518 research outputs found

    Dìvançe-i İlahiyyat; ديوانچۀ الهيات; İlāhiyyāt-ı Abdì; الهيات عبدى

    No full text
    1. eser : içindekiler : Mesnevi nazım biçimiyle yazılan eserde sırasıyla Silsile-i Bayrâmiyye, Silsile-i Halvetiyye, sikke-i dervişan, ahval-i hilafet, hıdmet-i şeyh ve hurde-i tarikat, makalat-ı meşayih, makalat-i fukara, beyan-ı halvet ve bakıyye-i makalat bölümleri yer almaktadır. 2. ve 3. eser : içindekiler : Eser alfabetik sıraya göre tertip edilmiş mürettep bir divançedir. 1. eser : Ek bilgiler : Bu cilt içinde yer alan Himmet Efendi ve oğlu tarafından yazılan diğer eserler için bkz. 50/II-III. 2. eser : Ek bilgiler : Şairin bestelenen bazı ilahileri için şiirin kenarına not düşülmüştür. Eserin sonunda 34b-35a’da Himmet Efendi’nin tercüme-i hali bulunmaktadır. Ayıca bu cilt içinde yer alan Himmet Efendi ve oğlu tarafından yazılan diğer eserler için bkz. 50/I-III. 3. eser : Ek bilgiler : Eserin sonunda rıka yazıyla 40b-43b’de şairin tercüme-i hali, Sultan Mustafa’nın kendisine gönderdiği hatt-ı hümayun sureti ile Himmet-zade Abdullah Efendi’nin buna cevabı bulunmaktadır. Ayıca bu cilt içinde yer alan Himmet Efendi ve oğlu tarafından yazılan diğer eserler için bkz. 50/II-IIIOriginal scanned with Zeutschel OS 12000C A2 scanner and saved as 300 ppi uncompressed tiffs. Display images generated in CONTENTdm as JP20003 vol. in 1, (15 lines); 27x19,5 c

    An ottoman author from kars to Istanbul: Karslı-zade Cemâleddġn Mehmed Efendi

    No full text
    AN OTTOMAN AUTHOR FROM KARS TO ISTANBUL: KARSLI-ZADE CEMÂLEDDIN MEHMED EFENDİCemaleddin Efendi, “Karsizade” diye bilinir. Süleymaniye müderrislerinden Karslı Hoca Mehmed Efendi‟nin oğludur. ilmiye sınıfında yetişmiş, medreselerde müderrislik yapmış olduğu. Süleymaniye Medresesi bunlardan biridir. Âlim bir kişiydi. Karsî-zade, Karsi-zâde ve Hocazade lakablarıyla anılmıştır. 1836‟da yaptıan Şehzade sünnet düğünleri dolayısıyla alanında ilk defa yazılan Türkçe dinî ve tıbbî kitabına “Me‟dübetü‟l-Hitan” (istanbul, 1252) adÝnÝ vermiĢtir. Sultan II. Mahmud‟a sunulan bu risale, aynı yılda Takvim-i Vekayi‟de basÝlmÝĢtÝr. Daha sonra kadılık mesleğine geçmiş;1837‟de Selânik kadısı olmuştur. Ancak 1839 tarihinde azledilerek istanbul‟a dönmüştür. Ardından Takvîm-i Vekāyi„ musahhihliğine getirilmiştir. 5 yıl boyunca (1840-1845) bu vazifede kalmıştır. Cemâleddin Efendi‟nin Ģöhreti, Takvîm-i Vekāyi„ musahhihliği sonrasında Sultan Abdülmecid‟in emriyle kaleme aldığı “Âyîne-i Zurefâ” (1843) adlı eserinden gelir. Kitabın önemi ise “bu alanda yazılmış ilk eser” olmasından kaynaklanmaktadır. Bursa kadılığın a tayin edilir ancak görev yerine gitmeden İstanbul'da (ö.1845) ölmüştür. Karslı Cemalettin Efendi‟nin tarihçiliği, eserinin Osmanlı Türkçesiyle birkaç defa yayınlanması ve günümüz alfabesine aktarılması yüzünden (2003) yeterince ele alınmıştır. Cemaleddin Efendi, Huzur Derslerine (1822-1837) de katılmıştır. „Huzur Dersleri‟yle ilgili bir makale yayÝnlanmÝĢtÝr. Ancak Osmanlıca baskıları sahaflarda gezen, mesela „Me‟dübetü‟l-Hitan‟ın tarihî, folklorik ve sosyolojik yönleri olduğundan; muhtevasının tanıtılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Ayrıca “Fevaidü‟l-Veledeyn” isimli, “sarf-nahiv” konulu eser, “Karsîzade Muhammed Cemal‟e atfedilmektedir. Türkçe yazıldığı için önemli olan bu eser aslında Çörekçi-zade Ahmed Nüzhet Efendi‟ye aittir. Eserin başındaki takriz yazısından dolayı Karsîzade‟ye ait olduğu sanılmıştır. Bu yanlış bilgi, başkaları tarafından tekrarlanmayı sürdürmektedir. Doğrusunun belgeleriyle birlikte ortaya konulması gerekmektedir. Eserleri hayattayken basılan Cemaleddin Efendi‟nin el yazması bir tercümesi bulunmaktadır. Takvimi‟l-Vekaî'de musahhih olduğu yıllarda (1840-1845) kısmen kısaltarak tercüme ettiğini belirtmektedir. Fethü'l-Müte'al fî Medhi'n-Niâl adlÝ eser, el-Tilmisanî‟ye (ö.1632) aittir. Terceme-i Fethü'l-Müte'al fî Medhi'n-Niâl adlı yazma, Amasya Beyazıt İl Halk Kütüphanesi'nde bulunmaktadır. Yazma nüshasını da edindiğimiz bu eserin içeriğinin akademi dünyasına tanıtılmasında fayda görülmektedir.yo

