90 research outputs found
O recepcji twórczości Georga Trakla w poezji czeskiej
No full textAutor tekstu bada związki pomiędzy poezją austriackiego poety Georga Trakla (1887–1914), przedstawiciela ekspresjonizmu, a czeską literaturą – przede wszystkim poezją. Twórczość Trakla miała wpływ na rozwój współczesnej poezji czeskiej za pośrednictwem tłumaczeń Bohuslava Reynka. Poezja czeska lat trzydziestych dwudziestego wieku stała pod znakiem pesymizmu. Motywami przewodnimi były śmierć, rozkład, niepokój, spustoszenie i strach. Jedną z przyczyn powstania takiej atmosfery było tłumaczenie na język czeski poezji Georga Trakla, która następnie popularyzowana była przez Františka Halasa. Konkretne, wyraźne przejawy jego wpływów można znaleźć już w twórczości Bohuslava Reynka, przede wszystkim jednak pojawiają się one w dwóch tomikach Františka Halasa. Poetyka Trakla pozostawiła również ślad w twórczości Františka Hrubína, Viléma Závady i Jana Zahradníčka, u każdego z nich w różnym stopniu. W latach sześćdziesiątych echa twórczości Trakla można odnaleźć przede wszystkim w poezji Zbyňka Hejdy.The author of the study examines the relation between the poetry of the Austrian expressionist Georg Trakl (1887–1914) and Czech literature, especially poetry. Trakl‘s work in translations by Bohuslav Reynek has affected the development of the modern Czech poetry. The thirties of the twentieth century in the Czech poetry are marked by pessimism, motifs of death, decay, frustration and fear. Trakl´s poetry translated into Czech was a contributory cause of this atmosphere. We can already find specific and significant manifestations of its influence in the work of Bohuslav Reynek, and in the first two collections of František Halas. In varying degrees, they have left traces in the poetry of František Hrubín, Vilém Závada and Jan Zahradníček. The echoes of Trakl's poetry can also be read in the sixties by poet Zbyněk Hejda.
Egzemplarz drugiego wydania „De humani corporis fabrica” Andreasa Vesaliusa (Bazylea 1555) w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej w Cieszynie. Część I. W zbiorach Ezechiasa i Georga Reichów (II połowa XVI wieku – początek XVII wieku)
No full textThe author has attempted to trace the provenance of a copy of the second edition of De humani corporis fabrica by Andreas Vesalius (Basel, 1555), which is located in the Cieszyn Library. In the course of the research it was established that this volume belonged to at least three people: the ducal court doctor and professor of medicine at the University of Greifswald Ezechias Reich (1532–1572); his son, a doctor of law and assesor at the Reichskammergericht in Speyer Georg Reich the younger (1568–1616/1620), and then from 1802 to Leopold Jan Szersznik, a social activist and historian from Cieszyn, and the founder of the public library in Cieszyn.De humani corporis fabrica w zbiorach polskich. Charakterystyka księgozbioru i życiorys Georga Reicha starszego. Życiorys pierwszego właściciela cieszyńskiego egzemplarza De humani corporis fabrica — Ezechiasa Reicha (1532–1572). Życiorys pierwszego spadkobiercy egzemplarza — Georga Reicha młodszego (1568–1616/1620)
"Idiom Hansa-Georga Gadamera w refleksji muzykologicznej"
No full textRozprawa jest próbą odpowiedzi na pytanie o obecność języka pojęć Hansa-Georga Gadamera w refleksji muzykologicznej drugiej połowy dwudziestego wieku. Tytułowa refleksja odnosi się nie tylko do rozważania i analizy charakterystycznych dla nauki o muzyce, która zbiorczą nazwę „muzykologii” zawdzięcza późnemu dziewiętnastemu stuleciu. Obejmuje ona również muzyko-logię, to znaczy stanowi wypowiedź zainspirowaną rozważaniami Gadamera, w których wyzyskuje się przejętą od starożytnych Greków koncepcję „logosu” z wielością jego równoprawnych znaczeń w postaci języka, rozumu, myśli, pojęcia i prawa. Refleksja muzyko-logiczna dotyczy w równej mierze muzyki języka i języka muzyki, zakładając pewne podobieństwo sztuki dźwięków do języka, w tej ostatniej pozbawionego wprawdzie słownika, ale rządzącego się swoiście pojmowaną logiką. Wspólnym mianownikiem hermeneutyki filozoficznej i muzykologii jest hermeneutyczny zwrot pod znakiem języka, będący wynikiem antypozytywistycznego przełomu w nauce. Filozofię Hansa-Georga Gadamera – wychodzącą z założenia, że język tworzy warunek możliwości