Digitalni arhiv Filozofskog fakulteta u Zagrebu
Not a member yet
8046 research outputs found
Sort by
Personality traits, attachment styles and loss
No full textGubici su izuzetno bitna tema s obzirom da je riječ o fenomenu koji je iznimno raširen te mnogim ljudima donosi razne poteškoće. Cilj ovog istraživanja bio je ispitati koliko ljudi gubitke procjenjuju teškima i kako reagiraju na doživljeni gubitak s obzirom na njihove osobine ličnosti i stilove privrženosti i to na primjeru prekida veze, prekida prijateljstva i smrti kućnog ljubimca.
Uzorak sudionika uključivao je 161 studenta Filozofskog fakulteta u Zagrebu s različitih odsjeka. U ispitivanom uzorku, ženskih sudionika bilo je 130, a muških 31. Kad je riječ o vrsti gubitka, 82 sudionika doživjelo je prekid romantične veze, 92 prekid prijateljstva, a 43 smrt kućnog ljubimca. Neki sudionici doživjeli su više od jednog gubitka. Sudionici su ispunjavali nekoliko
upitnika, uključujući IPIP upitnike ličnosti, upitnik stilova privrženosti te samoprocjenu religioznosti, težine gubitka i reakcija doživljenih nakon gubitka. Rezultati ukazuju na to da ekstraverzija i religioznost ne koreliraju s težinom gubitka i reakcijama na gubitak dok neuroticizam i njegove facete koreliraju, ali samo kod nekih gubitaka. Pronađena je i korelacija između faktora anksioznosti iz upitnika privrženosti s reakcijama na gubitak partnera i prijatelja. Također, više tjelesnih i ponašajnih reakcija doživjeli su sudionici koji su doživjeli prekid veze i smrt kućnog ljubimca od onih koji su doživjeli prekid prijateljstva. U radu su raspravljeni i čimbenici koji su sudionicima pomogli da im bude lakše nakon gubitka.Losses are extremely widespread phenomena and they cause a variety of difficulties to many people. The aim of this study was to examine how severe losses are percieved to be and what kind of reactions people recognize after the loss depending on their personality traits and styles
of attachment in the cases of romantic relationship breakup, friendship breakup and the death of a pet. In this study, the sample included 161 students from different departments of the Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Zagreb (130 female and 31 male participants). When it comes to the type of loss, 82 participants experienced romantic relationship breakup, 92 participants experienced friendship breakup and 43 participants experienced death of a pet. Some participants experienced more than just one loss. All participants filled several questionnaires, including the IPIP personality tests, attachment styles questionnaire as well as self-assessment of their religiosity, the severity of the loss and reactions they experienced after the loss. The results show that extraversion and religiosity do not correlate with the difficulty of the loss and loss reactions, while neuroticism and its facets do correlate with these two variables, but only in some
types of loss. A significant correlation between anxiety, as a factor from the styles of attachment questionnaire, and reactions after the relationship and friendship breakup are found. Furthermore, participants who experienced relationship breakup and death of a pet recognised more physical and behavioral reactions than those who experienced friendship loss. Factors that helped participants to feel better are also discussed
Egalitarian Syndrome, Right-Wing Authoritarianism, and Social Dominance Orientation
