ground but also a fluid and dynamic frontier, where the struggle for influence between the Ottoman Empire and Russia unfolded. In this context, fishermen appear not as passive victims of imperial competition, but as active agents capable of adapting to changing and often challenging circumstances
Reflection of recitation differences on meaning in Ruhu'l-Beyan interpretation
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tefsir Ana Bilim Dalı, Tefsir Bilim DalıBu çalışmada, Bursevî'nin Ruhu'l-Beyan tefsirinde okunuş farklılıklarına değinilen ayetler tespit edilerek bunların manaya yansımaları gösterilmiştir. Ayrıca yazarın okunuşunu verip hangi kıraate ait olduğunu bildirmediği ayetlerin hangi imamlar tarafından farklı okunduğu ilgili kaynaklardan tespit edilerek kayda geçirilmiştir. Bununla birlikte anlam bütünlüğü sağlamak ve farklı okunuşun anlam üzerindeki tesirini tam yansıtabilmek adına, yer yer, ayetlerin siyak ve sibakları da dikkate alınarak değerlendirmeleri yapılmıştır. Aynı şekilde, ilgili ayetteki kıraat faklılığının anlama etkisini yansıtabilmek adına farklı müfessirlerin konu hakkındaki değerlendirmelerine de, ihtiyaç duyuldukça, yer verilmiştir.In this study, the verses in which reading differences are mentioned in Bursevî's Ruhu'l-Beyan commentary were identified and their reflections on meaning were shown. In addition, the verses that the author gave the reading but did not specify which recitation they belonged to were determined and recorded from relevant sources by which imams read them differently. However, in order to ensure semantic integrity and to fully reflect the effect of different readings on the meaning, the verses have been evaluated, taking into account their siyak and sibak. Likewise, the evaluations of different commentators on the subject are included, when necessary, in order to reflect the understanding effect of the difference in recitation in the relevant verse
- …
