University of Białystok
Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)Not a member yet
34608 research outputs found
Sort by
Sejm konwokacyjny 1764 r. – dynamizm reform czy zamach stanu?
No full textDr Robert Borkowski, historyk, regionalista.73176
Małe Miasta. Źródła wiedzy
No full textGmina Supraśl wspiera badania naukowePublikacja dofinansowana przez Stowarzyszenie Collegium Suprasliens
Zbiory Muzeum Pożarnictwa źródłem wiedzy o Przeworsku
No full textMuzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy Dział Historii Pożarnictwa65968
The Analysis of the Use of Deterministic Chaos Methods as an Early Warning System for Bankruptcy
No full textPurpose | The main objective of the publication is to present selected issues related to early warning systems of enterprises based on intelligent systems. Research method | The study used the theory of deterministic chaos as one of the innovative methods of creating an early warning system, which is an advantage over classic methods of analysis based on linear systems. Results | Charts of companies listed on the Polish stock exchange indicate that these are not straight lines, but zigzag lines, which are assigned to non-linear systems. Research shows that it is possible to create an early warning system based on deterministic chaos theory as a non-linear system. Originality / value / implications / recommendations | The results show that deterministic chaos theory can be an important complement to the classical methods of the early warning system.The article is financed by the Faculty of Management as part of the International Scientific Conference “Management in Economy 4.0”. The article has been supported by the Ministry of Science and Higher Education as part of a grant to maintain the research potential of the Faculty of Management of the University of Bialystok.Nina Siemieniuk: [email protected] Siemieniuk: [email protected] Siemieniuk - University of BialystokTomasz Siemieniuk - Eastern European Academy of Applied Sciences in BialystokAltman E.I., 2000, Predicting Financial Distress of Companies: Revisiting the Z-score and ZETA® Models, International Insolvency Institute, New York.Andrasik J., 2005, Classification of mMethods for Forecasting the Risk of Bankruptcy of Enterprises, “Barometr Regionalny”, no. 1(4), pp. 15–22.Aziz M.A., Dar H.A., 2004, Predicting Corporate Bankruptcy: Whiter Do We Stand?, [in:] E. Piątek, M. Konat-Staniek, Methods of Identifying Insolvency and Assessment of the Risk of Bankruptcy, “Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia”, no. 4/2017(88), pp. 375–382.Bień W., 2011, Corporate Finance Management, Wydawnictwo Difin, Warszawa.Bombiak E., 2010, Discriminant Models as a Method of Assessing the Financial Situation of an Enterprise, Scientific Papers of the Podlasie University in Siedlce, “Administration and Management”, no. 86, pp. 141–152.Bose I., Mohapatra R., 2001, Business Data Mining – A Machine Learning Perspective, “Information and Menagement Journal”, no. 39, pp. 211–224.Buła R., 2013, Investment Risk and the Fractal Dimension, “Studia Ekonomiczne”, no. 155, pp. 450–466.Buła R., 2017, Analysis of the Fractal Dimension of Companies Listed on the Warsaw Stock Exchange – Methodological Aspects, “Nauki o finansach”, no. 1(30), pp. 9–27.Buła R., 2019, Implications of Fractal Market Theory for the Risk Assessment of Financial Investments, KNF, Warszawa.Dębkowska K., 2012, Forecasting the Bankruptcy of Enterprises Using Selected methods of Multidimensional Statistical Analysis, “Management and Finance”, vol. 10, no. 1, pp. 175–184.Gajdka J., Stos D., 1996, The Use of Discriminant Analysis in the Assessment of the Financial Condition of Enterprises, [in:] Restructuring in the Process of Transformation and Development of Enterprises, Borowiecki R. (ed.), Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków.Gniadkowska-Szymańska A., Bolek M., 2018, Assessment of the Economic Condition of an Enterprise on the Capital Market in the Light of Bankruptcy Law, “Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia”, no. 1(91), pp.14–16.Gołaszewski P., Urbanek P., Walińska E., 2001, Analysis of Financial Statements, Wydawnictwo FRR, Łódź.Grochowina D., 2014, The Influence of Data Imputation Methods on the Classification Efficiency of the Logit Model Used to Forecast the Bankruptcy of Enterprises, “Ekonomia XLV”, no. 2, pp. 188–189.Hamrol M., Czajka B., Piechocki M., 2004, Bankruptcy of the Enterprise – A Model of Discriminatory Analysis, “Przegląd Organizacji, no. 6, pp. 35–39.Jędrzejewski S., 2005, Identification of the Risk of Bankruptcy of Enterprises, Ostrów Wielkopolski.Kisielińska J., Waszkowski A., 2010, Polish Models for Forecasting the Bankruptcy of Enterprises and their Verification, Scientific Papers of the Warsaw University of Life Sciences “Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej”, no. 82, pp. 17–31.Korol T., 2010, Forecasting Bankruptcy of Companies Using Soft Calculation Techniques, Financial Internet Quarterly, “e-Finanse” vol. 6, no. 2, pp. 1–15.Letkowski D., 2014, Verification of the Effectiveness of the Use of the Discriminant Function to Predict Changes in Share Prices, “Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia”, no. 67, pp. 315–325.Miosionek-Schweda M., 2014, Altman’s Model as a Tool for Assessing the Risk of Bankruptcy of Enterprises, “Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznygo we Wrocławiu”, no. 342, pp. 164–175.Orzeszko W., 2005, Identification and Forecasting of Deterministic Chaos in Economic Time Series, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, Warszawa.Peters E.E., 1997, Chaos Theory and Capital Markets, Wydawnictwo Wig Press, Warszawa.Ptak-Chmielewska A., 2012, The Use of Survival Models and Discriminant Analysis to Assess the Risk of Bankruptcy of Enterprises, “Ekonometria”, no. 4(38), pp. 157–172.Siemieniuk N., 2001, Fractals of the Properties of the Polish Capital Market, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok.Sierpińska M., Jachna T., 1997, Evaluation of the Enterprise According to World Standards, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Stabryła A., 2002, Strategic Management in the Theory and Practice of the Company, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Kraków.Statistical Methods of Forecasting Bankruptcy in the Changing Economic Situation, 2014, Pociecha J. (ed.), Wydawnictwo Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków.Wajda P., 2009, The Use of Discriminant Analysis in the Assessment of the Risk of Bankruptcy of Entrepreneurs, Przegląd Corporate Governance, vol. 1, pp. 29–34.Waśniewski T., Skoczylas W., 2004, Theory and Practice of Financial Analysis in the Enterprise, Wydawnictwo FRRwP, Warszawa.Weitzel W., Johnson E., 1999, Decline In Organizations – A Literature Integration and Extension, [in:] L. Bednarski, Symptoms and Assessment of Threats to the Financial Situation of the Enterprise, “Money and Bond”, no. 1(2), pp. 44–46.Wojnar J., Evaluation of the Effectiveness of Discriminant Analysis Models for Forecasting the Financial Risk of Listed Companies, http://zn.mwse.edu.pl/ebooki/24/219-231.pdf [date of access: on: 25.08.2024].www 1, https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/issue/view/24/zn24c [date of access: 25.08.2024].www 2, http://www.iwiedza.net/download/chaos.pdf [date of access: 12.09.2024].2(120)26928
Communication strategies versus learning strategies – a comparative study
