University of Białystok
Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)Not a member yet
34608 research outputs found
Sort by
Meanders of military (r)evolution in the Kingdom of Poland (1492–1569)
No full textProjekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Doskonała Nauka II – Wsparcie monografii naukowych. Kwota dofinansowania: 42 676,00 zł. Książka powstała w ramach realizacji projektów badawczych Narodowego Centrum Nauki pt. „Rewolucja militarna jako czynnik modernizacyjny skarbowości i organizacji państwa polsko-litewskiego na tle europejskim” (nr 2016/23/D/HS3/03210) i „Społeczne i gospodarcze znaczenie obozów i garnizonów wojskowych w państwie polsko-litewskim (XVI–XVIII wiek)” (nr 2018/31/B/HS3/00846)Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Zbiór dokumentów pergaminowych, sygn. 3706Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Archiwum Skarbu Koronnego Oddział 1, Rachunki królewskie, sygn. 49, 93Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Archiwum Skarbu Koronnego Oddział 85, sygn. 1, 2, 5, 12, 13, 15, 16, cz. 2, 17, 19–36, 38–42, 44, 46, 48–61Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Archiwum Skarbu Koronnego Oddział 86, sygn. 6a, 8, 9, 17Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Metryka Koronna, sygn. 34, 35Biblioteka Kórnicka (Kórnik), rkp 983, 1375Biblioteka Jagiellońska (Kraków), rkp 7156 IIIBiblioteka Narodowa w Warszawie, rkp III.6609Biblioteka Raczyńskich, rkp 12Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, rkp 340Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego, Steinwehr II, fol. 37, t. I, sygn. 1949/438DeVries K., A Cumulative Bibliography of Medieval Military History and Technology, Leiden 2002.Dovnar-Zapol’skij M.V., Litovskie upominki tatarskim ordam. Skarbovaâ kniga Metriki Litovskoj 1502–1509 gg., Simferopol’ 1898.Duffy M., The Military Revolution and the State 1500–1800, ed. M. Duffy, Exeter 1980.Dupuy T.N., The Evolution of Weapons and Warfare, Indianapolis 1980.The Dynamics of Military revolution 1300–2050, red. M. Knox, W. Murray, Cambridge 2001.Dwojak S., Wizyty Zygmunta Starego w Toruniu (1519–1521), „Rocznik Toruński” 2016, t. 43.Dworzaczek W., Hetman Jan Tarnowski. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego, Warszawa 1985.Dziubiński A., Polsko-litewskie napady na tureckie pogranicze czarnomorskie w epoce dwu ostatnich Jagiellonów, „Kwartalnik Historyczny”, R. 103, 1996, nr 3.Ekdahl S., Die Schlacht bei Tannenberg 1410. Quellenkritische Untersuchungen, Berlin 1982.Akta Stanów Prus Królewskich, t. 7: (1516–1520), wyd. M. Biskup, I. Janosz-Biskupowa, Warszawa–Poznań–Toruń 1986.Wypisy źródłowe do historii polskiej sztuki wojennej, z. 4: Polska sztuka wojenna w latach 1454–1562, opr. Z. Spieralski, Warszawa 1958.Ekdahl S., In Search of the Battlefield of Tannenberg (Grunwald) of 1410. New Research with Metal Detectors in 2014–2019, Vilnius 2019.Eltis D., The Military Revolution in Sixteenth-Century Europe, New York 1995.Enciklopedija istorii Ukrajni, t. 10: T-Ja, Kiiv 2013.Ertman T., Birth of Leviathan. Building States and Regimes in Medieval and Early Modern Europe, Cambridge 1997.Fedeles T., A király és a lázadó herceg. Az Újlaki Lőrinc és szövetségesei elleni királyi hadjárat (1494–1495), Szeged 2012.Ferenc M., Dwór Zygmunta Augusta. Organizacja i ludzie, Oświęcim 2014.Ferenc M., Mikołaj Radziwiłł „Rudy” (ok. 1515–1584). Działalność polityczna i wojskowa, Kraków 2008.Filipczak-Kocur A., Skarbowość Rzeczypospolitej 1587–1648. Projekty, ustawy, realizacje, Warszawa 2006.Fissel M.Ch., From the Gunpowder Age Military Revolution to a Revolution in Military Affairs, [w:] The Military Revolution and Revolutions in Military Affairs, red. M. Fissel, Berlin–Boston 2022.Franz M., Idea państwa kozackiego na ziemiach ukrainnych w XVI–XVII wieku, Toruń 2006.Wypisy źródłowe do historii polskiej sztuki wojennej, z. 5, wyd. Z. Spieralski, J. Wimmer, T. Nowak, Warszawa 1961.Archiwum Jana Zamoyskiego, t. 2: 1580–1582, wyd. J. Siemieński, Warszawa 1909.Franz M., Wojskowość Kozaczyzny Zaporoskiej w XVI–XVII wieku. Geneza i charakter, Toruń 2002.Frost R.I., The Oxford History of Poland-Lithuania, t. 1: The Making of the Polish-Lithuanian Union, 1385–1569, Oxford 2015.Frost R.I., The Polish-Lithuanian Commonwealth and the „Military Revolution”, [w:] Poland and Europe. Historical Dimensions, t. 1: Selected Essays from the Fiftieth Anniversary International Congress of the Polish Institute of Arts and Sciences of America, red. M.B. Biskupski, J.S. Pula, New York 1993, s. 29–54.Frost R.I., Potop a teoria rewolucji militarnej, [w:] Rzeczypospolita w latach potopu, red. J. Muszyńska, J. Wijaczka, Kielce 1996.Frost R.I., W sprawie zachodniej techniki wojskowej w okresie Wojen Północnych (1558–1721), [w:] Studia z dziejów Rzeczypospolitej w epoce nowożytnej, red. J. Staszewski, K. Mikulski, J. Dumanowski, Toruń 2002, (Między Zachodem a Wschodem, t. 1).Fynn-Paul J., Slaving Zones. Cultural Identities, Ideologies and Institutions in the Evolutions of Global Slavery, Leiden 2017Gancewski J., Zakon krzyżacki i jego państwo w przeddzień hołdu pruskiego z 1525 r. Stan i przemiany, „Miscellanea Historico-Archivistica” 2016, t. 23.Gawlas S., Komercjalizacja jako mechanizm europeizacji peryferii na przykładzie Polski, [w:] Ziemie polskie wobec Zachodu. Studia nad rozwojem średniowiecznej Europy, red. S. Gawlas, Warszawa 2006.Gawron P., Dyscyplina w szeregach armii polsko-litewskiej na terenie Małopolski i Rusi Czerwonej w czasie przygotowań do wyprawy chocimskiej w 1621 r., „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2019, t. 71, nr 2.Ustaw Woinskij, Artikul Woinskij s kratkim tolkowanijem, [w:] Pamjatniki russkogo prawa, t. 8: Zakonodatjelnyje akty Pietra I, red. K. A. Sofronienko, Moskwa 1961.Gawron P., Hetman koronny w systemie ustrojowym Rzeczypospolitej w latach 1581–1646, Warszawa 2010.Bielski M., Kronika polska, Kraków 1569.Gawron P., Poglądy Stanisława Herbsta na rozwój nowożytnej sztuki wojennej a teoria „Rewolucji Militarnej”, [w:] Wojsko, wojskowość, miasta. Studia poświęcone Prof. Stanisławowi Herbstowi w stulecie urodzin, red. K. Bobiatyński, P. Gawron, M. Nagielski, Zabrze 2009.Gąsiorowski A., Itineraria dwu ostatnich Jagiellonów, „Studia Historyczne” 1973, t. 16, nr 2.Gembarzewski B., Husarze. Ubiór, oporządzenie, uzbrojenie, Warszawa 1999.Gentles I., The English Revolution and the Wars in the Three Kingdoms, 1638–1652, Harlow 2007.Ginter K., Udział szlachty polskiej w pospolitym ruszeniu w XIV i XV wieku. Aspekty prawne i stan faktyczny, Kraków 2008.Gliwa A., Kraina upartych niepogód. Zniszczenia wojenne na obszarze ziemi przemyskiej w XVII wieku, Przemyśl 2013.Gliwa A., Niewola brańców tatarskich z ziem południowo-wschodnich Rzeczypospolitej w XVII wieku. Doświadczenie przemocy i jego konsekwencje w postaci zespołu stresu pourazowego (PTSD), [w:] W niewoli. Doświadczenie jenieckie i jego konteksty na przestrzeni dziejów, red. M. Jarząbek, M. Stachura, P. Szlanta, Kraków 2019.Gliwa A., The Tatar Military Art of War in the Early Modern Period. An Example of Asymmetric Warfare, „Acta Poloniae Historica” 2016, t. 114.Zborowski J., Dyaryusz zdobycia zamków, [w:] Sprawy wojenne Stefana Batorego. Diariusze relacje, listy i akta z lat 1576–1586, wyd. I. Polkowski, Kraków 1887.Gładysz A., The Polish-Moldavian conflict (1506), [w:] War in History. The History of Polish and General Military Science, red. A. Niewiński, Lublin 2017.Gładysz A., Udział dworzan konnych Zygmunta I Starego w działaniach zbrojnych podczas ostatniej wojny z zakonem krzyżackim (1519–1521), [w:] Wielkie wojny w Prusach XIII–XX wiek, red. W. Gieszczyński, N. Kasparek, J. Maroń, Dąbrówno 2021.Bielski M., Kronika polska, wyd. K.J. Turowski, Sanok 1856.Głubisz B., Jazda kozacka w armii koronnej 1549–1696, Poznań 2016.González de León F., The Road to Rocroi Class, Culture and Command in the Spanish Army of Flanders, 1567–1659, Leiden–Boston 2009.Gorski Ph., Swaroop Sharma V., Beyond the Tilly Tsesis. „Family Valves” and State Formation in Latin Christendom, [w:] Does War Make States? Investigations of Charles Tilly’s Historical Sociology, red. L.B. Kaspersen, J. Strandsbjerg, Cambridge 2017.Górski K., Historya jazdy polskiej, Kraków 1894.Górski K., Historia piechoty polskiej, Kraków 1893.Grabarczyk T., Funkcje obozu armii jagiellońskiej w XV wieku, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 2018, t. 101.Grabarczyk T., Jazda zaciężna Królestwa Polskiego w XV wieku, Łódź 2015.Adams J., The Familial State. Ruling Families and Merchant Capitalism in Early Modern Europe, Ithaca 2007.Grabarczyk T., Piechota zaciężna Królestwa Polskiego w XV wieku, Łódź 2000.Grabarczyk T., „Po racku, po husarsku, z przyprawą tatarską” – początki przemian wojskowości polskiej u schyłku XV w., [w:] In tempore belli et pacis. Ludzie – miejsca – przedmioty. Księga pamiątkowa dedykowana prof. dr. hab. Janowi Szymczakowi w 65-lecie urodzin i 40-lecie pracy naukowo-dydaktycznej, red. T. Grabarczyk, A. Kowalska-Pietrzak, T. Nowak, Warszawa 2011.Grabarczyk T., The Polish Court Banner in the Moldavian Expedition in 1497, „Fasciculi Archeologiae Historicae” 2017, t. 30.Bielski M., Sprawa rycerska, [w:] Archiwum domowe do dziejów i literatury krajowej, wyd. K.W. Wojcicki, Warszawa 1856.Grabarczyk T., Ręczna broń palna w świetle rejestrów popisowych piechoty zaciężnej w z lat 1471–1500, „Acta Uniwersitatis Lodziensis. Folia Historica” 1999, t. 64.Grabarczyk T., Uzbrojenie w rocie konnej Aleksandra Sewera z 1498 roku, „Archaeologia Historica” 2009, t. 34, nr 1.Groicki B., Tytuły prawa majdeburskiego, wyd. K. Koranyi, Warszawa 1954.Grummit D., The Calais Garrison. Wat and Military Service in England, 1436–1558, Woodbridge 2008.Guilmartin J.F. jr., The Military Revolution. Origins and First Tests Abroad, [w:] The Military Revolution Debate. Readings on the Military Transformation of Early Modern Europe, red. C.J. Rogers, Boulder 1995.Gunn S., Grummitt D., Cools H., War, State, and Society in England and the Netherlands 1477–1559, Oxford 2007.