54,218 research outputs found
Słów kilka o trudnościach w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zawarcia związku małżeńskiego i Sądzie Metropolitalnym Białostockim
No full textThe author of the article after a brief reflection reminiscent the story of the Metropolitan Court in Bialystok raises issues concerning the canon proceedings. He draws attention to the common perception in the society, and especially in the media, about the concept of the “church divorce”. He shows how wrong it is formulated and what negative eff ects entail its use. This leads in fact to identification of the canonical proceedings for annulment of the marriage with the divorce proceedings. Similarly, the author explains who is the defendant in a canonical process, so often mistakenly equated in the common sense with the accused in a criminal trial. It also indicates the important role played by a witness in the proceedings. The author warns the interested in canonical proceedings against the use of accidental legal advice and encourages these people to direct contact with the ecclesiastical courts, where one can find a friendly and professional legal advice.Autor artykułu po krótkiej refleksji przypominającej historię Sądu Metropolitalnego w Białymstoku porusza zagadnienia dotyczące samego postępowania kanonicznego. Zwraca uwagę na funkcjonujące w powszechnej świadomości społecznej, a szczególnie w środkach przekazu pojęcie „rozwód kościelny”. Wykazuje jak błędne jest to sformułowanie i jakie negatywne skutki pociąga za sobą jego używanie. Prowadzi to bowiem do utożsamiania kanonicznego postępowania o stwierdzenie nieważności zawarcia małżeństwa z postępowaniem rozwodowym. Podobnie autor wyjaśnia kim jest strona pozwana w procesie kanonicznym, tak często błędnie utożsamiana w powszechnym rozumieniu z oskarżonym w procesie karnym. Ponadto wskazuje jak ważną rolę w postępowaniu odgrywa świadek. Autor przestrzega zainteresowanych postępowaniem kanonicznym przed korzystaniem z przypadkowych porad prawnych i zachęca te osoby do bezpośredniego kontaktu z sądami kościelnymi, gdzie można znaleźć życzliwą i fachową poradę prawną.ks. TOMASZ GIERAŁTOWSKI, dr prawa kanonicznego, absolwent Technikum Elektrycznego w Białymstoku. Ukończył Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne w Białymstoku z tytułem magistra teologii. W latach 1993-1996 odbył studia zaoczne w Prymasowskim Instytucie Życia Duchowego w Warszawie. W 1996 r. obronił licencjat z teologii. W latach 1998-2004 studia specjalistyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim uwieńczone uzyskaniem doktoratu z prawa kanonicznego. Od 2001 r. jest sędzią w sądzie kościelnym. Od 2008 r. oficjał Archidiecezjalnego Sądu Metropolitalnego w Białymstoku. Konsultor Rady Prawnej Episkopatu Polski.Sąd Metropolitalny BiałostockiCode of Canon Law.Francis, Apostolic letter motu proprio „Mitis Iudex Dominus Iesus”.Pontifical Council for Legislative Texts, Instruction to be observed by diocesan and interdiocesan tribunals in handling causes of the nullity of marriage Dignitas connubiThe rules of procedure in cases of nullity of marriage – attachment to Mitis Iudex Dominus Iesus.179-18815/217918
Aktywność publiczna Mikołaja Zebrzydowskiego w czasie krakowskich negocjacji w sprawie zawarcia antytureckiej Ligi Świętej w 1596 r.
No full textThe purpose of the article is to present the public activities of Mikołaj Zebrzydowski, the Grand Marshal of the Crown and the Captain of Cracow, during the international negotiations on the conclusion of the anti-Turkish Holy League initiated by the papacy in the summer of 1596 in Cracow. To reconstruct this aspect, the author used mainly manuscript source materials from the Roman archives, in addition to printed sources and relevant literature. Mikołaj Zebrzydowski came to Cracow on July 10, 1596, at the time when the papal legate, Cardinal Enrico Caetani, who was to preside over the negotiations, had already arrived in the town almost a month before. Zebrzydowski met with the cardinal many times, both officially and in private. The cardinal informed the Secretariat of State about these contacts, reporting that Zebrzydowski was one of those Polish dignitaries who openly supported the Holy See’s initiative. As it seems, however, Mikołaj Zebrzydowski, as a close associate of Chancellor Jan Zamoyski, realistically assessed these chances, seeing a threat to the papal policy in the Habsburgs’ hard and hostile stance toward Poland.Celem artykułu jest przedstawienie działalności publicznej marszałka wielkiego koronnego i starosty krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego w czasie toczących się latem 1596 r. w Krakowie międzynarodowych pertraktacji w sprawie zawarcia pod egidą papiestwa antytureckiej Ligi Świętej. Do odtworzenia tego aspektu autor wykorzystał głównie rękopiśmienne materiały źródłowe pochodzące z archiwów rzymskich oraz źródła drukowane i odnośną literaturę przedmiotu. Mikołaj Zebrzydowski pojawił się w Krakowie 10 lipca 1596 r. w momencie, gdy już od prawie miesiąca przebywał w nim legat papieski, kardynał Enrico Caetani, który miał przewodniczyć wspomnianym obradom. Zebrzydowski wielokrotnie spotykał się z kardynałem zarówno na oficjalnych obradach, jak również na stopie prywatnej. Kardynał informował o tych kontaktach Sekretariat Stanu, donosząc, iż Zebrzydowski jest jednym z tych polskich dostojników, który otwarcie pragnie wspierać inicjatywę Stolicy Apostolskiej. Jak się jednak wydaje, Mikołaj Zebrzydowski jako bliski współpracownik kanclerza Jana Zamoyskiego realistycznie oceniał te szanse, dostrzegając zagrożenie dla polityki papieskiej w twardym i nieprzychylnym Polsce stanowisku Habsburgów
Słodka wojna, czyli jak wyprawy wojenne Alfonsa V Wspaniałomyślnego wpłynęły na zmianę zwyczajów żywieniowych w Italii w pierwszej połowie XV w.
No full textPocząwszy od czasów Jakuba I Zdobywcy (1213-1276) Korona Aragonii wkroczyła na drogę ekspansji śródziemnomorskiej. W wyniku
kolejnych wypraw wojennych pod panowaniem jej władców znalazła
się Majorka i pozostałe wyspy archipelagu Balearów (1229-1235), Sycylia (1282) i Sardynia (1323-1324). Kulminacją tego procesu było zaangażowanie się Alfonsa V Wspaniałomyślnego (1416-1458) w wojnę o Królestwo Neapolu, która rozpoczęła się w 1420 r. Po 22 latach
zmagań toczonych z przerwami, w 1442 r. Alfons V Wspaniałomyślny
ostatecznie zawładnął Neapolem, który w kolejnych latach stał się jednym z przodujących ośrodków włoskiego renesansu.
Pojawienie się obcego panowania w południowej części Italii pociągnęło za sobą transfer katalońskiej kultury, języka i obyczajów.
Wśród tych ostatnich ważne miejsce zajmowały również katalońskie
zwyczaje kulinarne, które wykształciły się u schyłku XIV w. To właśnie w tym okresie na terenach Korony Aragonii doszło do istotnej
zmiany roli i okoliczności spożywania słodyczy w kręgach elit władzy i pieniądza. Dotychczas słodkości były podawane jako deser na zakończenie głównego posiłku dziennego (obiadu, uczty, uroczystego
przyjęcia), natomiast od wzmiankowanego okresu ich spożycie uległo
wyraźnemu czasowemu przesunięciu. Początkowo ich konsumpcja
nadal była związana z poszczególnymi elementami rytuału biesiadowania (np. tańcami, zabawami, innymi posiłkami). Z czasem uroczyste spożywanie wyłącznie słodyczy przekształciło się w autonomiczny
posiłek o charakterze przekąski, zwany z katalońska col·lació. Szybko
stało się ono uroczystym, samodzielnie funkcjonującym typem przyjęcia, z ustalonym ceremoniałem i oprawą.
W jakich okolicznościach doszło do przeszczepienia katalońskich
praktyk żywieniowych na grunt włoski? Jaki był wpływ samego władcy i prowadzonych przezeń działań militarnych na ubogacenie włoskich form biesiadowania o nowe pierwiastki proweniencji katalońskiej? – to pytania, które wyznaczają kierunek rozważań podjętych
przez autora referatu.Starting from the time of James I the Conqueror (1213-1276)
the Kingdom of Aragon started its Mediterranean expansion. Following successive military expeditions, its conquests included: Mallorca
and the other Balearic Islands (1229-1235), Sicily (1282) and Sardinia
(1323-1324). The culmination of this process was the involvement
of a Alfons V the Magnanimous (1416-1458) in the war for the Kingdom of Naples, which began in 1420. After 22 years of intermittent
struggle, in 1442, Alfons V the Magnanimous eventually captured Naples, which in the years to come became one of the leading centers
of the Italian Renaissance.
The appearance of foreign domination in southern Italy suddenly
entailed the transfer of Catalan culture, language and customs. Among
the latter, Catalan culinary traditions formed at the end of the fourteenth century also occupied an important place. It was during this period that a significant change took place in the Kingdom of Aragon regarding the role and the circumstances of eating sweets by its financial and political elites. Until then, confectioneries were served as part
of dessert at the end of the main meal (dinner or feast), while in the period discussed their consumption considerably shifted in time. Initially, their consumption was still associated with the various elements
of the feasting etiquette (e.g. dancing, amusements, other meals). With
time, the ceremonial of eating sweets transformed into a separate meal
of sweet snacks, referred to by the Catalan term of col·lació. It quickly
became a solemn, independently functioning type of feast, with an established ceremonial and setting.
Under what circumstances were Catalan eating practices transplanted to Italian context? What influence did the ruler and his military operations have on the enrichment of Italian feasting with new
elements of Catalan provenance? – Such questions define the direction of the considerations made by the author of the paper
Dziecko w historii - między godnością a zniewoleniem. Tom 2. Godność jako źródło naszego człowieczeństwa
No full textCelem publikacji pod hasłem Dziecko w historii – między godnością a zniewoleniem jest refleksja nad poszanowaniem praw dziecka i jego sytuacją na przestrzeni dziejów. Jest to kolejne opracowanie z serii Dziecko w historii. Pierwszy tom opisujący dzieje dziecka został zatytułowany Dziecko w historii – wątek korczakowski. Następny był związany z jubileuszem 1050. rocznicy Chrztu Polski i ukazał się pod tytułem - Dziecko w historii – w kręgu kultury chrześcijańskiej. Celem trzeciego było upamiętnienie 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, jego tytuł - Dziecko w historii - sytuacja dziecka w odrodzonym państwie polskim.