No full textUczący się języka obcego napotykają w określonych sytuacjach komunikacyjnych trudności komunikacyjne, które wynikają z różnorodnych źródeł. W takich momentach mogą oni starać się unikać problemu komunikacyjnego poprzez np. zaniechanie kontynuacji wypowiedzi lub podtrzymać interakcję poprzez stosowanie alternatywnych planów. Zarówno pierwszy, jak i drugi sposób jest przejawem tzw. strategii komunikacji. Pojęcie
strategii komunikacji rozwijało się w opozycji do pojęcia strategii uczenia się. Dokonanie podziału między strategiami uczenia się a strategiami komunikacji nie jest proste, o czym świadczą liczne ich klasyfikacje. W literaturze przedmiotu dają się wyróżnić dwa stanowiska w kwestii rozdziału obu typów strategii. Jedni badacze rozgraniczają strategie komunikacji od strategii uczenia się, a inni nie dokonują takiego podziału. Celem
artykułu jest analiza obu stanowisk, podjęta w celu określenia istoty strategii komunikacji.Foreign language learners encounter communicative difficulties in certain communication settings for a variety of reasons. In such problematic situations they may solve the communication obstacles by, for example, abandoning the communication and not continuing to speak, or they may sustain the interaction by using alternative strategies. Both the first and second methods are manifestations of what is known as communication strategy. The concept of communication strategies developed in opposition to the concept of learning strategies. The distinction between learning strategies and communication strategies is not straightforward, as evidenced by their numerous classifications. In the literature, two attitudes can be distinguished regarding the separation of the two types of strategies. Some researchers distinguish between communication strategies
and learning strategies, while others make no distinction. The purpose of this article is to analyze both attitudes, with the aim of defining the essence of communication [email protected]ła Główna Handlowa w WarszawieBialystok E., Some factors in the selection and implementation of communication strategies, [w:] Strategies in Interlanguage Communication, C. Faerch, G. Kasper (red.), London–New York 1983, s. 100–118.Corder S.P., Strategies of communication, [w:] Strategies in Interlanguage Communication, C. Faerch, G. Kasper (red.), London–New York 1983, s. 15–19.Czerniawska E., Ja i moja pamięć. O użytecznych strategiach uczenia się, Warszawa 1994.Dörnyei Z., Kormos J., Problem-solving mechanism in L2 communication. A Psycholinguistic Perspective, „SSLA” 1998, 20, s. 349–385.Dörnyei Z., Scott M.L., Review Article. Communication Strategies in a Second Language: Definitions and Taxonomies, „Language Learning” 1997, 47/1, s. 173–210.Droździał-Szelest K., Strategie uczenia się języka obcego: badania a rzeczywistość edukacyjna, [w:] Autonomia w nauce języka obcego, M. Pawlak (red.), Poznań–Kalisz 2004, s. 31–43.Faerch C., Kasper G., Plans and strategies in foreign language communication, [w:] Strategies in Interlanguage Communication, C. Faerch, G.Kasper (red.), London–New York 1983, s. 20–60.Kasper G., Kommunikationsstrategien in der interimsprachlichen Produktion, „Die Neueren Sprachen” 1982, 81/6, s. 578–600.Knapp-Potthoff A., Knapp K., Fremdsprachenlernen- und lehren, Stuttgart 1982.Naiman N., Fröhlich M., Stern H.H., Todesco A., The good language learner. A report. Research in Education Series 7, Toronto 1978.O’Malley J.M., Chamot A.U., Learning strategies in second language acquisition, Cambridge 1990.Oxford R.L., Language Learning Strategies, Boston 1990.Oxford R.L., Lavine R.Z., Amerstorfer C.M., Understanding Language Learning Strategies in Context: An Innovative, Complexity-Based Approach, [w:] Language Learning Strategies and Individual Learner Characteristics. Situating Strategy Use in Diverse Contexts, R.L. Oxford, C.M. Amerstorfer (red.), London–New York–Oxford–New Delhi–Sydney 2019, s. 5–29.Pawlak M., Contextual and Individual Difference Variables. Pronunciation Learning Strategies in Form-Focused and Meaning-Focused Activities, [w:] Language Learning Strategies and Individual Learner Characteristics. Situating Strategy Use in Diverse Contexts, R.L. Ox ford, C.M. Amerstorfer (red.), London–New York–Oxford–New Delhi–Sydney 2019, s. 189–207.Pawlak M., Strategie komunikacyjne w nauce języka obcego – próba integracji perspektyw, „Konińskie Studia Językowe” 2014, 2 (1), s. 11–33.Rubin J., What the “Good Language Learner” Can Teach Us, „TESOL Quarterly” 1975, 9/1, s. 41–51.Rubin J., Learner Strategies: Theoretical Assumptions, Research, History and Typology, [w:] Learner Strategies in Language Learning, A. Wenden, J.Rubin (red.), Cambridge 1987, s. 15–30.Selinker L., Interlanguage, „International Review of Applied Linguistics in Language Teaching” 1972, 10, s. 209–230.Smith B., The Use of Communication Strategies in Computer-Mediated Communication, „System” 2003, 31, s. 29–53.Stern H.H., What Can We Learn from the Good Language Learner, „The Canadian Modern Language Review” 1975, 31/4, s. 304–319.Tarone E., Communication strategies, foreigner talk and repair in interlanguage, „Language Learning” 1980, 30/2, s. 417–429.Tarone E., Some thoughts on the notion of “communication strategy”, [w:] Strategies in Interlanguage Communication, C. Faerch, G. Kasper (red.), London–New York 1983, s. 61–74.Váradi T., Strategies of target language learner communication: message adjustment, [w:] Strategies in Interlanguage Communication, C. Faerch, G. Kasper (red.), London–New York 1983, s. 79–99.29859
Unseen Influence: Computational Propaganda, Free Elections, and the Reluctance to Seek Judicial Remedies in Poland. Evidence from AI-Assisted Case Law Analysis
No full textThe Polish electoral system adheres to the principle of free and fair elections. This principle has a defined content, and its backbone remains access to truthful information and the free shaping of opinions about a candidate or an issue put to a referendum. However, the enormous increase in computational power and the associated development of artificial intelligence have caused electoral competition to become highly aggressive; it no longer avoids false information, messages appealing to negative emotions, or calls for violence. Very Large Online Platforms’ predictable abdication of their role as moderators of public debate leads to the question: How can or should public authorities protect integrity and freedom of participation from abuse in the era of digital constitutionalism? Should we rely on a litigation system where the initiative comes solely from the participant in the electoral process, or should we also include the regulatory power of the electoral administration? What picture of electoral campaigns is provided by Polish jurisprudence concerning electoral disputes?Łukasz Augustyniak: [email protected]ł Bernaczyk: [email protected] Kaczmarek-Templin: [email protected]Łukasz Augustyniak - Wrocław University of Science and Technology, PolandMichał Bernaczyk - University of Wrocław, PolandBerenika Kaczmarek-Templin - Wrocław University of Science and Technology, PolandBernaczyk, M. (2020). Polski kodeks wyborczy wobec manipulacji i innych form propagandy obliczeniowej. In M. Bernaczyk, T. Gąsior, J. Misiuna, & M. Serowaniec (Eds.), Znaczenie nowych technologii dla jakości systemu politycznego: ujęcie politologiczne, prawne i socjologiczne (pp. 83–87).
