277 research outputs found
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanlarında kadın
No full text1864-1944 yılları arasında yaşayan Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türk edebiyatına romancı kimliğiyle damgasını vurmuştur. Ahmet Mithat ekolünü devam ettiren, konusunu yerli hayattan alan Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın eserleri, okuyucu tarafından büyük ilgiyle karşılanmıştır. Yazarın romanlarını kaleme aldığı yıllarda Türk tarihinde pek çok sosyal ve siyasî değişiklik meydana gelmiş, bu değişiklikler Hüseyin Rahmi'nin romanlarına geniş ölçüde yansıma imkânı bulmuştur. Onun romanlarında yerli hayattan alınmış canlı tipler ve sahneler mevcuttur. Bu sebeple Hüseyin Rahmi'nin eserleri sosyolojik araştırmalar için önemli bir malzeme sunmaktadır. Yazarın kaleme aldığı 41 romana baktığımızda, kadın karakterler sayıca fazladır ve çoğu romanın olay örgüsü içinde ön plânda gelmektedir. Kadını toplumun önemli bir unsuru kabul eden Hüseyin Rahmi Gürpınar, yaşadığı dönemdeki kadın hayatını sorgulamış, devrine göre ileri sayılabilecek fikirleriyle kadınların karşılaştığı her türlü meseleyi ele almıştır. Yazarın romanlarında devriyle çatışma içinde olan ve alışılagelmiş olanı kabul etmeyen pek çok kadın kahraman yer almaktadır. Yazar bunlar vasıtasıyla toplum içinde kadın hayatının sınırlarının ne olması gerektiğini okuyucuya vermektedir. Biz de bu sebeple tezimizde yazarın romanlarındaki kadın konusunu ele aldık. Roman merkezli yapılan çalışmamızda, romanların kaleme alındığı tarihî süreç göz önünde bulundurulmuş, bu doğrultuda kadının sosyal hayatta karşılaştığı meseleler belli başlıklar etrafında toplanmış ve -romanlarda temas edildiği kadarıyla- zamanla meydana gelen değişimlere yer verilmiştir. Romanlarda kadınlarla ilgili karşımıza çıkan pek çok ayrıntı, kadın konusunda yapılmış araştırmalardaki bilgilerle de desteklenmiştir. Anahtar sözcükler: Hüseyin Rahmi Gürpınar, kadın, sosyal hayat, evlilik, aile, çalışma hayatı, bâtıl inanç.WOMEN IN THE HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR’S NOVELS Hüseyin Rahmi Gürpınar (1864-1944) made a great impact on Turkish literature with his novels. Carrying on the Ahmet Mithat school, his work of art, which bases on the local social life, gained great attention from the readers. During the period that the author wrote his novels, many social and political alterations took place in the Turkish history and these changes have shown large reflections on his work. Local and lively figures and scenes are presented in his novels. That is why Hüseyin Rahmi’s works provide a regardable source for sociologic researches. In the 41 novels of the author, the female characters outnumber male characters and the focuses of the plots are usually based on them. Acknowledging woman as an important element of the society, Hüseyin Rahmi Gürpınar questioned the women’s life at his time, and he touched on each problem of women with a relatively progressive perspective. Many women that conflict with their social roles and not accept the habitual ones are included in his novels. Over those characters the author discusses what the limits of women’s life within the society should be. That is why we choose the presence of women on the author’s novels as the subject of our thesis. In our novel-centric work, the historical process that the novels were written was taken into consideration, with this perspective the problems that woman face in the social life were classified under certain topics, and the alterations that happened in time were included – as far as they were included in the novels. Many details about women in the novels were supported with information gained from researches on the subject of women. seyin Rahmi Gürpınar, women, social life, marriage, family, work life, superstitions
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarında ahlak sorunsalı
No full textCataloged from PDF version of article.Includes biblioraphical references (188-196).Hüseyin Rahmi Gürpınar’s (1864-1944) first article titled “İstanbul’da
Bir Frenk” (A European in Istanbul) was published in 1884 and from that time
onwards his 41 novels, 9 story books, 4 plays, and 6 collection of essays
composed of his articles and polemics have been published. In this study,
Gürpınar’s ten novels, namely Bir Sevda Denklemi (An Equation of Love, 1899),
Metres (The Mistress, 1899), Acı Gülüş (Bitter Laugh, 1923), Ben Deli miyim?