Ágoston G., Firearms and Military Adoption. The Ottomans and the European Military Revolution, 1450–1800, „Journal of World History” 2014, t. 25, nr 1.Guzowski P., Łopatecki K., Poniat R., Rewolucja militarna jako czynnik modernizacyjny skarbowości w Królestwie Polskim i Wielkim Księstwie Litewskim – przykład wojny inflanckiej (1557–1570), „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 2022, t. 83.Hale J.R., The Early Development of the Bastion. An Italian Chronology, c. 1450c.1534, [w:] Europe in the Late Middle Ages, red. J.R. Hale, J.R.L. Highfield, B. Smalley, London 1965.Hall B.S., The Changing Face of Siege Warfare. Technology and Tactics in Transition, [w:] Medieval City Under Siege, red. I.A. Corfis, M. Wolfe, Woodbridge 1999.Hart M.C., The Making of a Bourgeois State. War, Politics and Finance During the Dutch Revolt, Manchester 1993.Brodowski S., Corpus iuris militaris, Elbląg 1753.Hart M.C., War and an Economic Miracle. How Small Differences Added up to the Prosperity of the Dutch Republic in the Seventeenth Century. Referat wygłoszony 18 września 2005 r. na konferencji pt. „War and Economic Growth: Causes Costs, and Consequences” zorganizowanej w Toronto, http://eh.net/eha/meetings/2005/program_info#session_2a.’t Hart M., The Dutch Wars of Independence. Warfare and Commerce in the Netherlands, 1570–1680, London–New York 2014.’t Hart M., Town and Country in the Dutch Republic, 1550–1800, [w:] Town and Country in Europe, 1300–1800, red. S.R. Epstein, Cambridge 2001.Hegyi K., The Ottoman Military Organization in Hungary. Fortresses, Fortress Garrisons and Finances, Berlin 2018.Herbst S., Kampania jesienna 1520 r. na Warmii i Powiślu, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1957, t. 1, nr 4(10).Ailes M.E., Camp Followers, Sutlers, and Soldiers’ Wives. Women in Early Modern Armies (c. 1450–c. 1650), [w:] A Companion to Women’s Military History, red. B.C. Hacker, M. Vining, Leiden 2012.Herbst S., Potrzeba historii, czyli o polskim stylu życia, t. 2, Warszawa 1978.Hernández A.J.R., Breve historia de los Tercios de Flandes, Madrid 2015.Horn M., Chronologia i zasięg najazdów tatarskich na ziemie Rzeczypospolitej w latach 1600–1647, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1962, t. 8, nr 1.Horn M., Skutki najazdów tatarskich z lat 1605–1633 na Ruś Czerwoną, Wrocław 1964.Hundert Z., Husaria koronna w wojnie polsko-tureckiej 1672–1676, Oświęcim 2012.Corpus Iuris Polonici. Sectionis primae. Privilegia, statuta, constitutiones, edicta, decreta, mandata Regnum Poloniae spectantia comprehendentis, t. 3, wyd. O. Balzer, Kraków 1906.Ivanick M., Enslavement, Slave Labour and the Treatment of Captives in the Crimean Khanate, [w:] Ransom Slavery Along the Ottoman Borders. (Early Fifteenth – Early Eighteenth Centuries), red. G. Dávid, P. Fodor, Leiden 2007.Jabłonowski J.S., Skrupuł bez skrupułu w Polsce albo oświecenie grzechów narodowi naszemu polskiemu zwyczajnych a za grzechy nie mianych, wyd. K.J. Turowski, Kraków 1858.Jameson F., Postmodernism, or, The Cultural Logic of Late Capitalism, London 1991.Janeira A., Old and New Sources of Japanese Progress, [w:] Rethinking Japan, t. 2: Social Sciences, Ideology and Thought, wyd. A. Boscaro, F. Gatti, M. Raveri, London 2003.Aldrich J., Probability and Depreciation. A History of the Stochastic Approach to Index Numbers, „History of Political Economy” 1992, t. 24.Janicki M.A., Obraz „Bitwa pod Orszą” – geneza, datowanie, wzory graficzne a obraz bitwy „na Kropiwnej” i inne przedstawienia batalistyczne w wileńskim pałacu Radziwiłłów, „Biblioteka Epoki Nowożytnej” 2015, t. 3.Janiszewska-Mincer B., Rzeczypospolita Polska w latach 1600–1603, Bydgoszcz 1984.Januszek-Sieradzka A., Udział konnicy nadwornej króla Zygmunta Starego w wojnie pruskiej (1519–1521) w świetle źródeł podskarbińskich, [w:] Regnum defendo ense et alis tego stricto. Królestwa bronię mieczem i osłaniam skrzydłami. Malbork w Prusach Królewskich, red. R. Panfil, A. Dobry, Malbork 2021.Jasnowski J., Mikołaj Czarny Radziwiłł (1515–1565). Kanclerz i marszałek ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego, wojewoda wileński, Oświęcim 2014.Jerlicz J., Latopisiec albo kroniczka, t. 2, wyd. K.W. Wójcicki, Warszawa 1853.Joachim E., Hubatsch W., Regesta Historico-Diplomatica. Ordinis S. Mariae Theutonicorum, 1198–1525, cz. 1: Regesten zum Ordensbriefarchiv, t. 3: 1511–1525, Göttingen 1948.Crescentyn P., […] księgi o gospodarstwie y opatrzeniu rozmnożenia rozlicznych pożytkow każdemu stanowi potrzebne, Kraków 1542.Józefczyk M., Kościół i społeczeństwo w Prusach Krzyżackich. Teksty źródłowe do dziejów chrześcijaństwa w Pomezanii i Pogezanii, Elbląg 2017.Jóźwiak S., Kwiatkowski K., Szweda A., Szybkowski S., Wojna Polski i Litwy z zakonem krzyżackim w latach 1409–1411, Malbork 2010.Jučas M., Žalgirio mūšis, Vilnius 1999.Alexandrowicz S., Kartografia Wielkiego Księstwa Litewskiego od XV do połowy XVIII wieku, Warszawa 2012.Kałużny J.T., U boku króla. Chorągiew nadworna królów Polski u schyłku XV wieku, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 2019, t. 103.Karaman K.K., Pamuk Ş., Different Path to the Modern State in Europe. The Interaction Between Warfare, Economic Structure, and Political Regime, „American Political Science Review” 2013, t. 107, nr 3.Karpiński A., Przestępczość we Lwowie w końcu XVI i w XVII wieku, „Przegląd Historyczny” 1996, t. 87, nr 4.Karwin J., Pomianowski E., Rutkowski S., Z dziejów wychowania wojskowego w Polsce od początku państwa polskiego do 1939 roku, Warszawa 1969.Kaushik R., Military Transition in Early Modern Asia, 1400–1750, London–New York 2014.Kazakou A., Gunpowder Revolution in the East of Europe and the Battle of Orsha, 1514, [w:] The Military Revolution and Revolutions in Military Affairs, red. M.Ch. Fissel, Oldenbourg 2023.Kennedy P., The Rise and Fall of the Great Powers. Economic Change and Military Conflict from 1500 to 2000, New York 1987.Długosz J., Opera omnia, t. 5, wyd. K. Mecherzyński, Kraków 1869.Khan I.A., The Nature of Handguns In Mughal India. 16th cfc 17th Centuries, „Proceedings of the Indian History Congress” 1991, t. 52.Kingra M.S., The Trace Italienne and the Military Revolution During the Eighty Years’ War, 1567–1648, „Journal of Military History” 1993, t. 57, nr 3.Alexandrowicz S., Łuczyński J., Skrycki R., Historia kartografii ziem polskich do końca XVIII wieku, Warszawa 2017.Kizilov M., The Slave Trade in the Early Modern Crimea from the Perspective of Christian, Muslim, and Jewish Sources, „Journal of Early Modern History” 2007, t. 11, nr 1–2.Knittler H., Die europäische Stadt in der frühen Neuzeit. Institutionen, Sktrukturen, Entwicklungen, Wien 2020.Kolankowski L., Obrona Rusi za Jagiellonów na przełomie XV i XVI wieku, [w:] Księga pamiątkowa ku czci Bolesława Orzechowicza, t. 1, Lwów 1916.Kolankowski L., Roty koronne na Rusi i Podolu 1492–1572 r., „Ziemia Czerwieńska”, R. 1, 1935, z. 2, s. 141–174.Kołodziejczyk D., The Crimean Khanate and Poland-Lithuania. International Diplomacy on the European Periphery (15th–18th Century). A Study of Peace Treaties Followed by Annotated Documents, Leiden 2011.Kołodziejczyk D., Slave Hunting and Slave Redemption as a Business Enterprise. The Northern Black Sea Region in the Sixteenth to Seventeenth Centuries, „Oriente Moderno Nuova Serie” 2006, t. 25, nr 1.Kołodziejczyk D., Stosunki dawnej Rzeczypospolitej z Turcją i Tatarami. Czy naprawdę byliśmy przedmurzem Europy?, „Praktyka Teoretyczna” 2017, t. 26.Konieczny K., Ręczna broń palna w Polsce w XV i XVI w., „Muzealnictwo Wojskowe” 1964, t. 2.Dunin-Wolski P., Dziennik z lat 1519–1545, oprac. A. Obrębski, Łódź 1999.Konopczyński W., Chronologia sejmów polskich 1493–1793, Kraków 1948.Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz, XX. HA, Ordensbriefarchiv, nr 22808, 23904, 23905, 23947, 24018, 24057, 24058, 24353, 24465, 24664Kopplin D., Neue Werke von Lukas Cranach und ein altes Bild einer polnischen Schlacht – von Hans Krell?, Basel 2005.Koranyi K., Burżuazja a armia (do początku XX w.), „Państwo i Prawo” 1950, t. 5, nr 11.Koranyi K., Żołnierz najemny a żołnierz zaciężny, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 1948, t. 1.Korolko M., Topos zdrady ojczyzny w literaturze polskiej lat 1655–1658, [w:] Literatura i kultura polska po „potopie”, red. B. Otwinowski, J. Pelc, B. Falęcka, Wrocława–Warszawa–Kraków 1992.Kościelny R., Zdrajca, obcy, wróg w opinii polskiego baroku, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2002, t. 54, nr 1.Kotarski H., Wojsko polsko-litewskie podczas wojny inflanckiej 1576–1582. Sprawy organizacyjne, cz. 1–2, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1971, t. 17; cz. 3–4, 1972, t. 18.Kotula F., Warownie chłopskie XVII w. w ziemi przemyskiej i sanockiej, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1962, t. 8, nr 1.Кovalec' T.R., Konstituciâ Âzlovec' kogo get'mana z Bučača iz kozakami nizovimi zaporoz' kimi roku Božogo 1571: nevidoma postanova peršoї kozac' koї komisiї, „Ivan Ogiēnko i cučasna nauka ta osvita. Seriâ: Istorična ta filologična" 2015, t. 11.Kowalska H., Kola (Koło) Jan z Dalejowa, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 13, Wrocław 1967.Działyński Ł., Diariusz, [w:] Sprawy wojenne Stefana Batorego. Diariusze relacje, listy i akta z lat 1576–1586, wyd. I. Polkowski, Kraków 1887.Andrade T., The Arquebus Volley Technique in China, c. 1560. Evidence from the Writings of Qi Jiguang, „Journal of Chinese Military History” 2015, t. 4.Křížek L., Čech Z.J., Encyklopedie zbraní a zbroje, Praha 1999.Kuczyński S.M., Wielka wojna z zakonem krzyżackim w latach 1409–1411, Warszawa 1987.Kukiel M., O podziale polskiej historii wojskowej na okresy, „Przegląd Współczesny” 1928, t. 7, nr 1.Kukiel M., Zarys historii wojskowości w Polsce, b.m. i d.w.Kupisz D., Wojska powiatowe samorządów Małopolski i Rusi Czerwonej w latach 1572–1717, Lublin 2008.Kurtyka J., Z dziejów królewszczyzn i organizacji militarnej na Podolu w XV i początku XVI w. (Wokół nadania starostwa podolskiego Teodorykowi z Buczacza w 1442 r.), „Rocznik Przemyski” 2007, t. 43, nr 1Kwiatkowski K., Wojska zakonu niemieckiego w Prusach 1230–1525. Korporacja, jej pruskie władztwo, zbrojni, kultura wojny i aktywność militarna, Toruń 2016.Laichen S., Military Technology Transfers from Ming China and the Emergence of Northern Mainland Southeast Asia (c. 1390–1527), „Journal of Southeast Asian Studies” 2003, t. 34, nr 3.Lane F.C., Mueller R.C., Money and Banking in