Akcentując wątek jubileuszowy (monografia Dziecko w historii jest powiązana z Jubileuszem 40-lecia istnienia Katedry/Zakładu Historii Wychowania Wydziału Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku), podjęliśmy kolejną dysputę akademicką poświęconą godności osobowej, osobowościowej i osobistej dziecka w sytuacji zniewolenia, utraty wolności, swobody – całkowitej zależności od innych. Może to być zniewolenie dotyczące różnych sfer życia ludzkiego, na przykład fizyczne ograniczenie, tzn. uzależnienie czyjegoś zdrowia i życia od woli drugiego człowieka, czy też zniewolenie umysłu prowadzące do zatarcia własnej osobowości, godności na skutek różnorodnych czynników, w tym – jak twierdził Karl Jaspers – „rozbicia człowieka na dwie osoby” pod wpływem olbrzymiej presji ideologicznej. Powoduje to, że dzieciństwo jako zjawisko dotyczące każdego człowieka bywa nadal zawłaszczane i zniewalane w najróżniejszy sposób, zatracając swój niepowtarzalny, indywidualny, podmiotowy charakter, mimo że humanistyczne ujęcie egzystencji ludzkiej staje się dziś szczególnie ważne i – może – najbardziej ludziom potrzebne.
Zaprosiliśmy do podjęcia wspólnego namysłu nad kwestią godności i zniewolenia, ponieważ godność jako jedna z kluczowych wartości przyrodzona i niezbywalna stanowi kwintesencję działań naukowych białostockiego zespołu historyków wychowania. Podkreślił to we wprowadzeniu Łukasz Kalisz akcentując Jubileusz 40-lecia Katedry i białostockiego zespołu historyków wychowania i ich humanistyczny szacunek dla człowieka. W naszym dorobku naukowym zniewolenie i godność jednostki to motywy kluczowe. Przy czym mamy na uwadze godność osobową, osobowościową i osobistą dziecka w sytuacji zniewolenia, utraty wolności, swobody – całkowitej zależności od innych.
Publikacja ma wymiar interdyscyplinarny i międzynarodowy, a pojęcie godności ludzkiej zostało w niej dookreślone z punktu widzenia różnych dyscyplin naukowych, przedstawicieli różnych obszarów nauki, w tym etyków, bioetyków, lekarzy, pedagogów, psychologów i prawników.
Książka składa się z wprowadzenia i czterech rozdziałów. O wynikających z godności osoby ludzkiej wartości podstawowych i prawa człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem prawa do życia, pokoju, dialogu traktuje pierwszy rozdział niniejszej publikacji Z ostatniej chwili-bezwzględna inwazja Rosji na Ukrainę. Na wartość kultury pokoju jako zadania edukacyjnego w ustawicznym procesie kształtowania się tożsamości wskazał Jerzy Nikitorowicz. W rozdziale zamieszczono nie tylko opis sytuacji dzieci Ukrainy, jak też ich wypowiedzi i prośby skierowane do Władimira Putina o prawo do życia w wymownym artykule Elwiry Kryńskiej Nie chcemy umierać-mówią dzieci. Elwira Kryńska przypomniała także losy dzieci północno-wschodniej Polski, Białostocczyzny okupowanej przez Rosję sowiecką w okresie II wojny światowej, kiedy to doszło do przerażających zbrodni i masowych deportacji w głąb Związku Sowieckiego. W ostatnim artykule w tym rozdziale Halina Monika Wróblewska podjęła namysł wokół (u)traconych wartości w dobie kryzysu.
W rozdziale drugim realizowano rozważania na temat praw dziecka w doktrynie i praktyce. Rozpoczął je Stanisław Gałkowski odwołując się do antropologicznego uprawomocnienia praw dziecka analizuje możliwe modele filozoficznego uzasadnienia praw dziecka. W artykule Socjalizacja jako mechanizm kształtowania tożsamości dziecka Andrei Harbatski wskazuje na sens ludzkiej tożsamości, wieloaspektową definicję socjalizacji jako mechanizmu kształtowania tożsamości dziecka oraz na istota i treść socjalizacji w antropologii pedagogicznej. W kolejnym artykule Dziecko w historii zbawienia Edward Walewander ukazał sytuację dziecka w Nowym Testamencie, a następnie postrzeganie młodego człowieka w tradycji Kościoła. Rozważania kontynuuje Marek Kowalczuk w artykule Dziecko jako wzór w nauczaniu Jezusa oraz Monika Falkowska w artykule Godność dziecka w wymiarze duchowości katolickiej. Małgorzata Głoskowska-Sołdatow skoncentrowała się na idei autonomii ucznia w perspektywie edukacji wczesnoszkolnej. Autorka poddała analizie uwarunkowania tego procesu oraz okoliczności edukacyjne sprzyjające braniu odpowiedzialności przez uczniów za własne uczenie się. Natomiast w kolejnym artykule Magdalena Bartoszewicz zaprezentowała wyniki badań, które miały na celu poznanie poziomu wspierania autonomii dzieci przez rodziców w percepcji uczniów w młodszym wieku szkolnym. Rozdział dopełnia Danuta Kamilewicz-Rucińska, która swój artykuł poświęciła uczniom szkół polskich na Litwie, argumentując, iż szkolnictwo polskie na Litwie stanowi trwałą część składową systemu oświaty republiki.
Trzeci rozdział W obronie godności dziecka – odniesienia historyczne i literackie rozpoczyna artykuł „Dobrą zbudowaliśmy sobie szkołę”. Cele samokształcenia młodzieży gimnazjalnej w Królestwie Polskim we wspomnieniach ludzi nauki, w którym Ewa Kula zaprezentowała opinie osób, które brały udział w organizowaniu i działalności kółek samokształceniowych w rosyjskich gimnazjach na terenie Królestwa Polskiego na przełomie XIX i XX wieku. W kolejnym artykule Kary fizyczne stosowane w szkołach Królestwa Polskiego w XIX w. Adam Massalski przywołuje liczne wzmianki na ten temat, które zachowały się w aktach publicznych. Przedstawia metody karania oraz przepisy władz oświatowych, które regulowały ich stosowanie. Z kolei Czesław Galek podjął refleksję nad troską o zdrowie dzieci i młodzieży w II połowie XIX wieku w świetle literatury beletrystycznej i pamiętnikarskiej. Nauczycieli tajnego nauczania, którzy podjęli walkę przeciwko totalitarnemu zniewoleniu i w obronie godności dziecka (na przykładzie Ziemi Łomżyńskiej) ukazała w swoim artykule Ewa Chludzińska. Natomiast w ostatnim tekście Godność i zniewolenie dziecka. Zróżnicowane oblicza zjawiska w literaturze pięknej Anna Józefowicz zwróciła uwagę na problemy związane z poczuciem godności i zniewolenia dziecka odwołując się do literatury interdyscyplinarnej.
Czwarty rozdział monografii zatytułowany Między ograniczeniem a wsparciem obejmuje siedem artykułów. W pierwszy z nich Dziecko niepełnosprawne w zakładach specjalnych w Polsce w latach 1918-1939. Warunki socjalno-bytowe Marzena Pękowska prezentuje na wybranych przykładach, warunki socjalne, opiekę zdrowotna i organizację czasu wolnego, jakie zapewniały wychowankom funkcjonujące wówczas placówki specjalne. W kolejnym artykule Agnieszka Suplicka zwróciła uwagę na główne kierunki pomocy opiekuńczo-wychowawczej, oświatowo-kulturalnej, socjalno-bytowej i zdrowotno-rekreacyjnej świadczonej na rzecz dzieci i młodzieży przez Stowarzyszenie Rodzina Kolejowa. Joanna Szymanowska w artykule Lebenswelt dziecka z niepełnosprawnością odwołując się do perspektywy fenomenologiczno-hermeneutycznej, metody dialogowej i biograficznej poszukiwała odpowiedzi na pytania dotyczące dziecięcego życia codziennego. W kolejnym artykule Lidia i Andrzej Dakowicz zaprezentowali psychologiczno-pedagogiczna analizę funkcjonowania systemów rodzinnych z przewlekle chorym dzieckiem. Synonimy i antonimy godności oraz naruszenia godności i jej stopniowe odzyskiwanie w historii resocjalizacji niedostosowanej młodzieży omówiła w artykule Psychologiczne dezyderaty godności w historii resocjalizacji niedostosowanej młodzieży Beata Boćwińska-Kiluk.
Przedstawiono też godność i zniewolenie z perspektywy młodych adeptów nauki. W ostatnim, czwartym rozdziale Jakub Rurka ukazał Zarys podwójnych standardów praw dziecka w świetle przepisów Kodeksu Napoleona. Na Rolę autorytetów w kształtowaniu postaw dzieci wobec problematyki wielokulturowości wskazała Urszula Kulikowska, natomiast John Njeru M. Maringa na związek między kulturą Masajów a edukacją dziewcząt na przykładzie hrabstwa Narok North w Kenii. Justyna Konopelko w swoich rozważaniach poszukiwała odpowiedzi Wspierać, czy wychowywać? – Rozłam (anty)pedagogiczny XX wieku a kształcenie przyszłych pedagogów. Rozdział kończy artykuł Kingi Siemieniuk, która dokonuje analizy rodzinnej pieczy zastępczej W Wielkiej Brytanii w oparciu o akty prawne oraz główne serwisy brytyjskich organizacji rządowych.
Mamy nadzieję, że książka spotka się z szerokim zainteresowaniem ekspertów nauk społecznych i humanistycznych, a także władz oświatowych i nauczycieli oraz rodziców, bowiem w polskiej historiografii wciąż odczuwa się niedosyt prac badawczych związanych z dzieckiem i jego dziejami na przestrzeni wieków.The aim of the publication under the slogan A child in history - between dignity and enslavement is to reflect on the respect for children's rights and their situation throughout history. This is another study from Achild in history series. The first volume describing the history of the child is entitled A child in history - Korczakowski's plot. The next one was related to the 1050th anniversary of the Baptism of Poland and was released under the title –A child in history - in the sphere of Christian culture. The purpose of the third was to commemorate the 100th anniversary of Poland regaining independence, its title - A child in history - the situation of a child in the reborn Polish state.
