1,721,036 research outputs found
Dolnołużycki i górnołużycki – języki zagrożone czy wymierające?
Full text linkLower- and Upper-Sorbian of the protestant Upper Lusatia are extincting languages. Upper Sorbian in catholic Upper Lusatia is an endangered language. The Lusatians will eventually loose the fight for their national and linguistic survival because the majority of them care mainly for the material comfort and the national aims are of secondary importance. The author finds the Lusatians themselves responsible for the current linguistic situation in Lusatia
Polskie i innosłowiańskie słowniki języka pisarzy (na tle leksykografii niesłowiańskiej oraz roli pisarzy w kodyfikacji i rozwoju języków)
Full text linkPolish and Other Slavic Dictionaries of Writers’ LanguagesIn the introductory remarks, the author reflects on the role of writers in shaping languageand culture, as well as on the development of both non-Slavic and Polish theories concerningwriters’ language dictionaries. The chief concern of the article is an overview of 22 significantPolish and Slavic writers’ language dictionaries, with a special emphasis on the notablecontributions of Polish and Russian lexicography. Polish dictionaries, in particular, are recognizedfor their exemplary scholarly quality. This topic warrants further in-depth analysisand could form the basis of a comprehensive monograph.In the introductory remarks, the author reflects on the role of writers in shaping language and culture, as well as on the development of both non-Slavic and Polish theories concerning writers’ language dictionaries. The chief concern of the article is an overview of 22 significant Polish and Slavic writers’ language dictionaries, with a special emphasis on the notable contributions of Polish and Russian lexicography. Polish dictionaries, in particular, are recognized for their exemplary scholarly quality. This topic warrants further in-depth analysis and could form the basis of a comprehensive monograph
PROBLEMY NORMALIZACJI I KODYFIKACJI W HISTORII JĘZYKA DOLNOŁUŻYCKIEGO I JĘZYKA GÓRNOŁUŻYCKIEGO
Full text linkThe subject of the article is a process of standardisation and codification of the Upper Sorbian and LowerSorbian languages. The author enumerates and reviews the most important grammars and dictionaries codifying the Sorbian language, stresses the influence of the Maćica Serbska cultural and educational associations on arriving at a common Upper Sorbian standard and demonstrates the role of the Czech language in developing Sorbian standards.The subject of the article is a process of standardisation and codification of the Upper Sorbian and LowerSorbian languages. The author enumerates and reviews the most important grammars and dictionaries codifying the Sorbian language, stresses the influence of the Maćica Serbska cultural and educational associations on arriving at a common Upper Sorbian standard and demonstrates the role of the Czech language in developing Sorbian standards
The issues of standardization and codification in the history of the Upper Sorbian and Lower Sorbian languages
No full textThe subject of the article is a process of standardisation and codification of the Upper Sorbian and LowerSorbian languages. The author enumerates and reviews the most important grammars and dictionaries codifying the Sorbian language, stresses the influence of the Maćica Serbska cultural and educational associations on arriving at a common Upper Sorbian standard and demonstrates the role of the Czech language in developing Sorbian standards
Idioms in Croatian’s foreign didactics
No full textWydział Filologii Polskiej i Klasycznej: Instytut Filologii SłowiańskiejFrazeologia jest namacalnym dowodem na działanie jednej z najczęstszych ludzkich operacji myślowych, będącej efektem skłonności ku metaforycznemu rozumieniu i opisywaniu świata. Okazuje się, że sposób, w jaki człowiek kreuje swój własny językowy obraz świata jest inny w różnych kulturach. Wiele wspólnot językowych, np. słowiańską, łączy wprawdzie daleko idące podobieństwo skojarzeń, jednakże nigdy nie jest ono całkowite. Z treści pracy doktorskiej wynika, że studenci filologii chorwackiej niemalże wcale nie znają chorwackiej frazeologii. Autorka poszukuje więc przyczyn tego stanu rzeczy i sposobów rozwiązania powstałego problemu. Stawia sobie kilka zadań:
1. Szczegółowa analiza polskiej i chorwackiej bibliografii z dziedziny frazeologii;
2. Ustalenie zasobu stałych związków frazeologicznych w podręcznikach języka chorwackiego dla obcokrajowców;3. Opracowanie zbioru materiałów glottodydaktycznych (spreparowanych tekstów z frazeologizmami, zadań, testów i ćwiczeń), uwzględniających nauczanie chorwackiej frazeologii;
4. Przeprowadzenie eksperymentu dydaktycznego, którego celem będzie
wprowadzenie chorwackiej frazeologii do programu nauczania, oraz zbadanie jego efektów i sondaż opinii studentów;
