Stanovnistvo
Not a member yet
462 research outputs found
Sort by
Međunarodna naučna konferencija "Stanovništvo u postjugoslovenskim zemljama: (ne)sličnosti i perspektive"
Full text linkKako sociodemografski faktori utiču na rast zelenih finansija?
No full textHitherto, green finance provides lower returns as compared to their “plain” counterparts, and as such, might be less attractive to financial markets. This study aims to analyse the impact of sociodemographic factors on green finance growth at the national level. We employ a panel-pooled mean group-autoregressive distributive lag (PMG-ARDL) model to assess the long-term influence of selected sociodemographic indicators on government budget allocations for R&D (GBARD) with environmental objectives as a proxy for green finance spanning 21 European countries from 2000 to 2021. Specifically, we investigate the impact of the unemployment rate, population density, gender ratio, ratio of education expenditure to GDP, proportion of the population aged 15-64, and the Gini coefficient on the GBARD with environmental objectives. The core results demonstrate that all the examined indicators exert a positive and statistically significant long-term impact on the allocation of government budgets for the GBARD with environmental objectives, highlighting the critical role of sociodemographic contexts in shaping environmental investment strategies.Ovaj rad istražuje uticaj sociodemografskih faktora na rast zelenih finansija u 21 evropskoj zemlji u periodu od 2000. do 2021. godine. Kvantitativni nalazi predstavljeni u ovom radu ukazuju na pozitivan i statistički značajan odnos između svih posmatranih sociodemografskih indikatora i rasta zelenih finansija.
Prvo, stopa nezaposlenosti pozitivno utiče na rast zelenih finansija. Ovaj nalaz sugeriše kontraintuitivan, ali pozitivan odnos između viših stopa nezaposlenosti i rasta zelenih finansija. Ekonomski padovi, karakterisani višom nezaposlenošću, često podstiču političke intervencije usmerene ka ekonomskom oporavku. Tokom ovih perioda može doći do prelaska na održive prakse kao deo ekonomskog restrukturiranja. Ovi rezultati su u skladu sa nalazima u literaturi koji naglašavaju da investicije u zelenu infrastrukturu tokom visoke nezaposlenosti mogu stvoriti radna mesta i stimulisati ekonomski rast. Drugo, gustina naseljenosti ima pozitivan dugoročni efekat na rast zelenih finansija. Ovi nalazi impliciraju da urbanizacija igra ključnu ulogu u unapređenju zelenih finansija kroz nekoliko sinergetskih mehanizama. Urbana područja sa većom gustinom naseljenosti odlikuju se efikasnijom upotrebom resursa. Takođe, socijalna dinamika u gusto naseljenim područjima, u kojima je veća izloženost ekološkim problemima, dovodi do povećane svesti o životnoj sredini, što dodatno podstiče zelene investicije. Nadalje, kao posledica ekonomije obima, urbana područja sa velikom gustinom naseljenosti povezuju se sa većim rastom zelenih finansija usled smanjenih troškova za implementaciju zelenih projekata.
Treće, povećanje udela izdataka za obrazovanje u odnosu na BDP povezano je sa rastom zelenih finansija na duži rok. Ovaj rezultat naglašava ključnu ulogu obrazovanja u unapređenju ekološke svesti i podsticanju potražnje za održivim finansijskim proizvodima. Viši nivoi obrazovanja su generalno povezani sa boljim razumevanjem ekoloških problema, što za posledicu ima jaču podršku zelenim finansijskim inicijativama. Četvrto, rodni odnos je povezan sa rastom zelenih finansija na duži rok. Ovaj značajan pozitivan odnos ukazuje da rodni paritet, posebno uključivanje žena u liderske uloge, može unaprediti inicijative u oblasti zelenih finansija. Žene na liderskim pozicijama često su ekološki svesnije, što dovodi do usvajanja sveobuhvatnih i efikasnih strategija zelenih finansija. Peto, utvrđen je pozitivan odnos između starosti i rasta zelenih finansija. Ova snažna pozitivna korelacija može biti pripisana nekolicini socio-ekonomskih faktora. Stariji slojevi populacije teže stabilnim i održivim investicijama, a njihova akumulirana novčana sredstva često se ulažu u zelene finansijske inicijative. Takođe, povećana ekološka svest među starijim generacijama, vođena brigom za buduće generacije i zdravstvene benefite, dodatno podstiče investicije u zelene inicijative.