Emphasizing the jubilee theme (the monograph A child in history is related to the 40th anniversary of the Chair / Department of History of Education of the Faculty of Education Sciences at the University of Bialystok), we undertook another academic dispute on the personality dignity and personal dignity of a child in a situation of enslavement, loss of liberty, freedom - total dependence on others. It can be an enslavement concerning various spheres of human life, for example, physical limitation, i.e., making someone's health and life dependent on the will of another person, or the enslavement of the mind leading to the blurring of one's own personality, dignity due to various factors, including - as Karl Jaspers claimed - "breaking a man into two" under the influence of enormous ideological pressure. As a result, childhood, as a phenomenon concerning every human being, is still appropriated, and enslaved in various ways, losing its unique, individual, subjective character, even though the humanistic approach to human existence is becoming especially important and perhaps most needed by people today.
We invited them to reflect on the issue of dignity and enslavement, because dignity, as one of the key inherent and inalienable values, is the essence of the scientific activities of the Bialystok team of education historians. This was emphasized in the introduction by Lukasz Kalisz, who stressedthe40th anniversary of the Department and the Bialystok team of educational historians and their humanistic respect for people. In our scientific achievements, enslavement and the dignity of the individual are the key motives. At the same time, we have in mind the personality dignity and personal dignity of a child in a situation of enslavement, loss of liberty, freedom - complete dependence on others.
The publication has an interdisciplinary and international dimension, and the concept of human dignity has been defined in it from the point of view of various scientific disciplines, representatives of various fields of science, including ethics, bioethics, doctors, educators, psychologists, and lawyers.
The book consists of an introduction and four chapters. The first chapter of this publication, Last Minute - Russia's Ruthless Invasion of Ukraine, deals with the fundamental values and human rights arising from the dignity of the human person, with particular emphasis on the right to life, peace, and dialogue. Jerzy Nikitorowicz pointed to the value of the culture of peace as an educational task in the continuous process of shaping identity. The chapter contains not only a description of the situation of the children of Ukraine, but also their statements and requests to Vladimir Putin for the right to live in an eloquent article by Elwira Krynska, We do not want to die, the children say. Elwira Krynska also recalled the fate of the children of north-eastern Poland, the Bialystok region occupied by Soviet Russia during World War II, when there were horrific crimes and mass deportations deep into the Soviet Union. In the last article in this chapter, Halina Monika Wroblewska reflected on lost values in the time of crisis.
In the second chapter, considerations on children's rights in doctrine and practice were carried out. Stanislaw Galkowski started them, referring to the anthropological validation of children's rights, he analyzes possible models of the philosophical justification of children's rights. In the article Socialization as a mechanism for shaping a child's identity, Andrea Harbatski points to the sense of human identity, a multi-faceted definition of socialization as a mechanism for shaping a child's identity, and the essence and content of socialization in pedagogical anthropology. In the next article, A child in the history of salvation, Edward Walewander presented the situation of a child in the New Testament, and then the perception of a young man in the tradition of the Church. The considerations are continued by Marek Kowalczuk in the article, A child as a model in teaching Jesus and Monika Falkowska in the article Dignity of a child in the dimension of Catholic spirituality. Malgorzata Gloskowska-Soldatow focused on the idea of student autonomy from the perspective of early childhood education. The author analyzed the conditions of this process and the educational circumstances that favor students taking responsibility for their own learning. In the next article, Magdalena Bartoszewicz presented the results of research aimed at learning the level of support for children's autonomy by parents in the perception of students at an earlier school age. The chapter is completed by Danuta Kamilewicz-Rucinska, who devoted her article to students at Polish schools in Lithuania, arguing that Polish education in Lithuania is a permanent component of the republic's education system.
The third chapter, Indefense of the child's dignity - historical and literary references, opens the article "We've built a good school for ourselves". The goals of self-education of junior high school students in the Kingdom of Poland in the memories of people of science, in which Ewa Kula presented the opinions of people who participated in the organization and operation of self-education clubs in Russian gymnasiums in the Kingdom of Poland at the turn of the 19th and 20th centuries. In the next article, Physical punishments applied in the schools of the Kingdom of Poland in the 19th century, Adam Massalski cites numerous references to this subject that have survived in public records. It presents the methods of punishment and the regulations of the educational authorities that regulate their use. CzeslawGalek, on the other hand, reflected on the concern for the health of children and youth in the second half of the 19th century in the light of fiction and memoirs. Secret teaching teachers who took up the fight against totalitarian enslavement and in defense of the child's dignity (based on the example of theLomza region) were presented in her article by EwaChludzinska. However, in the last text, Dignity, and enslavement of a child. Diverse faces of phenomena in belles-lettres Anna Jozefowicz drew attention to the problems related to the sense of dignity and enslavement of a child, referring to interdisciplinary literature.
The fourth chapter of the monograph, entitled Between limitation and support, includes seven articles. In the first one, a disabled child in special institutions in Poland in 1918-1939. Social and living conditions, Marzena Pekowska presents, on selected examples, social conditions, health care and the organization of free time, which were provided to the pupils by special institutions functioning at that time. In the next article, Agnieszka Suplicka drew attention to the main directions of care and education, educational and cultural, social, and living as well as health and recreational assistance provided for children and youth by the Kolejowa Family Association. Joanna Szymanowska in the article,Lebenswelt of a child with a disability, referring to the phenomenological and hermeneutic perspective, as well as the dialogical and biographical method, searched for answers to questions about children's everyday life. In the next article, Lidia and Andrzej Dakowicz presented a psychological and pedagogical analysis of the functioning of family systems with a chronically ill child. Synonyms and antonyms of dignity as well as violations of dignity and its gradual recovery in the history of social rehabilitation of maladjusted youth were discussed in the article,Apsychological desiderata of dignity in the history of social rehabilitation of maladjusted youth by Beata Bocwinska-Kiluk.
Dignity and enslavement from the perspective of young students of science are also presented. In the last, fourth chapter, Jakub Rurka presents,An outline of double standards of children's rights in the light of the provisions of the Napoleonic Code. Urszula Kulikowska indicated the role of authorities in shaping children's attitudes towards the issue of multiculturalism, while John Njeru M. Maringa indicated the relationship between the Maasai culture and the education of girls on the example of Narok North County in Kenya. Justyna Konopelko was looking for an answer in her considerations,To support, or to educate? - the (anti) pedagogical split of the 20th century and the education of future educators. The chapter ends with an article by Kinga Siemieniuk, who analyzes family foster care in Great Britain based on legal acts and the main websites of British government organizations.