poznania – zdominowuje muzyka języka. Ustalenie tego, jaką rolę odgrywa jednak w hermeneutyce filozoficznej język muzyki, jest wynikiem analizy „muzycznych” fragmentów „Prawdy i metody” oraz esejów traktujących „explicite” o sztuce dźwięków, jak również analizy tych Gadamerowskich prac czy ich fragmentów, które są przydatne w mówieniu o muzyce. Muzykologia jest na kartach rozprawy reprezentowana przez Thrasybulosa Georgiadesa i Hansa Heinricha Eggebrechta, uosabiających odpowiednio wiedzę typu „sophia” oraz wiedzę typu „phronesis”. Przypadek Georgiadesa nie potwierdza zasadności mówienia o recepcji filozofii Gadamera, ale wprost przeciwnie potwierdza zasadność mówienia o wpływie autora „Nennen und Erklingen” na ostateczny kształt filozofii twórcy „Prawdy i metody”. Istnienie Gadamerowskiego idiomu daje się za to wykazać nie tylko na gruncie Eggebrechta, lecz także Wilfrieda Gruhna, odwołującego się zarówno do Gadamera, jak i do Eggebrechta. Wartym odnotowania przypadkiem jest reprezentujący muzykologię amerykańską polski uczony Karol Berger, u którego – podobnie jak u Eggebrechta – występują wszystkie najważniejsze pojęcia Gadamerowskie. Zatem mówi się tam nie tylko o języku i rozumieniu, lecz także z jednej strony o czasie jako warunku dziejów, z drugiej zaś o czasie jako warunku muzyki. Z punktu widzenia recepcji hermeneutyki filozoficznej w dwudziestowiecznej muzykologii niemieckiego obszaru językowego osobny przypadek stanowi austriacki muzyk Nikolaus Harnoncourt, którego refleksja wpisuje się w hermeneutyczny kontekst filozofii Hansa-Georga Gadamera. Choć w pismach teoretycznych Harnoncourt nie powołuje się na Gadamera, z odwołującymi się do niemieckiego hermeneuty muzykologami – Wilfriedem Gruhnem, Carlem Dahlhausem czy Hansem Heinrichem Eggebrechtem – łączy go brak deklaracji hermeneutycznych. Zgodnie z otwartym i dialogowym charakterem filozofii Gadamera przedstawiona rozprawa ujmuje jego poglądy na sztukę dźwięków w szerszej perspektywie hermeneutyki (P. Ricoeur, L. Pareyson) oraz polskiej filozofii (R. Ingarden, W. Tatarkiewicz) i muzykologii (Z. Lissa, M. Piotrowska). Pozytywna odpowiedź na pytanie postawione w tytule pracy – a stanowiące jej hipotezę – zamyka dyskusję nad tym, „że” jest i otwiera dyskusję nad tym, „jaka” jest właściwość języka Gadamerowskiej hermeneutyki w muzykologii.This thesis is an attempt to answer the question whether Hans-Georg Gadamer’s idiom is present in musicological reflection of the second half of the twentieth century. Thinking from the title refers not only to consideration and analysis characteristic for scientific study of music, which collective term “musicology” gained in the late ninetieth century. It comprises also musico-logy, i.e. it is statement inspired by Gadamer’s considerations in which he uses Ancient Greeks’ conception of “logos” with it’s multitude equally important meanings: language, reason, thought, concept and law. Musico-logical reflection concerns equally music of language and language of music, assuming certain resemblance of the art of sounds to language, without dictionary but ruled by certain type of logic. The common property of philosophical hermeneutics and musicology is hermeneutical shift guided by language, this shift is the result of antipositivistic breakthrough in science. Hans-Georg Gadamer’s philosophy is based on principle stating that language creates condition of cognition possibility and is dominated by music of language. Identification, what is the role of language of music in philosophical hermeneutics is the result of analysis of “musical” excerpts from “Truth and method”, essays “explicite” pertaining to the art of sounds, and also Gadamer’s works (or it’s excerpts) useful for discussion about music. In this thesis musicology is represented by Thrasybulos Georgiades and Hans Heinrich Eggebrecht, who represent “sophia” knowledge type and “phronesis” knowledge type, respectively. Consideration of Georgiades works hasn’t confirmed his reception of Gadamer’s philosophy. Conversely, this consideration shows influence of “Nennen und Erklingen” author on the final form of “Truth and method” author’s philosophy. However, existence of Gadamer’s idiom is shown not only in works of Eggebrecht but also in Wilfried Gruhn’s works who references to Gadamer and Eggebrecht