Na kraju, rast Ginijevog koeficijenta povezan je sa povećanjem zelenih finansija na duži rok. Ova značajna pozitivna korelacija može se objasniti specifičnim socioekonomskim dinamikama. Rani usvojitelji zelenih proizvoda često imaju veću kupovnu moć, što im omogućava da priušte inicijalno skuplje zelene tehnologije i proizvode. Njihova spremnost da investiraju u ove proizvode pomaže u pokretanju inovacija, dok ekonomija obima na duži rok čini zelene tehnologije priuštivijim i drugim dohodovnim grupama stanovništva.
U zaključku, studija ističe značaj sociodemografskih faktora u kreiranju politika zelenih finansija. Rezultati istraživanja naglašavaju potrebu za daljim ispitivanjem dodatnih sociodemografskih faktora i kvalitativnih aspekata razvoja zelenih finansija kako bi se stvorile efikasnije strategije za promovisanje održivog razvoja
Da li komunikacija postoji? Pristup informacijama u Srbiji za osobe sa invaliditetom
No full textPersons with disabilities often face barriers that hinder their ability to access information effectively. This study presents results of a survey which was conducted in the second half of 2022, on the topic of the accessibility of information for persons with disabilities in Serbia, as well as their means of communication. A convenience sample of 111 individuals with physical and/or sensory disabilities, with basic digital literacy, aged 18 to 59, was surveyed through the mediation of associations of persons with disabilities. The findings reveal the usage patterns, preferences, and challenges faced by individuals with disabilities in accessing information. It has been found that the internet (99.10%), social networks (91.89%), and specialized platforms (79.28%) are prominent sources of information. Although specialized applications for communication and telephone communication are widely used, personal contact communication (96.40% very often or often) is still the prevalent method of communication. Public institutions and state authorities are perceived as inadequately adapted to the needs of individuals with disabilities. The findings underscore the need for continued efforts to improve accessibility infrastructure and implement inclusive design principles to bridge the information gap for individuals with disabilities in Serbia.Uspostavljanje komunikacije predstavlja tranziciju iz individualnog ka kolektivnom, što je važan korak u procesu formiranja uređenog društva. Postizanje zadovoljavajućeg nivoa komunikacije za sve članove društva je imperativ u 21. veku. Poznato je da osobe sa invaliditetom otežano ostvaruju komunikaciju sa okolinom, i da se često suočavaju sa preprekama koje ih sprečavaju da efikasno pristupe informacijama. U tom smislu obaveza svake države je da obezbedi zakonsku regulativu za omogućavanje pristupačnosti informacija. U Republici Srbiji postoji zakonski i tehnološki okvir kojim se reguliše pristupačnost. Ova studija predstavlja rezultate istraživanja o dostupnosti informacija osobama sa invaliditetom u Srbiji, i o obrascima njihove komunikacije. Na osnovu istraživanja koje je izvršeno posredstvom udruženja osoba sa invaliditetom na uzorku od 111 osoba sa fizičkim i/ili senzornim invaliditetom starosti od 18 do 59 godina dat je uvid u obrasce komunikacije i obrasce pristupa informacijama, prioritete koje ove osobe imaju u pogledu komunikacije i pristupa informacijama, i izazove sa kojima se suočavaju. Predstavljeni su rezultati istraživanja o dostupnosti sredstava informisanja, i o mogućnostima da osobe sa invaliditetom poboljšaju svoju situaciju u pogledu pristupa informacijama. Utvrđeno je da su internet (99,10%), društvene mreže (91,89%) i specijalizovane platforme (79,28%) prominentni izvori informacija. Iako su specijalizovane aplikacije za komunikaciju i telefonska komunikacija u širokoj upotrebi, lični kontakt (96,40% je odgovorilo sa vrlo često i često) je i dalje preovlađujući način komunikacije. Javne institucije i državni organi se percipiraju kao neadekvatno prilagođeni potrebama osoba sa invaliditetom. Ovi rezultati naglašavaju potrebu za sprovođenjem kontinuiranih napora sa ciljem poboljšanja infrastrukture u Srbiji u cilju obezbeđivanja pristupačnosti, i potrebu za primenom principa inkluzivnog dizajna kako bi se premostio jaz između osoba sa invaliditetom i osoba koje nemaju invaliditet, u pogledu pristupa informacijama.