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydawnictwo Naukowe.de Gregorio, G. (2022). Digital constitutionalism in Europe: Reframing rights and powers in the algorithmic society. Cambridge University Press.European Parliament and European Council. (1995, 24 October.) Directive 95/46/EC on the Protection of Individuals with Regard to the Processing of Personal Data and on the Free Movement of Such Data (O. J. L 281, 23.11.1995).European Parliament and European Council. (2022, 19 October) Regulation (EU) 2022/2065 on a Single Market for Digital Services and Amending Directive 2000/31/EC (Digital Services Act) (O. J. L 277).European Parliament and European Council. (2024, 13 March). Regulation (EU) 2024/900 on the Transparency and Targeting of Political Advertising (O. J. L 2024/900, 20.03.20)European Union. (2000). Charter of Fundamental Rights of the European Union of 7 December 2000 (O. J. C 202, 2016).European Union. (2007, 13 December). The Treaty of Lisbon amending the Treaty on European Union and the Treaty Establishing the European Community of 13 December 2007 (O. J. C 306).Florczak-Wątor, M. (2016). Prawo do sądu jako prawo jednostki i jako gwarancja horyzontalnego działania praw i wolności. Przegląd Prawa Konstytucyjnego, 3, 47–66.Foer, F. (2017, 19 September), Facebook’s war on free will. The Guardian. https://www.theguardian.com/technology/2017/sep/19/facebooks-war-on-free-willGąsior, T. (2015). Kontrola finansowania komitetów Wyborczych. Zagadnienia administracyjnoprawne, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa, 2015.Jabłonowska, A. (2024). Commentary on Article 39 of the Digital Services Act (Regulation (EU) 2022/2065 of the European Parliament and of the Council. In M. Grochowski (Ed.), Rynek Cyfrowy. Komentarz (pp. 358–363). Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.Judgment of the Court of Justice of the European Union of 13 May 2014 on the case of Google Spain SL, Google Inc. v. Agencia Española de Protección de Datos (AEPD), M. C. González, C 131/12.Judgment of the European Court of Human Rights of 14 October 2021 on the case of Staniszewski v. Poland, application no. 20422/15.Judgment of the Polish Constitutional Tribunal of 3 November 2006, K 31/06, OTK-A 2006, no. 10, item 1.Judgment of the Polish Constitutional Tribunal of 21 July 2008, K 7/09, OTK-A 2009, no. 7, item 113.Judgment of the Polish Supreme Court of 6 August 2020, case no. III CZP 78/19. https://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/OrzeczeniaHTML/iii%20czp%2078–19.docx.htmlJudgment of the Romanian Constitutional Court of 6 December 2024, no. 32.Kaczmarek-Templin, B. (2014). Odpowiedzialność administratora portalu. In M. Małek, K. Serafin, & E. Mazurek (Eds.), Etyka i technika. Społeczne i etyczne aspekty działalności inżynierskiej (pp. 119–126). Studium Nauk Humanistycznych i Społecznych Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.Łakomiec, K. (2024). Commentary on Article 50 of the Digital Services Act (Regulation (EU) 2022/2065 of the European Parliament and of the Council. In M. Grochowski (Ed.), Rynek Cyfrowy. Komentarz (pp. 421–424). Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.Office for Democratic Institutions and Human Rights. (2020, 23 September). Republic of Poland: Presidential election, 28 June and 12 July 2020. ODIHR Special election assessment mission final report.https://www.osce.org/files/f/documents/6/2/464601.pdfPaństwowa Komisja Wyborcza. (2018). National Electoral Committee’s position on the rules for conducting and financing an electoral campaign on the internet of 26 September 2018 (ZKF-811–850/18), op. https://pkw.gov.pl/uploaded_files/1537988216_1–50-18.pdfPązik, A. (2022). Ślepy pozew i krótkowzroczny ustawodawca’: uwagi na marginesie projektu ustawy o wolności słowa w Internecie. In B. Fischer, A. Pązik, & M. Świerczyński (Eds.), Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii (pp. 367–397). Wolters Kluwer.Piesiewicz, P., & Piaskowska, O. (2020). Ustalenie danych osobowych sprawcy naruszenia dóbr osobistych w Internecie celem dochodzenia ich ochrony w postępowaniu cywilnym. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 61(2), 277–289. https://doi.
org/10.31743/zn.2018.61.2.277–289.Sejm of Poland. (2018). Act of 11 January 2018 Amending Certain Acts in Order to Increase Citizens’ Participation in the Process of Election, Functioning and Control of Certain Public Bodies (Journal of Laws of 2018, item 130).Sejm of Poland. (2024). Parliamentary Bill no. 728 Amending the Code of Civil Procedure Act and Certain Other Laws.Sky News. (2019, 25 June), Sir Nick Clegg: Facebook welcomes government regulation. https://news.sky.com/story/sir-nick-clegg-link-between-social-media-and-mental-health-problems-notproven-11748174Urofsky, M. I. (2020). The campaign finance cases: Buckley, McConnell, Citizens United and McCutcheon. University Press of Kansas.Woolley, S. C., & Howard, P. N. (2016). Political communication, computational propaganda, and autonomous agents. International Journal of Communication, 10, 4886.Wybrańczyk, D. (2023). Propozycja wprowadzenia do procedury cywilnej tzw. ślepych pozwów. Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu, 1, 159–173.Zalewski, M., & Zdanowicz, U. (2025). Realność ochrony dóbr osobistych naruszonych za pośrednictwem internetu a konstytucyjna gwarancja prawa do sądu. Palestra, 1, 176–191.30422123
The cosmic gesture of Gałczyński
No full textThe author of the essay analyses the images of the Universe, the sky, the stars, and the Moon that appear in the works of K.I. Gałczyński (1905–1953). The analysis reveals that the poet made a poetic movement that the author refers to as the “cosmic gesture” in multiple poems, starting from the beginnings of his work until the end. The gesture consists in placing the lyrical subject and the created world in a cosmic space that is filled with the movement of stars, moons, and angels. However, this is not the Romantic universe: full of movement, infinite, with another, divine side. The universe of Gałczyński is infinite, yet closed, filled with the repetitive movements of celestial bodies. Close to the end of his life, the poet dreams about stifling this gesture and halting the cosmic movement. He dreams that the melancholic splintering of the subject between what has been lost and what is the dream about harmony and fulfilment will cease. When he had articulated this dream in a poetically perfect manner in the Songs (1950) and the Olsztyn Chronicles (1953), he died, probably of a heart attack.JAROSŁAW