1,720,999 research outputs found
Зелінська Марія Зенонівна. Комунікативна компетенція молодих носіїв польської мови західних областей України
Get PDFЗелінська Марія Зенонівна. Комунікативна компетенція молодих носіїв польської мови західних областей України. Дрогобич: ПП «ПО́СВІТ», 2018. [Maria Zielińska. Kompetencja komunikacyjna młodych użytkowników języka polskiego zachodnich obwodów Ukrainy. Drohobycz: Wydawnictwo „Posvit”, 2018]. Monografia. Red. naukowy prof. Ałła M. Krawczuk, ss. 288. ISBN 978-617-7624-67-6
Socio- and psycholinguistic aspects of multilingualism (analysis of the linguistic behaviour of the young generation of Poles in Lithuania).
Get PDFThe paper discusses a recent sociolinguistic study on the linguistic awareness of Polish youth from Lithuania, carried out in schools of the Polish national minority in Vilnius. The study involves an analysis and comparison of responses about nationality, mother tongue, situational usage (interactive language use, non-interactive exposure, inner language) as well as knowledge of particular languages. Almost all Poles from Vilnius claim that they understand Russian, Lithuanian and Polish. The findings of the study are discussed in the context of the uniqueness of multilingualism and simultaneous usage of several languages. The research shows that the declaration of the mother tongue is a choice of identity in a multilingual society. At the end of school education, multilingual Poles are users of the Lithuanian language at the level of their native language
Language attitudes of Polish youth in Lithuania.
Get PDFThe aim of this study is to determine the attitudes of Polish youth in Lithuania towards the Lithuanian, Russian, English, and Polish languages. The material has been drawn from qualitative research conducted through questionnaires. In order to summarize the results of the research, 147 questionnaires completed by respondents aged 16–34, who declared Polish nationality, were selected. The survey was done between February 20 and March 3, 2023, via Google Forms. Results of the 2023 attitude survey were compared with those of the 2010 sociolinguistic survey. 98.6% (n = 145) of the young respondents consider Polish to be their mother tongue or one of their mother tongues, which is 18.4% higher than the result obtained in the 2010 survey. Preferences for the most beautiful, the necessary, the most common, and the most prestigious language were compared with the preferences that were described in my article (Geben 2013). Results of the statistical analysis show that Lithuanian is the most frequently mentioned language among the most necessary languages, but English is still the language the most in need for young respondents (63.9%, n = 94). Polish retains its position as the most beautiful language for those whose mother tongue is Polish. Polish has become the most common language for young respondents (67.3%, n = 99), with Russian still in a second place in this category (47.6%, n = 70). The aim of this study is to determine the attitudes of Polish youth in Lithuania towards the Lithuanian, Russian, English, and Polish languages. The material has been drawn from qualitative research conducted through questionnaires. In order to summarize the results of the research, 147 questionnaires completed by respondents aged 16–34, who declared Polish nationality, were selected. The survey was done between February 20 and March 3, 2023, via Google Forms. Results of the 2023 attitude survey were compared with those of the 2010 sociolinguistic survey. 98.6% (n = 145) of the young respondents consider Polish to be their mother tongue or one of their mother tongues, which is 18.4% higher than the result obtained in the 2010 survey. Preferences for the most beautiful, the necessary, the most common, and the most prestigious language were compared with the preferences that were described in my article (Geben 2013). Results of the statistical analysis show that Lithuanian is the most frequently mentioned language among the most necessary languages, but English is still the language the most in need for young respondents (63.9%, n = 94). Polish retains its position as the most beautiful language for those whose mother tongue is Polish. Polish has become the most common language for young respondents (67.3%, n = 99), with Russian still in a second place in this category (47.6%, n = 70)