Regulativa o privremenom agencijskom zapošljavanju i savremeno tržište rada: studija slučaja Slovenije
No full textTemporary Agency Work (TAW) is a unique employment model involving a three-way relationship between a posted worker, an employment agency, and a client organization, enabling clients to adjust their labour force in response to fluctuating demands, but also raising concerns about job precariousness. Achieving a balance between flexibility and employment and social security is crucial for integrating TAW effectively into the labour market.TAW arrangements within the labour markets of the EU are confronted by specific contemporary dynamics, including fluctuations and seasonality of labour demands, labour scarcity in some professions and labour migration. Building on a case study of the TAW legislation development in Slovenia, this study aimed to elucidate the repercussions of these challenges on the regulatory landscape of TAW, potentially illuminating the prospective evolution of labour law standards throughout the EU.Despite the inherent limitations of case studies, the findings suggest that a detailed legal framework providing strong rights for posted workers and controlled flexibility for clients can be operational in addressing particular labour market challenges. TAW has the potential for further growth, particularly in supporting groups with limited labour market access and in filling professional gaps, by facilitating the integration of foreign workers.Institucije radnog prava igraju ključnu ulogu u definisanju radnog odnosa i tržišta rada, podržavajući održivi socioekonomski razvoj, posebno u svetlu promene paradigmi rada. Sagledavanje značaja ovih institucija sa stanovišta svih učesnika na tržištu, uključujući i specifične segmente tržišta, kao što su nove, fleksibilne forme rada, jeste imperativ.Rad u agenciji za privremeno zapošljavanje (APZ) predstavlja karakterističnu nestandardnu paradigmu zapošljavanja, koju karakteriše tripartitni odnos: radnik (poslanik) koji je zaposlen u agenciji za privremeno zapošljavanje (agencija), a zatim raspoređen da obavlja poslove u, i pod nadzorom kompanije ili organizacije klijenta, odnosno treće strane (klijent), nudeći fleksibilnost, ali i izazivajući zabrinutost zbog nesigurnosti posla. Postizanje ravnoteže između fleksibilnosti, zapošljavanja i socijalne sigurnosti ključna je za efikasnu integraciju APZ-a na tržište rada.Aranžmani agencijskog zapošljavanja na tržištima rada država Evropske unije (EU) suočeni su sa specifičnom, savremenom dinamikom, koja uključuje promenljivost i privremenost potražnje za radnom snagom, nedostatak radne snage u nekim profesijama, kao i migraciju radne snage. Polazeći od razvoja legislative o privremenom agencijskom zapošljavanju u Sloveniji, ova studija je imala za cilj da razjasni posledice utvrđenih izazova na regulatorni okvir APZ, potencijalno osvetljavajući buduću evoluciju radnopravnih standarda širom EU.Uprkos inherentnim ograničenjima sprovedenih studija, nalazi sugerišu da sveobuhvatan pravni okvir koji obezbeđuje jaka prava upućenim radnicima i kontrolisanu fleksibilnost za klijente može biti operativan u rešavanju određenih izazova tržišta rada. Aranžmani agencijskog zapošljavanja predstavljaju neiskorišćeni potencijal za suočavanje sa nedostatkom radne snage u određenim profesijama, posebno otvaranjem prema stranim radnicima i omogućavanjem njihove integracije na tržište rada uz pomoć APZ. Mogućnosti takođe leže u digitalizaciji i korišćenju tehnologije vođene veštačkom inteligencijom kod agencijskog zapošljavanja.Buduća istraživanja u ovoj oblasti bi uključivala regulisanje APZ mehanizmima socijalnog dijaloga sindikata i organizacija poslodavaca, zatim pravno neobavezujućim instrumentima, kao i analizu sudske prakse u oblasti agencijskog zapošljavanja. U globalnom kontekstu, dalja analiza bi mogla da sagleda legislativu drugih država članica EU ili da istraži nove oblike rada koji su dizajnirani da odgovore na slične izazove tržišta rada. Postoji značajna vrednost sprovođenja uporednih studija širom država članica EU kako bi se stekao dublji uvid u ovu dinamiku i razumela kompleksnost transnacionalne regulative u oblasti rada