We hope that the book will be of wide interest to experts in social sciences and humanities, as well as educational authorities, teachers, and parents, because Polish historiography still lacks research work related to the child and its history over the centuries.Wydanie publikacji sfinansowano ze środków Wydziału Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Biał[email protected] Jolanta Kryńska - Uniwersytet w BiałymstokuŁukasz Kalisz - Uniwersytet w BiałymstokuAgnieszka Suplicka - Uniwersytet w BiałymstokuArchiwum Państwowe m. st. Warszawy, Oddział w Otwocku, Akta Miasta Otwocka sygn. 2487.Archiwum Państwowe w Radomiu, zespół Dyrekcja Szkolna w Radomiu, sygn.:2607, knlb. sygn. 390/II, knlb.Lietuvos Valstybinis Archyvas, Lietuvos TSRS švietimo Ministerija, f. R-762, ap. 6, b. 256, 1. 42-47.Mokyklos su dėstomąją lietyvių ir lenkų kalba. Ištraukos iš Lietuvos KP CK biuro posėdžių nutarimai dėl padieties buvusiame Vilniaus Krašte, LYA, f. 16895, ap. 2, K. 15. 8 J.Narodowe Archiwum Cyfrowe, Sygnatura: 1-G-905, 1-G-901, 1-C-546-4.Švietimo ministerijos pranešimai vyriausybiniams ir Centriniam spartiniamn organams, LCVA, f. R-762, ap. 6, b. 712.Anc D., Wspomnienia szkolne za czasów Mikołaja I i Aleksandra II. Wyższa Szkoła Realna w Kielcach, [w:] A. Massalski i M. Meducka (red. i opr.), Kielce w pamiętnikach i wspomnieniach w XIX wieku, Kielce 1992, s. 67-81.Debolski W. i in. (red.), Oczerk istorii Kieleckoj Mużskoj Gimnazji za pierwyje piat`diesiat letjeja suszczestwowanija (1862–1912), Kielce 1912.Dygasiński A., W Kielcach. Opowiadania i uwagi o czasach szkolnych, Kielce 2008.Gomulicki W., Wspomnienia niebieskiego mundurka, Pułtusk 2007.Instrukcja dla przedszkoli Rodziny Kolejowej, 1935.Farson R., Polityka dzieciństwa, [w:] K. Blusz (red.), Edukacja i wyzwolenie, Kraków 1992.Felchner A., Rodzina w II Rzeczpospolitej – jej główne zagrożenia ze strony chorób, „Medycyna Nowożytna” 2019, t. 25, z. 1.Fox S., Juvenile Justice Reform: An Historical Perspective, “Stanford Law Review” 1970, nr 22, s. 1187-1239.France R.T., The Gospel of Matthew, Grand Rapids–Cambridge 2007.Frank H., Dziennik, S. Piotrowski (red.), Warszawa 1956.Frankiewicz, Rodzina Kolejowa w Chełmie, „Kronika Nadbużańska” 1936, R. 4, nr 33 (159).Frankiewicz, Sprawozdanie z półkolonii letniej Rodziny Kolejowej Koła I-go w Chełmie, „Kronika Nadbużańska” 1933, R. 4, nr 35 (161).Freeman M., Prawa człowieka, przeł. M. Fronia, Warszawa 2007.Fromm E., Mieć czy być, Poznań 1999.Sprawozdanie z działalności Zarządu Okręgu Poznańskiego Rodziny Kolejowej, Toruń 1935.Blumenberg H., Theorie der Lebenswelt, Berlin 2010.G.O.K. & UNESCO, Education for All: End Decade Assessment (2001––2010), Ministry of Education, 2012.Gajda J., Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze, cz. I, Toruń 2003.Gajda J., Godność, [w]: T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 2, Warszawa 2003.Galek C., Myśl pedagogiczna Bolesława Prusa na tle pozytywizmu polskiego, Zamość 2005.Galek C., Los dzieci Zamojszczyzny w okresie okupacji niemieckiej, [w:] E.J. Kryńska i in. (red.), Dziecko w historii – w kręgu kultury chrześcijańskiej, Białystok 2017, s. 366-379.Galicyjskie wspomnienia szkolne, do druku przygotował, wstępem i przypisami opatrzył A. Knot, Kraków 1955.Gałkowski S., „Obcy”, osoba czy półprodukt. Miejsce dziecka we współczesnej kulturze, „Kwartalnik Pedagogiczny” 2012, R. 57, nr 2(224).Gałkowski S., How is moral education possible? Antinomies of the K
Dziecko w historii - między godnością a zniewoleniem. Tom 1. Godność jako fundament praw człowieka
No full textOddajemy kolejną książkę poświęconą Dziecku w historii – między godnością a zniewoleniem, będącą pokłosiem międzynarodowej konferencji naukowej, w trakcie której dyskutowano o godności i zniewoleniu dziecka. Pierwszy tom opisujący dzieje dziecka został zatytułowany Dziecko w historii – wątek korczakowski. Kolejny był związany z jubileuszem 1050. rocznicy Chrztu Polski i ukazał się pod tytułem Dziecko w historii – w kręgu kultury chrześcijańskiej. Celem trzeciego było upamiętnienie 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, jego tytuł Dziecko w historii - sytuacja dziecka w odrodzonym państwie polskim. Obecna monografia Dziecko w historii jest powiązana z jubileuszem 40-lecia istnienia Katedry/Zakładu Historii Wychowania Wydziału Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku. Akcentując wątek jubileuszowy Katedry Historii Wychowania zaprosiliśmy też ekspertów różnych dyscyplin naukowych do kolejnej dysputy akademickiej, tym razem poświęconej godności osobowej, osobowościowej i osobistej dziecka w sytuacji zniewolenia, utraty wolności, swobody – całkowitej zależności od innych. Głównym celem książki Dziecko w historii – między godnością a zniewoleniem jest próba odpowiedzi na pytania: Jakie były i są źródła praw człowieka? Czy godność jednostki była i jest nadal wartością? Jakie w przeszłości były i są współcześnie przyczyny zniewolenia jednostki? Dlaczego dochodzi do ograniczania wolności człowieka i tłamszenia jego godności? Poszukiwanie odpowiedzi na sformułowane pytania jest o tyle ważne, że godność człowieka w naszej kulturze stanowi fundament przyjmowanej powszechnie koncepcji człowieka. Tymczasem we współczesnym świecie, zdeterminowanym głównie przez czynniki polityczne i gospodarcze oparte na modelu neoliberalnego kapitalizmu, następuje pogłębianie różnic społeczno-ekonomicznych prowadzących do poszerzania przestrzeni i grup wykluczenia oraz relatywizacji i dewaluacji samej idei poszanowania godności ludzkiej. Lista zagadnień, które stały się przedmiotem analizy jest szeroka, nie zamyka się w ciasnych ramach subdyscyplin pedagogicznych, a ich przekaz ma wymiar interdyscyplinarny, wieloaspektowy i międzynarodowy. Autorami poszczególnych rozdziałów monografii są eksperci różnych dyscyplin naukowych: filozofii i teologii, pedagogiki, historii, prawa i socjologii z Polski i z różnych ośrodków zagranicznych: Albanii, Anglii, i Włoch. Układ książki jest chronologiczno – problemowy. Ze względu na objętość i wielość zgłoszonych rozpraw prezentujemy je w dwóch odrębnych tomach składających się z dwóch części zatytułowanych: Część I - Katedra Historii Wychowania i jej inicjatywy promujące godność człowieka, Część II -Między godnością a zniewoleniem. Część pierwsza obejmuje dwa rozdziały. W rozdziale pierwszym zaprezentowano dzieje powołania Zakładu Historii Wychowania i jego twórcę, prezentacji rozwoju i dokonań białostockiej szkoły historii wychowania oraz nowe kierunki i perspektywy badań. W rozdziale drugim autorzy zaakcentowali wątek jubileuszu 40-lecia Katedry/Zakładu Historii Wychowania. Część druga została podzielona na cztery rozdziały. Pierwszy z nich obejmuje naukowe rozważania nad zdefiniowaniem godności w pedagogice personalistycznej, działalności wychowawczej. Autorzy wskazują na potrzebę wykreowania ideologii negocjacji i równoważenia dialogu wewnętrznego i zewnętrznego, dowodzą, że zmieniające się uwarunkowania społeczno – kulturowe życia nie mogą wymusić zmiany w interpretacji godności dziecka. Poddają analizie ochronę praw dziecka w prawie międzynarodowym i regulacjach krajowych oraz wskazują na przejawy zniewolenia, które stanowią zagrożenie dla wolności, a tym samym godności osobowej, godności osobowościowej, jak i godności osobistej człowieka na różnych etapach jego rozwoju. Autorzy artykułów rozdziału drugiego podjęli rozważania nad lepszym zrozumieniem dzieciństwa i sytuacji dzieci z różnych warstw społecznych, o różnych potrzebach edukacyjnych i doświadczeniach. Ukazali jak w sposób praktyczny wprowadzano inicjatywy skierowane do dzieci. W trzecim rozdziale autorzy przedstawili ideę budowania autonomii uczniowskiej z perspektywy edukacji wczesnoszkolnej, ukazali genezę i założenia prawa do edukacji w kontekście Konwencji o Prawach Dziecka. Podjęli refleksję nad godnościowym wymiarem edukacji międzykulturowej w świetle regulacji prawa międzynarodowego, europejskiego i polskiego, kwestie dotyczące znaczenia pielęgnowania pokoju w edukacji poprzez nauczanie praw człowieka uczniów szkół średnich oraz tworzenie wzorów osobowych. Czwarty rozdział prezentuje artykuły młodych adeptów nauki poświęcone obronie godności i praw dziecka, kierunków postępowania w zakresie ochrony, pomocy i wsparcia z perspektywy regulacji prawnych, wskazań medycznych i wychowawczych. Mamy nadzieję, że książka spotka się z szerokim zainteresowaniem ekspertów nauk społecznych i humanistycznych, a także władz oświatowych i nauczycieli oraz rodziców bowiem w polskiej historiografii wciąż odczuwa się niedosyt prac badawczych związanych z dzieckiem i jego dziejami na przestrzeni wieków.We present another book devoted to the Child in history - between dignity and enslavement, which was the aftermath of an international scientific conference, during which the dignity and enslavement of the child was discussed. The first volume describing the history of the child is entitled Child in history - korczakowski's plot. The next one was related to the 1050th anniversary of the Baptism of Poland and appeared under the title Child in history - in the circle of Christian culture. The purpose of the third one was to commemorate the 100th anniversary of Poland regaining independence, its title Child in history - the situation of a child in the reborn Polish state. The current monograph Child in history is related to the 40th anniversary of the Chair / Department of History of Education at the Faculty of Educational Sciences at the University of Bialystok. Emphasizing the jubilee theme of the Department of the History of Education, we also invited experts from various scientific disciplines to another academic debate, this time devoted to the personality and personal dignity of a child in a situation of enslavement, loss of freedom, liberty - complete dependence on others. The main goal of the book A child in history - between dignity and enslavement is an attempt to answer the following questions: What were and are the sources of human rights? Has the dignity of the individual been and still is a value? What were and are the reasons for the enslavement of an individual in the past and what are they today? Why are human freedom limited and dignity suppressed?The search for answers to the formulated questions is important because human dignity in our culture is the foundation of the commonly accepted human concept. Meanwhile, in the contemporary world, determined mainly by political and economic factors based on the model of neoliberal capitalism, there is an increase in socio-economic differences leading to the expansion of the space and groups of exclusion, as well as relativization and devaluation of the very idea of respecting human dignity. The list of issues that have become the subject of analysis is wide, not limited to the narrow framework of pedagogical sub-disciplines, and their message has an interdisciplinary, multifaceted, and international dimension. The authors of the individual chapters