(Am I Mad? 1925), Kokotlar Mektebi (The School of Cocottes, 1929), Gönül Bir
Yeldeğirmenidir (The Heart is a Windmill, 1943), Dünyanın Mihveri Kadın mı,
Para mı? (What Is the Axis of the World, Woman or Money? 1949), Kaderin
Cilvesi (Turn of Fortune, 1964), Can Pazarı (A Matter of Life and Death, 1968),
and Namuslu Kokotlar (The Virtuous Cocottes, 1973) have been analyzed within
the framework of ethical criticism, especially with regard to the repeated themes,
the interference of the author and the narrator, and the intellectual sources of
Gürpınar’s thought.
Hüseyin Rahmi Gürpınar had adopted a moral discourse in his writings
and created his fictional world around the themes of struggle for existence,
starvation, moral decline, and infidelity, which are among significant notions in
the field of ethics. The intrusion of the author and the narrator in fictional worlds
are other salient and constitutive features of Gürpınar’s fiction. Arthur
Schopenhauer, Friedrich Nietzsche, and social Darwinist ideas, to which he had
frequently referred, also played substantial roles in the formation of his fictional
world. That is why it is vital to understand the system of values that lies beneath
the author’s thought while analyzing his works. In this context, the criticisms
regarding Gürpınar’s idea of the novel have been reconsidered; his works have
been examined from the perspective of ethical criticism; and the system of values
that shape his fictional world has been portrayed through a text-centered reading.Serdar, Al
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın bazı romanlarında kenar mahalleler
Full text linkMahalle; sosyal hayatın yerlilik vurgusu yapan, kültürel, ekonomik açıdan benzer insanları bir araya getiren yahut benzemeyenleri yakınlaştıran, aidiyet hissini mekânla özdeşleştiren dinamik unsurlarından biridir. Kenar mahalle de bu dinamiğin içinde ekonomik, kültürel, ahlaki açıdan ve dil bakımından çevrede kalan; merkezle oluşan uzak mesafeyi gösteren, gündelik hayatı ayrıntılarıyla yansıtan müesseselerindendir. Bu yönüyle kentleşme olgusunun somutlaştığı zamanlardan itibaren edebi eserlerin önemli mekânlarından ve sosyolojinin ilgilendiği alanlardan biri olmuştur. Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türk edebiyatında kent kimliğinin henüz yerleştiği dönemlerden itibaren kenar mahalleleri eserlerine yansıtan romancılardan biridir. Yazar, kenar mahallelerin ve buradaki insanların görünümlerini yazma anının gerçeklerine uygun bir bakışla dile getirirken kurguyu da bu gerçeklikten yola çıkarak şekillendirir. Yazarın kenar mahallelerde geçen romanlarında kurgu ve kurgudaki çatışma unsurları, buralarda yaşamakla doğrudan ilgilidir. Dolayısıyla kenar mahalle, yazarın dünyasında yalnızca bir mekân unsuru olmanın ötesinde sınıf farklılığının, canlı ve renkli kent hayatının, yoksulluğun, alt kültür pratiklerinin görüldüğü gündelik hayat müessesesidir. Bu makalede üretken bir yazar olan Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın kenar mahalleleri, buralardaki insanları ve hayatları yansıtma bağlamında temsil değeri olan 13 romanı incelenecektir. Kenar mahallelerin nasıl tasvir edildiği, buralarda yaşayan ve romanların kişi kadrosunu oluşturan insanların ele alınma biçimleri üzerinde durulacaktır. Yazarın romanlarında kenar mahalleleri ele almasının sebepleri üzerinde durulacaktır. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın kenar mahalleleri ve insanlarını bir sınıf sorunsalı olarak değerlendirip değerlendirmediği de sorgulanacaktırNeighborhoods are dynamic environments of social life, in which there is an emphasis on locality. They bring people from similar backgrounds together or make people from different backgrounds familiar with each other. Neighborhoods make people associate themselves with their environment. Outskirts, on the other hand, are peripheral areas, which lay behind neighborhoods in economical, cultural, moral, and linguistic aspects. Despite being lively and colorful places, outskirts represent remoteness from center. These characteristics of outskirts have made them significant places for sociological and literary works, since the times when the phenomena of urbanization