    Risāle-i Bey'ü Şerā; رسالۀ بيع و شرا

    No full text
    1. eser : İçindekiler : 1a’da Molla Husrev hatibi Şakir (?) adına mühür ve istishap kaydı. 2. eser : İçindekiler : Risale, mukaddimeyi takip eden 3 bölümden oluşmaktadır. Eser bittikten sonra 96b-100b: Çocuklara akıl baliğ olmadan iman ve islamın öğretilmesi hk. risale; 101a-105a: Namaz hk. risale. 1. eser : Ek Bilgiler : Eser, şiirlerinde Rızâî mahlasını kullanan Tokatlı İshak b. Hasan Zencânî’nin Nazmü’l-Le’âl veya Manzume-i Akâid adlı eserinin şerhidir. En sonda yer alan ve birinci ağızdan aktarılan nota (65b) göre şerh 1209 / 1794 yılında Tokatta tamamlanmış, daha sonra şarih 1215’te Tokat’a bağlı Yaya karyesine müderris olarak geldiğinde eseri daha ayrıntılı olarak tekrar istinsah etmiştir. Bu nota göre eser, müellif hattıdır. Sayfa kenarlarında eklemeler vardır. Eser Arap harfleriyle yayımlanmıştır. 2. eser : Ek bilgiler : Eser Risale-i Hamza Efendi adıyla da anılmaktadırOriginal scanned with Zeutschel OS 12000C A2 scanner and saved as 300 ppi uncompressed tiffs. Display images generated in CONTENTdm as JP20002 vol. in 1 (15 lines); 18x12,5 c

    The life of Hocazade Es’ad Efendi, A Sheikhulislam, author and interpreter, and his works

    No full text
    Şeyhülislam Hoca Sa’dettin Efendi’nin -babaları gibi şeyhülislamlık makamında bulunan iki oğlundan biri olan- küçük oğlu Hocazâde Es’ad Efendi, Osmanlı tarihinde önemli olaylara sahne olan bir dönemde (1615- 1622 ve 1623-1625) şeyhülislamlık gibi mühim bir makamı temsil etmiştir. Devlet idaresinde etkili konumumun yanında, eli kalem tutan bir müellif / aydın olarak önemli bir sima olması onu ve eserlerini mühim kılmaktadır. Es’ad Efendi, Firdevsî ve Hâfız ile birlikte İran edebiyatının üç büyük temsilcilerinden biri kabul edilen Sa’dî’nin şark klasikleri arasına girmiş eseri Gülistân’ı, Gül-i Handân adıyla Tükçe’ye tercüme eden ilk mütercimlerden biridir. Ayrıca Gülistân-ı Şemâil adıyla kaleme aldığı manzum şemâili, Kaside- i Bürde Tahmisi ve cuma gününün önemini ve faziletlerini anlattığı Fezâil-i Cuma adlı eserleri de vardır. Bu yazıda Es’ad Efendi’nin hayatı, şahsiyeti ve eserleri hakkında tanıtıcı bilgiler verilmeye çalışılacaktır.Hocazade Es’ad Mehmed Efendi was the youngest of the two sons whose father, Hoca Sadettin Efendi, was also a şeyhülislam.He held an important position such as the that of Şeyhülislam between 1615 and 1622, 1623 and 1625, when many important events took place in the history of the ottoman empire. In addition to his efficient position in state administration, he was also a literate scholar, making him and his works important. Es’ad Efendi was one of the first interpreters translating Sa’di’s book ‘Gülistân’ considered as an eastern classic into Turkish. Sadi is regarded as one of the three representatives, including Firdevsî and Hâfız. He also wrote Gülistân-ı Şemâil and Kaside-i Bürde Tahmisi in which he narrated the importance of Friday. In this study, the life of Es’ad Efendi, his personality and his works were analyzed