Hrvati u Srbiji i Srbi u Hrvatskoj: demografske sličnosti i razlike – odabrani aspekti
Full text linkThe subject of research in this paper are the populations of declared ethnic Croats in the Republic of Serbia and ethnic Serbs in the Republic of Croatia in the population censuses between 2001/2002. – 2021/2022. The purpose of the research is to determine the reached level of similarities and differences in the selected dynamic and structural demographic indicators between these two minority communities, as well as in their relation to the total and majority population of the Republic of Croatia and the Republic of Serbia, with the aim of assessing their demographic sustainability in the future. The research is based on the official results of general population censuses held in Croatia in 2001, 2011 and 2021, and in Serbia in 2002, 2011 and 2022. The descriptive and comparative method will be applied in the research, and the results will be presented in aggregated analytical tables and graphs. The mentioned subject will be observed in the general dynamic demographic framework, which is extremely depopulated for both these countries and both minority populations, i.e. it is extremely unfavourable. Thus, without going into the issue of the obvious changes in the census methodologies, in the period 2001-2021 the number of the total population of Croatia was reduced by 12.7%, and the number of the total population of Serbia in the period 2002-2022 was reduced by 11.3 %. At the same time, the number of declared Croats in Serbia decreased by 44.6%, while the number of declared Serbs in Croatia decreased by 38.6%. Consequently, the relative share of Croats in Serbia decreased from 0.9% to 0.6% (by 0.3 percentage points), and of Serbs in Croatia from 4.5% to 3.2% (by 1.3 percentage points). In addition to the negative demographic dynamics of both populations (both minority and total), the observed period is also characterized by unfavourable processes in the formation of partial demographic structures, especially biological (age and gender), which, thanks to the accelerated aging of the population, is increasingly becoming a limiting factor in their long-term demographic sustainability.Predmet istraživanja u ovom radu su populacije koje su se u popisima stanovništva održanih u razdoblju 2001./2002. – 2021./2022. nacionalno izjasnili kao Hrvati u Srbiji i Srbi u Hrvatskoj. Svrha istraživanja je utvrditi sličnosti i razlike u odabranim dinamičkim i strukturnim demografskim pokazateljima između ove dvije manjinske zajednice, kao i u njihovom odnosu na ukupno i većinsko stanovništvo Srbije i Hrvatske, s ciljem procjene njihove demografske održivosti u budućnosti. U istraživanju je primijenjena deskriptivna i komparativna metoda, a brojčani rezultati su prikazani u agregiranim analitičkim tablicama. Navedena tema promatrana je u općem dinamičkom demografskom okviru koji je za obje zemlje i za obje manjinske populacije izrazito depopulacijski. Uz negativnu demografsku dinamiku obje populacije u promatranom razdoblju karakteriziraju i nepovoljni procesi u formiranju parcijalnih demografskih struktura, napose biološkoj (dob i spol), koja zahvaljujući ubrzanom starenju stanovništva, sve više postaje ograničavajućim čimbenikom njihove dugoročne demografske održivosti
Tematski odeljak: Nauka i obrazovanje zarad održivog razvoja - European journal of transformation studies, 11(1), 2023
Full text linkNo.Nema
O ekonomskoj održivosti ruskih domaćinstava na društveno prihvatljivom nivou