became concrete. Hüseyin Rahmi Gürpınar is one of the authors who have touched upon outskirts in their works, since the times when the fact of urbanity newly emerged. He deals with outskirts and people living in outskirts with a realistic point of view, and shapes the fiction in accordance with this reality. The fiction in his novels about outskirts, and the elements of conflict are all directly related to the life in those outskirts. In this sense, the term ‘outskirts’ in his novels represents not only a setting, but also a place where there are class differences, poverty, sub-cultural practices, and yet a lively and colorful life. This article deals with thirteen novels of a productive author, Hüseyin Rahmi Gürpınar, upon interpreting how he has approached the phenomena of outskirts, how he has depicted those places, and how he has treated with the characters in his novels. As well as dealing with the reason for why he centers his novels on outskirts, it will also be questioned whether Gürpınar regards the outskirts, and people of outskirts as problematic resulting from class differences
Social critique in the shorth stories of Hüseyin Rahmi Gürpınar
No full textYeni Türk Edebiyatının önemli yazarlarından olan Hüseyin Rahmi Gürpınar; roman, öykü, piyes, mektup, eleştiri gibi türlerde çok sayıda eser vermiştir. Daha çok romanlarıyla ön plana çıkmış olan Gürpınar, yayınladığı dokuz öykü kitabıyla, hem nitelik hem de nicelik anlamında öykücülüğümüze de önemli katkılarda bulunmuştur. Gürpınar’ın diğer eserlerinde olduğu gibi öykülerinde de toplumsal eleştirinin ön plana çıktığı görülmektedir. Devleti idare edenlerden halkımıza, din adamlarından toplumdaki ahlaki çözülmeye kadar pek çok alanda eleştirel bir tavır takınan yazar, eleştirilerini zaman zaman doğrudan dile getirmekte, zaman zaman öykünün dramatik anlatımı içinde daha dolaylı olarak sunmaktadır.Hüseyin Rahmi Gürpınar, one of the important authors of the New Turkish Literature, wrote a great number of works in some genres such as novel, short story, drama, letter, critiques etc. Gürpınar who came to the forefront mostly with his novels made important contributions to our storytelling with his nine short story books both in the sense of quality and quantity. It is seen in short stories of Gürpınar that social critique came to the forefront as well as in his other works. Author who assumed a critical attitude toward from state administrators to our public and from religious functionaries to moral disintegration ,sometimes expressed his critiques directly and sometimes presented within the dramatic expression of short story, but more indirectly
COFFEE AND COFFEE CULTURE IN THE WORKS OF HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR / HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR’IN ESERLERİNDE KAHVE VE KAHVE KÜLTÜRÜ
No full textCoffee is a pleasurable drink that has been consumed extensively for centuries by every
part of our society, receiving great appreciation. Socially, however, coffee means much more
than just a drink. Because; its preparation, its brewing, its service and the many rituals it creates
around itself, its behavior patterns and its habits are an important cultural element of our
social life. At the same time, it is considered as one of the demonstrations of hospitality and
a symbol of friendly conversations. In many ways, it was believed to have healing qualities
and it was benefited in the folk medicine vastly. With many specialties such as these, Turkish
coffee culture and taste have taken its place in literary works which by themselves are a part
of the culture and in some ways mirror of the society. For this reason, it is necessary to refer
to the literary works in order to determine the place of coffee in the social life of our society,
its effect on our social relations, and many customs and traditions related to today’s tend to
be forgotten or already forgotten coffee. Hüseyin Rahmi Gürpınar is known as an author that
reflects different aspects of the social life and daily life of our society, its cultural values and
its riches in detail in his works. One of these riches is the coffee culture. This has been the
starting point of our work.