    Kınalızâde Ali Efendi Munsheat

    No full text
    Kınalızâde Ali Efendi, 1510 senesinde Isparta'da doğmuştur. XV. ve XVI. yüzyıllarda devlet idaresinde önemli görevlerde bulunmuş, ilim dünyasına önemli katkılar sağlamış olan Kınalızâdeler ailesine mensuptur. İlk öğrenimini Isparta'da tamamlayan Ali Efendi, daha sonra İstanbul'a giderek tahsiline burada devam etmiştir. Müderrislik, kadılık ve kazaskerlik vazifelerinde bulunmuştur. Edebiyat, tefsir ve hadis ilimleri başta olmak üzere pek çok konuda derin bir bilgi sahibidir. Kaside ve gazel tarzında pek çok şiirler yazmış, muammaya olan ilgisi bu türün edebiyatımızda tanınıp yaygınlaşmasında önemli rol oynamıştır. Şiirlerinde Âlî mahlasını kullanan Ali Çelebi'nin kaynaklarda şiirlerini bir divanda topladığı söylenmekteyse de henüz bu divana ulaşılamamıştır. Arapça ve Türkçe çok sayıda ilmi eserin müellifi olan Kınalızâde Ali Efendi'nin kuşkusuz en önemli eserlerinden biri de çalışmamıza konu olan Münşeat'ıdır. Doktora tezimiz üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Münşeat Kavramı ve İnşa Türünün Tarihsel Gelişimi ile Türk Edebiyatında Münşeatlar konuları ele alınmıştır. Birinci bölümde, müellifin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, Kınalızâde Ali Efendi'nin Münşeatı dil ve üslup yönünden değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde Münşeatın mevcut nüshaları tanıtılarak, nüsha ailesi tespit edilmiş ve Münşeatın tenkitli metni ortaya konulmuştur. Metinde yer alan Arapça, Farsça şiir, ayet, hadis vs. unsurların Türkçe tercümeleri dipnotta verilmiştir.Kinalizâde Ali Efendi was born in 1510 in Isparta. He is a member of the Kinalizade's family which had noteworthy missions in the state administration and which also had significant contributions to the science world in the 15th and 16th centuries. Ali Efendi who had completed his primary education in Isparta, then went to Istanbul where he continued his education. He served as mudarris (lecturer), kadi (judge), and kadi-ul asker (judge of the army). He was recondite with his deep knowledge in many subjects especially in literature, hermeneutics and hadith. He wrote many poems in the forms of eulogy and ode, nevertheless his interest in bemusement had a significant role in the recognition and prevalence of this form in our literature. Ali Celebi used Âlî as pseudonym in his poems, even though it is said that he gathered his poems in a divan, and this divan has not yet reached. Among many works of Kinalizâde Ali Efendi in Arabic and Turkish, undoubtedly one of his most important works is his Munsheat which is also the subject of our study. This thesis of Doctorate consists of three sections other than introduction. The section of Introduction presents the concept of Munseat and its historical development as a form and munsheats in the Turkish Literature. The First Section informs on the life and works of the author. In the Second Section, the Munsheat of Kinalizâde Ali Efendi is evaluated in terms of language and literary style. In the Third Section, the available copies of the Munsheat are introduced and its family of issues is determined and its text with criticism is presented. The translations into Turkish of the poems, verses, and hadith in Arabic and Persian etc. material of the text are given in the footnotes

    Ahmet Mithat Efendi and “New Philosophy”