No full textThe paper is focused on determination and analysis of the thresholds for socially acceptable criteria of economic sustainability for households of different composition. The paper shows the key methodological aspects of determining the economic sustainability of households and its socially acceptable criterion. The main macroeconomic conditions for the formation of economic sustainability of households in Russia are also considered. Besides, the characteristics of employment for the people living in economically (un)sustainable households have been identified and analysed. The basis for the household economic sustainability, according to the authors, is self-sufficiency that enables using its own resources to support the socially acceptable level of consumption of socially significant goods and to accumulate savings subject to the resources’ limitations and social risks. The socially acceptable consumer budget is used as the criterion for identification of the household economic sustainability, including the specifics of the consumption of the main socio-demographic groups of the population (population of working age, pensioners, children) and savings in consumption due to cohabitation. Differentiating features of the threshold values for the households of different types are determined in the paper. It is shown that the threshold values of the criterion for economic sustainability of households per household member decrease as the number of minor children per 1 adult increases. However, the income position of such households worsens and, in conditions of unsustainability, the income deficit increases relative to the threshold value. It is revealed that there are no unemployed individuals among the people from economically sustainable households (unlike those living in economically unsustainable ones), while the situation regarding the share of the employed and the level of income from employment varies, depending on the composition of households, indicating different “strategies” for achieving sustainability of their households.Naučna pitanja ekonomskog položaja domaćinstava postaju sve relevantnija u kontekstu savremenih globalnih izazova i socioekonomske nejednakosti. Ova studija posvećena je problemima ekonomske održivosti domaćinstava. Podaci korišćeni u radu obuhvataju makroekonomske podatke iz statistike Ruske Federacije, rezultate ankete o radnoj snazi koju su sproveli statistički organi, kao i podatke iz istraživanja Longitudinalnog praćenja Rusije (The Russia Longitudinal Monitoring Survey - Higher School of Economics – RLMS-HSE). Članak pruža teorijsku i metodološku osnovu za određivanje ekonomske održivosti domaćinstava i definiše osnovne pojmove. Prema autorima, osnov ekonomske održivosti domaćinstava je samodovoljnost, koja im omogućava da održe socijalno prihvatljiv nivo trenutne potrošnje koristeći sopstvene resurse i da formiraju štednju, uzimajući u obzir ograničene resurse i socijalne rizike. Granični kriterijum za određivanje ekonomske održivosti domaćinstava je društveno prihvatljiv potrošački budžet, koji uzima u obzir specifičnosti potrošnje glavnih sociodemografskih grupa stanovništva (stanovništvo u radnoj dobi, penzioneri, deca) i transformisan u ekvivalent uključivanjem ušteda u potrošnji usled zajedničkog stanovanja. Ekonomski održiva domaćinstva su ona koja su sposobna, zahvaljujući prihodima od rada i drugih izvora, da zadovolje svoje potrebe barem na nivou ekvivalentnog društveno prihvatljivog potrošačkog budžeta. Domaćinstva sa nivoom prihoda ispod definisanog praga su ekonomski neodrživa. Intenzitet neodrživosti određen je veličinom deficita prihoda. Rad identifikuje diferencijalne karakteristike graničnih vrednosti domaćinstava različitih tipova i demografskih profila, koje zajedno čine sistem graničnih vrednosti. U članku se, na primerima, prikazuju granične vrednosti za domaćinstva sa različitim karakteristikama, određuje se uticaj opterećenja zavisnih članova i pokazuje kako to utiče na deficit prihoda u uslovima ekonomske neodrživosti. Pored toga, analizirane su karakteristike zaposlenosti za osobe koje žive u ekonomski održivim i neodrživim domaćinstvima sa decom, prema njihovim tipovima i sastavu. Rezultati istraživanja pružaju sveobuhvatniju sliku ekonomskog položaja ruskih domaćinstava. Usmereni su ka unapređenju efikasnosti državne socijalne politike u obezbeđivanju pozitivnih trendova u mogućnostima i ograničenjima koja utiču na ekonomsku održivost domaćinstava
