2,311 research outputs found
Z Komborni do Gręboszowa. Stanisław Pigoń i Jakub Bojko
No full textThe paper is an attempt at adding several remarks and comments to what is already known about the artistic profile, as well as writing and research techniques applied by Stanisław Pigoń. Its basic idea is to outline certain literary similarities between the author of Z Komborni w świat and Jakub Bojko, a generation older writer and a man of the people from Gręboszów, a village in the Małopolska region. Starting with more or less explicit data in Stanisław Pigoń’s works, the author of the paper observed some genological, ideological and formal-linguistic levels in terms of those literary parallels in the works of both writers. According to the author, the collected data, as well as conclusions reached on their basis, could prove contributive to a better recognition of Stanisław Pigoń’s artistic profile and achievements. Moreover, it may be a starting point to an urgent and comprehensive study into the idiolects of both Stanisław Pigoń and Jakub Bojko, his spiritual ancestor.Artykuł jest próbą zgłoszenia kilku uwag i dopowiedzeń do istniejącego stanu wiedzy na temat sylwetki twórczej oraz tajników warsztatu pisarskiego i badawczego Stanisława Pigonia. Zasadniczy zamysł opracowania skupia się na zarysowym ukazaniu pewnych linii powinowactw piśmiennictwa autora Z Komborni w świat z o całe pokolenie starszym pisarzem i trybunem ludowym, Jakubem Bojką, rodem z małopolskiej wsi Gręboszów. Wychodząc od mniej lub bardziej eksplicytnie zawartych danych w pismach Stanisława Pigonia, polem obserwacji owych paralel twórczych autor artykułu uczynił niektóre genologiczne, ideowe oraz formalno-językowe płaszczyzny pisarstwa obydwu postaci. W opinii autora zgromadzone dane oraz wyprowadzone na ich podstawie wnioski mogą stanowić przyczynek tak do lepszego rozpoznania sylwetki i dokonań twórczych wielkiego syna ziemi krośnieńskiej, jak też stanowić zalążek do pilnego i całościowego opracowania idiolektu tak Stanisława Pigonia, jaki i też jego duchowego antenata – Jakuba Bojki
From Kombornia to Gręboszów. Stanisław Pigoń and Jakub Bojko
No full textArtykuł jest próbą zgłoszenia kilku uwag i dopowiedzeń do istniejącego stanu wiedzy na temat sylwetki twórczej oraz tajników warsztatu pisarskiego i badawczego Stanisława Pigonia. Zasadniczy zamysł opracowania skupia się na zarysowym ukazaniu pewnych linii powinowactw piśmiennictwa autora Z Komborni w świat z o całe pokolenie starszym pisarzem i trybunem ludowym, Jakubem Bojką, rodem z małopolskiej wsi Gręboszów. Wychodząc od mniej lub bardziej eksplicytnie zawartych danych w pismach Stanisława Pigonia, polem obserwacji owych paralel twórczych autor artykułu uczynił niektóre genologiczne, ideowe oraz formalno-językowe płaszczyzny pisarstwa obydwu postaci. W opinii autora zgromadzone dane oraz wyprowadzone na ich podstawie wnioski mogą stanowić przyczynek tak do lepszego rozpoznania sylwetki i dokonań twórczych wielkiego syna ziemi krośnieńskiej, jak też stanowić zalążek do pilnego i całościowego opracowania idiolektu tak Stanisława Pigonia, jaki i też jego duchowego antenata – Jakuba Bojki.The paper is an attempt at adding several remarks and comments to what is already known about the artistic profile, as well as writing and research techniques applied by Stanisław Pigoń. Its basic idea is to outline certain literary similarities between the author of Z Komborni w świat and Jakub Bojko, a generation older writer and a man of the people from Gręboszów, a village in the Małopolska region. Starting with more or less explicit data in Stanisław Pigoń’s works, the author of the paper observed some genological, ideological and formal-linguistic levels in terms of those literary parallels in the works of both writers. According to the author, the collected data, as well as conclusions reached on their basis, could prove contributive to a better recognition of Stanisław Pigoń’s artistic profile and achievements. Moreover, it may be a starting point to an urgent and comprehensive study into the idiolects of both Stanisław Pigoń and Jakub Bojko, his spiritual ancestor
Recenzja: "Zmierzch i świt. Stanisław August i Rzeczpospolita 1764–1795" / Aleksandra Antoniewicz, Rozalia Kosińska, Piotr Skowroński (red.). Warszawa: Neriton, 2015. ISBN: 978-83-7543-373-9
No full textZmierzch i Świt… jest pokłosiem konferencji o identycznym tytule, która odbyła się w lipcu 2014 r. z okazji 250. rocznicy koronacji Stanisława Augusta Poniatowskiego. W porównaniu z wieloma wydawnictwami pokonferencyjnymi funkcja tego tomu wykracza poza upamiętnienie jednego z wielu wydarzeń naukowych
Theory and Practice of Parochial Preaching in the late 18th-century Polish-Lithuanian Commonwealth