Medieval and Renaissance Venice, t. 1: Coins and Monyes of Account, Baltimore 2019.Laskowski O., Odrębność staropolskiej sztuki wojennej, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 1935, t. 6, nr 1.Andrade T., The Gunpowder Age. China, Military Innovation, and the Rise of the West in World History, Princeton 2017.Dziennik podróży Jana Tarnowskiego do Ziemi Świętej z 1518 roku, tłum. R. Sawa, oprac. D. Chemperek, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 2005, t. 49.Leccupre-Desjardin E., The Space of Punishments. Reflections on the Expression and Perception of Judgment and Punishment in the Cities of the Low Countries in the Late Middle Ages, [w:] The Power of Space in Late Medieval and Early Modern Europe. The Cities of Italy, Northern France and the Low Countries, red. M. Boone, M. Howell, Turnhout 2013.Lees A., The City. A World History, Oxford 2015.Lenihan P., Fluxes, Fevers, and Fighting Men. War and Disease in Ancien Régime Europe 1648–1789, Warwick 2019.Lesmaitis G., Dokumenty Metryki Litewskiej o zaciężnych polskich na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego za czasów Zygmunta Augusta, [w:] Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej, t. 2, red. W. Walczak, K. Łopatecki, Białystok 2010.Lesmaitis G., LDK samdomoji kariuomenė XV a. pabaigoje – XVI a. antrojoje pusėje, Vilnius 2010.Lesmaitis G., Wojsko zaciężne w Wielkim Księstwie Litewskim w końcu XV – drugiej połowie XVI wieku, Warszawa 2013.Leśniak F., Wielkorządcy krakowscy XVI–XVIII wieku, Kraków 1996.Lévi-Strauss C., Antropologia strukturalna, tłum. K. Pomian, Warszawa 2000.Lewandowska-Malec I., Artykuł recenzyjny książki Jana Sowy Fantomowe ciało króla. Pereferyjne zmagania z nowoczesną formą, Universitas, Kraków 2012,
Adam Weyde and the modernization processes in the Russian army during the reign of Peter I
No full textThe book was written as part of a research project of the National Science Centre (Poland) OPUS-16, „Społeczne i gospodarcze znaczenie obozów i garnizonów wojskowych w państwie polsko-litewskim (XVI–XVIII wiek)” (nr UMO-2018/31/B/HS3/00846)The project was co-financed from the state budget funds granted by the Minister of Science and Higher Education under the Excellent Science II ProgrammeArchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie (Poland), Metryka Koronna: 364; Sigillaty 5.Archiwum Państwowe w Białymstoku (Poland), Sąd Główny w Białymstoku, sygn. 12.Archiwum Narodowe w Krakowie (Poland), Archiwum Podhoreckie II, sygn. 38–39.Biblioteka PAN i PAU w Krakowie (Poland), sygn. 974.Bibliothèque nationale de France, Paris (France), GED-3031.Krigsarkivet, Stockholm (Sweden), Krigsarkivet, Historiska planscher, Omslag 1677–1700, sygn. 1700:30 (1700).Krigsarkivet, Stockholm (Sweden), Kungsboken 1655–1735, 4–1.Krigsarkivet, Stockholm (Sweden), Utländska kartor 1632–1931, Ryssland, floder och kanaler, nr 32.Krigsarkivet, Stockholm (Sweden), Utländska kartor 1632–1931, Ryssland, generalkaltor, vägkartor, nr B/10.Krigsarkivet, Stockholm (Sweden), Utländska stads- och fästningsplaner 1550–1989, Ryssland. Azov, nr 5.Kungliga Biblioteket, Stockholm (Sweden), Kart- och Bildsektionen, Dahlbergh, 12:47; 12:49.Bołdyrew A., Przemiany uzbrojenia wojska polskiego na przełomie średniowiecza i nowożytności (1454–1572) jako przejaw (r)ewolucji militarnej, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 80 (2019), p. 113–138.Bottin F., Longo M., The history of philosophy from Eclecticism to Pietism, [in:] Models of the History of Philosophy, ed. by G. Santinello, G. Piaia, Dordrecht 2010, p. 301–385.Bourdieu P., Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, tłum. P. Biłos, Warszawa 2005.Bourdieu P., Reguły sztuki: geneza i struktura pola literackiego, tłum. A. Zawadzki, Kraków 2007.Brevern G. von, Zur Geschichte der Familie von Brevern, Bd. 2, Berlin 1880.Российская национальная библиотека, Санкт-Петербург (Russia), Отдел рукописей: 444: № 1, 3.Bruno L., Reassembling the Social: an Introduction to Actor-Network-Theory, Oxford–New York 2005.Burdowicz-Nowicki J., Aktywność Rosji po rozdwojonej elekcji – czerwiec–sierpień 1697 r., „Kwartalnik Historyczny” 115 (2008), 1, p. 5–33.Bushkovitch P., The Politics of Command in the Army of Peter the Great, [in:] Reforming the Tsar’s Army: Military Innovation in Imperial Russia from Peter the Great to the Revolution, ed. by B.W. Menning, D.S. van der Oye, Cambridge–Washington 2004, p. 253–272.Pamiętnik dziejów polskich. Z aktów urzędowych lwowskich i rękopismów, wyd. S. Barącz, Lwów 1855.[Кугорн М.], Новое крепостное строение на мокром или низком горизонте… Повелением царскаго величества в Москве Лета Господня 1709го в Ноябре месяце, Москва 1709.Chojnicka K., Samodzierżawie, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 39 (2017), 1, p. 141–161.Ciesielski T., Irlandczyk na służbie carskiej Piotr Lacy – feldmarszałek u generał-gubernator Inflant, [in:] Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej, t. 3: Inflanty Polskie, red. W. Walczak, K. Łopatecki, Białystok 2012, p. 227–265.Ciesielski T., Konfederacja tarnogrodzka i obrady Sejmu Niemego – aspekt militarny, [in:] Sejm Niemy. Między mitem a reformą państwa, red. M. Zwierzykowski, Warszawa 2019, p. 37–68.Ciesielski T., Nie każdy nosił w plecaku buławę… hetmańską. Kilka uwag o karierze wojskowej i politycznej Aleksandra Hilarego Połubińskiego w związku z pracą Andrzeja Adama Majewskiego, „Kwartalnik Historyczny” 127 (2020), 4, p. 935–953.Ciesielski T., Rodzina wojskowa w połowie XVIII wieku, [in:] Rodzina i gospodarstwo domowe na ziemiach polskich w XV–XX wieku. Struktury demograficzne, społeczne i gospodarcze, red. C. Kuklo, Warszawa 2008, p. 231–246.Ciesielski T., Samuel Brodowski – kodyfikator prawa wojskowego w czasach panowania Augusta III, [in:] Historia testis temporum, lux veritatis vita memoriae, nuntia vetustatis. Księga Jubilieuszowa dedykowana Profesorowi Włodzimierzowi Kaczorowskiemu, red. E. Kozerska, M. Maciejewski, S. Stec, Opole 2015, p. 399–420.Collis R., The Petrine Instauration. Religion, Esotericism and Science at the Court of Peter the Great, 1689–1725, Leiden–Boston 2012.Российская национальная библиотека, Санкт-Петербург (Russia), Отдел рукописей: ф. 568: № 450.Cooper N.G., Gustavus Adolphus Military Justice, „Military Law Review” 92 (1981), p. 131–129–137.Čyževśkyj D., Der Kreis A.H. Franches in Halle und seine Slavistischen Studien. (Ein vergessenes Kapitel aus der Geschichte der slavischen Philologie), „Zeitschrift für Slavische Philologie” 16 (1939), 1–2, p. 16–37.Лавры Полтавы. Ю.Юль. Оттон Плейер. История России и Дома Романовых в мемуарах современников XVII–XVIII вв., отв. за выпуск М. Федотова, ред. В. Плющ, сост., послесл., указ. имен, глосс. В. Наумов, Москва 2001.Polskie ustawy i artykuły wojskowe od XV do XVIII wieku, oprac. S. Kutrzeba, Kraków 1937, p. 261–273.Dansk Biografisk Lexikon, utgivted af C.F. Bricka, Bd. 2–18, Kjøbenhavn 1888–1904.Davies B., Empire and military revolution in Eastern Europe: Russia’s Turkish wars in the eighteenth century, London–New York 2011.Delbrück H., Nowożytna sztuka wojenna, tłum. M. Młynarz, Oświęcim 2016.Dictionnaire militaire. Encyclopédie des sciences militaires, rediger par un comté d’officiers de toutes armes, t. I–II, Nancy, Paris 1898–1910.Drumowicz S., Aktualność klasycznych zasad walki Clausewitza we współczesnej sztuce wojennej, „Obronność. Zeszyty Naukowe Wydziału Zarządzania i Dowodzenia” 1 (2012), p. 48–63.Dumschat S., Ausländische Mediziner im Moskauer Russland, Stuttgart 2006.Dybaś B., Fortece Rzeczypospolitej. Studium z dziejów budowy fortyfikacji stałych w państwie polsko-litewskim w XVII wieku, Toruń 2018.Encyklopedia wojskowa, red. mjr. O. Laskowski t. 1–8, Warszawa 1931–1939.Российская национальная библиотека, Санкт-Петербург (Russia), Отдел рукописей:ф. 650: № 71.[Лудольф Г.В.], Генрих Вильгельм Лудольф, Русская грамматика, в которой изложены не только главные основы русского языка, но также и некоторое руководство по славянской грамматике. Присоединены образцы обычной разговорной речи с переводом на латинский и немецкий для тех, кто не знает латыни, а также краткий словарь природоведения. Оксфорд. Издание Шелдонова Театра. 1696 г., переизд., пер., вступ. ст. и примеч. Б.А. Ларина, Ленинград 1937.Félicité I., Entre Mars et Vénus: Pierre le Grand dans les villes et du duchés du nord de l’Allemagne (1716), „Quaestio Rossica” 6 (2018), 3, p. 643–657.Riksarkivet, Stockholm (Sweden), Defensionskommissionen 1700, Inkomna handlingar, Skrivelser från myndigheter och enskilda, sygn. 165.From P., Karl XII:s död. Gåtans lösning, Lund 2005.Frost R.I., The Northern Wars. War, State and Society in Northeastern Europe, 1558–1721, Harlow 2000.Fundaminski M., The Communications Network of Halle Pietist in Russia, [in:] Foregin Churches in St. Petersburg and Their Archives, 1703–1917, ed. by P.N. Holtrop, H. Slechte, Leiden 2007, p. 115–127.Galiffe J.A., Notices généalogiques sur les familles Genevoises depuis les premiers temps jusqu’à nos jours, Geneve 1829.Geier W., Russische Kulturgeschichte in diplomatischen Reiseberichten aus vier Jahrhunderten: Sigmund von Herberstein, Adam Olearius, Friedrich
Christian Weber, August von Haxthausen, Wiesbaden 2004.Genealogisches Handbuch der baltischen Ritterschaften, herausgegeben von den Verbänden des livländlischen, estländlischen und kurlandischen
Stammadels, Bd. 3, bearb. O.M. von Stackelberg, Görlitz [1930].Gentles I., The English Revolution and the Wars in the Three Kingdoms, 1638–1652, Harlow 2007.Gierowski J.A., August II Mocny w świetle brunszwickiego „Post Zeitung”, [in:] J.A. Gierowski, Na szlakach Rzeczypospolitej w nowożytnej
Europie, red. A.K. Link-Lenczowski, Kraków 2008, p. 361–372.Материалы для истории Гангутской операции, ред. Г.А. Князев, вып. 1, ч. 2: Грамоты, указы и письма Петра Великого 1714 г., Петроград 1914.Gierowski J.A., Pietyzm na ziemiach polskich (do połowy XVIII wieku), „Sobótka” 2 (1972), p. 237–261.Российская национальная библиотека, Санкт-Петербург (Russia), Отдел редких книг: инв. № 168 (шифр хранения П-170).[Puzyna M.], Petersburg w roku 1720 według opisu Polaka, wyd. W. Kętrzyński, „Przewodnik Naukowy i Literacki” 5 (1877), 6, p. 520–532.Gierowski J.A., Rzeczpospolita w dobie złotej wolności (1848–1763): Wieka historia Polski, t. 5, Kraków 2001.Gierowski J.A., Władca w dwóch państwach. Unia personalna z perspektywy monarchów, [in:] Gierowski J.A., Na szlakach Rzeczypospolitej