In this study, elements related to coffee and coffee culture were determined in the works
of Hüseyin Rahmi Gürpınar which were written in the format of novels, short stories and
plays; followed by classification of a variety of material and spiritual elements relating to
coffee brewing methods, its service, the way it was enjoyed, its consumption areas and forms
and their benefits, and all are assessed in reference to various examples. Thus, it was attempted
to unveil the place, symbolic value and sociological position of coffee, one of our cultural
heritages, from the perspective and the pen of a productive writer such as Hüseyin Rahmi
Gürpınar, who reflects characteristics of the inhabitants of the society very successfully in
his works
A SAVANT POET WHO LIVED IN THE 18TH CENTURY: ERZURUMLU RAHMI AND HIS DIVAN
No full textXVIII. asır şairlerinden Erzurumlu Rahmî (ö. 1808/09) klâsik Türk edebiyatı dairesinde yetişmiş, devrinin önde gelen âlim şairlerinden biridir. Erzurum'da dünyaya gelen şair çocukluğundan itibaren iyi bir eğitim görmüş, İstanbul'da muhtelif medreselerde müderrislik vazifesinde bulunmuştur. Söz konusu vasfından dolayı devrinde "Hoca Rahmî" olarak zikredilen şair, 1223/1808-09 yılında İstanbul'da vefat etmiştir. Mutasavvıf kimliğinin yanı sıra ilmî yanı da kuvvetli olan şairin şiiri, tasavvufî mahiyette olup şair daha çok na't, münâcât, ilâhî nazım şekilleri ile manzumeler kaleme almıştır. Şairin Dîvân, Refîk-i Tarîk, İnşâ-yı Mergûb ve Avâmil-i Âtîka olmak üzere dört eseri bilinmektedir. Şüphesiz şairin en meşhur eseri Dîvân'ıdır. Mevcut kütüphanelerinde kayıtlı üç nüshası bilinmektedir. Ancak yaptığımız araştırmalar sonucunda iki nüshanın Erzurumlu Rahmî'ye ait olmadığı, Rahmî mahlaslı başka şairlere ait olduğunu tespit ettik.Türkiye nüshası olduğu düşünülen; "Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Türkçe Yazmalar No:508/2"de Erzurumlu Rahmî adına kayıtlı Mecm??ai Eş??r isimli yazma muhtasar Dîvân'ın Erzurumlu Rahmî'ye ait olmadığını tespit ettik Bahsi geçen kütüphaneden nüshaları bizzat tedarik ederek yaptığımız araştırmalar sonucunda bu eserin elimizdeki müellif hattı dîvânla benzerliğinin olmadığı sonucuna vardık. 19 varaklık bir gazel seçkisi olan bu eserin Kırımlı Rahmî'ye ait olduğu kesindir. Bu yazıda Erzurumlu Rahmî'nin hayatı, edebî şahsiyeti ve eserlerinden bahsedilecek; akabinde Dîvân'ın tavsifi, şekil ve muhteva hususiyetleri ile Dîvân'dan örnekler sunulacaktır.One of the 18th-century poets Erzurumlu Rahmi (d. 1808/9), was grown in the Classical Turkish Literature epoch, and one of the outstanding poets of his era. He was born in Erzurum. He had had a good education since his childhood and worked as a muderris in different madrasas in Istanbul. Because of his muderris quality, he had been called as “Hoca Rahmi” in his period. He died in 1223/1808-09 in Istanbul. He had a strong mystic identity as well as his knowledge. The poet whose poems were mystical, wrote out eulogy, münacat, hymn mostly. His four opuses, which are Divan, Refîk-ı Tarîk, İnşâ-yı Mergûb ve Avâmil-i Âtîka, are known. Beyond the doubt, his most famous opus is his Divan. Available information states that there are three episodes that are registered in domestic and overseas records. However, at the end of our researches, we confirmed that those two episodes do not belong to Erzurumlu Rahmi, instead they belong to other poets whose pseudonyms were “Rahmi”. There is a record in the “Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Türkçe Yazmalar No:508/2” which is considered the edition of Turkey. Nevertheless, this brief manuscript, Mecm??a-i Eş??r, which is registered with the name of Erzurumlu Rahmi, does not belong to Erzurumlu Rahmi. We, by ourselves provided the editions from above-mentioned library. We decided that this work is not similar with the author edited Divan we have. It is certain that this edition which is the 19-leaf anthology of ode belongs to Kirimli Rahmi
THE NOVEL MÜREBBİ YE BY HÜSEYİ N RAHMİ IN EUROPEANISM PROCESS
