17 research outputs found
O prawidłach rządzących z państwami– uwagi na marginesie książki Jamesa C. Scotta.
Get PDFThe author discusses James C. Scott’s Against the Grain, emphasizing its value for studying the origins and mechanisms of early states. Drawing on interdisciplinary research, Scott argues for the fundamental role of grain in forming taxation systems and depicts the state as an oppressive structure. The reviewer highlights that Scott’s concepts—such as “barbarians,” tribute, and “secondary primitivism”—can also be effectively applied to the analysis of early modern historical phenomena.Autor omawia książkę Jamesa C. Scotta Jak udomowiono człowieka, podkreślając jej znaczenie dla badań nad genezą państw i ich funkcjonowaniem. Scott, opierając się na interdyscyplinarnych ustaleniach, dowodzi kluczowej roli zboża w powstawaniu struktur podatkowych oraz opisuje państwo jako system opresji. Recenzent wskazuje, że proponowane przez Scotta ujęcia – dotyczące m.in. „barbarzyńców”, haraczu czy „wtórnego prymitywizmu” – można skutecznie zastosować także do analizy zjawisk nowożytnych
Newer Hollywood, Newer Quality, Newer Speed: On the Late Work of Tony Scott
No full textPrzedmiotem niniejszego artykułu jest późna twórczość angielskiego reżysera Tony’ego Scotta. Wykorzystując teorie francuskiego urbanisty Paula Virilio, autor analizuje, w jaki sposób w omawianych filmach przedstawiane są klasy społeczne, oraz przybliża relację filmów z prędkością. Obrazy Scotta odzwierciedlają rzeczywistość przełomu wieków – jej rosnące tempo, intensywne wykorzystanie „maszyn widzenia” oraz rozwój cyfrowych technik nadzoru. To właśnie te idee zajmowały centralne miejsce w projektach reżysera – zarówno na poziomie fabularnym, jak i wizualnym – co czyniło je kluczowymi dla jego hiperaktywnego, kinetycznego stylu.This article explores the late work of English director Tony Scott. Drawing on the theories of French urbanist Paul Virilio, the author analyzes how these films portray social classes and their relationship to speed. Scott’s films reflect the realities of the turn of the century – marked by increasing speed, the extensive use of “vision machines,” and the rise of digital surveillance technologies. These themes occupy a central place in Scott’s projects – both narratively and visually – defining his hyperactive, kinetic style
The relationship between overall quality of life and its subdimensions was influenced by culture:analysis of an interational database
No full text‘Black Monday’ and the ‘Chain of Light’: The infrapolitics of civic resistance in Poland
Get PDFCelem artykułu jest antropologiczna analiza wydarzeń, które miały miejsce w Polsce w 2016 i 2017 roku. Były to masowe protesty obywatelski przeciwko polityce rządu. Inaczej niż w większości opracowań socjologicznych i politologicznych, autor proponuje interpretować je w kategorii działań infrapolitycznych. W tym celu odwołuje się pojęcia ‘infrapolityka’, zaproponowanego
niegdyś przez Jamesa Scotta, i przygląda się temu, czy i na ile można ją wykorzystać do interpretacji opisywanych wydarzeń.The aim of the article is an anthropological analysis of the events that took place in Poland in 2016 and 2017. These were massive civil protests against government policy. Unlike most sociological and political science studies, the author proposes to interpret them in the category of infrapolitical actions. To thet end he refers to the concept of ‘infrapolitics’, once propouned by James Scott, and examines whether and to what extent it can be used to interpret the described events
Transgression and Discrimination: Artificial Women in Science-Fiction Cinema
No full textArtykuł jest poświęcony problemowi seksualizacji postaci kobiecych w filmach science fiction. Odwołując się do teorii gatunków, feministycznej i psychoanalitycznej refleksji nad filmem oraz wyników badań z zakresu psychologii społecznej i neurobiologii, autorka stara się naświetlić możliwe przyczyny i konsekwencje niezwykle popularnego w zachodniej kulturze, choć jawnie dyskryminującego sposobu obrazowania kobiet i kobiecości. W tym celu dokonuje charakterystyki zarówno poszczególnych dzieł filmowych (m.in. Metropolis Fritza Langa, Łowcy androidów Ridleya Scotta i Pod skórą Jonathana Glazera), jak i wciąż powracających w kinie, określonych narracji kulturowych, a także specyficznych wątków i motywów. Autorka odnosi się również do wybranych dzieł literackich o podobnej tematyce, wskazując w ten sposób duży potencjał