w nowożytnej Europie, red. A.K. Link-Lenczowski, Kraków 2008, p. 319–341.Griffin M., Regulating religion and mortality in the King’s Armies 1639–1646, Leiden–Boston 2004.Grigor’ev B.N., Bespalov A.V., Kampen mot övermakten: Baltikums fall 1700–1710, Stockholm 2012.Grotius H., Trzy księgi o prawie wojny i pokoju, tłum. i wyd. R. Bierzanek, Warszawa 1957.Halecki O., The Borderlands of Western Civilization. A History of East Central Europe, New York 1952.Handbuch für Herr und Flotte. Enzyklopädie der Kriegswissenschaften und verwandter Gebiete, unter Mitwirkung von zahlreichen Offizieren, Sanitätsoffizieren, Beamten, Gelehrten,Technikern, Künstlern usw., hrsg. von Georg von Alten, vol. 1–9, Berlin, Leipzig, Wien 1909–1913.Материалы для истории Гангутской операции, сост. А.И. Лебндев, Г.А. Князев, вып. 3: Журналы 1714 года, Петроград 1915.Hansen H.J., Geschichte der Stadt Narva, Dorpat 1858.Harbou H.W., Hans Elias von der Weyde, [in:] Dansk Biografisk Lexikon, Bd. 18, udgivet C.F. Bricka, København 1904, p. 474–475.Harbou H.W., Oberstløjtnant Hans Elias von der Weydes Selvbiografi, [in:] Personalhistorisk Tidsskrift. Udgivet af Samfundet for Dansk-Norsk Genealogi og Personalhistorie, Bd. 1, ved. H.W. Harbou, Kjøbenhavn 1892, p. 71–131.Rakowski W.F., Pamiętniki Wielkiej Wojny Północnej, oprac. M. Nagielski, M. Wagner, Warszawa 2002.Российская национальная библиотека, Санкт-Петербург (Russia), Отдел редких книг: инв. № 179 (шифр хранения П-196).Hatton R.M., Charles XII in Turkey. “Narrative of the King of Sweden’s movements 1709–1714 (?)”, „Tarih Araştırmaları” 1 (1957), p. 83–142.Hellmann M., Die Friedensschlüsse von Nystad (1721) und Teschen (1779) als Etappen des Vordringens Rußlands nach Europa, „Historisches Jahrbuch” 97 (1978), p. 270–288.Henriksson H., När stora nordiska kriget kom till Bornholm, „Bornholmske Samlinger” 8 (2014), p. 193–219.Henriksson H., Ukrainian Cossacks and other prisoners of war in Sewden during the Great Northern War (1700–1721), [in:] Украïна в Центрально-Схiднiй Європi, вiдп. ред. В. Смолй, вип. 16, Киïв 2016, p. 247–259.Hoffmann P., Peter der Grosse als Militärreformer und Feldherr, Frankfurt am Main 2010.Материалы для истории Гангутской операции, сост. А.И. Лебндев, М.О. Ермолина, Г.А. Князев, вып. 2, Петроград 1915.Janco A.P., Training in the Amusements of Mars: Peter the Great, War Games and the Science of War, 1673–1699, „Russian History” 30 (2003), 1, p. 35–112.Jany C., Historia armii pruskiej do 1740 roku, tłum. B. Lipka, t. 1, Oświęcim 2020.Jarochowski K., Car Piotr i carewicz Aleksy. Studium historyczne, Kraków 1862 [оdbitka z „Czasu”].Jarochowski K., Car Piotr I i August II, w trzechleciu po sejmie niemym z r. 1717. (Dokończenie), „Przegląd Polski” 85 (1887), 1, p. 106–149.Raporty rezydentów francuskich w Gdańsku w XVIII wieku, t. 2: (1700–1721), wyd. E. Cieślak, J. Rumiński, Gdańsk 1968.Jarochowski K., Rozprawy historyczno-krytyczne, Poznań 1889.Российский государственный архив древних актов, Москва (Russia), ф. 6, оп. 1m, д. 33, ч. 3.Jarochowski K., Z czasów saskich, spraw wewnętrznych, polityki i wojny, Poznań 1886.Jefimow S.W., Генерал-фельдцйхмейстер Яаков Брюс: потомок шотландских королей во главе российской артиллерии (материалы к биографии), [in:] W służbie obcych monarchów i państw. Mechanizmy karier obcokrajowców w armiach oraz administracji państwowej, red. T. Ciesielski, Warszawa 2015, p. 95–130.Kalmijn M., Intermarriage and homogamy: Causes, patterns, trends, „Annual Review of Sociology” 24 (1998), 1, p. 395–421.Материалы для истории Гангутской операции, [сост. А.И. Лебндев, Г.А. Князев], вып. 4: Донесения и письма, Петроград 1918.Kelch Ch., Liefländlische Historia. Continuation 1690 bis 1707. Nach der Originalhandschrift zum Druck gegeben. Mit Vorwort, Nachweisen und Personenregister versehen von J. Lossius, Bd. 2, Dorpat 1875.Klonowski M., Im Dienst des Hauses Hannover: Friedrich Christian Weber als Gesandter im Russischen Reich und in Schweden 1714–1739, Husum 2005.Klosterberg B., Provenienz und Autorschaft. Die Quellen von, zu und über Friedrich Breckling in Bibliothek und Archiv der Franckeschen Stiftungen, [in:] Pietismus und Neuzeit. Ein Jahrbuch zur Geschichte des neueren protestantismus, geschäftsführender, Hrsg. U. Sträter, Bd. 33, Göttingen 2007, p. 54–70.Kobuch A., August II. und Peter I. in Danzig (3. April bis 7. Mai 1716). Eine Studie über die Beziehungen zwischen Polen und Russland im Großen Nordischen Krieg, [in:] Między Zachodem a Wschodem. Studia ku czci profesora Jacka Staszewskiego, t. 2, red. Jarosław Dumanowski et al., Toruń 2003, p. 311–327.Köhlin H., Some Remarks on Maps of the Crimea and the Sea of Azov, „Imago Mundi” 15 (1960), p. 84–88.Remus G., De Aquis Martialibus Oloniecensibus, Epistola ad…, [apud:] J.P. Breynii, Epistola de melonibus petrefactis montis carmel vulgo creditis…, Lipsiae 1722, p. 25–34.[Konopczyński W.], Karl XII och Polen. (Särtyck up „Karolinska Förbundets Årsbok” 1924), Stockholm 1925.Korczagina I., Europejczycy w Moskwie w XVII w. „Obcy” czy „swoi”? „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 17 (2020), 3, p. 121–135.Российский государственный архив древних актов, Москва (Russia), ф. 9, отд. I, оп. 2, кн. 22.Korth L., Markgraf Ludwig Wilhelm von Baden – der Türkenlouis. Ein Zeit und Lebensbild, Baden-Baden 1905.Материалы для истории русского флота, подгот. С.И. Елагин, ч. 1–4, Санкт-Петербург 1865–1867.Korzo M.A., Jeszcze raz w sprawie nieznanego tłumaczenia Jana Kalwina w Polsce, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 56 (2012), p. 191–201.Kosińska U., Sejm 1719–1720 a sprawa ratyfikacji traktatu wiedeńskiego, Warszawa 2003.Kościelniak K., Działania nieregularne wojsk konfederacji tarnogrodzkiej 1715–1716, „Prace Historyczne” (2016), 4, p. 743–752.Kowalska H., Kultura staroruska XI–XVI w. Tradycja i zmiana, Kraków 1998.Kowalska-Stus H. [Kowalska H.], Kultura i eschatologia. Moskwa wieku XVII, Kraków 2007.Kreuger J.H., Kort framställning af Svenska skärgårdsflottans bedrifter, Stockholm 1845.Sannfärdig berättelse om the ryska-fångars ankomst til Stockholm …, Stockholm [1701].Krokosz P., Armia Piotra I gwarantem mocarstwowej pozycji Rosji w Europie, „Studia z dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”, 55 (2020), 1, p. 9–49.Krokosz P., Aspekt religijny w rosyjskich siłach zbrojnych za panowania Piotra I, [in:] Украïна в Центрально Схiднiй Європi, відп. ред. В. Смолій, вип. 15, Киïв 2015, p. 210–236.Krokosz P., Gdzie przyjąć wroga – w twierdzy czy w polu? Strategia i taktyka armii rosyjskiej w latach 1707–1709, [in:] Twierdze osiemnastowiecznej Europy. Studia z dziejów nowożytnej sztuki wojskowej, red. M. Trąbski, t. III, Częstochowa 2020, p. 49–85.Мышлаевский А.З., Война с Турцею 1711 года. (Прутская операция), [in:] Сборник военно-исторических материалов, ред., предисл. А.З. Мышлаевский, т. 12, Санкт-Петербург 1898.Российский государственный архив древних актов, Москва (Russia), ф. 9, отд. II, кн. 28.Krokosz P., Koniec wojny – początek imperium. Rosyjsko-szwedzki traktat pokojowy 1721 roku, [in:] Najjaśniejsza Rzeczypospolita. Studia ofiarowane Profesorowi Andrzejowi Stroynowskiemu, red. M. Durbas, Częstochowa 2019, p. 509–526.Krokosz P., „Ludzie reformy”, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”: Prace Historyczne, 129 (2002), p. 111–122.Krokosz P., Morze Czarne w strategicznych planach Piotra I, [in:] REGIONES EUXINUM SPECTANTES. Stosunki kulturowe, etniczne i religijne na przestrzeni dziejów, red. Ł. Gędłek, T. Krzyżowski, M. Michalski, Kraków 2012, p. 289–305.Krokosz P., Na Kremlu i w Twierdzy – w cieniu carskich nekropolii [in:] Dialog z Tradycją, t. 7: Dawna i współczesna kultura funeralna, red. I. Steczko, R. Dźwigoł, Kraków 2018, p. 199–230.Krokosz P., Od sprzedawcy pierożków do generalissimusa. Zawrotna kariera Aleksandra Mienszykowa, „Perspektywy Kultury” 1 (2019), p. 139–166.Krokosz P., Rola rodziny Stroganowów w rozwoju przemysłu solnego w Rosji w XVI–XVIII wieku, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce”, t. 28, Wieliczka 2012, p. 189–242.Sannfärdig berättelse om the ryska-fångars ankomst til Stockholm, theras vphämtade [!] och huru the äro fördehlte, och hållas vthi sin arrest. Jämpte en richtig förtekning uppå the wid Narva erhållna trophèer, stycken, fahnor och standarer, Stockholm [1701].Krokosz P., Rosyjskie ustawodawstwo wojskowe doby panowania Piotra I, [in:] Organizacja armii w nowożytnej Europie: struktura – urzędy – prawo – finanse, red. K. Łopatecki, Zabrze 2011, p. 397–444.Krokosz P., Solnictwo w carskiej Rosji. Organizacja, technika wydobywcza, handel, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 29 (2014), p. 165–214.Studienzentrum August Hermann Francke, Archiv und Bibliotheke, AFSt./HC 296; 796.Krokosz P., „Zdobyte bez przelania krwi kwietnia 9, 1783 roku”. Imperialna polityka Rosji wobec Chanatu Krymskiego w XVI–XVIII w., [in:] Крим вiд античностi до сьогодення: Iсторичнi студiï, вiдп. ред. В. Смолiй, Киïв 2014, p. 302–322.Krokosz P., Łopatecki K., Okoliczności uchwalenia rosyjskich „Artykułów wojskowych z krótkimi komentarzami”, [in:] Verus amicus rara avis est. Studia poświęcone pamięci Wojciecha Organiściaka, red. A. Lityński et al., Katowice 2020, p. 367–398.