ŁAWSKI – eseista, krytyk, prof., twórca Katedry Badań Filologicznych „Wschód–Zachód” na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku. Zainteresowania: literatura XVIII–XX wieku, faustyzm i bizantynizm, polsko- -wschodniosłowiańskie związki kulturowe, relacje geopolityki i kultury, Młoda Polska, poezja polska XXI wieku oraz twórczość Zygmunta Glogera, Tadeusza Micińskiego, Czesława Miłosza. Redaktor naczelny Naukowych Serii Wydawniczych „Czarny Romantyzm”, „Przełomy/Pogranicza” oraz „Colloquia Orientalia Bialostocensia”, „Prelekcje Mistrzów”, „Pisarze Podlasia i Kresów”. Autor książek, w tym: Wyobraźnia lucyferyczna. Szkice o poemacie Tadeusza Micińskiego „Niedokonany. Kuszenie Chrystusa Pana na pustyni” (Białystok 1995), Marie romantyków. Metafizyczne wizje kobiecości. Mickiewicz – Malczewski – Krasiński (Białystok 2003), Ironia i mistyka. Doświadczenia graniczne wyobraźni poetyckiej Juliusza Słowackiego (Białystok 2006) oraz Mickiewicz – Mit – Historia. Studia (Białystok 2010). Edytor Horsztyńskiego Słowackiego w serii Biblioteki Narodowej oraz dziesięciotomowych Pism rozproszonych Zygmunta Glogera, czterotomowych Pism rozproszonych Tadeusza Micińskiego. Ostatnio wydał: Miłosz: „Kroniki” istnienia. Sylwy (Białystok 2014) oraz tomy studiów Ìronìâ, ìstoriâ, geopolìtika: polʹsʹko-ukraïnsʹkì lìteraturnì studìï (Kiiv 2019), Universum Słowackiego. Studia o wyobraźni (Warszawa 2020). Należy do KNoL PAN; członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności i członek zagraniczny Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Mieszka w Ełku i Białymstoku.Uniwersytet w Białymstoku, Katedra Badań Filologicznych „Wschód–Zachód”Dzieło i życie Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, t. 1–2, pod red. A. Kulawika i J.S. Ossowskiego, Kraków 2005.Gałczyński K.I., Szarlatanów nikt nie kocha. Wiersze zebrane, t. 1, wstęp J.S. Ossowski, Warszawa 2014.Gałczyński K.I., Portret muzy. Wiersze zebrane, t. 2, wstęp J.S. Ossowski, Warszawa 2014.Godlewska J., Apollińskość w „Pieśniach” Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, „Bibliotekarz Podlaski” 2019, nr 3, s. 155–174.Goethe J.W. von, Faust. Tragedia, przeł. i posł. opatrzył A. Pomorski, Warszawa 1999.Grabowski A., Tajemnica oczywista, albo cnota uważności, czyli o tym, jak helleńsko-romańskim tropem poetyki dotrzeć do intymnego źródła poezji, „Bibliotekarz Podlaski” 2019, nr 3, s. 175–194.Kass W., Gałczyński urzeczowiony, „Topos” 2015, nr 4, s. 39–45.Kronika Olsztyńska – Konstanty Ildefons Gałczyński w fotografii Marka Truszkowskiego, fot. i posł. M. Truszkowski, wstęp W. Kass, oprac. graf. M. Chojnowski, Pranie 2019.Kulawik A., Konstanty Ildefons Gałczyński, Wrocław 1977.Kulawik A., Poezja to jest złoty szerszeń. Rzecz o poematach K.I. Gałczyńskiego, Kraków 2015.Ochorowicz J., Liryczna twórczość poetów. Szkic psychologiczny, wyd. nowe, popr., Warszawa [1914].Ossowski J.S., Szarlatanów nikt nie kocha. Studia i szkice o Gałczyńskim, Kraków 2006.Ossowski J.S., Światy Gałczyńskiego, „Bibliotekarz Podlaski” 2019, nr 3, s. 53–80.Stawar A., O Gałczyńskim, Warszawa 1959.Wyka M., Gałczyński a wzory literackie, Warszawa 1970.11113
Expenditure on Air Protection in Polish Cities with District Rights and Improving Its Quality
No full textCel | Celem niniejszego opracowania jest usystematyzowanie podstaw prawnych wykonywania zadań związanych z ochroną powietrza przez miasta na prawach powiatu (MPP) w Polsce oraz analiza porównawcza i ocena wydatków na te zadania w kontekście redukcji głównych zanieczyszczeń. Metoda badań | W artykule wykorzystano metody poznania empirycznego: obserwacji, porównania i pomiaru. Badaniem empirycznym objęto wszystkie, tj. 66 MPP w Polsce w latach 2017–2023. Analizę oparto na danych pozyskanych z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, Ministerstwa Finansów i Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. W artykule obliczono średnie poziomy zanieczyszczeń pyłowych i gazowych w polskich miastach i zwizualizowano je, wykorzystując przy tym oprogramowanie Tableu. Zaprezentowano także dane dotyczące nakładów na ochronę powietrza w postaci wydatków poniesionych przez MPP w ramach rozdziału 90005 klasyfikacji budżetowej oraz ich efektów, za które uznano zmianę stężenia wybranych zanieczyszczeń powietrza w polskich MPP. Dane dotyczące zmiany poziomu stężeń, ze względu na ich dostępność, przedstawiono jedynie dla 45 miast. Wnioski | Przeprowadzone badania pozwoliły na pozytywne zweryfikowanie hipotezy badawczej – MPP, które poniosły największe wydatki na ochronę powietrza atmosferycznego, uzyskały ponadprzeciętną redukcję poziomu zanieczyszczeń. Mimo stopniowej poprawy sytuacji obecny poziom zanieczyszczeń powietrza w wielu polskich miastach nadal jest bardzo wysoki na tle państw europejskich. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Przegląd literatury pozwala
stwierdzić, że brakuje opracowań dotyczących aktywności samorządów w zakresie redukcji zanieczyszczeń. W artykule usystematyzowano podstawy wykonywania zadań przez miasta w dziedzinie ochrony powietrza. Sformułowano też rekomendację dla władz lokalnych mówiącą, że warunkiem koniecznym do uzyskania poprawy jakości powietrza jest stosowanie kompleksowych rozwiązań inwestycyjnych i pozainwestycyjnych oraz systematyczne działanie na szczeblu publicznym i wspieranie podmiotów prywatnych.Purpose | The aim of this study is to systematise the legal basis for performing tasks related to air protection by cities with powiat rights in Poland and to conduct a comparative analysis and evaluation of expenditure on these tasks in the context of reducing the main pollutants. Research method | The article uses empirical methods of observation, comparison and measurement. The empirical study covered all 66 MPPs in years 2017–2023. The analysis was based on data obtained from the Local Data Bank of the Central Statistical Office, the Ministry of Finance and the Chief Inspectorate for Environmental Protection. In the article, the average level of the main dust and gas pollutants in Polish cities was
calculated and visualised using Tableu software. The paper also presents data on air protection expenditures classified under the chapter 90005 of the budget classification and their effects, which were considered to be the change in the concentration of the selected air pollutants in Polish MPPs. Data on the change in concentrations due to their availability were presented only for 45 cities. Results | The conducted research allowed for positive verification of the research