No full textIn the last decades of the 18th century, a few Polish dioceses were governed by representatives of the Catholic Enlightenment. Their pastoral activities focused on the reform of the priesthood and, especially, on the duty of preaching. Despite being perceived as members of a single group, their ideas differed to the point of being mutually contradictory. Interpretation of the ideological differences among these bishops is the preliminary aim of the paper. I examined pastoral letters and preacher handbooks written by four of these bishops: Michał Poniatowski, Ignacy Massalski, Wojciech Skarszewski, and Porfiriusz Skarbek-Ważyński. However, my main concern is the social practice of parochial preachers in their dioceses. I was interested in the methodology of sermonizing, the frequency of preaching topics, and the style and content of homilies delivered by clergy. I based my research on pastoral visitations, especially from the Diocese of Płock, providing information about the printed collections of sermons used by parochial clergy as well as the texts they wrote. The main conclusions are as follows: the clergy adopted to some extent only those reforms which were adjusted to their parochial needs and were supported by administrative pressure. Regardless of theoretical programs, preaching in the Commonwealth was changing in the direction of “Enlightened Tridentine Catholicism.” This means that the clergy accepted an enlightened style and language and a focus on morality, but not models of social and natural worlds. However, by rejecting the latter, they avoided enhancing the process of division between popular and elite
The Collection of Bishop Stanisław Karnkowski of 1579
No full textThe proceedings of Tridentine Council (1545-1563) bore fruit in the form of a dynamic development of the reformatory activity of the Catholic Church. At the provincial synods of the Gniezno province a need was born to work out a new collection of church law on the basis of the Tridentine reformatory legislature. This work of codification was undertaken by the Bishop of Włocławek Stanisław Karnkowski in 1579. This paper discusses in turn the author of the collection, the causes for the collection, the sources of codification, the approval of the Holy See, the editorial method used in the collection and the legal value of the bills contained in it. The paper closes with a statement that the collection of 1579 was private, although it gained popularity in pastoral care, and even served as a point of reference for the new, official codification of Polish church law
„Calizna”. From the peculiarities of Stanisław Pigoń's idiolect (based on the diary „Z Komborni w świat”)
No full textArtykuł jest próbę zwrócenia uwagi na charakterystyczne właściwości języka pism Stanisława Pigonia – wybitnego historyka literatury i zarazem pisarza twórczo odwołującego się do ludowych zasobów polszczyzny. Opracowanie ma charakter mikroanalizy, polegającej na prześledzeniu rodzaju oraz statusu semantycznego wybranych jednostek leksykalnych w tekście wspomnieniowego utworu Stanisława Pigonia Z Komborni w świat, powszechnie uważanego za klasyczny gatunek polskiej literatury pamiętnikarskiej. Obiektem szczegółowej prezentacji i analizy autor artykułu uczynił pojedynczy leksem calizna, którego obecność w twórczości memuarystycznej Stanisława Pigonia pośrednio wskazuje na o wiele szerzej pojęte właściwości Jego języka i warsztatu pisarskiego. W końcowej części opracowania znalazły się także zarysowo ujęte wytyczne wychodzące naprzeciw potrzebie bardziej całościowego opisu idiolektu Pigonia – uczonego i pisarza.The article is an attempt to draw attention to the characteristic features of the language of the writings of Stanisław Pigoń - an outstanding literary historian and at the same time a writer who creatively referred to the folk resources of Polish language. The study has the character of a microanalysis based on tracing the type and semantic status of selected lexical units in the text of Stanisław Pigoń's memoir piece Z Komborni w świat, commonly regarded as a classic genre of Polish memoir literature. The author of the article made the single lexeme calizna the object of detailed presentation and analysis, the presence of which in Stanisław Pigoń's memoiristic work indirectly points to much broader properties of his language and writing technique. The final part of the paper also contains outline guidelines to meet the need for a more comprehensive description of the idiolect of Pigoń – scholar and writer
Stanisław Barańczak in underground publishing
No full textThe author presents the work of Stanisław Barańczak published underground
Stanisław Majewski (1944–2020). Flashback