Российский государственный архив древних актов, Москва (Russia), ф. 154, оп. 2, д. 94.Krokosz P., Łopatecki K., Adam Weyde a procesy modernizacyjne armii rosyjskiej na przełomie XVII i XVIII w., Białystok 2021.Krokosz P., Łopatecki K., Wstęp, [in:] Kodeks wojskowy Piotra I z 1716 roku, oprac., tłum. i przygot. do druku P. Krokosz, K. Łopatecki, Kraków–Oświęcim 2016, p. 13–87.Kuylenstierna O., Det svenska artilleriet under Karl XII, „Karolinska förbundets årsbok” 1917, Lund 1918, p. 1–25.Kwiatkowski K., Informowanie o wyprawie wojennej w końcu XVII w. – przypadek Jahanna Reynera i kampanii krymskiej 1689 r., „Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym” 59 (2021), 3, p. 81–113.Laidre M., Bitwa pod Narwą 1700. Początek upadku szwedzkiego mocarstwa, tłum. W. Łygaś, Zabrze–Tarnowskie Góry 2015.Schaevius J., Höchst-gemüßigter Historischer- Acten-mäßiger Bericht Von dem Was von Anfang der im Monath Augusto 1713. angetretenen Regierung des Durchlauchtigsten Fürsten und Herrn Hrn. Carl Leopold, Hertzogen zu Mecklenburg… Bis zu der/ im Monath Martio und April 1719…, b.m.w. 1719.Lang S., Stadsgården och Ryssgården, „Årsberättelser / Museienämnden” 43 (1964), 2, p. 89–132.Mortier P., Les Forces de l’Europe, Asie, Afrique et Amerique, ou descriptions des Principales Villes, avec Leurs Fortifications, Amsterdam [1702].Latour B., Reassembling the Social: An introduction to Actor-Network-Theory, Oxford–New York 2005.Latour B., Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora sieci, tłum. A. Derra, K. Abriszewski, Kraków 2010.Latour B., The Politics of Explanation: an Alternative, [in:] Knowledge and reflexivity: New frontiers in the sociology of knowledge, ed. by S.E. Woolgar, London 1988, p. 155–176.Leeuwen M.H.D. van, Maas I., Endogamy and Social Class in History: an Overview, „International Review of Social History” 50 (2005), S13, p. 1–23.Библиотека Российской академии наук, Санкт-Петербург (Russia), Отдел рукописей БАН: П. I Б № 5 (Петр. гал. № 3).Lenart M., Dwa polskie teksty „ku przyzbrojeniu wojownikowi chrześcijańskiemu” z pierwszej połowy XVII wieku, „Napis” 12 (2006), p. 287–303.Lenihan P., Fluxes, Fevers and Fighting Men. War and Disease in Ancien Régime Europe 1648–1789, Warwick 2019.Lewitter L.R., Jean-Nicole Moreau de Brasey’s Letter on the Moldavian Campaign of Peter I (1711): the Text that Puškin Did not Translate: British Library MS 37358ff. 479–485v., „Jahrbücher für Geschichte Osteuropas” 4 (1992), p. 517–529.Liedke M., Rodzina magnacka w Wielkim Księstwie Litewskim. Studium demograficzno-społeczne, Białystok 2016.Schwedisches Kriegs-Recht Oder Articuls-Brieff Deß Durchleuchtigsten/Großmächtigsten Fürstens und Herrns, Nürnberg 1632.Мышлаевский А.З., Петр Великий. Военные законы и инструкции. (Изданные до 1715 года), Санкт-Петербург 1894.Lindgren R.E., A Projected Invasion of Sweden, 1716, „Huntington Library Quarterly” 7 (1944), 3, p. 223–247.Łopatecki K., Artykuły wojskowe autoramentu cudzoziemskiego Władysława IV – okoliczności powstania i ich charakterystyka,
„Zeszyty Prawnicze” 11 (2011), 2, p. 247–248.Łopatecki K., „Cuius regio eius religio w wojskach Rzeczypospolitej.” Kwestia wolności głoszenia wiary wśród żołnierzy w latach dwudziestych XVII wieku, [in:] Studia nad Reformacją, red. E. Bagińska, S. Guzowski, M. Liedke, Białystok 2010, p. 37–50.Łopatecki K., Cykl dobowy wojska w Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku, [in:] Człowiek wobec miar i czasu w przeszłości, red. P. Guzowski, M. Liedke, Kraków 2007, p. 116–129.Łopatecki K., „Disciplina militaris” w wojskach Rzeczypospolitej do połowy XVII wieku, Białystok 2012.Łopatecki K., Instytucja wytrębowania hasła w wojskach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, „Białostockie Teki Historyczne” 3 (2005), p. 75–100.Библиотека Российской академии наук, Санкт-Петербург (Russia), Отдел рукописей БАН: П. I Б № 6 (Петр. гал. № 12).Łopatecki K., Koncepcja Boga – Pana Historii wśród żołnierzy Rzeczypospolitej na przełomie XVI i XVII wieku, [in:] Religia wobec historii, historia wobec religii, red. E. Przybył, Kraków 2006, p. 360–370.Łopat
The Embryo’s Capacity to Inherit
Full text linkArtykuł został w głównej mierze oparty na nieopublikowanej dotychczas rozprawie doktorskiej dr Katarzyny Duszyńskiej-Misarko pt. Sytuacja cywilnoprawna embrionu w fazie przedimplantacyjnej obronionej 1 grudnia 2023 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego,
napisanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Pawła Księżaka.Only those who are alive at the time of the opening of a succession, i.e. at the time of the testator’s death, have the capacity to inherit. A child conceived at the opening of the succession also has the capacity to inherit if it is born alive (nasciturus). There is a continuing debate in legal science as to whether, in the case of assisted reproduction techniques (MAP), an embryo should also be considered as such a nasciturus prior to its transfer into the mother’s body. This article demonstrates that there are no normative reasons in Polish law to differentiate the legal situation of a child depending on whether the death of the person from whom it can inherit occurred before or after the implantation of the embryo into the mother’s body. The legislature has not chosen to modify the principle that it is the moment of conception of the child, and not any other, that determines the beginning of the capacity to inherit. The practical difficulties that may arise for the succession proceedings from the fact that the embryo may remain outside the mother’s body for a very long time are not of such a nature as to override the need for the child’s interest. However, a statutory regulation of this issue should be advocated.Paweł Księżak: [email protected] Duszyńska-Misarko: [email protected]ł Księżak - Uniwersytet Łódzki, PolskaKatarzyna Duszyńska-Misarko - Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, PolskaBączyk-Rozwadowska, K. (2018). Prokreacja medycznie wspomagana. Studium z dziedziny prawa. Wydawnictwo TNOiK – Dom Organizatora.Bączyk-Rozwadowska, K. (2021). Prawne aspekty wspomaganej prokreacji post mortem. Gdańskie Studia Prawnicze, 1, 46–65.Bączyk-Rozwadowska, K. (2022). Pochodzenie dziecka poczętego in vitro. Białostockie Studia Prawnicze 27(3), 11–32.Borysiak, W. (2024). Komentarz do art. 927 k.c. w: K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 32. Legalis.Bosek, L. (2012). Gwarancje godności ludzkiej i ich wpływ na polskie prawo cywilne. Wydawnictwo Sejmowe.Breczko, A. (2011). Podmiotowość prawna człowieka w warunkach postępu biotechnomedycznego. Temida 2.Breczko, A. & Andruszkiewicz, M. (2017). Prawo spadkowe w obliczu postępu technologicznego (nowe wyzwania w XXI wieku). Białostockie Studia Prawnicze, 22(4), 27–46.Czarnik, Z. & Gajda, J. (1990). Ochrona prawna dziecka poczętego in vitro i pozostającego poza organizmem matki (uwagi de lege lata i de lege ferenda). Nowe Prawo, 10–12, 104–118.Dyoniak, A. (1994). Pozycja nasciturusa na obszarze majątkowego prawa prywatnego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 3, 49–61.Dyoniak, A. (1996). Status prawny dziecka pochodzącego z postmortalnej inseminacji albo postmortalnej implantacji embrionu. w:, T. Smyczyński (red.), Wspomagana prokreacja ludzka. Zagadnienia legislacyjne (ss. 39–46). Wydawnictwo Nakom.Felski, T. (1986). Wpływ warunkowej zdolności do dziedziczenia na postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Nowe Prawo, 11–12, 40–45.Haberko, J. (2008). Status cywilnoprawny ludzkiego embrionu w fazie przedimplantacyjnej. Przegląd Sądowy, 10, 17–31.Haberko, J. (2010). Cywilnoprawna ochrona dziecka poczętego a stosowanie procedur medycznych. Wolters Kluwer.Haberko, J. & Załucki, M. (2023). Dopuszczalność i prawnospadkowe konsekwencje postmortalnej implantacji zarodka. Prawo w Działaniu, Sprawy Cywilne, 56, 33–57.Księżak, P. (2024). Komentarz do art. 8 k.c. w: K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 32. Legalis.Łączkowska, M. (2011). Ustalenie macierzyństwa i ojcostwa w przypadku zabiegów medycznie wspomaganej prokreacji ludzkiej. Acta Iuris Stetinen 2, 29–48.Majda, R. (2014). Komentarz do art. 8 k.c. w: M. Pyziak-Szafnicka, Paweł Księżak (red.), Komentarz. Kodeks Cywilny, Część Ogólna, wyd. 2 (ss. 151–179). Wolters Kluwer.Marszelewski, M. (2014). Zarys problematyki zapłodnienia „post mortem”. w: E. Kabza & K. Krupa-Lipińska (red.), Prawo cywilne w świetle obecnej regulacji i pożądanych zmian (ss. 101–115). Wydział Prawa i Administracji. Uniwersytet Mikołaja Kopernika.Marszelewski, M. (2015). Zapłodnienie post mortem w europejskim prawie porównawczym. Przyczynek do oceny polskiej ustawy o leczeniu niepłodności. Prawo i Medycyna, 17(4), 98–114.Matusik, G. (2017). Pozycja prawna kuratora ustanowionego dla dziecka poczętego. Rejent, 27(2), 88–115.Nesterowicz, M. (2011). Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 29 lipca 2009 r., I ACa 308/09. Przegląd Sądowy, 1, 143–147.Ostojska, J. (2012). O problemie podmiotowości prawnej embrionu in vitro. Prawo i Medycyna, 14(1), 84–98.Ostojska, J. (2012). Sytuacja prawna dziecka urodzonego w drodze postmortalnej implantacji embrionu in vitro. Prawo i Medycyna, 14(2), 32–46.Pazdan, M. (1974). Zdolność dziedziczenia w polskim prawie prywatnym międzynarodowym. Studia Cywilistyczne, 24, 71–119.Pazdan, M. (2020). Komentarz do art. 8. W: K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz. Art. 1–44910, wyd. 10. Legalis.Rafałowicz, P. (2017). Dziedziczenie ustawowe nasciturusa poczętego w procedurze zapłodnienia pozaustrojowego. Prawo i Medycyna, 19(4), 104–122.Reszelska, A. (2017). Zapłodnienie post mortem w świetle ustawy o leczeniu niepłodności. Prawo i Medycyna, 19(4), 84–92.Smyczyński, T. (1999). Pojęcie dziecka i jego podmiotowość. w: T. Smyczyński (red.), Konwencja o prawach dziecka – analiza i wykładnia (ss. 39 – 47). Ars boni et aequi.Sokołowski, T. (2022). Ochrona osobistego interesu nasciturusa oraz jego rodziców, w: J. Haberko, J. Grykiel & K. Mularski (red.), Ius civile vigilantibus scriptum est. Księga jubileuszowa Profesora Adama Olejniczaka (ss. 659–672). C.H. Beck.Tanajewska, R. (2016). Pozycja prawna nasciturusa przy dziedziczeniu ustawowym w sytuacji śmierci spadkodawcy przed uznaniem ojcostwa. Miscellanea Historico-Iuridica, XV(1), 339–350.Trzaskowski, R. (2007). Opinia prawna na temat oceny cywilnoprawnych konsekwencji zmiany art. 38 Konstytucji RP. w: Konstytucyjna ochrona życia, Druk sejmowy nr 993, Sejm V Kadencji, 3/2007.Uchwała Sądu Najwyższego z 25 lipca 2019 r., sygn. III CZP 12/19.Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności (tekst jedn. Dz.U. z 2020 poz. 442)30120922
The Impact of Contemporary Demographic Trends on Municipal Transport Companies in Białystok
Full text linkCel - Artykuł koncentruje się na analizie współczesnych trendów demograficznych. Intensywność głównych procesów w tym zakresie, tj. starzenia się społeczeństwa i depopulacji, jest szczególnie widoczna na poziomie lokalnym. Dlatego celem artykułu jest ocena wpływu zmian demograficznych na działalność miejskich spółek komunikacyjnych w Białymstoku.