    No full text
    Bu yazıda, Ahmet Mithat Efendi’nin “yeni hikmet”e bakışı ele alınmaktadır. Ahmet Mithat Efendi, “velud” bir yazardır. O, hem gazete yayınlar, hem gazetede yazı yazar. Ayrıca üniversitede (Darulfünun) felsefe dersleri verir. Ahmet Mithat Efendi, yeni felsefeyi, Schopenhauer üzerinden ele alır. Konuyla ilgili yazısını, önce gazete yayımlamış, daha sonra kitap olarak bastırmıştır. Bu anlamda o, ilk defa Türk fikir hayatında Batının felsefe problemleri üzerinde düşünen kişidir. İslam inanç değerlerine bağlıdır. Felsefeyi, üç ana dönemde anlamaktadır. Üçüncü dönem, yeni felsefe dönemidir.In this paper, we will evaluate the view of Ahmet Mithat Efendi on new philosophy He is an author who writes a lot. He both publishes a newspaper and writes article on it. Additionally, he lectures on the history of philosophy in Istanbul university Dar al-fünun. He tackles new philosophy from the writings of Schopenhauer. He published new philosophy on newspaper and pressed as a book. In this context, he is a thinker of the problems of West in Turkish philosophy life first time. He believes in the values of Islam. He understands philosophy in three periods. The third period is new philosophy term

    Qāsim Efendi

    No full text
    A few lines are devoted to this author and his only work, the Javāhiru'l-akhbār, in 'Othmānli Mü'ellifleri (i, p. 145) where his full name appears as Qāsim b. Shaikh İlyās b. İdrīs el-Antākī. He is stated to have been one of the descendants of ‘Abdu’l-Qādir Gīlānī, to have settled at İnegöl and to have died in 941/1534–5. Bursah Meḥxmed Ṭāhir saw at İnegöl the metrical composition (manẓūme) written in 901/1496–7 by Qāsim Efendi entitled Javāhiru'l-akhbār. This, he says, is divided into thirty-two bāb and is an ethical and Ṣūfī work. The note on Qāsim concludes with some mention of the Shaikhs who succeeded him but the dervish order to which they belonged is not stated.</jats:p

    The basis of reform

    No full text
    Title: Üss-i İnkılab (The basis of reform) Originally published: Istanbul, Takvimhane-i Amire Press, 1877 Language: Ottoman Turkish A transliterated version of the Üss-i İnkılab has been published by Selis Books (Istanbul, 2004). The original Ottoman edition was used for the translation provided in this volume (pp. 8, and 36–37). About the author Ahmed Midhat Efendi [1844, Istanbul – 1912, Istanbul]: publisher, journalist, novelist, playwright. Born into a family of very modest substance, Ahm..

    The Divan of Sheikh Ahmed Hüsami Efendi (Analysis-text)

    No full text
    Şeyh Ahmed Hüsâmî Efendi, 18. yüzyılda yaşamış Halvetîlik’in Uşşâkîlik koluna bağlı bir mutasavvıftır. Şeyh Ahmed Hüsâmî Efendi Dîvânı’nda, muhteva ve konuların işlenişinde müellifin bağlı olduğu tarîkatın dinî yaklaşımı belirleyicidir. Bu bakımdan eserde edebîlikten ziyade didaktik gayeler ön plana çıkmaktadır. Dîvânın transkripsiyonunu ve dinî-tasavvufî unsurlar açısından incelenmesini konu alan tez çalışması, HalvetîUşşâkîlik’in tasavvuf anlayışını bir sâlikinin dilinden ifade etmektedir. Bu çalışmada, Şeyh Ahmed Hüsâmî Efendi Dîvânı’nın Milli Kütüphane’de 06 Mil Yz FB 327 arşiv numarasıyla kayıtlı nüshası esas alınarak transkripsiyonu yapılmıştır. Dîvânın Halvetî-Uşşâkîliğin dinî öğreti ve yaklaşımının örnek metinlerinden biri olması bakımından bu çalışmanın 18. yüzyıl tasavvuf edebiyatını konu alan akademik çalışmalara katkı sunacağı düşünülmektedir.Sheikh Ahmed Hüsami is a mystic who was connected to the Uşşakilik’s Khalwatiyya arm. In the Divan of Sheikh Ahmed Hüsami Efendi, the religious approach of the religious order to which the author is attached is decisive with regard to processing of subjects and contents. In this respect, rather than literary, the didactic objectives come to the fore. The transcription of the Divan and its examination in the form of a poem from the language of Halveti Uşşaki who lived in the 18th century is presented to the use of today’s researchers and readers. The thesis study contains the examination of the Divan in terms of transcription and mystical elements. In this study, the Divan of Seyh Ahmed Hüsamî Efendi was transcribed adhering to copy of Divan which is recorded in the National Library under the archive number 06 Mil Yz FB 327. Since Divan is one of the exemplary texts of the religious doctrine and approach of Halveti-Uşşaki, it is thought that this study will contribute to the academic studies on 18th century Sufi literature

    Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi bölümünde bulunan Fatih Sultan Mehmed’e ithaflı üç yazma eserin bezeme analizi

    No full text
    MİLLET KÜTÜPHANESİ FEYZULLAH EFENDİ BÖLÜMÜNDE BULUNAN FATİH SULTAN MEHMED’E İTHAFLI ÜÇ YAZMA ESERİN BEZEME ANALİZİ “Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi Bölümünde Bulunan Fatih Sultan Mehmed’ e İthaflı Üç Yazma Eserin Bezeme Analizi” isimli bu Fatih Sultan Mehmed’in saltanat yıllarında bizzat padişaha sunulmuş, dönemin tezhip sanatının özelliklerini en iyi şekilde yansıttığını düşündüğümüz ve farklı konulardaki üç yazma eserin ( Feyzullah Efendi 1983, Feyzullah Efendi 1359 ve Feyzullah Efendi 1360) ciltleri ve tezhipleri esas alınarak hazırlanmıştır. Tezimizde; ilk olarak II. Mehmed’in hayatı ve kişiliği ile birlikte döneminin kültür ortamını oluşturan faktörler, tarih kaynaklarının araştırılması sonucu oluşturulmuştur. Bir sonraki aşamada dönemin kitap sanatları ve nakkaşhane sistemine değinilmiştir. Araştırmamızda esası teşkil eden katalog kısmı için; Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi bölümü arşivinden belirlediğimiz eserlerin yüksek çözünürlü makine ile fotoğrafları çekilmiştir. İncelenen eserlerin helezon sistemleri, kanaviçeleri bitkisel ve hayvansal çıkışlı oluşlarına göre paftalara ayrılarak analizleri elle çizilip ardından tablet kullanılarak düzeltmeler yapılmıştır. Bu işlem ardından yazma eserlerin bulunduğu yer, tarihi, müellifi, fiziki özelliklerini anlatan künye sayfaları cilt, zahriye, unvan sayfalarının anlatımlarına yer verilmiştir. Bütün bu çalışma esnasında II. Mehmed devri tezhip sanatı hakkında elde edilen bilgiler bir araya getirilerek dönemin tezhip sanatının üslûp özelliklerini ortaya koyan sonuç kısmı madde ve örneklerle tamamlanmıştır.THE DECORATION ANALYSIS OF THREE MANUSCRIPT WHICH ARE DEDICATED TO FATİH SULTAN MEHMED AND LOCATED IN MİLLET KÜTÜPHANESİ FEYZULLAH EFENDİ DEPARTMENT This post graduation thesis which named” the decoration analysis of three manusciıpt which are dedicated to Fatih Sultan Mehmed and located in Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi department”;directly presented to Sultan in Fatih Sultan Mehmeds’ reign and reflects all specialities of the art of illuminated manuscript in best way. Also prepared based on three of Manuscripts which have different temas (Feyzullah Efendi 1983, Feyzullah Efendi 1359 ve Feyzullah Efendi 1360) In our thesis the factors which form the culture condition of period with II. Mehmeds’ life and personality, have been created by searching the historical sources. In the next stage, it have been mentioned about art of books and systmem of Vignette Workshop. v The photos were taken by high defination machine for the arts which were determined from Milliyet Kütüphanesi Feyzullah Efendi department archive for the catalogue which is the most important part of our research. Inspected arts’Helical systems and canvases sperated if they were herbal or zoological and also after drawing the analysis corrections were done by useing tablet. After performing this proses, the place of Manuscript the date, the author, the summary pages which desciribes physical speciliates, binding, inner side of binding page, title page have been mantioned. During this study, the result part which shows the wording style speciliates of the period has been completed with items and examples by collecting the art of illuminated manuscript of the II. Mehmeds’ period
    corecore