No full textHüseyin Rahmi?yi romanc? olarak belli bir ?öhrete kavu?turanMürebbiye, esas itibariyle Tanzimat?tan sonraki y?llarda Türk toplumunda görülen alafrangal?klardan biri olan mürebbiyelik konusunun sak?ncal? taraflar?n? ortaya koymak üzere kaleme al?nm??t?r. Yazar devrin modas? olan natüralizm ve soyaçekim üzerinde de durmakla beraber, romanda vurgulanmak istenen esas mesele, yabanc? bir kad?n?n, yerli ve millî de?erlerden uzak bir Osmanl? ailesini nas?l sarst??? ve küçük çocuklar?n terbiyesi için tutulan mürebbiyelerin gerçek yüzünün ne oldu?unu mizahî bir üslûpla anlatmakt?r. Bu makalede Tanzimat?tan sonraki y?llarda giderek artan alafrangala?ma süreci, farkl? kesimlerde alafrangal??a nas?l bak?ld???, alafrangal?k konusundaki belli ba?l? göstergeler ve bu süreç içindeMürebbiye roman? ele al?n?p incelenmektedir.HÜseyin Rahmi?sMÜrebbiye brought him into prominence as a novelist and it was written to reveal the drawbacks of the term of ?governess?. The governess is considered as one of the Europeanism effects and started to be common during the years following the reforms (Tanzimat), in the Turkish society. Although the author concentrates on naturalism and heredity which are the modern concepts of the era, the novel primarily wants to emphasize how a foreign woman devastates an Ottoman family which is away from local and national values and show the governess? true color in a humorous way Growing European influence during the years following the reforms (Tanzimat), perception of Europeanism by the different parts of the society, certain indicators of Europeanism and ?MÜrebbiye? in this process are examined in this article
Structure Theme and Exposition in the Novel of Hüseyin Rahmi Gurpinar Between 1919-1944, PhD
No full textTürk kültürüne Batılılaşma temayülünün bir sonucu olarak giren roman
türünün edebiyatımızdaki tarihi yaklaşık bir buçuk asra ulaşmıştır. Bu türün
önemli temsilcileri hakkında yapılan çalışmalarla romancılığımızın gelişim
süreci bilimsel bir bakış açısıyla aydınlatılmaya çalışılmıştır. Edebiyat
tarihlerinin bu tür çalışmalar temelinde ortaya çıkması bir gerekliliktir. Bu
nedenle romancılarımız ve eserleri hakkındaki incelemelerin metin merkezli
bir yaklaşımı tercih etmeleri kaçınılmazdır.
Çalışmamızda Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın yirmi beş romanını yapı,
tema ve anlatım özellikleri açısından önce ayrı ayrı, daha sonra da ortak ve
farklı yönlerini belirtecek şekilde bir bütün olarak inceledik.
Gürpınar'ın romanlarında olay örgüleri belirli bir tematik amaç
doğrultusunda kurgulanmışlardır. Genel anlamda sebep-sonuç ilişkisine
dikkat edilmesine rağmen romanlarda olay örgülerinin kurgulanışında
görülen sıkışıklıklar ve parçalı yapı, temanın fazlaca önemsenmesinin
sonuçları olarak değerlendirilmelidir.
Fikrî anlamda sınırları çizilmiş, felsefî anlamda derinlikli bir hayat
görüşünün kurgusal ifadesi olarak, bu romanların olay örgüleri, sık sık
konuşmalar ya da asıl olay örgüsü ile ilişkisi olmayan bölümlerle
yumuşatılarak, okuyucunun verilmek istenen mesajı hazmetmesi
hedeflenmiştir.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın bütün roman kişileri tek yönlü, düz
tiplerdir. Bu durum da romanların tematik yapısıyla ilgilidir. Eserlerde
verilmek istenen düşünce, olay örgüsü ve çatışmalarla kurgulanırken,
çatışmanın tarafları olarak düşünülen kişilerin bu temayı güçlü bir şekilde
temsil etmeleri yeterli görülmüştür. Bu nedenle Gürpınar'ın romanlarında
kişilerin günlük yaşamları, kişiliklerini gelişim süreci, iç sıkıntıları, duygusal
ve düşünsel dünyaları tam ve gerçekçi bir şekilde ortaya konulamamıştır.
728
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarının bizce en orijinal vasfı
tematik yapılarıdır. Çalışmamızın tema başlığı altında da belirtildiği gibi
Hüseyin Rahmi, belirli temaları, birini merkeze yerleştirip diğerlerini
merkezdeki temayı destekler mahiyette kullanarak bütün romanlarında
işlemiştir. Bizce bu özellik etkisi altında kaldığı Fransız romanından
kaynaklanmaktadır. Balzac ve Zola'nın, İnsanlık Komedisi ve Rougon
Macquart serilerinde yaptığını Gürpınar, kendi romanlarındaki tematik
bütünlükle yapmaya çalışmıştır. Bu deneme, başarılı olsun ya da olmasın
kendi başına onun romanlarına ayrı bir değer katmaktadır.
Gürpınar'ın romanlarında bazı sahnelerin edebiyatımızda hala
eşsizliğini koruduğunu söylemek mümkündür. Özellikle Son Arzu'daki
ramazan eğlenceleri ve Acı Gülüş (Tebessüm-i Elem)'deki baskın sahnesi
onun unutulmaz eserlerindendir.