hypothesis – cities, which incurred the largest expenditures on protection of atmospheric air, achieved above-average reduction of the level of pollution. Despite gradual improvement of the situation, the current level of air pollution in many Polish cities is still very high compared to European countries. Originality / value / implications / recommendations | A review of the literature allows us to conclude that there is a lack of studies on the activities of local governments in
the field of pollution reduction. The article systematises the basics of performing cities tasks in the field of air protection. A recommendation was also formulated for local authorities, stating that a necessary condition for improving air quality is the use of comprehensive investment and non-investment solutions as well as systematic action at the public level and supporting private entities.Publikacja dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Doskonała Nauka”, nr projektu DNK/SP/549676/2022 kwota dofinansowania 44 000 zł całkowita wartość projektu 81 000 złotych.Joanna Śmiechowicz: [email protected]łgorzata Mazurek-Chwiejczak: [email protected] Śmiechowicz - Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w LublinieMałgorzata Mazurek-Chwiejczak - Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w LublinieBenito B., Martínez-Córdoba P.J., Raimo N., Vitolla F., 2023, Efficiency in Environmental Spending for Sustainable Development in Spanish Cities, ”Local Environment”, no. 28(8), s. 935–954, DOI: 10.1080/13549839.2023.2181775.Bernauer T., Koubi V., 2013, Are Bigger Governments Better Providers of Public Goods? Evidence from Air Pollution, ”Public Choice”, no. 156, s. 593–609, DOI: 10.1007/s11127-012-9916-1.Broietti C., Flach L., Rover S., Salvador de Souza J.A., 2018, Public Expenditure and the Environmental Management of Brazilian Municipalities: A Panel Data Model, ”International
Journal of Sustainable Development & World Ecology”, no. 25(7), s. 630–641, DOI: 10.1080/13504509.2018.1485599.Coady D., Parry I., Sears L., Shang B., 2017, How Large Are Global Fossil Fuel Subsidies?, ”World Development“, vol. 91, s. 11–27, DOI: 10.1016/j.worlddev.2016.10.004.de Miranda Pereira P.V., Figueiredo Neto L.F., 2018, Socioeconomic Variables and Public Environmental Expenditures of Brazilian Mu Revista de Administração da Universidade Federal de Santa Maria, no. 11(2), s. 826–82, DOI: 10.5902/1983465932062.Drozdek A., Duman Sz., Mituś A., Olech J., Pup A., 2022, Działania władz rządowych i samorządowych na rzecz czystego powietrza, MSAP, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków.Frederik C., Lundström S., 2001, Political and Economic Freedom and the Environment: The Case of Co2 Emissions, Department of Economics, Göteborg University.Galinato G.I., Islam F., 2014, The Challenge of Addressing Consumption Pollutants with Fiscal Policy, “Working Paper Series”, WP: University.Halkos G.E., Paizanos E.A., 2013, The Effect of Government Expenditure on the Environment: An Empirical Investigation, “Ecological Economics”, vol. 91, s. 48–56, DOI: 10.1016/j.
ecolecon.2013.04.002.Huang J.T., 2018, Sulphur Dioxide (So₂) Emissions and Government Spending on Environmental Protection in China – Evidence from Spatial Econometric Analysis’, ”Journal of Cleaner Production”, no. 175, s. 432–441, DOI: 10.1016/j.jclepro.2017.12.001.Informacja o wynikach kontroli: Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami, 2018, NIK, Warszawa.López R., Palacios A., 2010, Have Government Spending and Energy Tax Policies Contributed to make Europe Environmentally Cleaner?, Department of Agricultural and Resource Economics, The University of Maryland, College Park.Pacheco-Vega, R., 2015, Assessing ENGO Influence in North American Environmental Politics: The Double Grid Framework, [w:] NAFTA and Sustainable Development The History,
Experience, and Prospects for Reform, Kong H., Wroth K. (eds), Cambridge, MA: Cambridge University Press.Silva V. de S., Poker Junior J.H., Milani Filho M.A., Makiya I.K., Topke D.R., 2024, Municipal Public Spending in Environmental Management: Efficiency and Determinants, ”REVES – Revista Relações Sociais”, no. 7(1), s. 1–16, DOI: 10.18540/revesvl7iss1pp18298.Swianiewicz P., Łukomska J., 2022, Wydatki na ochronę powietrza i klimatu 2018–2021, „Wspólnota. Ranking”, nr 24.Wilkinson D., Benson D., Jordan A., 2008, Green budgeting, [w:] Innovation in Environmental Policy? Integrating the Environment for Sustainability, A.J. Jordan, A. Lenschow (red.), Cheltenham, Edward Elgar Publishing.Xie X, Wang Y., 2019, Evaluating the Efficiency of Government Spending on Air Pollution Control: A Case Study from Beijing, “International Journal of Environmental Research and Public Health”, no. 16(1), s. 1–15, DOI: 10.3390/ijerph16010045.www 1, https://www.consilium.europa.eu/pl/infographics/air-pollution-in-the-eu/ [data dostępu: 20.10.2024].www 2, https://www.eea.europa.eu/publications/harm-to-human-health-from-air-pollution/ [data dostępu: 20.10.2024].www 3, https://polskialarmsmogowy.pl/smog/skad-sie-bierze-smog/ [data dostępu: 28.05.2025].www 4, https://www.eea.europa.eu/en/analysis/maps-and-charts/air-quality-statistics-dashboards [data dostępu: 20.10.2024].www 5, https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1005004 [data dostępu: 20.10.2024].www 6, https://isglobalranking.org/ [data dostępu: 20.10.2024].www 7, https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/archives [data dostępu: 20.10.2024].www 8, https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/temat [data dostępu: 20.10.2024].www 9, https://www.mf.gov.pl/ministerstwo-finansow/dzialalnosc/finanse-publiczne/budzety-jednostek-samorzadu-terytorialnego/sprawozdania-budzetowe [data dostępu: 20.10.2024]Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych, zmiany dyrektywy 2003/35/WE oraz uchylenia dyrektywy 2001/81/WE.Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, t.j. Dz.U. 2024, poz. 266.Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, t.j. Dz.U. 2024, poz. 54.2(120)16018
The Medical Treatment of Patients Suffering from Eating Disorders (Anorexia Nervosa)