No full textEgalitarni sindrom predstavlja klaster stavova u čijoj je podlozi društvena vrijednost radikalnog egalitarizma. Radikalni egalitarizam označava jednakost ishoda, odnosno jednakost u “alokaciji društvenih nagrada”, gdje svi dobivaju jednako bez obzira na razlike u znanju, stručnosti ili uloženom trudu. Cilj ovog istraživanja bio je istražiti konstrukt egalitarnog sindroma kroz ispitivanje njegovog odnosa s desnom autoritarnošću (RWA) i orijentacijom na socijalnu dominaciju (SDO). Također, željeli smo utvrditi mogućnost predviđanja egalitarnog sindroma na temelju sociodemografskih varijabli, religioznosti i političke orijentacije, te desne autoritarnosti i orijentacije na socijalnoj dominaciju. Ispitanici su bile punoljetne zaposlene osobe koje su ispunile upitnik metodom papir-olovka (N=261). U ovom istraživanju, dobivena su dva nezavisna faktora u podlozi orijentacije na socijalnu dominaciju, faktor grupne dominacije (SDO-D) i faktor protivljenja jednakosti (SDO-E). Bivarijatne korelacije upućuju na pozitivnu povezanost egalitarnog sindroma s desnom autoritarnošću i grupnom dominacijom, te na negativnu povezanost s faktorom protivljenja jednakosti. Nakon provedene hijerarhijske regresijske analize utvrđeno je kako se pozitivna povezanost desne autoritarnosti i egalitarnog sindroma u potpunosti može objasniti stupnjem obrazovanja ispitanika. Značajni prediktori egalitarnog sindroma su protivljenje jednakosti, grupna dominacija, te spol i stupanj obrazovanja ispitanika. Pritom osobe muškog spola, te osobe višeg obrazovanja manje zastupaju radikalno egalitarne stavove.Egalitarian syndrome is a cluster of attitudes based on the social value of radical egalitarianism. Radical egalitarianism refers to equality of outcome or equality in “allocation of social rewards”, where everybody gets the same, no matter the differences in education, expertness or effort. The aim of this study was to examine the construct of egalitarian syndrome by testing its relationship with right-wing authoritarianism (RWA) and social dominance orientation (SDO). Moreover, we want to test predictive values of right-wing authoritarianism and social dominance orientation, together with sociodemographic variables, political orientation and religiousness, in relation to egalitarian syndrome. Participants were employed persons (N = 261) older than 18 years old who took the survey through paper and pencil test method. Results indicate that there are two independent factors underlying the social dominance orientation: group based dominance (SDO-D) and opposition to equality (SDO-E). Egalitarian syndrome correlates positively with right-wing authoritarianism and group based dominance, while its correlation with opposition to equality is negative. Hierarchical regression analysis shows that positive correlation between right-wing authoritarianism and egalitarian syndrome is fully accounted for by level of education. Significant predictors of egalitarian syndrome are opposition to equality, group based dominance, gender and level of education. Men, and people with higher level of education are less likely to hold radical egalitarian attitudes
Butler i druge
No full textDiplomski rad obrađuje neke teorijske interese Judith Butler, Monique Wittig i Luce Irigaray. Iako su sve tri autorice u svojem radu artikulirale problem rodne nejednakosti, spola i roda te jezik kao oruđe takvog društvenog uređenja, tek je studija Judith Butler, Nevolje s
rodom, okupila i supostavila teze autorica. U tom smislu, navedenu studiju valja gledati kao orijentir za teorijski odnos autorica, ali i kao temeljno djelo dvadesetog stoljeća kada je riječ o rodu. Performativnost koju je Butler, na zasadama nekih ranijih teza, iznijela u Nevoljama s rodom,pretpostavlja rodnu inovaciju budući da rod ne označava kao prirodan nego u potpunosti društveno uvjetovan. Shodno tome, propituje se i narav spola a kao glavno oruđe