Su Erelio ir Vyčio ženklais: Lenkijos ir Lietuvos moksliniai ir kultūriniai ryšiai Vilniaus universiteto istorijoje
No full textI. Spuścizna kulturalna Rzeczypospolitej obojga narodów. "Postanowienie Rzeczypospolitej Obojga Narodów" - komentarz filologiczny do aktu unii lubelskiej roku 1569 / Stanisław Dubisz ; Remigijaus Korvin Kosakovskio (1730-1780) laiškai Vilniaus universiteto bibliotekoje / Veronika Girininkaitė ; O seraficznej strzale Teresy i Michałowej tarczy. Wiersz ks. Dominika Zabłockiego OP z okazji imienin hrabiny Teresy Barbary z Radziwiłłów Pacowej (1767) / Regina Jakubėnas ; Sugretinus Mikalojaus Daukšos (1595) ir jo lenkiškąjį originalą: onomatema ir jos atitikmenys / Jūratė Pajėdienė ; Wilno i Połock. Dwa ośrodki kultury polskiej na progu XIX wieku / Andrzej Romanowski ; Trockie akta sądowe z lat 1660-1661: charakterystyka typologicznai językowa / Viktorija Ušinskienė -- II. Wielkie Księstwo Litewskie w badaniach XIX wieku. Kompetencje poliglotyczne Adama Mickiewicza / Helena Błazińska ; Archeologia mowy. Język jako świadectwo dziejów Litwy w rozprawie Franciszka Ksawerego Bohusza "O początkach narodu i języka litewskiego" / Olaf Krysowski ; Szanse i perspektywy edukacji. Z zapisków Wilhelminy Zyndram-Kościałkowskiej / Dawid Maria Osiński ; XIX amžiaus Lenkijos ir Lietuvos pilietinio pasipriešinimo refleksijos dailėje: Kanutas Ruseckas ir Vincentas Smakauskas / Vaida Ragėnaitė ; Wybrane kulturowo-społeczne aspekty adaptacji zorientowanej na odbiorcę (na podstawie przekładu "Szkiców węglem" Henryka Sienkiewicza na język litewski) / Inesa Szulska ; Zakątki Wielkiego Księstwa Litewskiego we wczesnych felietonach Elizy Orzeszkowej / Iwona Wiśniewska -- III. W kręgu Uniwersytetu Stefana Batorego - w stulecie założenia. Otwarcie uniwersytetów w Wilnie i w Warszawie po I wojnie światowej w świetle współczesnych relacji / Grzegorz P. Bąbiak ; Stanisław Pigoń i Manfred Kridl. Dwie koncepcje badań literackich na USB / Tadeusz Bujnicki ; W kręgu tradycji filomackiej w międzywojennym Wilnie: "Wiwlasy" Edwarda Walewskiego (1926) i gazetka "Filomatka" (1929) / Irena Fedorowicz ; Kartka z dziejów Uniwersytetu w Wilnie - wybrane wątki biograficzne / Elżbieta Janus ; Profesor Mieczysław Limanowski o Wilnie i dziedzictwie kulturalnym Wielkiego Księstwa Litewskiego / Maria Kalinowska ; "Ateny litewskie". Ludwika Janowskiego wersje dziejów Uniwersytetu Wileńskiego / Urszula Kowalczuk ; Мариан Здзеховский и русские студенты Университета Стефана Батория в Вильно / Pavel Lavrinec ; Ferdynand Ruszczyc, Jan Bułhak i Uniwersytet Wileński / Beata K. Obsulewicz ; Uniwersytet Wileński i jego pracownicy w korespondencji polskich językoznawców Kazimierza Nitscha i Antoniny Obrębskiej-Jabłońskiej / Elżbieta Smułkowa -- IV. Interpretacja przestrzeni z perspektywy XX i XXI wieku. Kresy Pierwszej i Drugiej Rzeczypospolitej, czyli próba uważnej lektury pewnej mapy. Rozważania nad współczesnym dyskursem kresowym / Paweł Bukowiec ; (Nie)Zapomniane "Podania i legendy wileńskie" Władysława Zahorskiego / Teresa Dalecka ; O znaczeniu koncepcji kultury pamięci w badaniach miejskich (wileńskie studium przypadku) / Małgorzata Kasner ; Rola polskich pisarzy z Litwy w rozwoju polsko-litewskich relacji literackich w XXI wieku / Paweł Krupka ; Litewscy reżyserzy czytają "Dziady" / Maria Makaruk -- V. Pogranicze kulturowo-językowe. Regionalizmy kresowe w socjolekcie młodzieży polskiego pochodzenia w Wilnie / Mirosław Dawlewicz ; Stosunek do języka polskiego młodzieży polskiej mieszkającej w Ejszyszkach / Kinga Geben, Aneta Borisewska ; Założenia "Normatywnego słownika polskich nazw miejscowych z obszaru Litwy" / Halina Karaś ; "Liankialis" oraz "Litwiak". Zarys antroponimii na podstawie inskrypcji nagrobnych na południowych krańcach Wileńszczyzny i Lubelszczyzny / Irena Kulik ; Polskie zamawiania lecznicze w zbiorze rękopisów zamawiań litewskich / Tatjana Vologdina.VU Filologijos fakulteto polonistų parengtame mokslinių darbų rinkinyje publikuojami analitiniai straipsniai, skirti lietuvių-lenkų kultūriniams ir moksliniams ryšiams, minint 450-ąsias Liublino unijos, 440-ąsias Vilniaus akademijos įsteigimo bei 100-ąsias Stepono Batoro universiteto atkūrimo jubiliejus. Lietuvos ir Lenkijos mokslo įstaigų literatūrologai, kalbininkai ir kultūros tyrinėtojai siekia atskleisti plačią šios problematikos panoramą pradedant XVI a. ir baigiant dabartiniu etapu. Rinkinį sudaro 5 teminės dalys: Abiejų Tautų Respublikos kultūrinis palikimas; Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės tradicija XIX amžiaus tyrinėjimuose; Stepono Batoro universiteto veiklos aspektai; Erdvės interpretacija XX ir XXI amžių perspektyvoje; Kultūrinio ir kalbinio paribio aspektai. Reikšminiai žodžiai: Lietuvos Didžiosioji Kunigaikštystė; Abiejų Tautų Respublika (ATR; Rzeczpospolita Obojga Narodów; Žečpospolita; Sandrauga; Polish-Lithuanian Commonwealth); Kultūra; Literatūra; Kalba; Vilniaus universitetas (VU; Vilnius University); Lithuania; Culture; Literature; Languag
Funkcje urbanonimów w felietonach Czesława Jankowskiego
Get PDF[статья и аннотация на польском, аннотации на английском и литовском языках]
Podstawę materiałową moich rozważań stanowi 150 urbanonimów wyekscerpowanych z 55 felietonów z cyklu “Przechadzki po Wilnie” Czesława Jankowskiego (1857–1929). Zostały one podzielone według pięciu funkcji tekstotwórczych. Onimy użyte w felietonach pełnią różne funkcje, nie tylko funkcję lokalizacyjną, wskazującą na miejsce akcji. W analizie szczególnie podkreślam funkcję identyfikacyjną (charakteryzującą) nazw własnych w wyrażaniu tożsamości piszącego. W felietonach wystąpiły nazwy nacechowane emocjonalnie (o funkcji metaforycznej oraz aluzyjnej), ukazujące stosunek mówiącego do obiektu oraz kształtujące stosunek czytelnika do obiektu, przypisujące obiektom miejskim wartości symboliczne. Wyekscerpowałam też onimy o funkcji kompozycyjnej — tworzące narrację i kreujące językowy obraz Wilna. Odbiorca felietonów, analizując konkrety topograficzne, może zrekonstruować zarówno świat przedstawiony w realiach historycznych, jak i wizję autorską miasta felietonisty stworzoną w ramach gatunku tekstu oraz zrozumieć jego stosunek do rzeczywistości.
Urbanonimų funkcijos Česlovo Jankovskio feljetonuose
Straipsnyje siekiama išsiaiškinti, kokias funkcijas atlieka žymaus lenkų poeto ir publicisto Česlovo Jankovskio (Czeslawo Jankowskio, 1857–1929) feljetonuose „Pasivaikščiojimai po Vilnių“ (1924–1927) pavartoti urbanonimai. Tyrimo medžiaga – feljetonuose aptikti 150 gatvių, aikščių, miesto rajonų, pastatų ir kitų Vilniaus miesto objektų pavadinimai. Straipsnyje naudoti aprašomasis ir interpretacinis metodai. Urbanonimai analizuojami išskiriant (1) lokalizacinę (referencinę), (2) identifikacinę (charakterizuojamąją), (3) metaforos, (4) aliuzijos kūrimo ir (5) kompozicinę (stilistinę) funkcijas. Publicistiniame tekste pavartoti vietovardžiai leidžia lokalizuoti aprašomus įvykius ir apibūdinti autoriaus požiūrį į apibūdinamus objektus. Skaitytojas gali atkurti autoriaus pasaulio viziją, suprasti urbanonimais kuriamas metaforas ir aliuzijas bei urbanonimų vartojimą dėl teksto žanro ypatumų.