of the monograph are experts from various scientific disciplines: philosophy and theology, pedagogy, history, law, and sociology from Poland and from foreign centers: Albania, England, and Italy. The layout of the book is chronological and problematic. Due to the volume and multiplicity of the dissertations submitted, we present them in two separate volumes consisting of two parts entitled: Part I - Department of the History of Upbringing and its initiatives promoting human dignity, Part II - Between dignity and enslavement. The first part consists of two chapters. The first chapter presents the history of the establishment of the Department of the History of Education and its founder, the presentation of the development and achievements of the Bialystok School of the History of Education, as well as new directions and perspectives for research. In the second chapter, the authors emphasized the 40th anniversary of the Chair / Department of the History of Education. The second part is divided into four chapters. The first one includes scientific considerations on the definition of dignity in personalistic pedagogy and educational activity. The authors point to the need to create an ideology of negotiation and to balance internal and external dialogue, they argue that the changing social and cultural conditions of life cannot force a change in the interpretation of the dignity of a child. They analyze the protection of children's rights in international law and national regulations and point to the manifestations of slavery that pose a threat to freedom, and thus to personality dignity, and personal dignity at various stages of human development. The authors of the second chapter articles considered a better understanding of childhood and the situation of children from different social strata, with different educational needs and experiences. They showed how initiatives aimed at children were implemented in a practical way. In the third chapter, the authors presented the idea of building student autonomy from the perspective of early childhood education, showed the genesis and assumptions of the right to education in the context of the Convention on the Rights of the Child. They reflect on the dignity dimension of intercultural education in the light of international, European, and Polish law, issues related to the importance of nurturing peace in education by teaching human rights to high school students and creating role models. The fourth chapter presents articles by young science students devoted to defending the dignity and rights of children, directions of conduct in the field of protection, assistance, and support from the perspective of legal regulations, medical and educational indications. We hope that the book will meet with wide interest of experts in social sciences and humanities, as well as educational authorities, teachers, and parents, because in Polish historiography there is still a lack of research work related to the child and its history over the centuries.Wydanie publikacji sfinansowano ze środków Wydziału Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Biał[email protected] w BiałymstokuArchiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Opieki Społecznej, sygn. 18214: Sprawozdania z działalności instytucji otwartych i półotwartych korzystających z subsydiów 1929.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Opieki Społecznej, sygn. 18219: Subwencje dla instytucji opiekuńczych 1935.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Opieki Społecznej, sygn. 18231: Subsydia instytucjom otwartym i półotwartym 1927–1928.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Opieki Społecznej, sygn. 18242: Sprawy ogólne. Subsydia przydziały żywności dla ochron 1924–1925.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Opieki Społecznej, sygn. 18470: Ogniska dziecięce [RTPD] 1923.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Opieki Społecznej, sygn. 18479: Akcja dożywiania dzieci 1932–1933.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Oświaty i Kultury, sygn. 16386: Sprawozdania szkół specjalnych i przedszkoli 1929–1931.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Oświaty i Kultury, sygn. 16804: Ochrona społeczna subsydiowana przez Zarząd Miejski w Łodzi 1922–1925.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Oświaty i Kultury, sygn. 16807: Wychowanie przedszkolne (sprawy ogólne przedszkoli miejskich) 1927–1930.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Oświaty i Kultury, sygn. 16809: Wychowanie przedszkolne (sprawy ogólne przedszkoli miejskich) 1930–1932.Archiwum Państwowe w Łodzi, Zespół: Akta miasta Łodzi, Wydział Oświaty i Kultury, sygn. 16840: Świetlice 1928–1931.Gardner H., Pięć umysłów przyszłości, Warszawa 2009.Gardocka T., Jagiełło D., Art. 10 [granica nieletności], [w:] L. Gardocki (red.), Kodeks Karny, krótki komentarz dla studiujących, t. 1, Warszawa 2020.Gasik W., Pańczyk J., Czołowi polscy pedagodzy specjalni oraz absolwenci PIPS i WSPS z lat 1971–1996, Warszawa 1997.Gębka M., Ojciec jako rodziciel, [w:] A. Kotlarska-Michalska (red.), Wizerunki ról rodzinnych, „Roczniki Socjologii Rodziny” 2007, t. 18.Gielarowski A., Godność człowieka w rozumieniu Józefa Tischnera, [w:] G. Hołub, P. Duchliński (red.), Ku rozumieniu godności człowieka, Kraków 2008.Gil H.Cz., Szkolnictwo w Wadowicach 1918–1939, „Wadoviana. Przegląd Historyczno-Kulturalny” 2010, t. 13.Gill W.L., The Gill system of moral and civic training as exemplified in the school cities and school state at the State normal school, New Paltz, New York. A symposium by the faculty and students of the school, the author of the system and other educators, New Paltz, N.Y. and New York City 1901.Gill W. L., The school republic, school city helps for teachers and pupils; a system of moral and civic training, New York City, Philadelphia 1906.Giovanni Paolo II, Messagio del Santo Padre ai partecipanti al Simposio su ‘Dignità e diritti della persona con handicap mentale, “L’Osservatore Romano”. Roma, 9 gennaio 2005.Moczydłowska I., Nasze możliwości w dziale kształcenia umysłowego, [w:] Ociemniali o sobie…, Warszawa 1932.Borzyszkowski J., Historia Kaszubów w dziejach Pomorza, t. 3: W Królestwie Pruskim i Cesarstwie Niemieckim (1815–1920), cz. I: Kaszubi i Pomorze na drodze do kapitalizmu i społeczeństwa obywatelskiego (1815–1870), Gdańsk 2019.Giza T., Socjopedagogiczne uwarunkowania procesu identyfikowania oraz rozwoju zdolności uczniów w szkole, Kielce 2006.Golka M., Imiona wielokulturowości, Warszawa 2010.Gomulicki W., Wspomnienia niebieskiego mundurka, Warszawa 1969.Górecki D., Rzecznik Praw Dziecka, [w:] L. Garlicki, A. Szmyt (red.), Sześć lat Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2003.Górniewicz J., Kulturowy wzór osobowości a ideał wychowania, [w:] T. Kukołowicz, M. Nowakowa (red.), Pedagogika ogólna. Problemy aksjologiczne, Lublin 1997.Griffin P., McGaw B., Care E. Eds., Assessment and Teaching of 21st Century Skills,. Springer International Publishing, 2018.Gromkowska-Melosik A., Orientacja na testy w szkolnictwie współczesnym – kontrowersje ideologiczne i pedagogiczne, „Studia Edukacyjne” 2015, nr 36.Gruszkowski W., Przemiany urbanistyczne i architektoniczne, [w:] E. Cieślak (red.), Historia Gdańska, t. 4/1: 1815–1920, Sopot 1998.Grzegorzewska M., Listy do Młodego Nauczyciela, Warszawa 2002.Grzybowski M., Ombudsman w krajach nordyckich: geneza, ewolucja i współczesne oblicze instytucji, [w:] L. Garlicki (red.), Rzecznik Praw Obywatelskich,
Warszawa 1989.Bosek L., Gwarancje godności ludzkiej i ich wpływ na polskie prawo cywilne, Warszawa 2012.Ociemniali o sobie..., Warszawa 1932.Guardini R., Grundlegung der Bildungslehre. Versuch einer Bestimmung des Pädagogisch-Eigentlichen, Würzburg 1953.Harari Y. N., 21 lekcji na XXI wiek, przeł. M. Romanek, Kraków 2018.Harbatski A, Tożsamość religijna, a bezpieczeństwo, „Pogranicze. Studia Społeczne” 2015, t. 25.Harbatski A., Antropologia pedagogiczna, Rozwój antropologii pedagogicznej w czasie i przestrzeni, t. 1, Białystok 2019.Harris I., Synott J., Peace Education for a New Century, “Social Alternatives” 2002, t. 21(1).Heaney S., Beowulf, Faber & Faber, 2000.Heywood C., Centuries of Childhood, “Journal of the History of Childhood and Youth” 2010, t. 3.3.Hobbes T., Lewiatan czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, Warszawa 2005.Hösch R., Karl Prodinger (1875–1948), „Österreichisches Biographisches Lexikon” Bd. 8 (Lfg. 39, 1982).Bożyk S., Konstytucja jako ustawa zasadnicza w państwie, [w:] M. Szyszkowska (red.), Silne państwo, Białystok 1999.Huculak B. J., Zarys antropologii Kościoła greckiego, „Studia Teologii Dogmatycznej” 2015, t. 1.Sprawa niewidomych w Polsce, Warszawa 1928.Instruction no. 36, dated 13.08.2013, of the Ministry of Education and Science, “On procedures for the education of isolated children”, published in the Official Gazette no. 141, dated 23 August 2013.Intercultural education: managing diversity, strengthening democracy, Stała Konferencja Europejskich Ministrów Edukacji, Ateny 10-12 listopada 2003 r., Rada Europy.Izdebska J., Dziecko-dzieciństwo-rodzina-wychowanie rodzinne, Białystok 2015.Jadacki J. J., O godności i odpowiedzialności, [w:] J.J. Jadacki (red.), Aksjologia i semiotyka. Analizy i polemiki, Warszawa 2003.Jan Paweł II, W obronie życia i każdej osoby ludzkiej – przesłanie do członków Papieskiej Akademii Pro Vita, [w:] J. Brusiło (red.), W trosce o życie – wybrane dokumenty stolicy apostolskiej, t. 2, Tarnów 2012.Jan Paweł II, Adhortacja Apostolska Catechesi tradendae, [w:] Adhortacje Ojca Świętego Jana Pawła II, t. 1, Kraków 1997.Jan Paweł II, Encyklika Evangelium Vitae, [w:] Jan Paweł II, Encykliki Ojca Świętego Jana Pawła II, t. 2, Kraków 1996.Jan Paweł II, Encyklika Centesimus