5. Opracowanie podręcznego chorwackopolskiego i polsko-chorwackiego słownika frazeologicznego, który wyjdzie naprzeciw potrzebom polskich studentów kroatystyki.Phraseology is an empirical manifestation of one of human kinds’ most frequent mind operations which is a result of a tendency towards a metaphorical understanding and description of the world. It appears that the way in which people create their own language picture of the world differs between cultures. Lots of language communities, for example the Slavic community, are integrated by a far reaching associational resemblance, however it is never absolute. As Phd thesis’ content shows, Polish students of Croatian philology in Poznań barely know Croatian phraseology. Phd thesis’ author search for reasons of this situation and means to resolve the problem. She aims to perform tasks such as:
1. A detailed analysis of a bibliography that refers to Polish and Croatian idioms;
2. Identifying idioms in textbooks for Croatian foreign didactics;
3. Preparing glotodidactic materials (texts, tests, tasks and exercises) that make allowances for phraseology;
4. Conducting a didactic experiment in order to involve Croatian phraseology in a teaching programme, than checking its results and students’ opinions;
5. Preparing a small (about 350 entries) Polish- Croatian and Croatian-Polish dictionary of idioms that could meet Croatian philology’s students’
needs
The fricative <i>r</i> (<i>ř</i>) and traces of the fricative <i>r</i> (<i>ř</i>) in the history of the Polish language, in Polish ethnic dialects and in Polish spoken in the southern and northern parts of the Polish pre-war Eastern Borderland [Kresy]
No full textAutor omawia i porównuje poglądy językoznawców polskich na temat powstania i rozwoju r frykatywnego (ř) w języku staropolskim i rozwoju r frykatywnego (ř) w różnych odmianach języka polskiego. Nie można wykluczyć, że niektórzy badacze mylili brzmienie ř z rž. Dlatego postuluje się przebadanie istniejących nagrań gwar polskich i kaszubskich z wykorzystaniem nowszych programów komputerowych. Należy również ustalić podobieństwa i różnice w realizacji ř w języku czeskim i w niektórych gwarach polskich oraz kaszubskich.The author discusses and compares the views of Polish linguists on the origin and development of the fricative r (ř) in Old Polish and the development of the fricative r (ř) in various regional dialects of the Polish language. It cannot be ruled out that some researchers mistakenly confused the sound ř with rž. Therefore, a proposal is put forward to analyse the existing recordings of Polish and Kashubian dialects by means of more modern computer software. The similarities and differences in the realization of ř in the Czech language and in some Polish and Kashubian dialects should also be investigated
Z badań nad językiem piśmiennictwa nowogródzkiego z okresu międzywojennego. Elementy północnokresowe w języku Józefa Żmigrodzkiego
Full text linkThe Nowogródek i okolice [Nowogródek and environs] tourist guide by Józef Żmigrodzki occasionally reveals some phonetic features typical for North-Eastern Borderlands Polish (rznięty, najprzód, szkarpa), peculiar noun inflections (uczni, soft instead of hard adjectival stem – bezleśni), peculiar adjectival and adverbial gradation forms (najpamiętniejszy, najkonieczniejszy, szczególniej), emphasising word using the -ż particle (temuż). Typical word formation features include the adverbial suffix -o instead of -’e (zaledwo) and 23 peculiar prefixed verbs (e.g. pobudować – zbudować ). Syntax features present in the work include a total of 6 language structures: adjective/participle predicate in the locative instead of nominative case (2), historic non-compound form of the passive participle in the predicate (1), verbs governing unusual cases (3). Word material is much more abundant, with 63 single lexical units, 6 peculiar phrases and 1 peculiar expression.The text of Żmigrodzki’s book undoubtedly bears witness to the North-Eastern Borderlands heritage of its author. Other interwar writings originating from the North-Eastern Borderlands should be the subject of linguistic studies as well
Bulgarian somatic idioms containing components that name face and its parts i comparison with Polish, Macedonian and Albanian
No full textFilologii Polskiej i Klasycznej: Instytut Filologii SłowiańskiejPraca podejmuje analizę semantyczną i strukturalną związków frazeologicznych bułgarskiego języka ogólnego, które zawierają komponenty somatyczne nazywające części twarzy (лице ‘twarz’, чело ‘czoło’, вежди ‘brwi’, око / очи ‘oko’, зеница ‘źrenica’, клепач ‘powieka’, нос ‘nos’, уста ‘usta’, устни ‘wargi’, мустаци ‘wąsy’, брада ‘broda’), w konfrontacji z językiem polskim, albańskim i częściowo macedońskim. Rozumienie frazeologii ograniczono do związków stałych w ujęciu prezentowanym przez Stanisława Skorupkę. W wyniku przeprowadzonej analizy udało się wyznaczyć zbiór polskich i albańskich frazeologizmów, które uznano za paralelne odpowiedniki bułgarskich związków. Ich wykaz w formie aneksu znajduje się na końcu pracy. Stosunki ilościowe paralelnych konstrukcji potwierdzają większą bliskość frazeologii bułgarskiej i albańskiej niż bułgarskiej i polskiej.The dissertation deals with structure and semantic analysis of about 500 phraseological units of