uspostave spola i roda određuje se jezik. Slično, iako s određenim teorijskim odstupanjima, društvene probleme razmatraju Monique Wittig i Luce Irigaray. Autorice koje su uvelike obilježile francuski feminizam drugog vala ukazuju na umjetnu narav spola i roda te naglašavaju formativnu ulogu jezika. Ipak, dok Butler, u kontekstu performativnosti, donekle afirmira heteronormativnost društva, Wittig smatra da je treba trajno ukinuti. Kao alternativu postojećem uređenju, Wittig nudi lezbijstvo ali ne u seksualnom smislu. Prema Wittigičinoj viziji, politički aktivna žena/lezbijka ukinula bi monopol muške riječi, uspostavila jezičnu jednakost. Nalik Wittig, Irigaray prepoznaje jezičnu nadmoć muškarca ali je imenuje falocentrizmom. Ukazujući na žensku „spolnu razliku“ koja pomaže održanju falocentričnog društva, Irigaray predlaže ukidanje postojećeg i uspostavu novog jezičnog sustava. U tom svjetlu valja gledati njezinu taktiku mimeze – dekonstrukcije tradicionalno muških filozofskih
tekstova odnosno njihovog preoznačivanja za ženske svrhe. Kada se uzmu tri spomenute taktike – performativnost, lezbijstvo i mimeza, valja zaključiti kako posjeduju političku, subverzivnu osnovu koja još nije provedena u društvenoj praksi
Frauenfiguren im naturalistischen Drama ('Vor Sonnenaufgang' von Gerhart Hauptmann und 'Die Familie Selicke' von Arno Holz und Johannes Schlaf)
No full textKunst = Natur – X, wobei X gegen null tendiert, gilt als die Formel des Naturalismus. Literarisch Werke sollten im Naturalismus die Wirklichkeit treu beschreiben. Die naturalistischen Schriftsteller Gerhart Hauptmann, Arno Holz und Johannes Schlaf versuchten es, die Beziehungen in den Familien Krause und Selicke möglichst wirklich darzustellen. Mit den Dramen „Vor Sonnenaufgang“ und „Die Familie Selicke“ kamen viele Tabuthemen ans Licht. Die Autoren der Dramen beschäftigten sich mit Themen, die charakteristisch für Naturalismus sind. Gerhart Hauptmann befasste sich mit den Themen wie z.B. der Kampf um die Liebe, tragische Schicksale, Inzest und Alkoholismus. Arno Holz und Johannes Schlaf schrieben über finanzielle Notlagen, Alkoholsucht, ungläubige Pfarrer, unglückliches Familienleben und den Tod des Kindes. Mit der Themenauswahl gehören die beiden Dramen zur Gruppe der typischen, naturalistischen Werke und auch zum Sekundenstyl
Nizozemski neologizmi u tekstnoj vrsti reklamnih poruka
No full textMediji svakodnevno sudjeluju u oblikovanju naših interesa i naše zbilje. No osim što nas obavještavaju o događanjima u svijetu oko nas, oni ujedno zbog brojnih praktičnih i pomodnih razloga, uvode nove pojmove koji se veoma brzo šire jezičnom zajednicom. Činjenica je da su reklamne poruke idealan podij za predstavljanje novih proizvoda, pa tako i raznoraznih neologizama, i kad je riječ o već postojećim i kad je riječ o onima koji su stvoreni isključivo za potrebe određene reklamne poruke. No je li riječ samo o jednokratnim pojavama ili trajnim leksičkim inovacijama? To je pitanje na koje se u ovome radu pokušava naći odgovor. Teorijski dio rada bavi se samim pojmom neologizam, problematikom povezanom s definicijom i opsegom toga pojma te reklamnim porukama odnosno njihovim značajkama i posebnostima unutar jezičnoga diskursa. U praktičnome se dijelu analizom najpopularnijih nizozemskih reklamnih poruka nominiranih za nagradu Gouden Loeki u razdoblju od 1995. do 2018. godine želi ustanoviti koliki je ustvari broj neologizama u reklamnim porukama i ima li među njima anglizama te u kolikom se broju oni pojavljuju
Detektivski roman kao instrument društveno-političke kritike u četiri romana Ricarda Piglie
No full textU diplomskome radu provedena je analiza četiri romana suvremenog argentinskog autora Ricarda Piglie, kronološkim redoslijedom to su Respiración artificial (1980), La ciudad ausente (1992), Plata quemada (1997) i na koncu Blanco Nocturno (2010), u kojima se autor poslužio nekim strategijama detektivskog žanra kako bi iznio kritiku suvremenog argentinskog društva. U uvodnom dijelu učinjen je povijesni pregled klasičnog krimi-žanra uz njegova klasična obilježja (Scaggs, 2005) te je objašnjeno kako se on razvijao u Hispanskoj Americi (Close, 2008). Spominju se neki klasični autori kako bismo se upoznali s njihovim ciljevima i postupcima u pisanju. U drugom dijelu rada predstavljen je sâm autor kroz dostupnu nam kritičku literaturu i smješten je u hispanoamerički književni kontekst (Rovira Vázquez, 2015). Budući da se Piglijini