annus, Kraków 2003.Bożyk S., Konstytucyjna ochrona praw dziecka (spojrzenie z perspektywy 100-lecia odrodzonej Polski), [w:] E.J. Kryńska, A. Suplicka, Ł. Kalisz (red.), Dziecko w historii. Sytuacja dziecka w odrodzonym państwie polskim, Białystok 2020.Jan Paweł II, Encyklika Centesimus annus, Watykan 1991.Jan Paweł II, Encyklika Evangelium vitae, Kraków 2003.Deklaracja Praw Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Ligi Narodów w 1924 roku (zwana Deklaracją Genewską).Jan Paweł II, Encyklika Veritatis splendor, Kraków 2003.Janicka D., Rozkwit doktryny prawa karnego w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym – ośrodki, uczeni, idee, „Studia z Dziejów Państwa i Prawa” 2019, nr 22.Janoszka K., Dzieci jako ofiary handlu ludźmi, Szczytno 2013.Januszewska E., Markowska-Manista U., Dziecko „inne” kulturowo w Polsce. Z badań nad edukacją szkolną, Warszawa 2017.Jaros P.J., Rzecznik Praw Dziecka. Ukształtowanie Rzecznika Praw Dziecka w Polsce jako organu państwowego. Komentarz do ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka, Warszawa 2013.Jaros P.J., Rzecznik Praw Dziecka. Ustawodawstwo i praktyka, Warszawa 2006.Jaros P.J., Ukształtowanie Rzecznika Praw Dziecka w Polsce jako organu państwowego, Warszawa 2013.Bożyk S., Problematyka małżeństwa i rodziny w ustawach zasadniczych Republiki Włoskiej oraz Rzeczypospolitej Polskiej, [w:] F. Lempa, S. Tafaro (red.), Rodzina i społeczeństwo wczoraj i dziś, Białystok 2006.Jarzyna A., Szawleski M., Kwestia emigracji w Polsce, Warszawa 1927.Joint order of the Minister of Education and Sports, the Minister of Internal Affairs and the Minister of Health no. 2, dated 05.01.2015, “On the approval of the regulation for the implementation of the cooperation agreement” dated 02.08.2013, “On the identification and enrolment in school of all children of compulsory school age”, published in the Official Gazette nr 202, dated 25 November 2015.Janas-Kozik M., Sytuacja psychiatrii dzieci i młodzieży w Polsce w 2016 r. Aktualne występowanie i obraz zaburzeń psychicznych wieku rozwojowego, „Psychiatria” 2017 t. 14, nr 1.Dekret Naczelnika Państwa z dnia 7 lutego 1919 r. w przedmiocie powołania sądów dla nieletnich – Dz. Pr. P. P. 1919, nr 14, poz. 171.Jóźwiak W., Znaki Zodiaku i Ich Władcy, Białystok 2004.Kabzińska Ł., Dziecko jako przedmiot poszukiwań badawczych w myśli pedagogicznej przełomu XIX/XX wieku, [w:] K. Jakubiak, W. Jamrożek (red.), Dziecko w rodzinie i społeczeństwie. Dzieje nowożytne, t. 2, Bydgoszcz 2002.Kabzińska Ł., Kabziński K., Wybrane aspekty zagrożonego dzieciństwa w dwudziestoleciu międzywojennym., „Dziecko w Systemie Opieki i Wychowania” 2012, nr 4.Kalisz Ł., Między godnością a zniewoleniem. Naukowa refleksja na temat dziecka w perspektywie historycznej w jubileuszu czterdziestolecia białostockiej szkoły historii wychowania, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne” 2020, t. 2, nr 11.Kamińska W., Pędowski K., Sądy dla nieletnich w II Rzeczypospolitej, „Palestra” 1991, nr 35/10.Kant I., Uzasadnienie metafizyki moralności, Warszawa 1971.Bracton H., On the Laws and Customs of England, trans. S. Thorne, 1968.Kantor R., Między Zaborowem a Chicago. Kulturowe konsekwencje istnienia zbiorowości imigrantów z parafii zaborowskiej w Chicago i jej kontaktów z rodzinnymi wsiami, Wrocław 1990.Karwatowska M., Uczeń w świecie wartości, Lublin 2010.Kaufmann H.-B., Religionsunterricht und Schulreform. Zum Religionsunterricht morgen, t. 1: Perspektiven künftiger Religionspädagogik, Verlag J. Pfeiffer – Jugenddienst Verlag, München–Wuppertal 1970.Key E., Stulecie dziecka, przeł. I. Moszczeńska, Warszawa 1928.Dyrektywa 2011/36/UE w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępująca decyzję ramową Rady –2002/629/WSiSW-L 101/1.Keynes S., Alfred the Great: Asser’s Life of King Alfred and other contemporary sources, Penguin 2004.Kierznowski Ł., Prawo do nauki w aktach prawa międzynarodowego, [w:] M. Perkowski (red.), Umiędzynarodowienie krajowego obrotu prawnego, t. 1, Białystok 2016.Kinematograf Oświatowy, „Dziennik Zarządu Miasta Łodzi” 1923, nr 15.Kłuszyńska D., RTPD 1919–1939. Okres pionierski, Warszawa 1947.Kołakowski A., Problematyka przestępczości nieletnich w międzywojennej Polsce na łamach „Przeglądu Więziennictwa Polskiego”, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Pedagogika” 2017, t. 26, nr 2.Braun-Gałkowska M., W tę samą stronę, Warszawa 1994.Komeński J.A., Wielka dydaktyka, Wrocław 1956.Komunikat z badań CBOS nr 46/2019, Preferowane i realizowan
IL BERRETTO A SONAGLI W DIALEKCIE NEAPOLITAŃSKIM W TŁUMACZENIU EDUARDA DE FILIPPA
No full textThis article is devoted to various versions of the script of Il berretto a sonagli by Luigi Pirandello. The play was important also for another Italian playwriter, Eduardo de Filipppo, who at the request of the author, translated the play to the Neapolitan dialect and staged it in 1936 in Naples. De Filippo staged the play also the second time at the end of his life, in 1979 in Rome. The article analyses both versions of the play, i.e. the Sicilian script by Pirandello and its Neapolitan translation made by De Filippo. It is noticed that the most significant differences occurred in the semantic level.In data 14 agosto 1916, da Roma, Luigi Pirandello comunicava all’amico e sodale Nino Martoglio di aver finito «la nuova commedia per Musco, quella in due atti, ’A birritta cu ’i ciànciani (Il berretto a sonagli)» e di volergliela leggere prima di spedirla all’attore che si trovava a Catania. Ricevuto il testo manoscritto per la messa in scena, Martoglio lo faceva subito ricopiare per Angelo Musco. Ma doveva trascorrere quasi un anno prima che ’A birritta cu ’i ciancianeddi fosse messa in scena al «Teatro Nazionale» di Roma, il 27 giugno 1917, dalla compagnia Musco. È significativo che nel fitto carteggio con Martoglio solo su questo suo lavoro Pirandello, di solito così essenziale, quasi secco nella corrispondenza, indugiasse in minuziose ed accurate indicazioni, preziose note di regia, interventi a distanza sul testo, sul filo della memoria (con il copione autografo ormai nelle mani di Martoglio), precisazioni di particolari, raccomandazioni all’attore circa lo spirito animatore e suggerimenti relativi all’azione parlata e alle mosse d’anima.Niniejszy artykuł został poświęcony umówieniu różnych wersji scenariusza sztuki napisanej przez Luigiego Pirandella pt. Il berretto a sonagli, która poniekąd stanowiła kamień milowy w twórczości innego włoskiego dramaturga – Eduarda De Filippa. Ten ostatni, na prośbę autora, dokonał tłumaczenia sztuki na dialekt neapolitański i jej inscenizacji, która po raz pierwszy nastąpiła w 1936 r. w Neapolu, co spotkało się z ogromnym entuzjazmem tamtejszej prasy; po raz drugi De Filippo wystawił tę sztukę pod koniec swojego życia, w 1979 r. w Rzymie. W artykule autorka zestawia ze sobą obie wersje sztuki. Zwraca przy tym szczególną uwagę na różnice dzielące neapolitańskią wersję De Filippa od jej klasycznego sycylijskiego pierwowzoru autorstwa L. Pirandella
Poezja w protestanckich kancjonałach Białorusi w XVI wieku
No full textPierwsze poetyckie utwory renesansowe w języku starobiałoruskim i w łacinie zostały wydru kowane na początku XVI w. w Krakowie, Brześciu i Nieświeżu, zaś w latach 50.-60. XVI w. ukazywały się drukiem pierwsze wiersze i poematy w języku polskim. Aktywni działacze ruchu protestanckiego, usiłując spopularyzować w społeczeństwie nowe poglądy religijne, korzystali z dostępnej dla odbiorcy formy wiersza. W danym artykule autor zwraca szczególną uwagę na dwa kancjonały: brzeski Pieśni chwał Boskich, przygotowany przez Jana Zarębę i wydrukowany przez Stanisława Murmeliusa w 1558 r., oraz nieświeski Katechizm, albo krótkie w jedno miejsce zebra nie wiary i powinności Krześcijańskiej..., wydany w 1563 r. przez Daniela Łęczyckiego w drukami należącej do Macieja Kawiaczyńskiego. Zdaniem autora, wiersze zawarte w kancjonałach, będąc religijnymi utworami o charakterze publicystycznym, przygotowywały grunt do powstania świec kiej poezji politycznej.The first Renaissance poems in Old Belarussian and Latin were printed at the beginning of the 16lh century in Cracow, Brześć and Nieśwież, however the first poems in Polish came out in print in the 50s and 60s of the 16th century. Protestant activists of the Protestant movement poem, accessible to the reader, in order to popularize their religious views in the society. In the article the author places particular emphasis on two religious songbooks: the Brześć Pieśni chwał, by Jan Zaręba and printed by Stanislaw Murmelius in 1558, and the Nieśwież Katechizm, albo krótkie, w jedno miejsce zebranie wiary i powinności Krześcijańskiej, published in 1563 by Daniel Łęczy ca in the printing house of Maciej Kawiaczyński. The author expresses the view that, as religious works of commentary nature, the poems from the songbooks set the stage for the appearance of secular political poetry
Cerkiew prawosławna w carskiej Rosji