Reikšminiai žodžiai: tikrinių žodžių funkcijos, urbanonimai, Czeslaw Jankowski, Vilnius, XX a. pradži
Językowy obraz Wilna w felietonach Czesława Jankowskiego „Przechadzki po Wilnie”
Get PDFThe linguistic view of Vilnius in the feature articles Przechadzki po Wilnie “Strolling around Vilnius” by Czesław JankowskiThis article aims to reconstruct the linguistic image of Vilnius created by a famous columnist Czesław Jankowski. Visions of Vilnius that the columnist perceived as terrain landscape, province, child, residents of Vilnius well-known people and an assemblage of people, place of the city’s authorities clerk are presented. Names of the streets, objects, people present in the text make the special saturation of picturesqueness and emotions manifest itself in the profile of Vilnius as a terrain and Vilnius as residents of Vilnius. Positively and ironically marked epithets defining the city are described.The linguistic view of Vilnius in the feature articles Przechadzki po Wilnie “Strolling around Vilnius” by Czesław JankowskiThis article aims to reconstruct the linguistic image of Vilnius created by a famous columnist Czesław Jankowski. Visions of Vilnius that the columnist perceived as terrain landscape, province, child, residents of Vilnius well-known people and an assemblage of people, place of the city’s authorities clerk are presented. Names of the streets, objects, people present in the text make the special saturation of picturesqueness and emotions manifest itself in the profile of Vilnius as a terrain and Vilnius as residents of Vilnius. Positively and ironically marked epithets defining the city are described
Język polski w krajobrazie językowym Wilna
Get PDFThe Polish Language in the Linguistic Landscape of Vilnius
The aim of this article is to analyse the use of Polish-language signs in public space in Vilnius and to identify the reasons for the presence or, conversely, absence of Polish in the linguistic landscape of Vilnius in 2022. The subject of the study is inscriptions in Polish found in public space in the Old Town in Vilnius. As a result of the exploration carried out from December 2021 to May 2022, 52 photos of inscriptions in Polish were taken. The signs were analysed using the method adopted in the study of the linguistic landscape. They were classified according to their linguistic specificity into (1) monolingual, (2) polyphonic and (3) mixed signs. Apart from this, they were also classified into public and private ones. The specificity of the functioning of the Polish language in Vilnius is that it functions in speech rather than writing. Poles from Vilnius are multilingual and use several languages alternately. The willingness to remain anonymous by assigning oneself to the majority of society speaking a more prestigious language means that informal inscriptions (e.g. graffiti) are not created in Polish. Information signs in languages other than Lithuanian are not seen by the respondents as necessary, and their installation is effectively hampered by the system of administrative penalties.
Język polski w krajobrazie językowym Wilna
Celem artykułu jest analiza użycia polskich znaków językowych w przestrzeni publicznej w Wilnie i znalezienie odpowiedzi na pytanie, jakie są przyczyny obecności lub nieobecności języka polskiego w krajobrazie językowym Wilna w roku 2022. Przedmiotem badań są napisy w języku polskim znalezione w przestrzeni publicznej na Starówce wileńskiej. W wyniku eksploracji prowadzonej od grudnia 2021 do maja 2022 roku zgromadzono 52 zdjęcia napisów, na których występuje język polski. Znaki zostały zanalizowane metodą przyjętą w badaniach krajobrazu językowego, podzielono je według specyfiki językowej na znaki: (1) jednojęzyczne, (2) polifoniczne oraz (3) mieszane. Ponadto podzielono znaki na publiczne i prywatne. Specyfiką funkcjonowania języka polskiego w Wilnie jest jego forma mówiona, mieszkańców cechuje wielojęzyczność oraz naprzemienne użycie kilku języków. Chęć pozostania anonimowym, przypisania siebie do większości społeczeństwa mówiącej bardziej prestiżowym językiem wpływa na to, że nie powstają napisy nieformalne (np. graffiti) w języku polskim. Tablice informacyjne w innych językach niż litewski nie są postrzegane przez respondentów jako konieczne, w dodatku ich instalowanie skutecznie jest hamowane przez system kar administracyjnych
Pozdrawiam ze świętem! ( Merry Christmas!) On greetings in the Polish language in Vilnius
No full textThis paper deals with differences in the code of politeness in the Polish language found in Lithuania. I have identifi ed expressive acts of speech (greetings, congratulations) in local Polish saturated with Russian and Lithuanian patterns. They are in use even among those Poles who speak standard Polish on an everyday basis. Lithuanian and Russian syntax templates that appear in the context of offi cial or semi-offi cial formal speech are also used in the written form of the Polish language in Lithuania (e.g. Pozdrawiam ze Świętem (Merry Christmas), where the Polish standard is Wesołych Świąt). The notion “cultural scenarios of thinking” is used while analysing the content of such speech acts. I indicate the diffi culty of learning the code of politeness in schools: the examples for my material were collected from websites of Polish secondary schools in Lithuania and other places of offi cial Polish discourse where deviations from the standard Polish code of politeness are detected. It can be stated that Poles in Lithuania express their greetings in Polish by using forms of politeness from the Russian and Lithuanian languages
- …