Bütün bu tespitler ışığında Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Türk romanın
tarihî gelişiminde bir köşe taşı olduğunu, özellikle ele aldığı temalar
nedeniyle romancılığımıza kendisinden önce denenmemiş yollar açtığını,
roman tekniği açısından geleneksel anlatılardan gelen unsurları da
kullanarak ve bütün bunları elitist bir üsluba başvurmadan başardığını
söyleyebiliriz.In Turkish Literarure the history of novel has occured due to
westerniselation of Turkish culture almost one and a half centuries ago.
Studies which have done about the main followers of this type of Turkish
literature was aimed to clerify the improvment history of the literature. The
history of literature will have the shape according to this type of studies.
Beause of the reasons that we mentioned above the searches of novelists
and their work needed to be approached via the text context.
In this study we aimed to examine a famous Turkish novelist Huseyin
Rahmi Gurpinar's twenty five novels, based on their theme, contruction and
characteristic of exposition. We also separate the study in two main phase.
First every work examined one by one then secondly as an whole we
compare the similarities and differences of the whole Works.
In Gurpinar's novels the complex of events are based on a reasons of
themes which contains cause and result. Generaly despite of the novels
relations of cause and conclusions had been taken carefully, due to the
theme of novel has more importance, and partly structure causing themes
occured compress of meanings.
It has been deeply framed as mentaly and phisolophically view of life
was fictionally exspressed of the complexity of events take place frequent
speech and/or secondary sections which causes the textue become more
mild in order to give the message to readers.
All characters who take places in Huseyin Rahmi Gurpinar's novels
have one dimentional frame and a basic type of personality. This has a
realtion of the structural theme of his novels. The thoughts which wanted to
expressed, fictionalized based on complexity of events and arguments that
the characters of arguments represents the theme of the main idea and this
would be enough for the author.
730
In this respect, Gurpinar's novels the materials of the daily life of a
person, did not fictionalized completely such as the improvements of their
charecters, disturbance and emotional mental frames.
One of the most original quality of Huseyin Rahmi Gurpinar's novel is
the theme structure. As we mentioned the underlined theme of our study. In
all Huseyin Rahmi's novels, he worked on spesific themes placing one theme
in the centre and the others to support the rest of the theme. According to us
this specialty was infuenced by the french novel tradition. What Balzac and
Zola did in La Comedie Humain and in Rougon Macquart series Gurpinar
tried to do the comlete theme in his novels. Whether his effort was succesful
or not, this made his novels more valuable.
In Gurpinar's novels, it is possible to say some scenes in literature stil
carry the uniquenes. The ramadan feasts in Son Arzu (The Last Wish) and
the strong scene in Acı Guluş (A painful Smile) are two of his unforgetable
of his arts.
According to the bright information, Huseyin Rahmi Gurpinar is a mile
stone in the progress of Modern Turkish Literature, especially with his
themes which he also opened the path to new ways in literature. So we can
say in the novel perspective his succeded without turning to elitist style using
the elements in traditional narrations
The dichotomy between dreams and reality in Hüseyin Rahmi Gürpınar's novels İffet and Son Arzu
No full textİffet (1896) ve Son Arzu (1918), Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın sonları facia ile biten iki romanıdır.Romanlar; ana karakterleri devirlerine göre eğitimli ve erdemli iki genç kızın, İffet veNuruyezdan’ın ölümüyle sona erer. Her iki eser de gerçek hayat hikâyelerine dayanmaktadır.Hüseyin Rahmi Gürpınar, İffet romanında olayın kahramanlarından biri olduğunu eserinönsözünde açıklar. Son Arzu’nun hikâyesi ise Nuruyezdan’ın eşi tarafından kendisine aktarılmıştır.Yazarın bu romanlarla öncelikle dönemin toplumsal yapısını gözler önüne sermek istediğianlaşılmaktadır. Toplumun ahlak anlayışı ise sorgulanan diğer bir kavram olarak ortaya çıkar. İffetromanı özelinde romantizm ile realizmin irdelendiği görülür. Son Arzu özelinde ise eski devrindüşünce biçiminin, durağanlığının eleştirisi yapılır. Kadın hakları ve kadın erkek ilişkileri diğereleştiri konularıdır. Tüm bu tartışmaların odak noktasını oluşturan asıl temaysa hayal ile hakikatarasındaki karşıtlıkla şekillenir. Her iki romanda da iyi örnek olarak gösterilebilecek çok az kişivarken, erdem sahibi iki kadın toplumun gözünde