romani prema svojim obilježjima mogu smatrati krimi-žanrom samo u širem smislu, u njima su naglašena glavna odstupanja od žanra. Ricardo Piglia posezao je za detektivskim romanom kako bi kroz istraživački postupak prikazao širok spektar argentinskog društva i novije argentinske povijesti. Treba naglasiti da, dok u romanima Blanco Nocturno i Plata quemada zaista postoje likovi detektiva, uloga odgonetača ipak je pripala novinaru Emiliju Renziju, koji je alter ego samog autora. Međutim, za razliku od klasičnog detektivskog romana, Renzi je u djelima Piglie odgonetavao povijest protagonista jer sami zločini nikada nisu u prvom planu, već služe kako bi se na njima izgradio filozofski diskurs ili uspostavila intelektualna rasprava o već spomenutoj tematici društva Argentine i njene povijesti. Osim pitanjem žanra rad se bavi stilom, pripovjednim tehnikama, pitanjem intertekstualnosti i načinom na koji Piglia u svojim narativnim tekstovima miješa stvarnost i fikciju.En la tesina presente se analizan cuatro novelas del autor argentino Ricardo Piglia, en orden cronológico: Respiración artificial (1980), La ciudad ausente (1992), Plata quemada (1997) y Blanco Nocturno (2010). En ellas el escritor se sirve de algunas estrategias del género policial
para poder criticar la sociedad argentina contemporánea. En la parte introductoria se ofrece el repaso histórico del género policial y se presentan sus rasgos principales (Scaggs, 2005) y su desarrollo en América Latina (Close, 2008). Se mencionan algunas figuras prominentes de la
ficción detectivesca con el fin de conocer los objetivos y recursos de su obra. En la segunda parte se discute el autor mismo utilizando los estudios literarios y se lo pone en el marco literario hispanoamericano (Rovira Vázquez, 2015). Puesto que las novelas de Piglia no pueden
considerarse estrictamente pertenecientes al género policial, en la tesina se esclarece de qué forma el escritor desvía del género. El propósito del género policial en la obra de Piglia fue mostrar estudiosamente todas las facetas de la sociedad argentina igual que su historia reciente. Es necesario recalcar que el papel del investigador en las novelas estuvo reservado para el
periodista Emilio Renzi, alter ego del autor, aunque aparecen detectives en Blanco Nocturno y Plata quemada. No obstante, a diferencia del género policial convencional, la tarea de Renzi residía en descubrir el pasado de los protagonistas porque ellos quedaban en primer plano,
mientras que el crimen servía como base para discutir tópicos filosóficos o la sociedad argentina y su historia. Además del género, los temas de la tesina son el estilo, las técnicas narrativas, la intertextualidad y la mezcla de la realidad y ficción en las novelas de Piglia
Portugalska Nova država
No full textO presente trabalho tem por objetivo apresentar o regime político autoritário português, o Estado Novo, que vigorou em Portugal durante 41 anos. O trabalho também pretende destacar e mostrar os principais elementos e aspetos essenciais do nascimento e do desenvolvimento do Estado Novo, a sua transição do regime da Ditadura Militar para a ditadura do Estado Novo, apresentar a sua caracterização e salientar o papel do seu líder António de Oliveira Salazar, a figura central do regime. Além disso, o trabalho pretende apresentar as várias forças e as organizações militares, os órgãos políticos e os mecanismos de repressão que marcaram esse período histórico duma maneira significativa e cujo objetivo era introduzir o controle e a supervisão sobre vários elementos da vida privada e pública em Portugal. Salienta-se o mecanismo repressivo da censura (da imprensa portuguesa) e explora-se o