the standard Bulgarian language, which constituents are somatic nouns connected with face (лице ‘face’, чело ‘forehead’, вежди ‘eyebrows’, око / очи ‘eye / eyes’, зеница ‘pupil’, клепач ‘eyelid’, нос ‘nose’, уста ‘mouth’, устни ‘lips’, мустаци ‘moustache’, брада ‘beard’) in confrontation with Polish, Albanian and partly Macedonian. A phraseological unit is understood as a set expression in the meaning presented by St. Skorupka. Conducted analysis led to creating a group of Polish, Albanian and chosen Macedonian expressions which are parallel equivalents of Bulgarian idioms. Together with their definitions they are listed in the supplement at the end of the work. The analysis clearly shows greater resemblance in phraseology among Bulgarian and Albanian than among Bulgarian and Polish, what results from the historical and geographical factors
Studies on the Language of Nowogródek Literature in the Interwar Period. Elements of Polans’s North-Eastern Borderland Dialect in the Language of Józef Żmigrodzki
No full textThe Nowogródek i okolice [Nowogródek and environs] tourist guide by Józef Żmigrodzki occasionally reveals some phonetic features typical for North-Eastern Borderlands Polish (rznięty, najprzód, szkarpa), peculiar noun inflections (uczni, soft instead of hard adjectival stem – bezleśni), peculiar adjectival and adverbial gradation forms (najpamiętniejszy, najkonieczniejszy, szczególniej), emphasising word using the -ż particle (temuż). Typical word formation features include the adverbial suffix -o instead of -’e (zaledwo) and 23 peculiar prefixed verbs (e.g. pobudować – zbudować ). Syntax features present in the work include a total of 6 language structures: adjective/participle predicate in the locative instead of nominative case (2), historic non-compound form of the passive participle in the predicate (1), verbs governing unusual cases (3). Word material is much more abundant, with 63 single lexical units, 6 peculiar phrases and 1 peculiar expression.The text of Żmigrodzki’s book undoubtedly bears witness to the North-Eastern Borderlands heritage of its author. Other interwar writings originating from the North-Eastern Borderlands should be the subject of linguistic studies as well
English lexical loans and derivates from anglicisms in Upper Sorbian language (on the background of English-Czech and English-Polish language contacts)
Full text linkWydział Filologii Polskiej i KlasycznejPraca doktorska prezentuje zagadnienie zapożyczeń angielskich w języku górnołużyckim. Zaprezentowany materiał, którego podstawę stanowią źródła leksykograficzne oraz ekscerpty z wychodzącego pięć razy w tygodniu periodyku „Serbske Nowiny”, pokazuje, że język ten nie zamyka się na nowe zjawiska i wprowadza do swojego zasobu leksykalnego dodatkowe elementy. Zapożyczenia z języka angielskiego w języku górnołużyckim podlegają czterem rodzajom adaptacji: graficznej, fonologicznej, morfologicznej oraz semantycznej. Procesy zachodzące w tym zakresie są podobne do tych, które zachodzą w innych językach zachodniosłowiańskich. Materiał badawczy to 1244 zapożyczenia oraz derywaty, które są poświadczone w odpowiednich źródłach leksykograficznych, w kilkudziesięciu wydaniach gazety „Serbske Nowiny” oraz w artykule Grzegorza Szpili, który ukazał się w 2018 roku. Zostały one zaliczone do 23 kategorii. Najwięcej wyrazów znalazło się w grupach tematycznych: 1. sport, 2. życie społeczne oraz 3. muzyka, taniec, subkultury (ponad 100 leksemów w każdej z tych grup). W tych dziedzinach angielszczyzna wywarła największy wpływ na zasób słownictwa języka górnołużyckiego. W wybranych numerach „Serbskich Nowin” 84 hasła wyrazowe nie zostały wcześniej poświadczone w źródłach leksykograficznych i stanowią dodatkowe nabytki leksykalne języka górnołużyckiego.The doctoral thesis presents the issue of English loanwords in the Upper Sorbian language. The presented material, whose basics are lexicographical sources and excerpts from “Serbske Nowiny”, the periodical published five times a week, proves that this language does not shut itself off from new phenomena and introduces different elements to its vocabulary. Linguistic borrowings in Upper Sorbian from English are subject to four types of adaptation: graphic, phonological, morphological and semantic. The processes occurring in this scope are similar to those in other West-Slavic languages. The research material consists of 1244 loanwords and derived forms, which are confirmed in appropriate lexicographical sources, in several dozen publications of “Serbske Nowiny” newspaper, and in an article by Grzegorz Szpila, which appeared in 2018. They were classified in 23 categories. The most words were among the following thematic groups: 1. sport, 2. social life, and 3. music, dance, subcultures (over 100 lexemes in each group). English had the greatest influence on the vocabulary of Upper Sorbian language in these areas. 84 expressions from the selected editions of “Serbske Nowiny” had not been confirmed before in lexicographical sources, and constitute additional linguistic acquisitions in Upper Sorbian language
- …