Ljudski kapital u Srbiji sagledan kroz prizmu dostignutog nivoa obrazovanja mladih
No full textHuman capital is an important determinant of individual and overall socio-economic development. In addition to economic parameters, human capital is significantly influenced by the level of formal and informal education attained. Previous research in this area has focused on formal education and the skills acquired concerning better positioning in the labor market. Accordingly, the main objective of the conducted research is to determine the state and level of educational attainment as prerequisite for the developm
ent of human capital in Serbia. This analysis is based on a set of indicators that represent the achieved educational attainment with special focus on the young population. It is conducted for the territory of Serbia, on municipal level, which enabled the categorization of municipalities according to educational attainment. Most municipalities in Serbia are characterized by insufficient educational attainment in the local context, or in general. For the purpose of the regional disparities identification, the coefficient of human capital utilization was created, in order to identify the mismatch between education attainment and labor market demand. The research shows that it is crucial to change the general perception of demographic problems and challenges, which will allow the development of applicable and more realistic public policies in the future.Dostignuti nivo obrazovanja stanovništva je pokazatelj ljudskog kapitala prepoznatog kao nosioca i jednog od presudnih pokretača društveno-ekonomskog razvoja, kao i izvora raznolikosti, što značajno utiče na tempo rasta. Srbiju karakteriše nivo obrazovanja opterećen brojnim problemima i nedostacima, koji se ogledaju kroz neusklađenost između obrazovanja i potražnje na tržištu rada. Većini radne snage nedostaju kompetencije koje bi bile u skladu sa tržištem rada. Ovo istraživanje je sprovedeno na nivou opština za period 1981-2022. Utvrđeni su obrazovni profili i urađena je analiza trenda za obrazovna postignuća izračunavanjem indeksa promene obrazovnih karakteristika. Utvrđivanje stepena iskorišćenosti ljudskog kapitala sprovedeno je primenom koeficijenta iskorišćenosti za mladu populaciju od 25-34 godine.
Tokom godina došlo je do značajnog smanjenja udela stanovništva bez obrazovanja ili sa nepotpunim osnovnim obrazovanjem, ali stanovništvo sa visokim obrazovanjem beleži višestruko povećanje, posebno u poslednje dve decenije. Popis stanovništva 2022. godine pokazao je značajno poboljšanje kvaliteta obrazovanja. Udeo stanovništva sa srednjim obrazovanjem iznosio je 53,08%, a evidentan je porast stanovništva sa visokim obrazovanjem (22%). Mlada visokoobrazovana populacija prepoznata je kao ključni element ljudskog kapitala. Udeo mladog stanovništva sa visokim obrazovanjem kreće se od 15,8% -71,5%, koje je pretežno locirano u Beogradskom regionu i Regionu Vojvodine. Mlada populacija sa tercijarnim stepenom obrazovanja na određenoj teritoriji predstavlja svojevrstan potencijal, a stepen njegove iskorišćenosti je rezultat pozicioniranja na tržištu rada. Prosečna vrednost koeficijenta iskorišćenja za Republiku Srbiju iznosi 69,9%. Najniže vrednosti registrovane su u Sjenici (53,3%), Doljevcu (52,2%), Priboju (58,2%), itd, dok Beogradski region karakterišu visoke vrednosti koeficijenta. Podaci o nezaposlenosti ukazuju na značajnu neusklađenost ponude poslova i potražnje u Srbiji, sa više od pet nezaposlenih na jedan ponuđeni posao. Najpovoljniji odnos je identifikovan u Beogradskom regionu, gde je svaki mladi nezaposleni mogao da konkuriše na 2-3 ponuđena posla. Uravnoteženi odnosi se detektuju i u Regionu Vojvodine, dok je mlada populacija u Regionu Južne i Istočne Srbije i Regionu Šumadije i Zapadne Srbije ograničena u zapošljavanju. Najugroženije su demografski male i nerazvijene opštine sa više od deset mladih nezaposlenih lica po jednom ponuđenom radnom mestu (Medveđa - 58,8; Tutin - 14,5; Osečina - 14,4; itd.).
