Stanovnistvo
Not a member yet
462 research outputs found
Sort by
Tranzicija od rada sezonskih radnika ka trajnoj radnoj imigraciji – slučaj Srbije
No full textThe current deficit of workers in the Serbian labour market is a consequence of several complementary factors. Among them, a few important challenges can be singled out: labour migrations of domestic workers, decrease in the number of working-age residents, as well as an increase in the amount of new jobs. At the same time, there is a large number of domestic workers who do not want to work in unfavourable working conditions and forms of work engagement, which leads to high rates of inactivity in the labour market. The effect of these circumstances led to an attempt to transform the regime of employment of foreign workers. The current system was created in the conditions of a self-sufficient labour market, where the presence of foreign labour was short-term and limited to specific jobs. Today, however, there is a need to facilitate the permanent immigration of workers to Serbia. The research followed the efforts to standardise the new employment regime for foreigners, which enabled foreign workers to have easier access to the labour market and long-term work engagement. The quality of the undertaken or announced measures, their consequences for the labour market, labour rights of foreign workers, and the quality of supervision over the application of the legal framework were all examined in an attempt to show how the new normative framework is intended for the permanent settlement of immigrant workers, instead of the short-term seasonal use of foreign labour. The issue of integration of foreign workers and their families was considered a special challenge, that is, whether it was enough to change the regime of work permits in order to attract a larger number of workers who will successfully integrate into social life and the community in Serbia. The basic starting hypothesis was that Serbia’s labour market needs a larger number of workers from abroad but also that partial changes in regulations would not necessarily lead to the creation of conditions for their permanent settlement. The normative analysis method was used in the research.Aktuelni deficit radnika na tržištu rada Srbije posledica je radnih migracija domaćih radnika, smanjenja broja radno sposobnih stanovnika, kao i povećanog broja novih poslova. Delovanje ovih okolnosti dovelo je do pokušaja transformacije režima zapošljavanja radnika iz inostranstva. Aktuelni sistem nastao je u uslovima samodovoljnog tržišta rada, gde je prisustvo strane radne snage bilo kratkoročno i ograničeno na specifične poslove. Danas, međutim, postoji potreba omogućavanja trajnih imigracija radnika u Srbiju. Istraživanje prati napore za normiranje novog režima zapošljavanja stranaca, koji omogućava lakši pristup stranih radnika tržištu rada, ali i njihov dugoročni radni angažman. Ispituje se kvalitet preduzetih ili najavljenih mera, njihove posledice po tržište rada, ali i radnopravni položaj stranih radnika, kao i kvalitet nadzora nad primenom pravnog okvira. Kao poseban izazov se razmatra pitanje integracije stranih radnika i njihovih porodica, odnosno da li je dovoljno izmeniti režim radnih dozvola da bi se privukao veći broj radnika koji će se uspešno uklopiti u društveni život i zajednicu u Srbiji. Osnovne polazne pretpostavke jesu da je tržištu rada Srbije potreban veći broj radnika iz inostranstva, ali i da parcijalne izmene propisa neće nužno dovesti do stvaranja uslova za njihovo trajno nastanjenje. U radu je korišćen metod normativne analize
Kako regulisati minimalnu zaradu u kontekstu savremenih društvenih promena – Studija slučaja Slovenije
No full textMinimum wage stands as a fundamental right for workers and one of the oldest and most universal labour law standards in the world. Understanding the impact of labour market changes, demographic trends, and migration on minimum wage regulation could offer valuable insights into the future development of labour law institutes. This study focuses on how these trends affect the basic legal concept of the minimum wage and how they are affected by the legal regulation of the minimum wage. It draws upon a case study of minimum wage regulation in the Republic of Slovenia, with particular focus on social dialogue. In Slovenia, the minimum wage is legally determined, granting all employed individuals the right to receive it without differentiation based on domestic or foreign employment and irrespective of age. The right to a minimum wage has also been extended to cover certain non-standard forms of employment. An analysis of the minimum wage framework in Slovenia has shown that, even in the changed landscape of the labour market, traditional labour law institutions remain an important civilisational achievement and value.Minimalna, odnosno garantovana zarada jeste fundamentalno pravo radnika i jedan od najstarijih univerzalnih standarda rada. Promene na tržištu rada, demografski trendovi i migracije mogu imati značajan uticaj na razvoj radnopravnih instituta u budućnosti. S tim u vezi, u radu se sagledavaju implikacije navedenih fenomena na pravni i konceptualni okvir instituta minimalne zarade, kao i vice versa odnosno na koji način pozitivna pravna regulativa o minimalnoj zaradi utiče