No full textThe aim of this study is to answer the question of whether the law allows for the coerced hospitalization and treatment of adult and non-incapacitated patients suffering from eating disorders. The analysis concerns anorexia nervosa as one of the most serious and dangerous of these disorders due to its high mortality. The considerations include two groups of provisions: Articles 30 and 33 of the Act on the Professions of Doctor and Dentist (Sejm of the Republic of Poland, 1996) and Articles 23–24 of the Act on Mental Health Protection (Sejm of the Republic of Poland, 1994). The author concludes that under the later Act, anorexic patients cannot be admitted to hospital against their will because they are not mentally ill; according to the view of most doctors, anorexia is not an illness but a disorder. The study ends with conclusions and de lege ferenda remarks (proposals for changes to the Act on Mental Health Protection)[email protected] Mikołaja Kopernika w Toruniu, PolskaAttia, E., & Walsh ,B.T. (2009). Behavioral Management for Anorexia Nervosa. New England Journal of Medicine, 360, 500–506.Bączyk-Rozwadowska, K. (2011). Prawo pacjenta do informacji według przepisów polskiego prawa medycznego, Studia Iuridica Toruniensia, IX, 59–100.Balicki, M. (1999). Przymus w psychiatrii – regulacje i praktyka. Prawo i Medycyna, 1, 40–60.Balicki, M. (2024). Komentarz do art. 24. w: M. Balicki, A. Fiutak, & T. Gardocka, Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz (223–239). C.H. Beck.Bobińska, K., & Gałecki, P. (2016). Komentarz do art. 23, 24. w: P. Gałecki, K. Bobińska, & K. Eichstaedt (red.), Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz (wyd. II) (133–194). Wolters Kluwer.Boratyńska, M. (2019). Przymus psychiatryczny. w: M. Boratyńska, & P. Konieczniak (red. tomu), E. Zielińska (red. serii), System Prawa Medycznego. Regulacja prawna czynności medycznych (t. II, cz. 1) (877–928). Wolters Kluwer.Chesney, E., Goodwin, G.M., & Fazel, S. (2014). Risks of all-cause and suicide mortality in mental disorders: a meta review. World Psychiatry Official Journal of the World Psychiatric Association, 2(13), 153–160.Ciechorski, J. (2018). Kontrola przyjęcia do szpitala psychiatrycznego bez zgody pacjenta. Glosa od uchwały SN z 8.11.2016 r., III CZP 66/16. Glosa, 3, 128–132.Dąbrowski, S., & Kubicki, L. (1995). Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Przegląd ważniejszych zagadnień. Instytut Psychiatrii i Neurologii.Dąbrowski, S. (1997). Komentarz do art. 23. w: S. Dąbrowski, & J. Pietrzykowski (red.), Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz (138–140). Instytut Psychiatrii i Neurologii.Damato, F.M., Ricci, P., & Rinaldi, R. (2023). Informed consent and compulsory treatment on individuals with severe eating disorders: a bioethical and juridical problem. Clinical Th erapeutics, 4(174), 365–369.Duda, J. (2012). Komentarz do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Lexis Nexis.Fiutak, A. (2024). Komentarz do art. 23. w: M. Balicki, A. Fiutak, & T. Gardocka (red.), Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz (223–235), C.Gałecki, M., Pilecki, Rymaszewska, J., Szulc, A., Sidorowicz, S. & Wciórka, J. (red.), Kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych DSM-5. Edra Urban & Partner.Gałecki, P., & Szulc, A. (2023). Psychiatria. Rozpoznania według ICD-11 (t. 1). Edra Urban & Partner.Gałecki, P., Pilecki, M., Rymaszewska, J., Szulc, A., Sidorowicz, S., & Wciórka, J. (2018). Kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych DSM-5, Edra Urban & Partner.Giusti, V., & Gebhard, S. (2011). Anorexia somatic assessment and management. Revue Médicale Suisse, 7(288), 711–715.Holm, J.S., Brixen, K., Andries, A., Hørder, K., & Støving, R.K. (2012). Reflections on involuntary treatment in the prevention of fatal anorexia nervosa: a review of five cases. International Journal of Eating Disorders, 1(45), 93–100.Huas, C., Caille, N., Godart, N., & Foulon, C. (2011). Factors predictive of ten-year mortality in severe anorexia nervosa patients. Acta Psychiatrica Scandinavica, 1(123), 62–70.Hudson, J.I., Hiripi, E., Pope, J.H., & Kessler, R. (2007). Th e prevalence and correlates of eating disorders in the National Comorbidity Survey Replication. Biological Psychiatry, 3(61), 348–358.Jackson, E. (2016). Medical Law: Text, Cases, Materials. Oxford University Press.Janiszewska, B. (2013a). Zgoda na udzielenie świadczenia zdrowotnego. Ujęcie wewnątrzsystemowe. C.H. Beck.Janiszewska, B. (2013b). Podmiotowe uwarunkowania hospitalizacji psychiatrycznej w celu obserwacji. Monitor Prawniczy, 3, 158–160.Karczewska-Kamińska, N (2018). Przymus leczenia i inne interwencje medyczne bez zgody pacjenta. Wolters Kluwer.Khalifa, I., & Goldman, R.D. (2019). Anorexia nervosa requiring admission in adolescents. Canadian Family Physician, 2(65), 107–108.Kmieciak, B. (2015). Prawno-etyczne wyzwania hospitalizacji psychiatrycznej pacjentów po próbach samobójczych. Prawo i Medycyna, 2, 178–193.Kmieciak, B. (2016). „Przepis na granicy”, czyli współczesne wyzwania w obszarze ochrony praw pacjenta psychiatrycznego. Prawo i Medycyna, 4, 49–71.Konieczniak, P. (2019). Przymusowe przyjęcie do szpitala psychiatrycznego lub domu pomocy społecznej. w: M. Boratyńska, & P. Konieczniak (red. tomu), E. Zielińska (red. serii), System Prawa Medycznego. Tom II. Część 1. Regulacja prawna czynności medycznych (889–896). Wolters Kluwer.Kubiak, R. (2021), Prawo medyczne (wyd. IV). C.H. Beck.Millar, H.R., Wardell, F., Bybyan, J.P., Naji, S.A., Prescott, G.J., Eales, J.M., & Phil, M. (2005). Anorexia nervosa mortality in Northeast Scotland 1965–1999. American Journal of Psychiatry, 4(162), 753–757.Minuti, A., Bianchi, S., Pula, G., Perlangeli, A., Tardani, M., Cuzzucoli, L., Pastorino, L., Menculini, G., & Moretti, P. (2023). Coercion and compulsory treatment in anorexia nervosa: a systematic review of legal and ethical issues. Psychiatria Danubina, 35(2), 206–216.Mitchell, A., Wales, J., & Nielsen, S. (2011). Mortality rates in patients with anorexia nervosa and other eating disorders. A meta-analysis of 36 studies. Archives of General Psychiatry, 7(68), 724–731.Mitrany, E., & Melamed, Y. (2005). Compulsory Treatment of Anorexia Nervosa. Israel Journal of Psychiatry and Related Sciences, 3(42), 185–190.Nesterowicz, M. (2018). Prawo medyczne (wyd. XII). Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa.Paprzycki, L.K. (1996). Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Wprowadzenie. Kantor Wydawniczy „Zakamycze”.Pawełczyk, T. (2018). Zagrożenie samobójstwem – praktyczne postępowanie. Psychiatria po Dyplomie, 6, 25–30.Pilecki, M.W., Józefik, B., & Sałapa K. (2013). Związek oceny relacji rodzinnych z depresją u dziewcząt z różnymi typami zaburzeń odżywiania się. Psychiatria Polska, XLVII(3), 385–393.Postanowienie SA w Krakowie z dnia 14 marca 2016 r., II AKz 53/16, Legalis.Postanowienie SN z dnia 14 lutego 1996 r., II CRN 201/95, Legalis.Postanowienie SN z dnia 16 kwietnia 2009 r., I CSK 402/08, Legalis.Postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2016 r., V KK 342/15, LEX nr 1977834.Postanowienie SN z dnia 6 sierpnia 2014 r., V CSK 145/14, LEX nr 1504765.Pużyński, S. (2007). Choroba psychiczna – problemy z definicją oraz miejscem w diagnostyce i regulacjach prawnych. Psychiatria Polska, 3(41), 299–308.Pużyński, S. (2015). Dylematy współczesnej psychiatrii. Problemy kliniczne, etyczne i prawne. Eneteia.Rabe-Jabłońska, J., Pawełczyk, T., Żechowski, C., & Jarema, M. (2008). Standardy leczenia zaburzeń odżywiania. Psychiatria i Psychologia Kliniczna, 8(1), 20–40.Rada Europejska. (2004). Zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy Nr Rec(2004)10 dotyczące ochrony praw człowieka i godności osób z zaburzeniami psychicznymi. https://niepelnosprawni.gov.pl/container/dokumenty-miedzynarodowe/dokumenty-rady-europejskiej/Zalecenie%20Rec.2004.10.pdfRemberk, B. Gmitrowicz, A., Janas-Kozik, M., Namysłowska, I., Wolańczyk, T., Rajewski, A., Słopień, A., Gorczyca, P., Bryńska, A., Łucka, I., Jelonek, I., & Sierakowski, P. (2018). Stanowisko ekspertów w kwestii postępowania w przypadku pacjentów z jadłowstrętem psychicznym o ciężkim przebiegu, którzy nie wyrażają zgody na leczenie. Psychiatria i Psychologia Kliniczna, 18(3), 229–233.Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1950). Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1994). Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 917).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1996). Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1287).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2008). Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 581).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodek karny (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 17).Sierakowski, P., & Remberk, B. (2017). Aspekty prawne leczenia zaburzeń odżywiania. w: K. Kucharska (red.), Profilaktyka i leczenie zaburzeń odżywiania. Wiedza ekspercka (179–185). Instytut Psychiatrii i Neurologii. Ministerstwo Zdrowia.Stochel, M., & Janas-Kozik, M. (2010). Przyjaciółki wirtualnej Any – zjawisko proanoreksji w sieci internetowej. Psychiatria Polska, 5(44), , 693–702.Suzuki, K., Takeda, A., & Yoshino, A. (2011). Mortality 6 years aft er inpatient treatment of female Japanese patients with eating disorders associated with alcoholism. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 4(65), 326–332.Świderska, E., & Twarowska, E. (2017). Problematyka poszanowania autonomii osób chorych na anoreksję. Prawo i Medycyna, 2, 94–114.Túry, F., Szalai, T., & Szumska, I. (2019). Compulsory treatment in eating disorders: Control, provocation, and the coercion paradox. Journal of Clinical Psychology, 8(75), 1444–1454.Tylec, A., Olajossy, M., Dubas-Ślemp, H., & Spychalska, K. (2013). Możliwość czy przymus leczenia? Anoreksja psychiczna – uregulowania prawne. Opis przypadku. Psychiatria Polska, 3(47), 531–539.Uchwała SN z dnia 8 listopada 2016 r., III CZP 66/16, Legalis.WHO. (2018). Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-11. https://icd.who.int/browse/2024–01/mms/en#334423054.Witkowska, B. (2013). Percepcja postaw rodzicielskich a poziom samooceny dziewcząt z anoreksją psychiczną. Psychiatria Polska, XLVII(3), 397–407.Wojcieszak, A. (2022). Przyjęcie do szpitala psychiatrycznego w trybie diagnostycznym. w: A. Wojcieszak. Autonomia pacjenta z zaburzeniami psychicznymi (304–307). C.H. Beck.Wyrok Sądu Opiekuńczego w sprawie Re L; Th e NHS Trust vs L. z 2012 r., EWHC 2741 (COP), [2012] MHLO 159.Wyrok Sądu Opiekuńczego w sprawie Re X (NHS Foundation vs Ms X) z 2014 r. (EWCOP 35).Wyrok TK z dnia 22 listopada 2016 r., K 13/15, OTK-A 2016‚ nr 88.Wyrok z dnia 15 czerwca 2012 r. w sprawie Re E (Medical Treatment Anorexia). https://www.bailii.org/ew/cases/EWCOP/2012/1639.html)Żaczek, J. (2023). Komentarz do art. 23. w: P. Drembkowski, B. Kmieciak, & R. Tymiński (red.), Ochrona zdrowia psychicznego. Komentarz (567–590). Wolters Kluwer.Żerańska, M., Tomaszewicz-Libudzic, C., Jagielska, G., & Komender, J. (2002). Powikłania chirurgiczne w trakcie szpitalnego leczenia jadłowstrętu psychicznego – przegląd piśmiennictwa i omówienie trzech przypadków. Psychiatria Polska, 36(4), 579–589.30218120
Does Tax Progressivity Affect Personal Income Tax Revenue? An Empirical Analysis of the European Union Countries
No full textPurpose | The article aims to measure and evaluate the progressivity of personal income tax (PIT) in the selected European Union countries and to identify the relationship between PIT progressivity and PIT revenue levels. Research method | Descriptive and comparative analysis, along with linear regression analysis were employed to determine the relationships between the variables. Results | Most of the studied countries exhibited a regressive progression in personal income tax. The findings reveal that countries with higher progression strength for childless single taxpayers and with higher GDP levels are characterised by higher tax revenues. However, the strength and direction of the impact of progression in PIT vary across EU countries. In most analysed countries, the increased tax differentiation based on the taxpayer’s family situation supports higher tax revenues. In 16% of the countries, an increase in PIT revenues coincides with a rise in progression strength for single taxpayers without dependents. Therefore, it is recommended to widen the rate spread for single, childless taxpayers, especially in high-income brackets, while applying tax preferences that significantly differentiate the taxpayer’s situation based on the family status (e.g., marriage, children). In Poland, PIT revenue growth is supported by reducing tax differentiation concerning the taxpayer’s family situation and increasing progression strength for childless single taxpayers (e.g. by broadening tax rate intervals and increasing rate increments within the scale). Originality / value / implications / recommendations | The study employs original indicators to measure the progressivity of personal income tax, accounting for both the degree and steepness of progressivity. There is a relationship identified between progressivity, as described by these indicators, and the level of PIT revenues in EU countries (and associated), both spatially and temporally (for the period 2005–2022). Unlike the previous studies on the impact of progressivity on tax revenue, which typically rely on local progression measures based solely on the degree of progressivity, this research uses an indicator incorporating both the degree and steepness of progressivity. This approach enables a more accurate estimation of the impact of progressivity on tax [email protected] of BialystokAlbarea A., Bernasconi M., Marenzi A., Rizzi D., 2020, Income Underreporting and Tax Evasion in Italy: Estimates and Distributional Effects, “Review of Income and Wealth”, no. 66(4), DOI: 10.1111/roiw.12444.Barnes L., 2015, The Size and Shape of Government: Preferences Over Redistributive Tax Policy, “Socio-Economic Review”, no. 13(1), pp. 55–78, DOI: 10.1093/ser/mwu007.Barrios S., Ivaskaite-Tamosiune V., Maftei A., Narazani E., Varga J., 2020, Progressive Tax Reforms in Flat Tax Countries, “Eastern European Economics”, no. 58(2), pp. 83–107.Benedek D., Benitez J.C., Vellutini C., 2022, Progress of the Personal Income Tax in Emerging and Developing Countries, “IMF Working Papers”, no. 2022(020) A001, DOI:
10.5089/9798400201134.001.A001.Corneo G., Grüner H.P., 2002, Individual Preferences for Political Redistribution, “Journal of Public Economics”, vol. 83, pp. 83–107.Cozmei C., Serban E.C., 2014, A Cross-Country Comparison of the Personal Income Tax Systems Progressivity, “Theoretical and Applied Economics”, vol. XXI, no. 11(600), pp. 57–70.Creedy J., Enright J., Gemmell N., Mellish A., 2010, Population Ageing and Taxation in New Zealand, “New Zealand Economic Papers”, no. 44(2), pp. 137–158, DOI: 10.1080/00779954.2010.492574.Cusack T., Beramendi P., 2006, Taxing Work, “European Journal of Political Research”, no. 45(1), pp. 43–73, DOI: 10.1111/j.1475-6765.2005.00290.x.d’Andria D., 2024, Tax Progressivity and R&D Employment, “MPRA Paper”, no. 120937.Damjanovic T., Ulph D., 2010, Tax Progressivity, Income Distribution and Tax Non – Compliance, “European Economic Review”, no. 54(4), DOI: 10.1016/j.euroecorev.2009.09.003.Datt G., Ray R., Teh, C., 2021, Progressivity and Redistributive Effects of Income Taxes: Evidence from India, “Empirical Economics”, no. 63, pp. 141–178, DOI: 10.1007/s00181-021-02144-x.Domonkos S., 2016, Who Wants a Progressive Income Tax? Determinants of Tax Policy Preferences in Post-socialist Eastern Europe, “East European Politics and Societies”, no. 30(2), pp. 423–448, DOI: 10.1177/0888325415602055.Facundo A., Atkinson A.B., Piketty T., Saez E., 2013, The Top 1 Percent in International and Historical Perspective, “Journal of Economic Perspectives”, no. 27(3), pp. 3–20, DOI: 10.1257/jep.27.3.3.Formuzis P., Puri A., 1980, Inflation, Progressivity, and State Income Tax Revenues, ”Policy Studies Journal”, no. 9(1), pp. 19–25. DOI: 10.1111/j.1541-0072.1980.tb00916.x.van Ganzen B., 2023, Determinants of Top Personal Income Tax Rates in 19 OECD Countries, 1981–2018, “Journal of Public Policy”, no. 43(3), pp. 401–426, DOI: 10.1017/
S0143814X23000028.Garnier G., Gyorgy E., Heineken K., Mathe M., Puglisi L., Rua S., Skonieczna A., van Mierlo A., 2014, A Wind of Change? Reforms of Tax System since the Launch of Europe 2020, “Cairn.info”, vol. 2(53), DOI: 10.3917/RPVE.532.0075.Gerber C., Klemm A.D., Liu L., Mylonas, V., 2018, Personal Income Tax Progressivity: Trends and Implications, “IMF Working Papers”, no. 246, DOI: 10.5089/9781484383087.001.A001.Govori F., 2015, A Drifferent Aproach of Tax Progressivity Measurement, “Munich Personal RePEc Archive”.Heathcote J., Storesletten, K., Violante, G.L., 2014, Optimal Tax Progressivity: An Analytical Framework, “NBER Working Paper Series”.Holter H., Krueger D., Stepanchuk S., 2014, How Does Tax Progressivity and Household Heterogeneity Affect Laffer Curves?, “CEPR Discussion Paper” no. 10259.Hunter W.J., Scott, C. E., 1987, The Impact of Income Tax Progressivity On Tax Revenue, “Pub lic Finance Quarterly”, no. 15(2), pp. 188–198. DOI:10.1177/109114218701500204.Joumard I., Pisu M., Bloch D., 2012, Tackling Income Inequality: The Role of Taxes and Transfers, “OECD Journal: Economic Studies’, no. 2012(1), pp. 37–70, DOI: 10.1787/19952856.Krajňák M., 2023, Personal Income Tax Progressivity in the Czech Republic and its Influence on Tax Revenue, “Transylvanian Review of Administrative Sciences”, DOI: 10.24193/tras.70E.4Lockwood B.B., Weinzierl M., 2016, Positive and Normative Judgments Implicit in U. S. Tax Policy, and the Costs of Unequal Growth and Recessions, “Journal of Monetary Economics”, no. 77, pp. 30–47, DOI: 10.1016/j.jmoneco.2015.10.006.Lupu N., Pontusson J., 2023, The Political Puzzle of Risinig Inequality, [in:] Unequal De mocracies: Public Policy, Responsiveness, and Redistribution in an Era of Rising Economic
Inequality, Lupu N., Pontusson J. (eds), “SSRC Anxieties of Democracy”, CambridgeUniversity Press, Cambridge, DOI: 10.1017/9781009428682.001.Ferriere A., Navarro G., 2020, The Heterogeneous Effects of Government Spending: It’s All About Taxes, “NYU Working Paper”, no. 2451(33558), DOI: 10.13140/2.1.3328.2568.Thin R., Musgrave R.A., 1948, Income Tax Progression, 1929–48, “Journal of Political Economy”, no. 56(6), pp. 498–514, DOI: 10.1086/256742.Pigou A.C, 1928, A Study in Public Finance, London, Macmillan.Prammer D., 2019, How Does Population Ageing Impact on Personal Income Taxes and Social Security Contributions?, “The Journal of the Economics of Ageing”, no. 14, DOI: 10.1016/j.jeoa.2018.12.005.Saez E., Zucman G., 2019, The Triumph of Injustice: How the Rich Dodge Taxes and How to Make Them Pay, https://eml.berkeley.edu/~saez/SZ2019Appendix.pdf [date of access: 21.08.2024].Thompson F., Beatyy K., Thompson J.C., 2013, Ranking State Tax Systems: Progressivity, Adequacy, Efficiency, “State Tax Notes”, DOI: 10.2139/ssrn.2159486.Wiśniewska-Kuźma M., 2024, Progresywność podatku od dochodów osobistych w europejskich państwach postkomunistycznych na tle państw OECD, ”Optimum. Economic Studies”, vol. 116(2), DOI: 10.15290/oes.2024.02.116.06.Wiśniewska-Kuźma M., 2023, Opodatkowanie dochodu w społeczeństwie „męskim” i „żeńskim” – czy istnieje związek między systemem opodatkowania dochodu, dobrobytem kobiet a wzorcem kultury w państwach OECD?, ”Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, no. 76, pp. 52–71, DOI: 10.15584/nsawg.2023.4.3.Wiśniewska-Kuźma M., 2021, Progresywność podatku od dochodów osobistych w państwach Unii Europejskiej, Wydawnicwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok.Wolański R., 2009, System podatkowy w Polsce, Wolters Kluwer Business, Warszawa.Zieliński R. 2016, Instrumenty personalizacji podatkowej w konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych, “Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia. Sectio H – Oeconomia”, vol. L 1, DOI: 10.17951/h.2016.50.1.701.2(120)11214