efeito que ele produziu sobre os elementos importantes da vida pública e social em Portugal. Explora-se a cultura popular e especialmente a posição da arte cinematográfica portuguesa dentro do regime. O trabalho também descreve várias crises e tentativas de resistência, golpes de Estado e sublevações contra o regime. Apresentam-se também os temas da relação entre a Igreja Católica Romana e o Estado Novo, a posição das mulheres, a população e as classes sociais dentro do regime, o estado de educação (especialmente o problema de analfabetismo) e a situação industrial e comercial em Portugal dessa época. Adicionalmente, o trabalho visa discutir e investigar os acontecimentos que marcaram o regime e a sua ditadura no sentido económico, social, cultural e político, desde a sua instauração com a aprovação da Constituição de 1933, até ao seu fim em 1974, quando ocorreu a Revolução de 25 de Abril que finalmente derrubou o Estado Novo.Cilj ovog rada je predstaviti portugalski politički i autoritarni režim Nove države koji je u Portugalu bio na vlasti 41 godinu. Rad nastoji izdvojiti i prikazati glavne elemente i bitne aspekte stvaranja i razvoja Nove države, prijelaz iz Vojne diktature u diktaturu Nove države, predstaviti karakterizaciju režima i istaknuti ulogu njegovog vođe Antónia de Oliveire Salazara koji je bio središnja figura Nove države. Nadalje, u radu se nastoje objasniti razni oblici vojnih snaga i organizacija, političke snage i represivni aparati koji su bitno obilježili taj povijesni period i čiji je cilj bio uvođenje mehanizama kontrole i nadzora nad raznim elementima privatnog i javnog života u Portugalu. Osobito se ističe represivni aparat cenzure (posebice vezan za portugalski tisak) i način na koji je ona utjecala na bitne elemente javnog i društvenog života u Portugalu. Stoga se istražuju i područja popularne kulture i umjetnosti, osobito stanje portugalske kinematografije unutar režima Nove države. U radu se također spominju razne krize i pokušaji otpora, državnih udara i revolucija protiv režima. Predstavljaju se i teme poput odnosa između rimokatoličke Crkve i režima, položaja žena, populacije i društvenih klasa unutar režima, stanje obrazovanja (osobito problem nepismenosti) i industrijska i trgovačka situacija koja je vladala u to vrijeme u Portugalu. U radu se nastoji prikazati i istražiti bitne događaje koji su obilježili režim i diktaturu u ekonomskom, društvenom, kulturalnom i političkom smislu, od njegovog osnivanja donošenjem i usvajanjem Ustava iz 1933. godine pa sve do njegova kraja 1974. kada je Revolucija 25. travnja (Revolucija karanfila) napokon uspjela srušiti režim Nove države
Složenopredikatske konstrukcije u hrvatskom i engleskom iz kontrastivnolingvističke perspektive
No full textThe present research is a translatological and contrastive-linguistic study aimed at establishing correspondences between Croatian and English with regards to their use of simple predicates and complex predicate constructions (Goldberg 1995). While simple predicates involve monolexemic verbs such as walk, bite or look, complex predicate constructions involve instances in which a so-called light verb (e.g. have, take, give) is usually used in conjunction with a countable noun derived from a formally identical verb to form a multi-word unit such as have a walk, take a bite, give a look. Following the assumption that the preference for simple predicates or complex predicate constructions is the product of language typology (see Gradečak-Erdeljić & Brdar 2012), the current study investigates the extent to which so-called unique items (Tirkkonen-Condit 2004, Chesterman 2007), i.e. items that are formally specific to the target language, are represented in Croatian-to-English translations produced by respondents in a translation task.Ovaj je rad traduktološka i kontrastivnolingvistička studija kojoj je cilj