Metoda badań - W artykule została sformułowana hipoteza, że miejskie spółki komunikacyjne w Białymstoku odczuwają wpływ zmian demograficznych na działalność gospodarczą oraz podejmują działania zmierzające do dostosowania się do procesu starzenia się społeczeństwa oraz spadku populacji w wieku produkcyjnym. Weryfikacja hipotezy odbywa się na podstawie analizy literatury oraz z wykorzystaniem metody wywiadu rozszerzonego (ang. Individual In depth Interview, IDI).
Wnioski - Współczesne trendy demograficzne wpływają na działalność przedsiębiorstw, które starają się łagodzić skutki starzenia się kadry pracowniczej. W tym celu podejmują liczne inicjatywy związane z partnerstwem społecznym. Dodatkowo stwarzają przyjazne warunki pracy zarówno dla osób młodych, jak i tych w wieku 55–64 lata, z uwzględnieniem potrzeb i uwarunkowań związanych z pracą zawodową właściwych każdej grupie.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje - Na podstawie analizy miejskich spółek komunikacyjnych określono działania, które jako dobra praktyka mogą zostać wykorzystane przez inne przedsiębiorstwa.Purpose - The article focuses on the analysis of contemporary demographic trends. The intensity of the main demographic processes, i.e. population ageing and depopulation, is particularly visible at the local level. As a result, the aim of the article is to analyse the impact of demographic changes on the activities of municipal communication companies in Białystok.
Research method - The article based on a hypothesis that municipal transport companies in Białystok feel the impact of demographic changes on their economic activity and undertake actions aimed at adapting to the process of population aging and the decline in the working-age population. The hypothesis is verified on the base of the analysis of literature and the Individual In-depth Interview method (IDI).
Results - Contemporary demographic trends affect the activities of companies that are trying to mitigate the effects of an aging workforce. For this purpose, they undertake numerous initiatives related to social partnership. Additionally, they create friendly working conditions for both young people and people aged 55–64, taking into account the needs and conditions related to professional work for each group.
Originality / value / implications / recommendations - Based on the analysis of municipal transport companies, actions were identified that could be used by other companies as good [email protected] w BiałymstokuAbeliansky A.L., Prettner K., 2020, Automation and Demographic Change, GLO Discussion Paper No. 518, Global Labor Organization (GLO), Essen.Arntz M., Donner F., Evans M., Friedrich A., Horvat S., Kaiser A., Mallmann L., Möreke M., Pfeiffer S., Rothe I., Schroeder W., Stowasser S., Walwei U., 2023, Transformation in bewegten Zeiten. Nachhaltige Arbeit als wichtigste Ressource. Arbeitswelt-Bericht, Berlin.Bieder C., Villena-López J., 2022, Times Are Changing and so Is Safety, [w:] Managing Future Challenges for Safety: Demographic Change, Digitalisation and Complexity in the 2030s.,
Laroche H., Bieder C., Villena-López J. (red.), Springer, Cham, DOI: 10.1007/978-3-031-07805-7_1.Böhm M.J., Gregory T., Qendrai P., Siegel Ch., 2021, Demographic Change and Regional Labour Markets, „Oxford Review of Economic Policy”, nr 37(1), s. 113–131, DOI: 10.1093/oxrep/graa063.Favero C.A., Galasso V., 2016, Demographics and the Secular Stagnation Hypothesis in Europe, [w:] After the Crisis: Reform, Recovery, and Growth in Europe, Caselli F., Mário Centeno M., José Tavares J (red.), Oxford University Press, Oxford, s. 109–145.Gheorghe R., 2021, Impact of Demographic Change in Europe: Between Maintaining the Financial Sustainability of Pension System and Ensuring Adequate Income for Retirees, „Internal Auditing & Risk Management”, nr 61(1), s. 20–31, DOI: 10.5281/zenodo.4644571.Goodhart C., Pradhan M., 2020, The Great Demographic Reversal. Ageing Societies, Waning Inequality, and an Inflation Revival, Palgrave-Macmillan, Cham, DOI: 10.1007/978-3-030-42657-6.Gravina A.F., Lanzafame M., 2024, Demography, Growth, and Robots in Advanced and Emerging Economies, „Asian Development Review”, nr 41(2), s. 31–56, DOI: 10.1142/S0116110524400122.Haas A., Niebuhr A., Vetterer N., 2024, Regionale Arbeitsmärkte unter Transformations‑druck –unterschiedliche Herausforderungen und Anpassungspotenziale, „Wirtschaftsdienst”, nr 104(8), s. 527–532, DOI: 10.2478/wd-2024-0139.Hirono M., 2021, Demographic Change, Human Capital Accumulation, and Sectoral Employment, „Journal of Economics”, nr 132, s. 165–185, DOI: 10.1007/s00712-020-00716-6.Martinez C., Weyman T., van Dijk J., 2017, Adapting Labour Markets for Demographic Change and Ageing, [w:] Demographic Transition, Labour Markets and Regional Resilience, Martinez C., Weyman T., van Dijk J. (red.), Springer, Cham, DOI: 10.1007/978-3-319-63197-4_11.Martinez-Fernandez C., Weyman T., Perek-Białas J., Sagan I., Szukalski P, Stronkowski P., 2013, Demographic Transition and an Ageing Society: Implications for Local Labour Markets in Poland, „OECD Local Economic and Employment Development (LEED) Papers”, nr 8, DOI: 10.1787/5k47xj1js027-en.Mester L., 2018, Demographics and Their Implications for the Economy and Policy, „Cato Journal”, nr 38(2), s. 399–413.Newbold K.B., 2015, Population Aging: What Role for Regional Science?, „The Annals of Regional Science”, nr 55, s. 357–372, DOI: 10.1007/s00168-015-0676-y.Nicolini R., Roig J.L., 2024, The Spatial Dimension of Ageing and Growth in European Regions, „The Annals of Regional Science”, Special Issue Paper, DOI: 10.1007/s00168-024-01311-z.Okólski M., 2020, Kilka uwag i przyszłości Europy w świetle prognoz demograficznych, „Roczniki Kulturoznawcze”, nr XI(1), DOI: 10.18290/rkult.2020.11.1-1.Reher D.D., 2011, Economic and Social Implications of the Demographic Transition, „Population and Development Review”, nr 37, s. 11–33.Truskolaski T., Bugowski L., 2022, The Process of Depopulation in Central and Eastern Europe – Determinants and Causes of Population Change between 2008 and 2019, „European Research Studies Journal”, nr XXV(3), s. 3–21, DOI: 10.35808/ersj/2990.1(119)24926
Victorian Echoes in Modern Erotica: The Sexual Politics of Nancy Audrey Spector’s Fifty Shades of Dorian Gray
No full textNancy Audrey Spector’s Fifty Shades of Dorian Gray (2012) reworks Oscar Wilde’s The Picture of Dorian Gray by eliminating its original focus on homosexuality and aestheticism. Instead, the novel centralises the sexual exploitation of female characters, reflecting the tropes of erotic romance. Women in Spector’s narrative are depicted as passive objects or agents of male sexual desire, perpetuating the Victorian sexual ideology of
the ‘angel in the house’ versus the ‘fallen woman’. The portrayal of Sybil Vane exemplifies this regressive stance, reducing her to a disposable figure of entertainment in stark contrast to Wilde’s morally consequential depiction. Rather than subverting Victorian gender politics or offering a meaningful reinterpretation of Wilde’s themes, Spector’s work reinforces patriarchal norms and punishes female sexual agency. Ultimately, the novel emerges as a derivative piece lacking substantive engagement with its literary [email protected] Poorghorban is a PhD candidate at Victoria University of Wellington, specialising in historical adaptations of Oscar Wilde’s The Picture of Dorian Gray. His research explores themes of homoeroticism and aestheticism in Wildean adaptations across literature, theatre, and film.
His broader interests include Neo-Victorian literature, Gothic studies, Ecocriticism, and the intersections of art and identity in modern and historical contexts.Victoria University of Wellington, New ZealandAuerbach, Nina. “The Rise of the Fallen Woman.” Nineteenth-Century Fiction, vol. 35, no. 1, 1980, pp. 29–52.Braun, Gretchen. “Untarnished Purity: Ethics, Agency, and the Victorian Fallen Woman.” Women’s Studies, vol. 44, no. 3, 2015, pp. 342–67. doi:10.1080/00497878.2015.1009757.Crouse-Dick, Christine E. “Reframing the Domestic Angel: Real Simple Magazine’s Repackaging of the Victorian-Era ‘Angel in the House’ Narrative.” Communication Studies, vol. 63, no. 4, 2012, pp. 441–56, DOI: 10.1080/10510974.2011.629018.Davidson, Cathy N. “Preface: No More Separate Spheres!” American Literature, vol. 70, no. 3, 1998, pp. 443–63.de Bruin-Molé, Megen. “‘Now with Ultraviolent Zombie Mayhem’: The Neo-Victorian Novel-as-Mash-up and the Limits of Postmodern Irony.” Neo-Victorian Humour, Brill, 2017, pp. 247–76.Diekman, Amanda B., Wendi L. Gardner, and Mary McDonald. “Love Means Never Having to Be Careful: The Relationship Between Reading Romance Novels and Safe Sex Behavior.” Psychology of Women Quarterly, vol. 24, no. 2, 2000, pp. 179–88.Downing, Lisa. “Safewording! Kinkphobia and Gender Normativity in Fifty Shades of Grey.” Psychology & Sexuality, vol. 4, no. 1, 2013, pp. 92–102. doi:10.1080/19419899.2012.740067.Freiwald, Bina. “Of Selfsame Desire: Patmore’s The Angel in the House.” Texas Studies in Literature and Language, vol. 30, no. 4, 1988, pp. 538–61.Gunkel, David J. “What Does It Matter Who Is Speaking? Authorship, Authority, and the Mashup.” Popular Music and Society, vol. 35, no. 1, 2012, pp. 71–91. doi:10.1080/03007766.2010.538228.Hemmings, Clare. Why Stories Matter: The Political Grammar of Feminist Theory. Duke University Press, 2011.Juhasz, Suzanne. “Lesbian Romance Fiction and the Plotting of Desire: Narrative Theory, Lesbian Identity, and Reading Practice.” Tulsa Studies in Women’s Literature, vol. 17, no. 1, 1998, pp. 65–82.Kamblé, Jayashree. Making Meaning in Popular Romance Fiction: An Epistemology. Springer, 2014.Kerber, Linda K. “Separate Spheres, Female Worlds, Woman’s Place: The Rhetoric of Women’s History.” The Journal of American History, vol. 75, no. 1, 1988, pp. 9–39.Kohlke, Marie-Luise. “Neo-Victorian Female Gothic: Fantasies of Self-Abjection.” Neo-Victorian Gothic, Brill Rodopi, 2012, pp. 221–50.Kraxenberger, Maria, Christine A. Knoop, and Winfried Menninghaus. “Who Reads Contemporary Erotic Novels and Why?” Humanities and Social Sciences Communications, vol. 8, no. 1, 2021, pp. 1–13.Lasser, Carol. “Beyond Separate Spheres: The Power of Public Opinion.” Journal of the Early Republic, vol. 21, no. 1, 2001, pp. 115–23.Lee, Linda J. “Guilty Pleasures: Reading Romance Novels as Reworked Fairy Tales.” Marvels & Tales, vol. 22, no. 1, 2008, pp. 52–66.Liggins, Emma. “Prostitution and Social Purity in the 1880s and 1890s.” Critical Survey, vol. 15, no. 3, 2003, pp. 39–55.Op de Laak, Britt. Feminism in Fifty Shades of Grey. Utrecht University, 27 June 2017. MA Literature Today thesis, supervised by Dr. A. Poletti.Poorghorban, Younes. “Subverting Gender Norms: Cross-Dressing and Power in Kilpatrick’s The Darker Passions: The Picture of Dorian Gray.” Women’s Studies, ahead of print, 2025, pp. 1–13. https://doi.org/10.1080/00497878.2025.2483460.Poorghorban, Younes. “The Love That Dare Not Speak Its Name: Gorrie and Osborne Adapting The Picture of Dorian Gray (1976).” Quarterly Review of Film and Video, ahead of print, 2025, https://doi.org/10.1080/10509208.2025.2480405.Radway, Janice A. “Women Read the Romance: The Interaction of Text and Context.” Feminist Studies, vol. 9, no. 1, 1983, pp. 53–78.Riter, Amanda V. The Evolution of Mashup Literature: Identifying the Genre through Jane Austen’s Novels. De Montfort University, Jan. 2017. Master of Philosophy thesis.Schneider, Matt. Plagiarism as Authorship: The Literary Mashup. Master’s thesis, University of Alberta, 2009.Spector, Nancy Audrey. Fifty Shades of Dorian Gray. Greenleaf Book Group Press, 2013.Srdarov, Suzanne, and Chantal Bourgault du Coudray. “Still Reading the Romance: Gothic Sexuality and the Remembrance of Feminism through Twilight and Fifty Shades of Grey.” Continuum, vol. 30, no. 3, 2016, pp. 347–54. doi:10.1080/10304312.2016.1166562.Van Reenen, Dionne. “Is This Really What Women Want? An Analysis of Fifty Shades of Grey and Modern Feminist Thought.” South African Journal of Philosophy, vol. 33, no. 2, 2014, pp. 223–33, DOI: 10.1080/02580136.2014.925730.Vickery, Amanda. “Golden Age to Separate Spheres? A Review of the Categories and Chronology of English Women’s History.” The Historical Journal, vol. 36, no. 2, 1993, pp. 383–414. doi:10.1017/S0018246X9300001X.Wilde, Oscar. The Picture of Dorian Gray. Oxford UP, 2006.50 (3/2025)849