na njih. Istraživanje je zasnovano na analizi pravnog okvira minimalne zarade u Republici Sloveniji, sa posebnim fokusom na socijalni dijalog. U Republici Sloveniji je minimalna zarada utvrđena zakonom, kojim se svim zaposlenim licima garantuje pravo na minimalnu zaradu. Zakon ne pravi razliku između domaćih i stranih radnika niti pak predviđa različitost tretmana uzimajući u obzir starosni kriterijum, s tim da utvrđuje pravo na minimalnu zaradu za određene kategorije radnika angažovanih u nestandardnim formama rada. Analiza normativnog okvira minimalne zarade u Republici Sloveniji pokazala je da, čak i u promenjenim okolnostima na tržištu rada, nastalim kao posledica socijalnih i demografskih promena, tradicionalni radnopravni instituti i dalje predstavljaju značajno civilizacijsko dostignuće i važnu opštečovečansku vrednost
Društvo i zdravlje starijih osoba – Pogled iz ugla medicinskog i zdravstvenog prava
No full textThis paper delves into the healthcare provisions for the elderly, characterised by different legal sources, the intermingling of cross-sectoral issues, and, in general, the need for a special position and special protection of the elderly within society. By applying the normative, comparative, and axiological methods, we attempt to elucidate the position of the elderly, primarily focusing on care services. The paper commences by scrutinising legal regulations governing healthcare that refer to the position of the elderly. The question arises whether there is an organised service in terms of structure and personnel, and whether there are specialised institutions and communication services catering to the specific needs of the elderly. According to the type and extent of services, healthcare and eldercare necessitate special considerations and impose distinctive requirements. This includes services not only related to severe illnesses and terminal conditions but also rehabilitation, spa treatment, etc. Given that the right to healthcare derives from the right to health insurance, which can be either public or private, a dedicated section of the paper will explore the participation of private health insurance funds in providing health services to the elderly. Consequently, the aim of this research is to highlight the vulnerability of the elderly population, which necessitates legal protection facilitated through cross-sectoral cooperation.Ovaj rad se bavi zdravstvenom zaštitom populacije starih, koju karakterišu različiti pravni izvori, prožimanje intersektorskih pitanja i uopšte potreba utvrđivanja posebnog položaja i dodatnih mehanizama zaštite starih u društvu. Primenom normativnog, komparativnog i aksiološkog metoda, autori nastoje da definišu položaj starih, prvenstveno se fokusirajući na usluge nege i zbrinjavanja. U radu se, najpre, polazi od razmatranja zakonskih propisa iz oblasti zdravstvene zaštite koji se odnose na položaj starijih osoba. S tim u vezi, postavlja se pitanje da li organizaciono i kadrovski postoji izgrađena služba, da li postoje specijalizovane ustanove i službe komunikacije koje ciljano pomažu starijima? Prema vrsti i obimu usluga, zdravstvena zaštita starijih osoba nosi svoje osobenosti i nameće posebne zahteve. Svakako da tu ulaze usluge vezane za najteža oboljenja i terminalna stanja, ali i rehabilitacije, usluge banjskog lečenja i sl. Kako pravo na zdravstvenu zaštitu derivira iz prava na zdravstveno osiguranje koje može biti javno i privatno, poseban segment rada odnosi se na učešće privatnih fondova zdravstvenog osiguranja u pružanju zdravstvenih usluga starim osobama. Stoga je cilj predmetnog istraživanja ukazivanje na ranjivost starije populacije koja implicira neophodnu pravnu zaštitu kroz intersektorsku saradnju
Bibliometrijska analiza i pravci budućih istraživanja u oblasti onlajn platformi za rad
No full textOnline labour platforms (OLPs) are profit-oriented companies utilising technology to connect independent contractor workers with short-term service labour needs, offering a digital marketplace for posting tasks, receiving bids, and finalising agreements across various domains such as writing, design, programming, and digital marketing. This paper presents a bibliometric analysis of the concurrent body of knowledge on OLPs, explaining how the specificities of this emerging form of labour are researched from various academic standpoints. The study is based on a dataset of 358 papers on OLPs published from 2013 to August 2023. The main finding of the study is that scholarly interest in OLPs is steadily growing in the observed period. However, geographical dispersion of the scientific output is not in line with the actual level of utilisation of OLPs, and scholarly interest in OLPs spans across diverse disciplines, including industrial relations and labour, management, economics, sociology, law, and computer science. The results of this paper can help better understand the dynamics of scholarly publishing on OLPs and further leverage underexploited subtopics in this field.Pojava onlajn platformi za rad je preoblikovala postojeće radne prakse, obezbeđujući digitalno tržište koje povezuje nezavisne izvođače sa kratkoročnim potrebama za radnom snagom. Ovo istraživanje predstavlja opsežnu bibliometrijsku analizu novonastalog korpusa znanja u oblasti onlajn platformi za rad, ukazujući