reprodukcyjny interesującej ją perspektywy, w której zbiegają się w istocie dwa pozornie odrębne zjawiska: transgresja i dyskryminacja.The article discusses the problem of sexualization of female characters in science-fiction films. The author refers to genre theory, feminist and psychoanalytic film theory, as well as research results in social psychology and neuroscience, trying to elucidate the possible causes and consequences of an overtly discriminating way of depicting women and femininity that is very common in Western culture. With this aim in mind, she characterises selected individual films (e.g. Metropolis by Fritz Lang, Blade Runner by Ridley Scott and Under the Skin by Jonathan Glazer), as well as proposing an analysis of recurring cultural narratives and specific motifs symptomatic of cinema. The author also refers to some works of science-fiction literature, indicating a big reproductive potential lying in the perspective presented, in which two apparently different phenomena – transgression and discrimination – converge
Postać gapia w powieści historycznej XIX wieku : Walter Scott, Victor Hugo, Alessandro Manzoni
No full textW powieści historycznej XIX wieku badaud jest czymś więcej niż postacią literacką. Jest metaforą klasy niższej, miejskiej masy, niepodzielnego tłumu, który w okresie powstawania lub umacniania się europejskich państw narodowych nie osiągnął jeszcze pełni świadomości swej historycznej roli. Jest to metafora mieszkańca miasta, ograniczającego się tylko do patrzenia na doniosłe wydarzenia, które wyznaczają jego los, lub też reaguje na nie instynktownie, nie rozumiejąc ich ani na płaszczyźnie moralnej ani intelektualnej. Aby uzasadnić tę tezę, autor artykułu analizuje niektóre dzieła Waltera Scotta, Victora Hugo i Alessandra Manzoniego - reprezentujące odpowiednio powieść historyczną angielską, francuską i włoską - stosując przy tym narzędzia teoretyczne wypracowane przez György’a Lukácsa.In the historical novel of the nineteenth century the badaud is more than a literary figure. It is a metaphor for a lower class, an urban mass, an indistinct crowd that, in a time when the European nation-states emerge or consolidate, has not yet gained full consciousness of its historical role. It is a metaphor of a citizen who merely watch the momentous events that mark his destiny, or react to them instinctively, without understanding them on a moral and intellectual level. To support this thesis, the author of the article analyzes some of the works of Walter Scott, Victor Hugo, and Alessandro Manzoni - representing, respectively, the English, the French, and the Italian historical novel - by making use of the theoretical tools developed by Georg Lukacs.Nel romanzo storico dell’Ottocento il badaud è più di una figura letteraria. È metafora di un ceto popolare, di una massa urbana, di una folla indistinta che, in un frangente in cui si formano o si consolidano gli stati nazionali europei, non ha ancora acquisito piena coscienza del proprio ruolo storico. È metafora di un cittadino che si limita a guardare gli avvenimenti epocali che segnano il suo destino, o che reagisce ad essi istintivamente, senza comprenderli sul piano morale e intellettuale. Per supportare questa tesi, l’autore dell’articolo analizza alcune opere di Walter Scott, Victor Hugo e Alessandro Manzoni - in rappresentanza, rispettivamente, del romanzo storico inglese, francese e italiano - avvalendosi degli strumenti teorici elaborati da György Lukács
Rewolucyjne zmiany świadomości chłopstwa ukraińskiego w okresie reżimu bolszewickiego w latach 20-tych i 30-tych XX wieku (według paradygmatu J. Scotta)
No full textThe paper focuses on the political factor of Stalin’s totalitarian regime formed in the industrial society as a means of destruction of the traditional self-consciousness of Ukrainian peasants in the 1920–30s. Basing on recent works of Ukrainian experts on rural studies, Andrew Wilson, and first and foremost the US scholar James C. Scott, the author follows four aspects of the political influence that caused a comparatively significant change of the rural inhabitants’ self-consciousness. According to the paradigm of J. Scott, the experience of implementing high modernism appeared unnatural for Ukraine’s rural areas, in particular because it ignored such an important aspect as the religiousity of people, which was able to evolve and was not bound to disappear
Kiedy zakończyła się Ostatnia Wieczerza? Polemizując z tezą S. Hahna
