Stanovnistvo
Not a member yet
462 research outputs found
Sort by
Starenje evropskih populacija i njegovi činioci. Primer Francuske i Grčke
No full textDemographic ageing (continuous increase of the percentage of old people of a population) depends on the evolutions of fertility, mortality and migration as well as on the age structure of the population which reflects the changes of the three above mentioned components in the remote past.
In this article we examine the consequences of each of the three demographic components on demographic ageing in two European countries (France and Greece); two countries significantly differentiated as far as their trajectory is concerned during the last two centuries.
From the viewpoint of methodology, in order to evaluate these consequences we adopted the simulation method and more specifically, each time we kept one of the three components stable for the level it is characterized at the beginning of the study period and we estimated the amount and the percentage of the over-sixty-year old persons which we would have in this case in the early 1990's (amount and percentage we compared to the corresponding ones estimated around 1993). At the same time we tried to estimate the specific weight of the early structures of population in the two countries on the basis of today's demographic ageing: thus, we proceeded to identical simulations with different population structures at the starting point (stable populations corresponding to the tables on mortality for 1950 in France and I960 in Greece).
The basic conclusions of this study allow us to see the significant specific weight of the mortality change on demographic ageing (ageing from above), parallel to the already known role of fertility (ageing from the basis of the pyramid). On the contrary, the role of migration currents appears limited and their influence has the opposite direction in these two countries of study; slight acceleration of ageing in Greece, slight slowing down in France. At the same time, demographic ageing in the early l 990's in both countries is smoother than that expected if their populations were stable.
Finally, in France as well as in Greece the acceleration of ageing is inevitable as significant changes in fertility are absent. Mortality is expected to play a more and more significant role in the mid and remote future to such an extent that the prolongation of the expected life at birth will be more and more due to gains of life for the over-sixty-year-old persons.Les démographes ont démontré depuis longtemps, et souvent contre le sens commun, que le vieillissement des populations des pays industrialisés, c'est-à-dire l'accrois- sèment de la proportion des personnes âgées et son corollaire la diminution de la part des plus jeunes, a été et est toujours provoque par la baisse de la natalité et non par ‘augmentation de l’Esperance de vie.Demografi su davno pokazali da je, suprotno opštem mišljenju, starenje stanovništva razvijenih zemalja, tj. povećanje udela starih i njemu korelirajuće (odgovarajuće) smanjenje udela mladih, bilo je, i još uvek jeste, izazvano padom nataliteta, a ne produženjem očekivanog trajanja života. Ipak, već nekoliko decenija, starenje od baze starosne piramide je praćeno starenjem s vrha. Sadašnje ubrzanje povećanja broja starih je rezultat napretka u borbi za snižavanje mortaliteta. U stvari, dok su se do pre relativno kratkog vremena progres u borbi protiv bolesti i poboljšanje zdravstvenog stanja odnosili pre svega na mlade, sto je omogućavalo povećanje njihovog udela u ukupnom stanovništvu, sada je smrtnost dece na tako niskom nivou da se ne mogu očekivati znatnija poboljšanja. Aktuelna poboljšanja u tom domenu se tiču prvenstveno starih.
Tri faktora zajednički determinišu broj i (ili) udeo stanovništva određene starosti: fertilitet, mortalitet i spoljne migracije. Ali ne treba zaboraviti da se ti faktori tiču stanovništva sa konkretnom starosnom strukturom koja je sa svoje strane rezultat dotadašnjih promena spomenutih determinirajućih činilaca.
U radu su najpre ispitane posledice promena svakog od spomenuta tri faktora koje su se desile u periodu posle Drugog svetskog rata. Za primer su uzete dve evropske zemlje: Francuska i Grčka, zemlje u kojima je demografska tranzicija otpočela u različito vreme i koja se kasnije odvijala bitno drugačijim intenzitetom. U nastavku je za obe zemlje procenjena uloga nasleđene starosne strukture s početka perioda posmatranja. Najzad, u radu je ukazano na buduće posledice dosadašnjih trendova spomenutih faktora starenja stanovništva.
Uticaji fertiliteta, mortaliteta i migracija su određeni na osnovu primene simulacionih metoda. U simulacijama je jedan faktor posmatran kao konstantan tokom čitavog posmatranog perioda (na nivou s početka perioda), uz istovremenu varijabilnost preostala dva. Uticaj nasleđene starosne strukture na aktuelni proces starenja utvrđen je primenom istih simulacija, ali sa različitim polaznim starosnim strukturama (pošlo se od stabilnih populacija izrađenih na osnovu tablica smrtnosti 1950. za Francusku, odnosno, 1960. za Grčku). Na osnovu rezultata simulacija se može zaključiti da je inicijalna starosna struktura vrlo važan element razvitka stanovništva. Ona predstavlja sintezu evolucije fertiliteta, mortaliteta i migracija u prethodnih sto godina, i kao takva stvara snažnu inerciju čiji se efekti mogu dugo osećati. Takođe, deformacije u starosnoj piramidi izazvane vanrednim događajima, kao sto su bili Prvi i Drugi svetski rat iii naglo povećanje fertiliteta, kao na primer baby-boom u Francuskoj, mogu izazvati demografski eho koji će se osećati barem u jednoj generaciji.
Osnovni rezultati simulacija omogućavaju da se sagleda specifična tezina promena mortaliteta na odvijanje procesa starenja (starenje s vrha starosne piramide), uporedo sa već dobro poznatom ulogom pada fertiliteta (starenje od baze). S druge strane, uticaj migracija je ograničenu, a njihov uticaj je u posmatranim zemljama bio suprotnog smera - lagano je ubrzavao starenje u Grčkoj, a lagano usporavao u Francuskoj. U isto vreme demografsko starenje je ranih 1990-ih u obe zemlje bilo usporenije nego sto bi se odvijalo da se radilo o stabilnim populacijama.
Najzad, u Francuskoj kao i u Grčkoj, neizbežno je ubrzanje procesa starenja cak i u odsustvu značajnijih promena fertiliteta. Naime, očekuje se da će mortalitet ubuduće imati značajniju ulogu u starenju, s obzirom da će produženje očekivanog trajanja života pri živorođenju u sve većoj meri biti rezultat produženja života stanovništva starijeg od 60 godina