ahlaksız konumuna düşmüşlerdir. HüseyinRahmi Gürpınar’ın İffet ve Son Arzu romanları gerçekçilikle ilgili zayıf noktalarına rağmen evin içiile sokak arasında kurduğu simgesel zıtlıklarla dikkat çeker. Buna göre evin içi, gerçek hayattankopukluğu ile “hayal”in, sokak ise “hakikat”in temsilidir. Evdeki diyaloglarda, mektuplarda görülendil ne kadar erdemli ise, sokağın dili o kadar gayriahlakidir. Ev, eski düzeni ifade ederken ne kadaryıpranmış ya da yüzeyselse, sokakta akan hayat o kadar gerçektir. Kahramanların evlerindekurguladıkları aşk ne kadar yüce ise, dışarıda karşılaşılan duygu sadece cinsellik üzerinedir. Yazarınbüyük başarısı, hayal ve hakikat temi çevresinde oluşturduğu bu zıtlığı ustalıkla eserlerine aktarmışolmasıdır.İffet (1896) and Son Arzu (1918) are two novels of Hüseyin Rahmi Gürpınar, whose ends withtragedy. The novels end with the death of two young girls, İffet and Nuruyezdan, whose maincharacters are educated and virtuous according to their times. Both works are based on real lifestories. Hüseyin Rahmi Gürpınar explains in the preface of the work that he is one of the heroes ofthe event in his novel İffet. The story of the Son Arzu was conveyed to him by Nuruyezdan's wife. Itis understood that the author wanted to reveal the social structure of the era with these novels. Theethics of the society emerges as another questioned concept. It is seen that romance and realism areexamined in the novel of İffet. In the case of the Son Arzu, the way of thinking and the stagnation ofthe old age is criticized. Women's rights and women-men relations are other criticisms. The maintheme, which is the focus of all these discussions, is shaped by the opposition between imaginationand truth. While there are very few who can be set as good examples in both novels, two virtuouswomen have become immoral in the eyes of society. Despite their weaknesses in realism, HüseyinRahmi Gürpınar's novels Son Arzu and İffet attract attention with the symbolic contrasts theyestablish between the interior of the house and the street. According to this, the interior of thehouse is the representation of “dream” with its disconnection from real life, and the street is therepresentation of “truth”. The more virtuous the language seen in the dialogues and letters at home,the more immoral the language of the street. Home; the worn or superficial it is in expressing theold order, the more real is the life flowing on the street. No matter how sublime the love the heroesset up in their homes, the emotion encountered outside is only about sexuality. The great success ofthe author is that he skillfully transferred this contrast he created around the theme of dreams andreality to his works.</p
HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR'IN 1919'A KADAR OLAN ROMANLARINDA YAPI, TEMA, ANLATIM (1889-1919)
No full textBu tezde, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın 1919'a Kadar Olan Romanlarında
Yapı,Tema, Anlatım (1889-1919) adlı tezimizde Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın
1919 yılına kadar kaleme aldığı romanlarını inceledik. Çalısmamız iki
bölümden olusmaktadır: Birinci Bölüm, Gürpınar'ın ilk on altı romanının
yapısal incelemesi; İkinci Bölüm, bu on altı romanın ortak yapı, tema ve
anlatımını ihtiva etmektedir.
Tanzîmat'ın son yıllarında basladığı roman yazma serüvenini hemen
hemen ölümüne kadar sürdüren Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın (1864-1944),
romanları, yasadığı devrin sosyal gerçeklerine ısık tutar. Bu romanlar
Tanzîmat'la birlikte devletin baskenti İstanbul'daki kültürel değisimi olanca
somutluğuyla resmeden âdetâ birer doküman niteliğindedir. Bu itibarla
döneminin sosyal tarihinin tespit edilmesinde en kayda değer eserler
arasında sayılabilecek bu romanlar, yazıldıkları dönemin edebî zevkinin
dısında kendine has üslûblarıyla hep önemlerini koruyarak kendilerinden söz
ettirmislerdir.
Her seyden önce tezimiz biyografik bir çalısma olmadığından
yazarımızın hayat hikâyesi üzerinde durulmamıstır. Tezimizin Giris
bölümünde sunlar ele alınmıstır: Hüseyin Rahmi Gürpınar'a kadar Türk
romanının gelisimi; Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın eser verdiği devir içerisindeki
yeri ve Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın farklı bir anlayısla ele aldığı gerçekçilik
Yazarımızın sahip olduğu 41 romanı incelemek tez projemiz
çerçevesinde teknik sebepler yüzünden olanaklı görülmediğinden, tezimizin
kapsamını onun edebî anlayısında değisimin görülmeye basladığı 1919
yılıyla sınırladık. Çalısmamızın Birinci ve ana bölümünde, yazarın ilk 16
romanı (1889-1919), Eserin Tanıtımı, Eser Hakkında, Özet, Yapı, Tema, Dil
ve Anlatım ve Anlama ve Yorum baslıkları altında yapısalcı bir yöntemle tek
tek incelenmistir.