No full textThe article is a polemic with S. Hahn’s thesis that the fourth cup of the
Last Supper was the tasting of vinegar / tart wine by Jesus hanging on the cross. The
author of the article outlines the scheme of the ritual of the paschal meal, assuming
that during the paschal meal Jesus instituted the sacrament of the Eucharist. Then
he presents the hypothesis of Scott Hahn, which in turn was criticized. The author
also presents an alternative hypothesis according to which the fourth cup of the Last
Supper is to be drank in the eschatological kingdom of God.Artykuł stanowi polemikę z tezą S. Hahna, że czwartym kielichem
Ostatniej Wieczerzy było skosztowanie przez Jezusa wiszącego na krzyżu octu /
cierpkiego wina. Autor artykułu nakreślił schemat rytuału uczty paschalnej, przyjmując, że właśnie podczas uczty o charakterze paschalnym Jezus ustanowił sakrament
Eucharystii. Następnie przedstawił hipotezę Scotta Hahna, która z kolei została poddana krytyce. Autor zaprezentował także hipotezę alternatywną, według której Jezus
wychyla czwarty kielich Ostatniej Wieczerzy w eschatologicznym królestwie Bożym
Zaproszenie na dobre ścieżki
Get PDFThe author discusses new books by three Indigenous American writers – N. Scott Momaday, Richard Wagamese, and Clayton Thomas-Müller – pointing out that they share a common theme. These books address issues related to Indigenous philosophy and reflections on the relationship between humans and nature. In his conclusion, the author suggests that the reviewed books help readers to understand the principles of the Indigenous worldview by emphasizing qualities such as mindfulness, sensitivity, and humility.Autor omawia nowe książki trzech tubylczoamerykańskich pisarzy - N. Scotta Momadaya, Richarda Wagamese oraz Claytona Thomasa-Müllera - wskazując, że łączy je wspólna tematyka. Dotyczą one bowiem kwestii związanych z tubylczą filozofią oraz refleksją dotyczącą relacji człowieka z naturą. W konkluzji autor sugeruje, że recenzowane książki ułatwiają czytelnikom zrozumienie reguł tubylczego świata, poprzez zwrócenie uwagi na cechy, takie jak uważności, wrażliwość i pokora
O potrzebie humanistyki we współczesnej szkole – kilka refleksji
Get PDFThe article points to the need for humanities education in a world dominated by technology. Recalling the dispute between Charles Percy Snow and Frank Raymond Leavis, the author emphasizes that technological development should be responsible for civilization progress while humanities should provide technical achievements with human face with. In the 21st century, with the help of great narratives, people are expected, on the one hand, to attempt to root themselves in the world of the past, interiorize timeless values, give sense to their existence, receive teachings and cautions, and, on the other, a great challenge they face appears to be taming the future, technological spaces and interfaces leading to deeper immersion in virtual environments. In the context of the two visions of the world of tomorrow, that is techno-optimists and techno-pessimists, the author refers to the findings of techno-anthropology. Ridley Scott’s Blade Runner serves as an exemplary material for reflections on the future, with particular emphasis on the relationship between humans and replicants. The final reflections constitute conclusions to the considerations being made.W artykule wskazano na potrzebę edukacji humanistycznej w świecie zdominowanym przez technologię. Przywołując spór między Charlesem Percym Snowem a Frankiem Raymondem Leavisem, autorka podkreśla, że rozwój technologiczny powinien odpowiadać za postęp cywilizacyjny, nauki humanistyczne winny z kolei zapewnić osiągnięciom technicznym „ludzką twarz”. W XXI wieku za pomocą wielkich narracji ludzie z jednej strony mają podejmować próby zakorzenienia w świecie przeszłości, interioryzowania ponadczasowych wartości, nadawania sensu swojemu istnieniu, pobierania nauk i przestróg, z drugiej zaś wielkim wyzwaniem, przed którym stoją, jawi się oswajanie przyszłości, technologicznych przestrzeni i interfejsów wiodących do pogłębionego zanurzenia się w wirtualnych środowiskach. W kontekście dwóch wizji świata jutra: technooptymistów i technopesymistów, badaczka nawiązuje do ustaleń technoantropologii. Materiałem egzemplifikacyjnym dla rozważań o przyszłości czyni film Ridleya Scotta Łowca androidów, w sposób szczególny akcentując związki między ludźmi i replikantami. Refleksje końcowe stanowią konkluzję prowadzonych rozważań