U cilju temeljnog sagledavanja ljudskog razvoja, pristup kvantifikaciji ljudskog kapitala treba da obuhvati i druge dimenzije, kao što su demografska, društvena, zdravstvena, ekonomska, tehnološka (inovacija) itd. Stoga je širina istraživanja ljudskog kapitala ključna, kako bi se odredili njen stvarni potencijal i perspektiva razvoja
Uticaj demografskih karakteristika na efektivnost programa obuka u javnoj upravi
No full textThis paper examines the influence of demographic characteristics on the effectiveness of the training programs in public administration in the Republic of Serbia. Specifically, the aim is to evaluate the effectiveness of the training programs in public administration and to analyse how factors such as age, gender, educational level, years of work experience and job title influence the outcomes of training initiatives. The sample of the study includes 1,040 public administration employees in Serbia who participated in at least one training program organized by the National Academy of Public Administration in 2022. The primary data was collected through a survey questionnaire administered in October 2023. The effectiveness of the training programs is assessed according to the extent to which they contribute to achieving the desired objectives. The statistical analyses involve descriptive statistics, reliability assessments and statistical tests to identify differences between demographic groups. The research results indicate that age, gender and education level have no influence on the effectiveness of the training programs in public administration. However, training effectiveness is significantly influenced by professional experience and job titles in public administration. Respondents with up to 15 years of work experience rated the effectiveness of the training programs higher than those with more than 15 years of work experience. In addition, government officials rated the effectiveness of the training programs they participated in significantly higher than other employees and managers in public administration. The key policy recommendations that emerge from the research relate to matching training programs to job experience, differentiating training for different job titles, leveraging experienced employees and an inclusive training environment.Programi obuka u javnoj upravi su od suštinskog značaja za efikasno i efektivno upravljanje, nesmetano prilagođavanje promenama i podsticanje kontinuiranog profesionalnog razvoja. Oni poboljšavaju donošenje odluka, osiguravaju efikasnu implementaciju politika i jačaju etičke standarde i odgovornost. Pored toga, obuke podstiču inovativnost, povećavaju angažovanje lokalne zajednice, pripremaju državne službenike za krizne situacije i doprinose ostvarivanju ciljeva održivog razvoja.
U radu se ispituje uticaj demografskih karakteristika na efektivnost programa obuka u javnoj upravi u Republici Srbiji. Cilj rada je procena efektivnosti programa obuka u javnoj upravi i analiza uticaja faktora kao što su starost, pol, nivo obrazovanja, godine radnog iskustva i pozicija u organizaciji na rezultate obuka. Efektivnost je posmatrana kao mera u kojoj programi obuka doprinose postizanju planiranih ciljeva. U pitanju su različiti ishodi učenja, uključujući promene u znanju, sticanje veština, promene u stavovima i promene u ponašanju.
Istraživački uzorak čini 1.040 zaposlenih iz sektora javne uprave u Srbiji koji su učestvovali u najmanje jednom programu obuke u organizaciji Nacionalne akademije za javnu upravu u 2022. godini. Primarni podaci su prikupljeni anketnim istraživanjem sprovedenim u oktobru 2023. godine. Statistička analiza je obuhvatila deskriptivnu statistiku, procenu pouzdanosti i statističke testove za identifikaciju razlika između demografskih grupa. Prikupljeni podaci su obrađeni i analizirani korišćenjem Statističkog softvera za društvene nauke (SPSS).
Rezultati istraživanja su pokazali da starost, pol i stepen obrazovanja nemaju uticaja na efektivnost programa obuka u javnoj upravi. S druge strane, postoje statistički značajne razlike u oceni efektivnosti između učesnika sa različitim nivoima profesionalnog iskustva i zvanja u javnoj upravi. Sveobuhvatnim istraživanjem interakcije između demografskih karakteristika i efektivnosti programa obuke, ovaj rad doprinosi unapređenju naučnog razmatranja rezultata učenja zaposlenih u javnoj upravi. Osim toga, empirijsko istraživanje nudi i praktične uvide relevantne za optimizaciju dizajna i sprovođenja programa obuka u javnoj upravi u Srbiji i šire. Najvažnije preporuke za kreatore politika odnose se na prilagođavanje programa obuke profesionalnom iskustvu zaposlenih, diferenciranje obuka za različite poslove u organizaciji, uključivanje zaposlenih sa značajnim radnim iskustvom u sprovođenje programa obuka i stvaranje inkluzivnog okruženja za obuke. Ovi nalazi imaju implikacije na poboljšanje rezultata profesionalnog razvoja i jačanje organizacionih kapaciteta koji su ključni za promovisanje održivog upravljanja i razvoja