No full textAim: Presentation of the scientific, didactic and organizational achievements of Dr. Stanisław Majewski. Methods: An analysis of source materials. Results: P resentation of t he biography, a nd scientific a nd d idactic achievements of Stanisław Majewski. His teaching experience and career at the Jan Kochanowski University. His system of values in various aspects of life. Conclusions: Stanisław Majewski is the author of several dozen scientific, didactic and methodological articles as well as many scientific reviews. He is the author of three books important for Polish education. He influenced many generations of students
Józef Kazimierz Kossakowski and the Everyday Life of Priests in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Period of Enlightenment
No full textIn the late eighteenth century, the distance between the changing norms and values and the unchanging material conditions of priests’ everyday lives grew rapidly. The aim of this article is to explore and understand the life and work of the bishop of Livonia, Józef Kazimierz Kossakowski. He was the author of Ksiądz pleban [The Parson], one of the most acknowledged parenetic books promoting new social obligations of priests, however his actions were far from the ideals he promoted. His case is especially interesting because he also wrote a diary describing his life from the childhood to becoming a bishop.XVIII amžiaus pabaigoje augo takoskyra tarp sparčiai besikeičiančių normų ir vertybių sistemos bei feodalinės sistemos gniaužtuose išliekančių Abiejų Tautų Respublikos parapijų dvasininkijos kasdieninio gyvenimo sąlygų. Daugelis religinės raštijos kūrėjų siūlė įvairias pertvarkos idėjas. Kai kurias šių idėjų ėmėsi įgyvendinti vyskupai, šiandien žinomi kaip apšviestosios katalikybės ir katalikiškosios
Apšvietos atstovai. To meto dvasininkų keliamų idėjų ribotumas buvo susijęs su beneficijų sistema, apibrėžusia tiek bažnytinių pajamų šaltinius, tiek ir išrinkimo į bažnytines pareigybes būdus. Kunigo karjera priklausė nuo jo kilmės ir turimų patronų įtakos, bet ne nuo sugebėjimų ar asmeninių nuopelnų. Turtingų parapijų klebonai visas savo pareigas „deleguodavo“ vikarams, o pastarieji, turėdami per menką aprūpinimą, neretai savo išlaikymo kaštus perkeldavo ant tikinčiųjų pečių. Šio straipsnio tikslas yra remiantis Livonijos vyskupo Juozapo Kazimiero Kosakovskio kūrybos analize atskleisti įtampą, išryškėjusią tarp Apšvietos epochos idealų ir feodalinės tikrovės. Livonijos vyskupas buvo vieno kompleksiškiausių
ir radikaliausių projektų, siekusių pakeisti dvasininkų kasdienybę, autorius, savo idėjas išdėstęs moralistiniame romane Kunigas klebonas (Ksiądz pleban). Drauge puikiai išmanydamas beneficinės sistemos realijas, J. K. Kosakovskis sugebėjo jas tinkamai išnaudoti asmeninei gerovei kurti. Šią savo veiklą, neretai akivaizdžiai priešingą deklaruotoms idėjoms, jis aprašė atsiminimuose. Remiantis šiais šaltiniais, per asmeninės dvasininko refleksijos prizmę analizuojama reali ir postuluojama parapinės dvasininkijos kasdienybė Apšvietos epochoje
Stanisław Majerski – autor projektów zakopiańskiej Księżówki : Stanisław Majerski – the author of the “Księżówka” building’s in Zakopane projects
No full textAbstrakt:
Autor prezentuje nowe ustalenia dotyczące autorstwa budynku Księżówki w Zakopanem. W Żołyni, niewielkiej miejscowości w województwie podkarpackim, znajduje się Zbiór Dąbrowskich z Żołyni liczący kilka tysięcy projektów. Wśród nich autor odnalazł dzieła architekta Stanisława Majerskiego, m.in. projekty dla Księżówki w Zakopanem. Projekty dla tego obiektu, sygnowane także przez Majerskiego, odszukał również w Archiwum Narodowym w Krakowie. Analiza projektów wykazała, że wspomniany architekt był autorem murowanej części Księżówki. Jest to nowe ustalenie, ponieważ dotychczas budynek przypisywany był Eugeniuszowi Wesołowskiemu. Autor przedstawia także hipotezę, że powstała w okresie międzywojennym na miejscu dawnej Adasiówki drewniana część budynku również mogła zostać zrealizowana według projektu Stanisława Majerskiego.
Summary:
The Author presents new findings regarding the authorship of the ‘Księżówka’ building in Zakopane. Żołynia, a small town in the Subcarpathian Voivodeship, seats the Żołynia Dąbrowski Collection with several thousand projects, among which the author found the works of the architect Stanisław Majerski, including the projects of the ‘Księżówka’ in Zakopane. What is more, he found this object’s designs in the National Archives in Krakow, signed by Majerski as well. The analysis performed indicated the authorship of the above-mentioned architect pertaining to the brick part of the ‘Księżówka’, which is a new finding in this matter, because the building was previously attributed to Eugeniusz Wesołowski. The Author also presents a hypothesis stating that the wooden part of the building, erected during the interwar period on the site of the former ‘Adasiówka’, could also had been erected based on Stanisław Majerski’s design
- …