uspostaviti podudarnosti između hrvatskoga i engleskoga s obzirom na njihovu uporabu jednostavnih predikata i složenopredikatskih konstrukcija (Goldberg 1995). Dok jednostavni predikati podrazumijevaju jednorječne glagole kao što su prošetati, gricnuti ili pogledati, složenopredikatske konstrukcije podrazumijevaju slučajeve u kojima se tzv. lagani glagol (npr. baciti, uzeti, uputiti) obično koristi u sprezi s brojivom imenicom izvedenom iz formalno istovjetnog glagola kako bi formirao višerječnu jedinicu kao što je baciti šetnju, uzeti griz, uputiti pogled. Slijedeći pretpostavku da je ustupanje prednosti jednostavnim predikatima ili složenopredikatskim konstrukcijama proizvod jezične tipologije (v. Gradečak-Erdeljić & Brdar 2012), ova studija istražuje stupanj u kojem su tzv. jedinstvene jedinice (Tirkkonen-Condit 2004, Chesterman 2007), tj. jedinice koje su formalno specifične za ciljni jezik, zastupljene u prijevodima s hrvatskog na engleski koje su proizveli ispitanici u prevoditeljskom zadatku
Rimske osteoteke s područja Livanjskog i Duvanjskog polja
No full textOvaj rad se bavi rimskim kamenim osteotekama s područja Livna i Tomislavgrada. Taj je sepulkralni oblik rimske provenijencije te predstavlja najučestaliji grobni oblik na ovim područjima u vremenskom rasponu od 1. do 3. st. po. Kr. Od sveukupno pet prisutnih tipova za njih tri se sa
sigurnošću može reći da se pronalaze isključivo ovdje, a riječ je o osteotekama s natpisom na arhitravnoj gredi koje karakterizira tročlana kompozicija, arhitektonski motivi te
specifičan ikonografski program unutar zabata poklo
paca, o osteotekama s natpisom uokvirenim florealnim motivom te o tzv. kompozitnim osteotekama koje se od ostalih osteoteka izdvajaju svojom formom. Rad je uvjetno rečeno podijeljen na tri dijela: prvi dio sačinjavaju poglavlja kontekstualiziraju prostor u kojemu nastaju ovi sepulkralni oblici; drugi dio predstavlja teorijski okvir u kojemu se iznose značajke osteoteka te njihova tipologija; dok treći dio sačinjavaju katalog svih dosad objavljenih osteoteka s područja jugozapadne Bosne te analiza kataloga.This study deals with roman stone osteothecas from Livno and Tomislavgrad area. This form is of roman provenance and represents the most common sepulchral form in these regions
during the interval from 1st to 3rd century A. D. For three of five existent types we can be sure to be found exclusively here and those are: osteotheca with inscription on architrave lintel which has trinomial composition, architectural motives and specific iconography inside the tympanum; osteotheca with inscription framed by floral motives and so-called composite
ostheoteca specific by its form. The study is devided in three main parts. The first contains
chapters which contextualize the region in which these sepulchral forms appear. The second part represents the teorethical frame which contains features of osteotheca and its typology.The last one contains catalogue of all osteothecas from the area of the south-western Bosnia which are published so far and also the analysis of that catalogue
Groblja 10. i 11. stoljeća u Međimurju
No full textRad sagledava na vrlo detaljan način grobne nalaze kasnog 10. i 11. stoljeća iz Šenkovca, Sv. Jurja u Trnju i Sv. Martina na Muri u Međimurju. Njihovom, po prvi puta, cjelovitom obradom na jednom mjestu upotpunjena su saznanja o procesima koji se događaju između Drave i Mure te širem prostoru istočnih Alpi i Panonske nizine. Za prepoznavanje i utvrđivanje dosega regionalnog okvira bilo je potrebno kartiranje analogija za grobne nalaze. Stavljanje u povijesni kontekst pružilo je neophodne determinante za razumijevanje tog prostora, a dodatni ekskursi o transformacijama ranog srednjeg vijeka u međuriječju Drave i Mure i problematici konvencionalne terminologije i arheološke atribucije upotpunili su interpretaciju grobnih nalaza