Stavovi o zaštiti životne sredine među studentima univerziteta u Srbiji
No full textThis article aims to analyse the attitudes of Serbian university students towards environmental issues and risks, as it is crucial to understand these attitudes to shape future environmental policies and promote sustainability initiatives. The survey, which covered socio-demographic, economic, and environmental variables, gathered insights for gaining insights into environmental awareness and important factors promoting pro-environmental behaviour among youth. In total, 165 responses were obtained. A Chi-square test of independence and a logistic regression model was employed for analysis. The survey results show university students perceive inadequate recycling habits (65%) and limited green spaces (73%) in their cities. They consider the environmental risks considerable, possibly leading to migration (66%) and urban depopulation (47%). They advocate for increased awareness campaigns (66.7%) and greater use of renewable energy (64.2%), as well as stricter penalties for environmental violations (61.8%). The analysis revealed a significant relationship between self-assessed environmental awareness and actual environmental behaviour, with students who reported higher awareness being more likely to engage in environmentally friendly actions. Gender and family recycling habits were significant predictors of environmental behaviour, with females and students from the families with recycling practices more likely to exhibit pro-environmental behaviour. These results indicate that the surveyed university students have developed environmental habits and awareness. Supporting youth is central to tackling environmental issues and promoting sustainable behaviour. In addition to educational efforts in Serbia, this requires comprehensive government and civil society initiatives.Problem klimatskih promena utiče na svaki aspekt društva, uključujući i sve izraženiji problem klimatskih migracija, s obzirom na to da su samo u 2021. godini prirodne katastrofe raselile 23,7 miliona ljudi širom sveta. S obzirom na to da se očekuje da će se ovaj trend nastaviti, neophodna je promena paradigme u individualnom ponašanju prema životnoj sredini, posebno u pogledu ekoloških stavova. U tom domenu, na osnovu sociodemografskih, ekonomskih i ekoloških promenljivih, ovaj rad ima za cilj da istraži stavove univerzitetskih studenata u Srbiji u pogledu problema i rizika kada je u pitanju životna sredina, pre svega analizirajući da li su studenti svesni postojanja određenih ekoloških problema, da li mogu da prepoznaju buduće tokove kretanja tih problema i da li razumeju kako ovi problemi mogu uticati na njihove živote, uključujući potencijalne demografske promene kao što su migracije.
Kao budući lideri, donosioci odluka i edukatori u oblasti životne sredine, studenti predstavljaju vrlo važnu grupu zainteresovanih strana koji će biti lideri procesa primene i razvoja održivog razvoja. U ovom radu, istraživanje je sprovedeno na ukupnom uzorku od 165 studenata, sa većim učešćem studentkinja (67,9%) u odnosu na studente (32,1%). Većina ispitanika imala je između 19 i 24 godine, pretežno studirajući na državnim univerzitetima. Rezultati istraživanja pokazuju da studenti univerziteta imaju neadekvatne reciklažne navike (65%) i ograničen broj zelenih površina (73%) u svojim gradovima. Oni smatraju da su ekološki rizici značajni, što bi moglo dovesti do migracija (66%) i depopulacije urbanih područja (47%). Zalažu se za povećanje kampanja za podizanje svesti (66,7%) i veću upotrebu obnovljivih izvora energije (64,2%), kao i za strožije kazne za kršenje ekoloških propisa (61,8%). Analiza je pokazala značajnu povezanost između samoprocene ekološke svesti i stvarnog ekološkog ponašanja, pri čemu su studenti koji prijavljuju viši nivo svesti verovatnije angažovani u ekološki prihvatljivim akcijama. Pol i reciklažne navike u porodici bili su značajni prediktori ekološkog ponašanja, pri čemu su žene i studenti iz porodica koje praktikuju reciklažu skloniji ispoljavanju proekološkog ponašanja. Ovi rezultati ukazuju na to da su studenti univerziteta obuhvaćeni istraživanjem razvili ekološke navike i svest. Podrška mladima je ključna za rešavanje ekoloških problema i podsticanje održivog ponašanja. Pored obrazovnih napora u Srbiji, ovo zahteva sveobuhvatne inicijative vlade i civilnog društva