na višestruke pristupe u istraživanju ovog novog oblika rada u različitim akademskim disciplinama. Sa skupom podataka koji se sastoji od 358 radova objavljenih između 2013. godine i avgusta 2023. godine, ova studija ukazuje na ključne trendove, geografsku distribuciju i naučna interesovanja koja karakterišu istraživanje u oblasti onlajn platformi za rad. Analiza otkriva konzistentan rast pažnje naučnika prema onlajn platformama za rad u toku posmatranog perioda, odražavajući brzu globalnu ekspanziju ovih platformi. Rezultati analize prostorne distribucije naučnih istraživanja nisu u skladu sa obimom korišćenja onlajn platformi za rad u različitim zemljama, što ukazuje na uticaj različitih kontekstualnih faktora na istraživački interes. Studija otkriva širok spektar akademskih disciplina koje se bave istraživanjem onlajn platformi za rad, uključujući industrijske odnose i rad, menadžment, ekonomiju, sociologiju, pravo i računarske nauke. Ovaj interdisciplinarni pristup naglašava uticaj onlajn platformi za rad na tradicionalne radne angažmane, podstičući istraživanja o kompleksnoj interakciji tehnologije, ekonomije i društvenih aspekata. Analizirajući uvide iz naučnih publikacija i evoluirajuće izazove koje postavljaju onlajn platforme za rad, studija predlaže kritične pravce za buduća istraživanja. Raspodela zarade, nesigurnost posla i regulatorni pristupi za zaštitu prava radnika u okviru gig ekonomije identifikovani su kao ključne oblasti za buduća istraživanja. Pored toga, odnos između digitalnih platformi, algoritama i iskustva radnika, kao i dinamika inkluzivnosti unutar onlajn platformi za rad, zahtevaju dodatnu pažnju istraživača. Potencijal radnika na onlajn platformama da iskoriste kolektivnu moć u oblikovanju uslova rada takođe se izdvaja kao jedan od budućih pravaca istraživanja. Dok nalazi ove studije doprinose postojećem korpusu saznanja o onlajn platformama za rad, metodologija sadrži izvesna ograničenja. Oslanjanje na specifične ključne reči prilikom sprovođenja bibliometrijske analize može ograničiti obuhvat radova, što ukazuje na potencijal za uključivanje većeg broja ključnih reči. Uključivanje publikacija iz različitih baza podataka i na različitim jezicima može obezbediti sveobuhvatniju analizu. Bez obzira na navedena ograničenja, ova studija pruža ključnu osnovu za buduće istraživačke poduhvate u oblasti onlajn platformi za rad. Ovim radom se naglašava potreba za suočavanjem sa brojnim izazovima koje postavljaju onlajn platforme za rad, a istovremeno najavljuje transformativni potencijal ovih platformi u oblikovanju budućnosti rada u digitalnoj eri. Kako onlajn platforme za rad nastavljaju da se razvijaju, interdisciplinarna istraživanja su imperativ u informisanju o pravičnim i održivim radnim praksama
Stavovi o reprodukciji stanovništva u delima Svetozara Markovića
No full textSvetozar Marković explains in his works that population reproduction should be analyzed as an important social issue. A starting point in his "theory of human multiplication", a criticism of Malthusian theoretical conceptions, is the relationship between demographic, economic and technological development.
In line with the socialist and Marxist concepts, Marković analyzes the components and population growth dynamics as well as the deterministic base of the reproduction model. Demographic growth of a population should be economically rational but there should also be created conditions to humanize population reproduction. A basic precondition for the creation of more humane conditions for population reproduction lies in the process of emancipation of women and an improvement of its social status in the economic, political and cultural sense.
Within the complex deterministic framework affecting the level of births, the impact of demographic, economic, social, socio-psychological and socio-cultural factors is intertwined. In solving the problem of "exceedingly high" population birth rate, a key role is played by the education process and emancipation of women. These are the socio-cultural factors that should induce a decline in the birth rate.Svetozar Marković eksplicira stav da se reprodukcija stanovništva analizira kao važno društveno pitanje. U "teoriji o umnožavanju ljudstva", koja je nastala kao kritika Maltusovih teorijskih shvatanja, polazište čini razmatranje odnosa demografskog rasta i ekonomskog i tehnološkog razvoja.
U skladu sa socijalističkim i marksističkim shvatanjima Marković analizira komponente i dinamiku rasta stanovništva i determinističku osnovu modela reprodukcije. Demografski rast jedne populacije treba da bude ekonomski racionalan, ali isto tako treba da se store uslovi humanizacije reprodukcije stanovništva. Proces emancipacije žene, kao subjekta rađanja, poboljšanje njenog socijalnog statusa u ekonomskom, političkom i kulturnom smislu, uz akcenat na jačanje procesa obrazovanja predstavljaju polaznu osnovu za staranje humanijih uslova reprodukovanja populacije. U složenom determinističkom spletu nivoa rađanja prožima se uticaj demografskih, ekonomskih, socijalnih, socijalno-psiholoških i sociokulturnih činilaca.
Sa aspekta problema preobimnog rađanja stanovništva ključnu ulogu imaju proces obrazovanja i emancipacija zene. To su sociokulturni činioci čije bi delovanje trebalo da omogući smanjivanje nivoa rađanja