Depicting and tackling the waste problem: An (eco)stylistic study of Rob Greenfield’s “I wore all my trash for 30 days” TEDx Talk
No full textThis paper analyses the way the waste problem is depicted in Robin “Rob” Greenfield’s TEDx Talk “I wore all my trash for 30 days.” It first explains the chosen framework – critical stylistics and conceptual metaphor theory – to conduct the analysis. Secondly, it studies the staging of the talk and of the problem, as well as the nouns and verbs used to refer to, respectively, the problem and its origin. Then, it explores the metaphors used by the speaker to denounce consumerism as linked to the exponential production of trash. Finally, it analyses how solutions are mentioned, and how the individual is depicted as having a role to play in tackling and solving the problem. This study demonstrates that, for the speaker, the individual is accountable and must take responsibility for the problem humanity and the planet are facing: by acknowledging the waste problem and showing people the power in their hands, and encouraging them to act rather than wait for other actors to make a move, the discourse appears as a beneficial one having a potentially very positive impact on our vision of the trash problem and on its [email protected] Floquet is a Senior lecturer at the Université de Montpellier Paul Valéry, France, where she teaches linguistics, phonology, and literary stylistics. She worked on the grammar of interior monologue in literary texts for her doctoral thesis, but is also interested in the link between linguistics, stylistics, and environmental issues. She is the treasurer of the SSADA (The French Society of English Stylistics and Discourse Analysis).Univ Montpellier Paul Valéry, EMMA EA741, F34000, Montpellier, FranceAlbrecht, G. (2005). Solastalgia: A new concept in human health and identity. PAN Partners, 3, 44–59. https://bridges.monash.edu/articles/journal_contribution/_Solastalgia_a_new_concept_in_health_and_identity/4311905?file=7031096Albrecht, G. (2011). Chronic environmental change: Emerging ‘psychoterratic’ syndromes. In I. Weissbecker (Ed.), Climate change and human well-being: global challenges and opportunities (pp. 43–56). Springer. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4419-9742-5_3Charteris-Black, J. (2011). Politicians and rhetoric: The persuasive power of metaphor (2nd ed.). Palgrave Macmillan.Clayton, S., Manning, C. M., Speiser, M., & Hill, A. N. (2021). Mental health and our changing climate: Impacts, inequities, responses. American Psychological Association, and ecoAmerica. https://www.apa.org/news/press/releases/mental-health-climate-change.pdfEisenstein, C. (2021). Sacred economics: Money, gift & society in the age of transition. North Atlantic Books.Damele, G. (2016). Adventures of a metaphor. Apian imagery in the history of political thought. In E. Gola & F. Ervas (Eds.), Metaphor and communication (pp.173–188). John Benjamins Publishing Company.Fairclough, N. (1992). Critical discourse awareness. Longman.Fairclough, N. (2014). Language and power (3rd ed.). Longman.Fill, A. & Mühlhäusler, P. (2001). The ecolinguistics reader: Language, ecology, and environment. Continuum.Fowler, R., Hodge, B, Kress, G., & Trew, T. (Eds.). (1979). Language and control. Routledge and Kegan Paul.Gabriel, Y., & Lang T. (2006). The unmanageable consumer (2nd ed.). Sage Publications.Gibbs, R. (2013). Why do some people dislike conceptual metaphor theory?. Cognitive Semiotics, 5, 14–36. https://doi.org/10.1515/cogsem.2013.5.12.14Gibbs, R. W., & Perlman, M. (2006). The contested impact of cognitive linguistic research on the psycholinguistics of metaphor understanding. In G. Kristiansen, M. Achard, R. Dirven, & F. J. Ruiz de Mendoza Ibáñez (Eds.), Cognitive linguistics: Current applications and future perspectives (pp. 211–228). Mouton de Gruyter.Greenfield, R. (2017, June 22). Be the change in the messed up world. TEDxIHEParis. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=AhKevstJyrcGreenfield, R. (2022, August 6). I wore all my trash for 30 days. TEDxUCLA. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Xay1YKpu6NkGoatly, A. (2000). Critical reading and writing: An introductory coursebook. Routledge.Goatly, A. (2007). Washing the brain: Metaphor and hidden ideology. John Benjamins.Jeffries, L. (2010). Critical stylistics: The power of English. Palgrave Macmillan.Jeffries, L. (2014). Critical stylistics. In M. Burke (Ed.), The Routledge handbook of stylistics (pp. 408–420). Routledge.Johnson, B. (2016, July 6) Two adults, two kids, zero waste. TEDxFoggy Bottom. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=CSUmo-40pqAKennedy, G. (2007). An ontology of trash: The disposable and its problematic nature. State University of New York Press.Kövecses, Z. (2010). Metaphor. A practical introduction (2nd ed.). Oxford University Press.Knowles, M., & Moon, R. (2006). Introducing metaphor (2nd ed.). Routledge.Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.Lynch, K. (1990). Wasting away. Edited by Michael Southworth. Sierra Club Books.Merriam-Webster. (n.d.). Trash. In Merriam-Webster.com dictionary. Retrieved November 7, 2024, from https://www.merriam-webster.com/dictionary/trashMyerson, G., & Rydin, Y. (1996). The language of environment: A new rhetoric. Routledge.Naess, A. (1995). The shallow and the long range, deep ecology movement. In A. Dregson & Y. Inoue (Eds.), The deep ecology movement: An introductory anthology (pp. 3–10). North Atlantic Books.Oxford English Dictionary. (n.d.). Create. In Oxford English Dictionary. Retrieved November 7, 2024, from https://www.oed.com/dictionary/create_v?tab=meaning_and_usePeyretou, P. (2020, November 20). Climat: 10 minutes pour cadrer un débat “Maintenant on fait quoi ?” [Post]. Medium. https://pierre-peyretou.medium.com/climat-10-minutes-pour-cadrer-un-d%C3%A9bat-maintenant-on-fait-quoi-361beb5b8251Paprotte, W., & Dirven, R. (Eds.). (1985). The ubiquity of metaphor: Metaphor in language and thought. John Benjamins.Pawelec, A. (2009). CMT and the “work” of metaphor. Cognitive Semiotics, 5(1–2), 153–178. https://doi.org/10.1515/cogsem.2013.5.12.153.Resche, C. (2022). La théorie de la métaphore conceptuelle peut-elle rendre compte des métaphores constitutives de théories dans les domaines spécialisés?, ASp, 82, 63–80. https://doi.org/10.4000/asp.8057.Resche, C. (2023). Reflections on metaphors and models in connection with theory building in economics. In M. Prandi & M. Rossi (Eds.), Researching metaphors: Towards a comprehensive account (pp. 148–160). Routledge.Ritchie, L. D. (2013). Metaphor. Cambridge University Press.Simpson, P. (1993). Language, ideology, and point of view. Routledge.Singer, L. (2015, May 27). Why I live a zero waste life. TEDxTeen. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=pF72px2R3HgStibbe, A. (2021). Ecolinguistics: Language, ecology and the stories we live by. Routledge.TED. (n.d.a). TED Talks. https://www.ted.com/about/programs-initiatives/ted-talksTED. (n.d.b). TEDx Rules. https://www.ted.com/participate/organize-a-local-tedx-event/before-you-start/tedx-rulesTEDx. (n.d.). About. [YouTube channel]. YouTube. Retrieved November 7, 2024, from https://www.youtube.com/@TEDxVan Dijk, T. (1993). Principles of critical discourse analysis, Discourse and Society, 4(2), 249–83. https://doi.org/10.1177/0957926593004002006.Virdis, D. F. (2022). Ecological stylistics: Ecostylistic approaches to discourses of nature, the environment and sustainability. Palgrave Macmillan.Wodak, R. & Meyer, M (Eds.). (2001). Methods of critical discourse analysis. Sage.49 (2/2025)648
Working Time and the Right to Be Offline: Analysis in the Light of the Concept of Non-Use of Technology in Polish and EU Law
No full textThe development of technology undoubtedly affects the way work is performed. New digital tools significantly influence the performance of work, on the one hand introducing flexibility and new opportunities, but also leading to the blurring of boundaries between the professional and private spheres. The increasingly widespread use of digital tools – including communication and monitoring applications – creates new challenges in the area of employee privacy protection and the realization of the right to rest. In this context, growing emphasis is placed on the concept of non-use of technology, which denotes the right to refrain from using technology in the name of autonomy and well-being, as well as on the right to disconnect, understood as the employee’s entitlement to be unavailable outside working hours. Both concepts complement each other and may constitute an element of employee rights protection. The aim of this study is to present the essence of the right to disconnect and its connection with working time and the right to rest, as well as to indicate the extent to which EU and Polish regulations provide protection against the culture of permanent availability. The analysis encompasses legal acts, case law, and scholarly literature, which allows for an assessment of whether the right to disconnect should be regarded as an instrument supplementing traditional labour law provisions in the context of advancing digitalization.The article is financially supported by the Polish Minister of Science under the ‘Regional Initiative of Excellence’ (RID) programme.Katarzyna Sakowska: [email protected] Zapolska: [email protected] Sakowska - Uniwersytet w Białymstoku, PolskaKarolina Zapolska - Uniwersytet w Białymstoku, PolskaBaumer, E. P. S., Ames, M. G., Burrell, J., Brubaker, J. R., Dourish, P. (2014). Refusing, limiting, departing: Why we should study technology non-use. CHI ’14 Extended Abstracts on Human Factors in Computing Systems, 65–68. ACM. https://doi.org/10.1145/2559206.2559224Beksiak, J. (2014). Ekonomia. Kurs podstawowy. C.H. Beck.Büchi, M., Festic, N., & Latzer, M. (2019). Digital overuse and subjective well-being in a digitized society. Social Media Society, 5(4), 1–12. https://doi.org/10.1177/2056305119886031.Boruta, I. (2020). O przyszłości pracy. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 1, 3–12.Chesalina, O. (2021). The legal nature and the place of the right to disconnect in European and in Russian labour law. Russian Law Journal, 9(3), 37–63.Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/88/WE z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy, Dz. U. L 299, 18.11.2003, 9–19.Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej, Dz.U. L 186, 11.07.2019, 105–121.Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów, uchylająca dyrektywę Rady 2010/18/UE, Dz.U. L 188, 12.07.2019, 79–93.Eurofound. (2020a). Right to disconnect in the 27 EU Member States. In: Telework and ICT-based mobile work: Flexible working in the digital age (Working Paper, Industrial Relations series). Luxembourg: Publications Office of the European Union. https://www.eurofound.europa.eu/en/