thought. It is also noteworthy that in Polish scientist Karol Berger’s (representing American musicology) works all critical ideas of Gadamer are present, similarly as in Eggebrecht’s works. So they write not only about language and understanding but also about time as a condition of history and time as a condition of music. From the point of view of philosophical hermeneutics reception by German musicology in the twentieth century, interesting case is Nikolaus Harnoncourt (Austrian musician and conductor). In theoretic publications Harnoncourt doesn’t cite Gadamer’s works and – likewise Wilfried Gruhn, Carl Dahlhaus and Hans Heinrich Eggebrecht, who cited Gadamer’s works – he doesn’t declare hermeneutic point of view. Nevertheless his thought fits well to the context of Hans-Georg Gadamer’s hermeneutic philosophy. Being compatible with open and dialogue character of Gadamer’s philosophy this dissertation discuses his ideas on the art of sounds in the light of wider hermeneutical (P. Ricoeur, L. Pareyson), Polish philosophical (R. Ingarden, W. Tatarkiewicz) and Polish musicological (Z. Lissa, M. Piotrowska) perspective. Positive answer to question (being hypothesis at the same time) stated in the title of the dissertation closes discussion “whether” it is and opens discussion “what” is “like” language's property of Gadamer’s hermeneutics in musicology
Odraz společensko-politické situace v Německu po roce 1918 ve vybraných dílech Georga K. Glasera
No full textDiese Bachelorarbeit beschäftigt sich mit der Entwicklung der Jugend in Deutschland in der Zeit der Weimarer Republik. Der Autor schildert anhand von belletristischen Werken die konkreten Ereignisse der jungen Leute, die ihre Jugendzeit in Erziehungsanstalten verbringen mussten. Die Arbeit gründet auf den Werken von Georg K. Glaser: "Geheimnis und Gewalt" und "Schluckebier und andere Erzählungen". Der Text sollte das Leben und Umstände in den Erziehungsheimen auswerten und zusammenhängende gesellschaftlich-politische Phänomene beschreiben.This bachelor thesis deals with the development of young people in Germany during the Weimar Republic. The author describes specific events of people who had to spend their adolescence in correctional facilities according to individual books´ narratives. The thesis is based on the works of Georg K. Glaser: "Secret and Violence" and "Schluckebier and Other Stories". The text is supposed to describe life and conditions in these institutions and the related socio-political phenomena.Tato bakalářská práce se zabývá vývojem mladých lidí v Německu v období Výmarské
republiky. Autor popisuje podle jednotlivých knižních příběhů konkrétní události lidí, kteří
museli své dospívání strávit ve výchovných zařízeních. Práce se zakládá na dílech Georga K.
Glasera: „Geheimnis und Gewalt“ [„Tajemství a násilí“] a „Schluckebier a jiné povídky“. Text
by měl popsat život a poměry v těchto výchovných domovech a s tím související společensko-
politické fenomény.Fakulta filozofickáPräsentation des Abschlussarbeit
Ziele, Vorgehensweise, Ergebnisse
GutachtenDokončená práce s úspěšnou obhajobo
Rad na ulozi Silvije u predstavi Ljubavi Georga Washingtona
No full textDramska predstava Ljubavi Georga Washingtona izvedena u prostoru Akademije za znanost i umjetnost u Osijeku diplomski je ispit studentice Petre Kraljev. U ovoj predstavi sudjeluje još i
kolegica Petra Dugandžić, a ona je nastala pod mentorstvom doc. art. Jasmina Novljakovića i
sumentorstvom Katice Šubarić. U ovom diplomskom radu studentica Petra Kraljev opisuje proces
kreiranja uloge te analizira sve segmente rada na predstavi. U početku pisanog rada nekoliko
rečenica posvetila je samom autoru teksta Miru Gavranu, te kako je došla do ideje da se bavi baš
njime, te zbog čega joj je zanimljiva ljubavna tematika. Nadalje opisuje fabulu te prelazi na pitanje
koncepta i njezine ideje kako bih voljela uprizoriti ovaj komad. Pitanje vizualnog identiteta,
scenskog prostora, kostima i rekvizita opisuje kao jedno od sredstava koja pomažu u kreiranju
uloge. Obrađuje pitanje pristupa predstavi iz pozicije glumca koji počinje iščitavanjem teksta,
traženjem glavne radnje, te određivanjem glavnih karakteristika svoga lika. Nakon utvrđivanja
potrebnih činjenica počinje se polako graditi uloga koristeći pritom vanjska i unutarnja sredstva.