Özellikle Birinci Bölüm'ün Yapı baslığı altında bütün unsurların olay
örgüsündeki islevleri tespit edilmeye çalısılmıs ve olay örgüsünden hareketle
romanların temaları bulunmustur. Bu çözümleyici inceleme sonucunda
yazarın roman anlayısında büyük ölçüde üstat olarak gördüğü Ahmed Midhat
Efendi'nin etkisinin görüldüğü ve geleneksel anlatı tekniklerini asla terk
etmediği ortaya çıkmıstır.
İkinci Bölüm'de, on altı romanın panoramik bir bakısla ortak yapı,
tema ve anlatım özellikleri tespit edilmis ve bazı sonuçlara ulasılmıstır.
Tezimizin bu bölümünde, yanlıs Batılılasma sorunu, halk arasındaki batıl
inanıslar ve kadın sorunları gelenek ve modernite gerilimi bağlamında ele
alınmıstır.
Tezimizi Sonuç bölümünde, önceki kısımlarda ele alınan konular daha
genel bir bakısla değerlendirilmistir. Buna göre Hüseyin Rahmi Gürpınar,
yasadığı devrin sanat anlayıslarına bağlı kalmadan, kalsik Türk edebî
geleneğiyle Batılı bir tür olan romanın aldığı yeni sekilleri bir arada kotaran,
bütün bunları yaparken de genis halk kitlelerini geri kalmıslıktan kurtararak
onları yüksek bir felsefeye çekmeki temel gaye olarak gören özgün bir
sanat anlayısını benimsemistir.In this dissertation, Hüseyin Rahmi Gürpınar's novels written during 1889-
1919 are analysed. In the dissertation, Gürpınar's novels up until the year
1919 ara analysed. The study consists of two main parts: The first part, The
Structural Analysis of Gürpınar's Sixteen Novels; and the second part,
Common Structures, Theme, Language and Narration among the Sixteen
Novels.
The novels of Gürpınar (1864-1944) who started writing during the
late Tanzîmat (Re-organization) Period and continued writing until his death,
depict the social realities of his era. Gürpınar's novels display a documentary
character, and reflect the cultural changes in İstanbul after the Tanzîmat
period. Gürpınar's novels which are in a way social history of his period, are
written with quite an ideosyncratic style, and they have been considered
classical works since then.
It should be noted that the dissertation is not a biographical work, and
therefore the details of the author's life is not covered in the study. In the
Introduction of the dissertation, the following are mentioned: The
development of the Turkish novel until Gürpınar; Gürpınar's literary position
vis-a-vis his contemporaries and his particular 'literary realism'.
In the dissertation, it has not been possible due to technical reasons,
to analyse all of the 41 novels of Gürpınar, and the dissertation is confined to
the author's novels written until the year 1919, when in fact the author
started to have a certain shift in his literary outlook. In the first part of
dissertation, which is the main part, the first 16 novels of Gürpınar are
analysed with a structuralist aproach under the titles of About The
Dissertation, Introduction to the Work, Summary, Structure, Theme,
Language and Narration, Comprehension and Interpretation.
In the Structure section of the first part, literary elements such as,
time, place, and characters are analysed as to how they contribute to the
plot; as a result of the structuralist analysis, it is concluded that, Gürpınar
followed his literary master Ahmed Midhat, and that Gürpınar never gave up
the narration techniques of the classical novel.
In the second part, the common and overarching structures, themes
and narrative qualities of the 16 novels are exposed with a panoramic view,
and some general conclusions are reached. In this part of the dissertation,
the issues of mischievous westernisation, superstitions among the people,
and the women's issues are depicted in the context of the tension between
tradition and modernity.
In the conclusion of the dissertation, the main arguments are
paraphrased, and it is concluded that Gürpınar, without following his milleau's
literary conventions reached in his novels an original synthesis between
clasical Turkish literary legacy and western novel. While doing so, Gürpınar
pursued the goal of saving his country's people from backwardness and
lifting them up to high civilization and sublime philosophy
- …