publications/all/right-disconnect-27-eu-member-states#authorsPisarczyk, Ł. (2017). w: Florek, L. (red.). Kodeks pracy. Komentarz. Wolters Kluwer. LEX.Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Dz. U. C 202, 07.06.2016, 389–405.Kotlorz, D. (2011). Współczesny rynek pracy – wybrane problemy. w: D. Kotlorz (red.), Współczesny rynek pracy. Wybrane problemy (ss. 9–35). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.Kryńska, E., & Kwiatkowski, E. (2013). Podstawy wiedzy o rynku pracy. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.Krysiak, K. (2024). O prawnym pojęciu pracy zdalnej. Kwartalnik Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, 3(55), 75–91.Kurzynoga, M. (2022). Propozycje Parlamentu Europejskiego unormowania prawa pracowników „do odłączenia” (the right to disconnect). Praca i Zabezpieczenie Społeczne, LXIII(5), 3–13.Latos-Miłkowska, M. (2008). Godzenie pracy zawodowej z życiem rodzinnym w przepisach o czasie pracy (work-life balance). Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 7, 14–21.Moras-Olaś, K. (2021). Prawo do bycia offline jako podstawowe prawo pracownika. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej, 28(4), 305–323. https://doi.org/10.4467/25444654 SPP.21.024.14266.Naumowicz, K. (2021). Prawo pracowników zdalnych do bycia offline – rozważania prawnoporównawcze. Roczniki Administracji i Prawa, XXI(z. specjalny), 535–544. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.6195.Nowak, M. (2019). Wypalenie zawodowe a prawo do odpoczynku – wybrane zagadnienia. Monitor Prawa Pracy, 1, 15–20. https://doi.org/10.1093/joc/jqad021Nguyen, M. H., & Hargittai, E. (2023). Digital inequality in disconnection practices: Voluntary nonuse during COVID-19. Journal of Communication, 73(5), 494–510.Pachała-Szymczyk, E. (2022). Prawo do bycia offline odpowiedzią na upowszechnienie narzędzi cyfrowych w zatrudnieniu. Transformacje Prawa Prywatnego, 4, 5–23.Piwowarska, K. (2018). Czy nowe technologie zrewolucjonizują rynek pracy? Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały, 2, 135–155.Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2019 r., sygn. I PK 89/18.Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 21 stycznia 2021 r. zawierająca zalecenia dla Komisji w sprawie prawa do bycia offline (2019/2181(INL)), Dz. U. C 456, 10.11.2021, 161–176.Sakowska, K. (2025a). Prawo do bycia offline z perspektywy obowiązków pracodawcy. Studia Prawnoustrojowe, 67, 341–352.Sakowska, K. (2025b). Elastyczne formy zatrudnienia w erze cyfrowej – zarys problematyki. Palestra, 1, 116–5.Satchell, C., & Dourish, P. (2009). Beyond the user: Use and non-use in HCI. Proceedings of the 21st Annual Conference of the Australian Computer-Human Interaction Special Interest Group (OZCHI ‘09), 9–16. https://doi.org/10.1145/1738826.1738829Skowron, R. T. (2019). Cybertariat – prawo pracy a nowe formy zatrudnienia w ramach ekonomii współpracy. Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 49(4), 152–173. https://doi.org/10.31743/ppe.9948Sobczyk, A. (2005). Zasady prawnej regulacji czasu pracy. Dom Wydawniczy ABC.Sobczyk, A. (red.). (2023). Kodeks pracy. Komentarz. Legalis.Spytek-Bandurska, G. (2024). Komentarz do art. 67(18). w: W. Muszalski & K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz Legalis.Stefański, K. (2022). Komentarz do art. 94–304(5). w: K. W. Baran (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Tom II (ss. 501–560). WKP LEX.Świątkowski, A. M. (2018). Dyżur pracowniczy. Zagadnienia prawne dotyczące relacji pojęć „czas pracy” i „okres wypoczynku” w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przegląd Sądowy, 11, 45–61.Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1974). Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1465).Todolí-Signes, A., & Tyc, A. (2016). The need for a platform-specific employment contract in the Uber economy. Gdańsko-Łódzkie Roczniki Prawa Pracy i Prawa Socjalnego, 6, 197–210.Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. III APa 3/16Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 maja 2019 r., Federación de Servicios de Comisiones Obreras (CCOO) przeciwko Deutsche Bank SAE, C-55/18.Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 2 marca 2023 r., IH przeciwko MÁV-START Vasúti Személyszállító Zrt., C-477/21.Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 lutego 2018 r., Ville de Nivelles przeciwko Rudy Matzak, C-518/15.Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 23 grudnia 2024 r., Loredas, C-531/23.Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 października 2000 r., Simap, C-303/98.Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 9 marca 2021 r., D.J. przeciwko Radiotelevizija Slovenija, C-344/19.Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 marca 2021 r., Academia de Studii Economice din București przeciwko Doru Viorel Bălăn, C-585/19.Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 9 września 2003 r., Jaeger, C-151/02.Vorderer, P., Krömer, N., & Schneider, F. M. (2016). Permanently online – Permanently connected: Explorations into university students’ use of social media and mobile smart devices. Computers in Human Behavior, 63, 694–703. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.05.085Zapolska, K., & Nyka, M. (2024). The impact of DAC7 Directive on functioning of platforms and platform operators from the perspective of legal model of their collaboration with individuals. Białostockie Studia Prawnicze, 29(2), 177–193.304738
The Picture of the Polish Goods Exchange with Foreign Countries in Mid-2024
No full textCel | Celem niniejszego artykułu jest prezentacja obrazu polskiej wymiany towarowej w połowie roku 2024. Głównym uzasadnieniem takiego właśnie zakreślenia celu jest zauważalne od sześciu kwartałów pogorszenie sytuacji w tym względzie. Po okresie znaczących nadwyżek handlowych w obrotach towarowych, które istotnie przyczyniały się do pozytywnego oddziaływania eksportu netto na rozwój polskiej gospodarki, tendencje te wyraźnie osłabiły się, a następnie zaczęły się odwracać. Z tego powodu bieżąca diagnoza wydaje się potrzebna, nawet jeśli dotyczy połowy roku. Metoda badań | W artykule wykorzystano krytyczną analizę literatury przedmiotu, analizę historyczną oraz analizę porównawczą. Materiałem do analiz są głównie informacje o obrotach towarowych, które GUS zamieszcza na stronie internetowej, a także podstawowa publikacja GUS dotycząca handlu zagranicznego, a mianowicie miesięczna informacja Obroty towarowe handlu zagranicznego ogółem i według krajów w okresie. Wnioski | Drugi kwartał 2024 r. okazał się kolejnym, w którym nastąpiło pogorszenie salda obrotów towarowych. Według danych statystyki handlu zagranicznego do pogorszenia przyczyniły się przede wszystkim zmiany wolumenów, niekorzystny okazał się także wskaźnik terms of trade. Zdecydowanie największy wpływ miało znaczące zmniejszenie się nadwyżki w grupie towarowej obejmującej środki transportu. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Główne atuty niniejszego artykułu tkwią w aktualności poruszanej problematyki oraz względnej kompleksowości nakreślonego obrazu wymiany towarowej w połowie 2024 roku. Wreszcie istotną kwestią jest pokazanie zależności pomiędzy tym, co dzieje się w strukturze polskiego eksportu, a sytuacją gospodarek Unii Europejskiej.Purpose | The aim of this article is to present the picture of the Polish commodity exchange in mid-2024. The main justification for setting such a goal is the noticeable deterioration of the situation in this respect for the past six quarters. After a period of significant trade surpluses in goods turnover, which significantly contributed to the positive impact of net exports on the development of the Polish economy, these trends clearly weakened down and then began to reverse. Hence, current diagnosis seems to be necessary even in the middle of the year. Research method | The article uses a critical analysis of the literature on the subject, historical analysis and comparative analysis. The material for the analyses is mainly information on trade in goods, which the Central Statistical Office provides on the website of the Central Statistical Office, as well as the basic publication of the Central Statistical Office on foreign trade, namely, the monthly information “Foreign trade in goods in total and by countries in the period”. Results | The second quarter of 2024 turned out to be another year in which the balance of trade in goods deteriorated. According to foreign trade statistics, the deterioration was mainly due to changes in volumes, and the terms of trade indicator also turned out to be unfavorable. By far, the greatest impact on the deterioration of the trade balance in goods had a significant reduction in the surplus in the commodity group including means of transport. Originality / value / implications / recommendations | The main advantages of this article lie in the topicality of the issues discussed and the relative complexity of the outlined picture of commodity exchange in mid-2024. Finally, an important issue is showing the relationship between what is happening in the structure of Polish exports and the situation of the European Union [email protected] w BiałymstokuAntczak R., Magda I., Ruzik-Sieredzińska A., 2024, Rozwój gospodarczy a nierówności ekonomiczne i społeczne, [w:] Raport SGH i Forum Ekonomicznego 2024, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.Budnikowski A., 2021, Ekonomia międzynarodowa, wydanie V, PWE, Warszawa.Cunningham T.J., Shaw M., 2021, Understanding Economic Equilibrium, Business Expert Press, LLC, New York.Ekonomia globalna. Wybrane zagadnienia, 2017, Szopa B., Pollok A. (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków.Ewolucja międzynarodowych stosunków gospodarczych w XXI wieku, 2024, Skawińska E., Niewiadomska A., Kułyk P. (red.), Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa.Gorynia M., 2021, Przedsiębiorstwo w biznesie międzynarodowym. Aspekty ekonomiczne, finansowe i menedżerskie, PWN, Warszawa.Kisiel-Łowczyc A.B., 1994, Współczesna gospodarka światowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.Klein M.C., Pettis M., 2024, Wojny handlowe to wojny klasowe, Poltext Sp. z o.o., Warszawa.Kuziemska-Pawlak K., 2018, Determinanty rachunku obrotów bieżących, „Ekonomista” nr 4, s. 404–424.Omelańczuk M., 2023, Ryzyko kredytowe i walutowe eksportera, Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa.Otto P., 2021, Polski eksport już nie na wznoszącej, „Dziennik Gazeta Prawna”, 21.11.2024, https://finanse.gazetaprawna.pl/artykuly/9672756,polski-eksport-juz-nie-na-wznoszacej.html [data dostępu: 31.05.2025].Puślecki Z.W., 2021, Handel zagraniczny. Transformacja biznesu międzynarodowego, PWN, Warszawa.Stachowiak Z., 2004, Ekonomia międzynarodowa wobec wyzwań cywilizacyjnych, Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej, Warszawa.Wnorowski H., 2011, Instytucjonalne uwarunkowania działalności przedsiębiorstw w krajach Unii Europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok.Wnorowski H., 2024, Perspektywy przedsiębiorstw niefinansowych widziane oczami przedsiębiorców, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 2(116), s. 141–155.Woźniak A., 2024, Europa łaskawsza dla spalinowców, „Rzeczpospolita”, 13.12.2024, https://www.rp.pl/transport/art41577331-europa-laskawsza-dla-spalinowcow [data dostępu: 31.05.2025].www 1, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/handel/obroty-towarowe-handlu-zagranicznego-ogolem-i-wedlug-krajow-w-okresie-styczen-pazdziernik-2024-roku,1,147.html [data dostępu: 7.11.2024].www 2, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/informacje-o-sytuacji-spoleczno-gospodarczej/sytuacja-spoleczno-gospodarcza-kraju-w-pazdzierniku-2024-r-,1,150.html [data dostępu: 12.11.2024].www 3, www.pzpm.org.pl [data dostępu: 15.11.2024].www 4, www.acea.auto [data dostępu: 15.11.2024].www 5, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/handel/obroty-towarowe-handlu-zagranicznego-ogolem-i-wedlug-krajow-w-okresie-styczen-pazdziernik-2024-roku,1,147.html [data dostępu: 1.06.2025]2(120)31633