No full textThe liberation of the Muscovite lands from the Mongol oppression coincided with the fall of Constantinople. The inhabitants of Muscovy were convinced, in line with the Byzantine tradition, that the state was necessary for salvation just as the Orthodox Church, while the close ties between the state and the Church symbolised God’s covenant with people. After 1453, the Orthodox society of Muscovy were commonly of the opinion that the legitimacy of the Byzantine Empire vested into the new „Third Rome”, i.e. Moscow. That idea began assuming a more tangible shape during the reign of Ivan IV the Terrible. The ruler was officially crowned as Tsar and the abbot of the Volokolamsky monastery Josef declared that the Orthodox Church and the state should unite in making the Kingdom of God come true in the earth. Russian Orthodoxy was torn by a disagreement over the issue of monastic life and attitude to the earthly power. Nil Sorsky (1433–1508) and the Hesychasts from the forest hermitages beyond the Volga river claimed that the Orthodox Church should be independent of the state and it should not resort to state administration in religious matters. According to Nil Sorsky, monasteries should remain poor and denounce the ownership of land. That time witnessed a dynamic development of the monastic centre on the Solovetsky Islands in the White Sea. Solovetsky saints Savvatii, Zosima and Herman launched a magnificent spiritual centre of Russian Orthodoxy. During the reign of Ivan IV the conflict was unavoidable also between the ruler and the clergy. The Metropolitan of Moscow Philip demanded that the Orthodox Church gain autonomy – and fell victim to Tsar’s fury. After Ivan IV’s death, during the rule of Boris Godunov, in 1589 Moscow was granted the status of a patriarchate. Metropolitan of Moscow, Job was appointed the first patriarch of Moscow and All Russia. Muscovy was first named Russia in the late 15th century. The name was popularised during the 16th century and in 1721 it became the official designation of the state. Until 1694 the relations between the state and the Church were exemplarily harmonious. Religious life in Russia was overthrown during the reign of Peter I (1682–1725). The Russian Orthodox Church could not form an effective opposition to the political reforms of Peter I who, after the death of patriarch Adrian (1700), obstructed the election of his successor. Finally, Peter the Great abolished the patriarchate and replaced it with the institution of the Holy Synod, whose members were appointed by himself. The 18th century witnessed another revival of religious life in Russia, accompanied by the growing importance of the Orthodox Church in the public sphere. The Russian theological school was stimulated by the more and more popular teachings of bishop of Voronezh St. Tikhon Zadonsky. Inspired by the Gospel and the works of the Holy Fathers of Orthodoxy, his preaching promoted the idea of the common character of human salvation. Owing to his efforts new monastic centres, specialised in contemplation and prayer, were founded in the 19th century. The Russian monasticism was increasingly moved by the institution of Elderhood (starchestvo), the body of monks of eminent piety and wisdom. The revival of monastic life was instigated by the monk St. Paisius Velichkovsky, who lived in the 18th century. The views of the charismatic elderly who had the gift of prophecy (monks of the Optina hermitage), and especially those of St. Seraphim of Sarov, influenced the Russian elites, including Tsar himself. In the 19th century the Russian Empire Tsar promoted the ideology of an Orthodox state based on a symbiosis of „Orthodoxy, absolutism and nationality”. The circles of the higher clergy recultivated the ideas of the Church’s independence of the state. Metropolitan of Moscow Filaret was an ardent supporter of the Church’s autonomy. Other bishops, faced with the failure of any efforts to free the Orthodox Church from dependence on the state, chose to live monastic life, as for instance St. Ignatius Branchaninov, St. Ambrosius of the Optina hermitage or Theophan the Hermit. Another movement among the clergy was represented by St. Ioann of Kronstadt (1829–1909). The priest hailed the participation in everyday liturgy, support to the poor and the need for educating social masses. In the early 20th century the Orthodox Church raised the demands of independence and reactivation of patriarchate. The outbreak of World War I and the defeats suffered in the first years of the war made the revolutionary tendencies imminent. In the times of both revolutions, in 1917, the Orthodox Church remained faithful to Tsar. After the subversion of monarchy but before the Bolshevik prosecutions of the Orthodox Church began, the Kremlin Synod managed to restore the canonical elect ability of bishops and reactivate the patriarchate. Archbishop of Vilnius Tikhon was appointed patriarch of Moscow in 1918.W tworzeniu duchowych wartości narodu rosyjskiego, szczególna rola przypadła świętym z nim związanych. Pierwszymi kanonizowanymi świętymi byli kniaziowie Borys i Gleb, nazwani na chrzcie imionami Roman i Dawid. Borys i Gleb zostali uznani za świętych jako „strastotierpcy”, tzn. cierpiący męki. W ten sposób powstał nowy typ świętości, znany szczególnie na ziemiach ruskich. Tytuł „równy apostołom” w tradycji bizantyjskiej przypisuje się zwykle pierwszym misjonarzom danego kraju. W przypadku ziem ruskich mianem tym określano księżnę Olgę i księcia Włodzimierza. Kolejną grupą wśród pierwszych świętych ruskich są „podwiżniki”. Określenie to dotyczy osób duchownych i świeckich podejmujących heroiczny wysiłek duchowo-ascetyczny (Antoni i Teodozy Pieczerski, Cyryl Turowski). Osobna grupę świętych w Rosji stanowią „błagowierni” książęta. Mianem tym określano panujących, którzy przyczynili się do rozwoju chrześcijaństwa i prowadzili życie zgodne z nauką Cerkwi. Do tego grona należy książę smoleński Rościsław i księcia Aleksandra Newskiego. Odrodzenia życia religijnego na Rusi Moskiewskiej nastąpiło w XIV w. Na dużą skalę rozwijało się życie monastyczne, a chrześcijaństwo przeniknęło do wszystkich form życia (polityki, kultury, etc.). Nowy impuls do życia duchowego mieszkańców ziem ruskich wniósł św. Sergiusz z Radoneża, propagator życia kontemplacyjnego i założyciel Ławry Św. Trójcy. Wyzwolenie ziem ruskich z niewoli mongolskiej zbiegło się w czasie z upadkiem Konstantynopola. Mieszkańcy Księstwa Moskiewskiego uważali, zgodniez tradycją bizantyjską, że państwo jest tak samo potrzebne do zbawienia jak Cerkiew, a ścisłe powiązanie państwa z Cerkwią wyraża związek ludzi z Bogiem. Po 1453 r., na Rusi Moskiewskiej, wśród prawosławnych powszechnie panowało przekonanie, że uprawnienia cesarstwa bizantyjskiego przeszły na „Trzeci Rzym”, czyli Moskwę. W tym okresie nastąpił rozwój ośrodka zakonnego na Wyspach Sołowieckich na Morzu Białym. Święci mnisi sołowieccy Sawwati, Zosima i Herman stworzyli wielkie duchowe centrum rosyjskiego prawosławia. Za panowania Iwana IV doszło do konfliktu między panującym a duchowieństwem. Metropolita moskiewski Filip domagał się niezależności Cerkwi i padł ofiarą gniewu carskiego. Po śmierci Iwana IV, za panowania Borysa Godunowa ustanowiono w 1589 r. w Moskwie patriarchat. Pierwszym patriarchą został metropolita moskiewski Hiob. Lata „wielkiej smuty” ponownie zjednoczyły Cerkiew i państwo. Do 1694 r. w stosunkach między państwem a Kościołem panowałapełnia harmonia. Istotne zmiany w życiu religijnym Rosji nastąpiły za panowania Piotra I. Rosyjska Cerkiew Prawosławna niepotrafiła skutecznie przeciwstawić się reformom politycznym Piotra I, który po śmierci patriarchy Adriana (1700) nie dopuścił dowyboru jego następcy. Ostatecznie Piotr Wielki zniósł patriarchat i zastąpił go instytucją Świątobliwego Synodu. W XVIII w. doszło do ponownego odrodzenia życia religijnego w Rosji i wzrostu znaczenia Cerkwi prawosławnej w życiu publicznym. Rozwój myśli teologicznej nastąpił w Rosji za sprawą upowszechnienia się nauczania św. Tichona Zadońskiego. Odnowę życia zakonnego zapoczątkował żyjący w XVIII w. mnich Paisij Wieliczkowski. Poglądy charyzmatycznych starców, obdarzonych szczególnymi zdolnościami przewidywania (mnisi z pustelni Optino, św. Serafim Sarowski) wpływały na elity społeczeństwa ruskiego z carem włącznie. W XIX wieku carat w celu zapewnienia sobie poparcia ludności rosyjskiej popierał ideologię państwa prawosławnego opartego na symbiozie „prawosławia, samowładztwa i narodowości”. W środowisku wyższego duchowieństwa odradzały się tendencje niezależności Cerkwi od państwa. Zwolennikiem autonomii Cerkwi był metropolita moskiewski Filaret. Biskupi, nie mogąc uniezależnić Cerkwi od wpływu państwa, wybierali życie w klasztorze np. Ignatij Brianczaninow, Ambroży z pustelni Optino czy Teofan Pustelnik. Inny nurt w postawie duchowieństwa reprezentował św. Iwan z Kronsztadu. Kapłan propagował udział w codziennej liturgii, pomoc biednym i głosił potrzebę niesienia oświaty szerokim masom. Na początku XX w. Cerkiew domagała się przywrócenia niezależności od państwa i reaktywowania patriarchatu. W okresie I wojny światowej i dwóch rewolucji 1917 r. Cerkiew pozostała wierna carowi. Po obaleniu monarchii, zanim rozpoczęły się prześladowania Cerkwi przez bolszewików, doszło na Kremlu do zwołania soboru, na którym przywrócono kanoniczną wybieralność biskupów i reaktywowanopatriarchat. Patriarchą moskiewskim został w 1918 r. arcybiskup wileński [email protected] w Białymstoku, PolskaBabinov J. А., Evoljucija gosudarstvenno-cerkovnych otnošenij v Rossijskoj Imperii, [w:] Cywilizacja Rosji Imperialnej, red. P. Kraszewski, Poznań 2002.Bazylow L., Historia Rosji, t. 1-2, Warszawa 1983.Błachowska K., Wiele historii jednego państwa: Obraz dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego do 1596 roku w ujęciu historyków polskich, rosyjskich, ukraińskich, litewskich i białoruskich w XIX wieku, Warszawa 2010.Brajčevs’kyj М. J., Utverždenije christijanstva na Rusi, Кyjiv 1988.Časobnia blažennoj Ksenii Peterburgskoj, [w:] Pravoslavnyje sviatyje, Моskva 2003.Cechanskaja К. V., Rossija: tendencii religioznosti v ХХ veke, „Istoričeskij Wiestnik”, 2000, № 5.