Mašta, emocionalno pamćenje i drugi alati neizostavni su u glumčevoj kreaciji uloge, te na njih se
glumac uvijek oslanja te njima koristi. Na kraju iznosi zaključak koliko joj je ovaj stvaralački
proces obogatio te da glumačko stvaranje i kreiranje nikada ne prestaje.Drama play “George Washington’s loves”, performed in the Academy of Arts and Culture Osijek, is
the graduation exam of the student Petra Kraljev. Colleague Petra Dugandžić also participates in
this play, and it was created under mentorship of assistent professor Jasmin Novljaković and comentorship
of assistent profesor Katica Šubarić. In this graduation thesis, student Petra Kraljev
describes the process of creating a role and analyses all segments of work on the play. In the
beginning of the written work, she dedicates several sentences to the author of the text, Miro
Gavran, why she chose specifically his opus and why she found a romantic theme interesting.
Furthermore, she describes the plot and turns to the issue of concept and her idea of staging this
piece. She describes the visual identity, the scene, costumes and props as means that help creating
the role. She processes approaching the play from actors’ position, who start by reading the text,
searching the main plot and determining the main features of their character. Once the necessary
facts are established, the role is being slowly built, using external and internal means. Imagination,
emotional memory and other tools are indispensable in actor’s creation of the role, and the actor
always relies and uses them. In the end, she concludes how much this creative process has enriched her and that actor’s
creation never ceases
GEORGA MANCEĻA RAKSTĪBAS PRINCIPI: DARBĪBASPIRMAIS POSMS (LĪDZ 1631. GADAM) : Georg Mancelius’ principles of orthography: the first period (until 1631)
No full textThe article analyses the writing system used by the 17th-century Latvian author Georg Mancelius in his early works (parts of the Lutheran church handbook “Lettisch Vade mecum” published in 1631). It examines the spelling used and suggests dividing the orthographic principles as follows: A phonetic principle, a morphemic principle, a lexically traditional principle, a differentiating principle, a purely grammatical principle, and a lexical-grammatical principle. Only the phonetic principle was explicitly formulated by Mancelius himself; the others were deduced through data analysis.Rakstā analizēta latviešu 17. gadsimta autora Georga Manceļa pirmā darbības posma darbos (1631. gadā izdotās luterāņu baznīcas rokasgrāmatas „Lettisch Vade mecum“ sastāvdaļas) lietotā rakstība, aplūkoti izmantotie rakstības paņēmieni, kā arī noteikti tiem pamatā esošie ortogrāfijas principi. Pirmā posma darbos ir redzami tie galvenie principi, ko Mancelis liek savas uzlabotās rakstības pamatā. Tos rakstā piedāvāts dalīt šādi: fonētiskais princips, morfēmiskais princips, leksiski tradicionālais princips, diferencētājprincips, tīri gramatiskais princips un leksiski gramatiskais princips. No šiem tikai fonētisko principu Mancelis ir pats eksplicīti formulējis, pārējie izsecināti datu analīzes rezultātā.</p
Utopias – where do we go from here? Inspiring ideas for schools of tomorrow
No full textThere are many definitions of Utopia. This chapter aims to aid reflection on Utopias and the ‘Schools of Tomorrow.’ It does not intend to give any final definitions nor commit to one theoretical framework. Instead, it invites the reader to embark on a journey of theorising and co-creating Utopia in educational spaces, within learning and teaching, reflecting on past, future and existing educational practice, philosophy and theory. Considering individual values, unique human perspectives and contexts, the chapter starts an exploration of the authors’ belief in inclusive education and, presents the authors’ idea that there are as many Utopias as there are people in the World
Taming of the „passing” – the theme of death in contemporary literature for children. The therapeutic qualities of selected novels