Čistovič I., Očerki istorii Zapadno-Russkoj Cerkvi, Č. 1, Sankt-Peterburg 1882.Clément O., Kościół prawosławny od roku 1054 do współczesności, [w:] Encyklopedia religii świata, cz. 1: Historia, Warszawa 2002.Cypin V., Istorija Russkoj Cerkvi (1917–1997), Моskva 1997.Dubin B., Мassovoje pravoslavije v Rossii (devjanostyje gody), [w:] Strona internetowa portalu Index, http:www.index.org.ru.Eberhardt P., Geografia ludności Rosji, Warszawa 2002.Fedotov G. P., Sviatyje drevniej Rusi (X–XVII st.), New York 1959.Firsov S. L., Pravoslavnaja Cerkov’ i gosudarstvo v posledneje desiatiletie suščestvovanija samoderžavija v Rossii, Sankt-Peterburg 1996.Floria B., Оtnošenija gosudarstva i cerkvi u vostočnych i zapadnych slavian, Моskva 1992.Gajek J. S., U początków świętości Rusi Kijowskiej, [w:] Chrystus zwyciężył: Wokół chrztu Rusi Kijowskiej, red. J. S. Gajek, W. Hryniewicz, Warszawa 1989.Golubinskij Е., Istorija kanonizacii svjatych v Russkoj Cerkvi, Моskva 1903.Golubinskij Е., Istorija Russkoj Cerkvi, T. 1, Моskva 1903.Hruševs’kyj М., Іstorija Ukrajiny–Rusy, T. 3, Кyjiv 1905.Istočnik sviatogo Serafima, [w:] Pravoslavnyje sviatyje, Моskva 2003.Kabuzan V. М., Narody Rossii v pervoj polovine XIX v. Čiselnost’ i etničeskij sostav, Моskva 1992.Kaševarov А. N., Cerkov’ i vlast’: Russkaja Pravoslavnaja Cerkov’ v pervyje gody Sovetskoj vlasti, Sankt-Peterburg 1999.Keller J., Prawosławie, Warszawa 1982.Kempfi A., O XI-wiecznym metropolicie kijowskim Hilarionie i Hilarionowym „Słowie o Zakonie i Łasce”, „Rocznik Teologiczny”, 1987, R. XXIX, nr 2.Кirilova N. А., Vlast’ i cerkov’ v 1922–1925 gg., Моskva 1997.Kologrivov I., Оčerki istorii russkoj svjatosti, Bruxelles 1961.Kowalska H., Kultura staroruska XI–XVI w.: Tradycja i zmiana, Kraków 1998.Kroniki staroruskie, wybór, wstęp i przypisy F. Sielicki, Warszawa 1987.Kucharzewski L., Od białego caratu do czerwonego, t. 1-2, Warszawa 1990.L’ Église orthodoxe en Europe orientale au XX siècle, sous la direction de Ch. Chaillot, Paris 2009.Lazari A. de, Narodowość oficjalna, [w:] Idee w Rosji: Leksykon rosyjsko-polsko-angielski, red. A. de Lazari, t. 1, Warszawa 1999.Łowmiański H., Początki Polski, t. 1, Warszawa 1963.Мakarij (М. Bulgakov), Istorija Russkoj Cerkvi, kg. 2, Моskva 1995.Меl’nikov А. А., Put’ nepečalen: Istoričeskije svidetel’stva o sviatosti Beloj Rusi, Мinsk 1992.Mironowicz A., Organizacja Kościoła prawosławnego na ziemiach ruskich w XI– XIII wieku, [w:] Ecclesia. Cultura. Potestas: Studia z dziejów kultury i społeczeństwa. Księga ofiarowana Siostrze Profesor Urszuli Borkowskiej OSU, red. P. Kras i inni, Kraków 2007.Mironowicz A., Polityka Piotra I wobec Kościoła prawosławnego w Rosji i w Rzeczypospolitej, [w:] Cywilizacja Rosji Imperialnej, red. P. Kraszewski, Poznań 2002.Mironowicz A., Święci w Cerkwi prawosławnej na Białorusi, [w:] Wilno i kresy północno-wschodnie, t. 1: Historia i ludzkie losy, red. E. Feliksiak, A. Mironowicz, Białystok 1996.Ochmański J., Dzieje Rosji do roku 1861, Warszawa 1986.Оptina Pustyn’, [w:] Pravoslavnyje sviatyni, Моskva 2003.Pateryk Kijowsko-Pieczerski czyli opowieści o świętych ojcach w pieczerach kijowskich położonych, oprac. L. Nоdzyńska, Wrocław 1993.Pavlenko N., Petr Pervyj, Моskva 1975.Pipes R., Rosja carów, Warszawa 1990.Podskalsky G., Christentum und theologische Literatur in der Kiever Rus’ (988– 1237), München 1982.Poppe A., Olga, [w:] Słownik starożytności słowiańskich, t. 3, Wrocław 1975.Poppe A., Państwo i Kościół na Rusi w XI wieku, Warszawa 1968.Poppe A., Ruś i Bizancjum w latach 986–989, „Kwartalnik Historyczny”, 1978, nr 1.Poppe A., The Rise of Christian Russia, London 1982.Rapov О. М., Russkaja Cerkov’ v IX – pervoj treti XII v., Моskva 1988.Roberti J. C., Struvé N., Popielovski D., Historie de l’Église russe, Paris 1989.Serczyk A. W., Prehistoria imperium czyli imperialne oblicze absolutyzmu rosyjskiego, [w:] Cywilizacja Rosji Imperialnej, red. P. Kraszewski, Poznań 2002.Serczyk W. A., Piotr I Wielki, Wrocław 1990.Serczyk W. A., Poczet władców Rosji, Londyn 1992.Ševčenko I., Byzantine Roots of Ukrainian Christianity, Harvard 1984.Sviaščennomučenik Еrmogen, patriarch moskovskij i vseja Rusi, čudotvorec, [w:] Pravoslavnyje sviatyje, Моskva 2003.Swastek J., Chrzest Rusi, [w:] Teologia i kultura duchowa Starej Rusi, red. W. Hryniewicz, J. S. Gajek, Lublin 1993.Uspieński B. A., Żywow W. M., Car i Bóg: Semiotyczne aspekty sakralizacji monarchy w Rosji, Warszawa 1992.Wójcik Z., Dzieje Rosji, 1533–1801, Warszawa 1981.Žitija sviatych, sobr. monachiniej Тaisijej, kg. 1-2, New York 1983.19212
Interesariusze i typy orientacji etycznej w kodeksach etycznych firm
No full textThe author presents an analysis of the contents of the codes of ethics in 49 companies
of a different nature: national and international, large and small, as well as, from different areas of
business. The author looks for the frequency of the presence of different types of stakeholders and
ethical conclusions, contrary to many suggestions in the current literature.Babbie E., Podstawy badań społecznych, WN PWN, Warszawa 2008.
Banajski R., Treści aksjologiczne kodeksów etycznych regulujących sferę życia gospodarczego,
w: Etyka biznesu w działaniu. Doświadczenia i perspektywy, red. W. Gasparski, J. Dietl, WN
PWN, Warszawa 2011.
Interesariusze i typy orientacji etycznej w kodeksach etycznych firm 213
Brzustewicz P., Kodeksy etyczne przedsiębiorstw w świetle badań empirycznych, „Pieniądze i Więź.
Kwartalnik Naukowy” 2007, rok X, nr 1 (34).
Gasparski W., Kodeksy etyczne – ich struktura i treść, „Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym”
2002, t. 5.
Klimczak B., Etyka gospodarcza, Wyd. AE we Wrocławiu, Wrocław 1999.
Lewicka-Strzałecka A., Etyczne standardy firm i pracowników, IFiS PAN, Warszawa 1999.
Porębski Cz., Czy etyka się opłaca? Zagadnienia etyki biznesu, Znak, Kraków 1997.
Rybak M., Etyka menedżera – społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa, Wyd. Naukowe PWN,
Warszawa 2004.
Sztumski J., Wstęp do metod i technik badań społecznych, Śląsk, Katowice 2010.
Wiśniewski R., Za i przeciw kodyfikacjom etycznym firm, „Diametros” 2006, nr 6
Wpływ pandemii COVID-19 na kontekst prezydenckiej kampanii wyborczej w Stanach Zjednoczonych w 2020 r.
No full textThe COVID-19 pandemic that has affected the world in 2020 and 2021 has had, is having and will have an impact on most areas of human life. This is a direct impact – such as health or economic consequences, as well as indirect – reevaluation of social relations, systems of values and culture norms. Since the fight against pandemic is in most regularly functioning countries a matter of public policy, this pandemic has a very serious impact also on the sphere of politics in general. This article aims to analyze what impact this pandemic had on the political situation in the United States in 2020. The year 2020 was a presidential election year in the United States, an election for which a significant part of the international community was waiting for mostly because of the clarity and diversity of the candidates. The aim of this paper is to answer the question to what extent the emergence of the COVID-19 pandemic influenced the course of the campaign and especially the rhetoric and behavior of the candidates. It will also consider the impact going in the other direction, i.e. how and if at all, the fact that in 2020 we were dealing with the election period influenced the actions taken by the authorities at different levels in the fight against the pandemic. One of the main conclusions of the analysis is that the pandemic, given both the context of this particular election, the specific polarization of American society, and the opinions of individual electorates on important values, put Donald Trump in a particularly uncomfortable position and knocked out of his hands many of the advantages that had contributed to his victory four years earlier. The specific constellation of analyzed factors meant that, in the opinion of the author of the article, Donald Trump could not emerge victorious from this situation unlike many other leaders of countries whose ratings and evaluation in the reality of the fight against the pandemic were growing and improving.
Pandemia COVID-19, która dotknęła świat w 2020 i 2021 r., miała, ma i będzie miała wpływ na większość sfer funkcjonowania ludzi. Jest to wpływ bezpośredni – jak konsekwencje zdrowotne czy ekonomiczne, ale też pośredni w postaci choćby przewartościowania relacji społecznych, systemów wartości czy kulturowych. Jako że walka ze skutkami pandemii jest w zdecydowanej większości normalnie funkcjonujących państw kwestią polityki publicznej, pandemia ta ma bardzo poważne znaczenie również dla sfery ogólnie pojętej polityki. Artykuł ma na celu przeanalizowanie, jaki wpływ pandemia ta wywarła na sytuację polityczną w Stanach Zjednoczonych w 2020 r. Rok 2020 był w Stanach Zjednoczonych rokiem wyborów prezydenckich, na których rozstrzygnięcie, ze względu na wyrazistość i zróżnicowanie kandydatów, czekała znaczna część środowiska międzynarodowego. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, w jakim stopniu i w jakim zakresie pojawienie się pandemii COVID-19 wpłynęło na przebieg kampanii, a zwłaszcza na retorykę oraz zachowania kandydatów. Rozważaniu poddane zostanie również oddziaływanie w drugim kierunku, a więc kwestia tego, w jaki sposób i czy w ogóle fakt, że w 2020 r. mieliśmy do czynienia z okresem wyborczym, wpłynął na to, jakie działania w zakresie walki z pandemią podejmowały władze różnych szczebli. Jednym z głównych wniosków płynących z przeprowadzonej analizy jest to, że pandemia, uwzględniając kontekst tych konkretnych wyborów, specyficznej polaryzacji społeczeństwa amerykańskiego i opinii poszczególnych elektoratów dotyczących istotnych wartości, postawiła Donalda Trumpa w szczególnie niekomfortowej sytuacji i wytrąciła mu z rąk wiele atutów, które przyczyniły się do jego zwycięstwa cztery lata wcześniej. Specyficzna konstelacja analizowanych czynników sprawiła, że, w opinii autora artykułu, Donald Trump nie mógł z tej sytuacji wyjść zwycięsko, w przeciwieństwie do wielu innych liderów państw, których notowania i ocena w rzeczywistości walki z pandemią rosły i się polepszały
- …