No full textAutorkę tekstu interesuje literatura kierowana do najmłodszych czytelników poruszająca trudny, nie tylko dla młodego odbiorcy, temat śmierci. W artykule przeprowadzono analizę książek, w których dziecko zderza się ze śmiercią najbliższych mu osób – rodziców: Nieba za domem Gaute Heivolla, Dziewczynki z parku Barbary Kosmowskiej i Ogrodu. Dobrej opowieści na wielki smutek Georga Maaga. Wybrana literatura pełni funkcję terapeutyczną u dzieci borykających się ze stratą ukochanej mamy czy ukochanego taty. Pomaga dzieciom zaakceptować to, co się wydarzyło, a efekt fabuły wzmacniają odpowiednie ilustracje. Analizowane utwory, mimo danych wzorów postępowania po odejściu rodzica, umożliwiają dziecku samodzielne odkrycie sposobu prowadzącego do pokonania lęku związanego ze stratą i ukojenia smutku.The author of the text are interested in literature addressed to the youngest readers, touching important but difficult, not only for the young audience subject about the death. There is analysis of the following books, in which the child collides with the death of his closest persons – parents: Gaute Heivolla, Himmelen bak huset, Barbara Kosmowska Dziewczynka z parku and Georga Maaga Il giardino. In selecting of literature, the author followed the criteria, which were: the impact of the literature on reader`s emotions, therapeutic possibilities, artistic value (literary and graphic) as well as the original presentation of the subject. The author shows how selected books can help the child giving him support, the ability to overcome the fear and hope for the future
The problem of the method in Hans-Georg Gadamer’s philosophical hermeneutics
No full textArtykuł jest wprowadzeniem do problemu metody w refleksji Hansa-Georga Gadamera. Autorka tekstu opisuje stanowisko filozofa, odwołując się do "Prawdy i metody" oraz wybranych esejów, takich jak : tekst i interpretacja, Cóż to jest prawda?, Fakt nauki. Artykuł przedstawia m. in. specyfikę hermeneutyki, krytykę nowożytnej nauki, rozróżnienie pomiędzy metoda a umiejętnością.The article is an introduction to the problem of the method in Hans-Georg Gadamer's thoughts. The author describes philosopher's stance referring to the "Truth and method" and selected essays. The article depict, inter alia, the specific of hermeneutics, the criticsm of modern science and it make a distinction between the method and the ability
“Where a ‘Fragment’ Is More Suited to Be Filmed Than the Whole Play”: “Wozzeck” by Georg C. Klaren
No full textW grudniu 1947 r. na ekranach kin pojawił się pierwszy powojenny niemiecki film będący adaptacją dzieła literackiego – Wozzeck w reżyserii Georga C. Klarena, adaptacja sztuki Georga Büchnera. Nieoczywisty w tym momencie historycznym wybór XIX-wiecznego dramatu, zachowanego jedynie w postaci luźnych, niedokończonych scen, każe zastanowić się nad rozmaitymi kwestiami, począwszy od spraw związanych z samym procesem filmowej adaptacji literatury (na ile reżyser mógł być wierny autorowi, mając do czynienia z utworem niedokończonym? czy fragmentaryczna forma dramatu pomagała czy przeszkadzała w procesie adaptacji?), skończywszy na niejednoznacznej wymowie filmu Klarena (czemu służą liczne w ekranizacji anachronizmy? jaki był sens pokazywania wciąż przytłoczonemu traumą wojny społeczeństwu postromantycznego dramatu?).In December 1947 the world saw the first postwar German film adaptation of a literary work. That was Wozzeck directed by Georg C. Klaren, a film adaptation of a play by Georg Büchner. The choice of the 19th century drama, preserved only in fragments and incomplete scenes, is far from obvious and makes one think about a number of questions, starting with the process of film adaptation of fragmentary work of literature (how far could the director be faithful to the author and the original piece of literature, given its fragmentary and unfinished nature? did the fragmentary character of the play aid or hinder the process of adaptation?), and ending with the ambiguous message of Klaren’s film (what is the purpose of the numerous anachronisms present in the film? what was the point of showing an audience, still traumatised by war, a post-romantic drama?)
- …
