36,278 research outputs found
O pułapce „skojarzeniowej” w humanistyce. (Na marginesie uroszczenia S. Gałkowskiego w jego próbie „logicznej” wykładni Znanieckiego)
Full text linkAutor polemiki we wstępie wskazuje na zjawisko "reductio ad absurdum" koncepcji Znanieckiego w wykładni adresata jego krytyki. Dalej jest zarysowana ogólna perspektywa sprzeciwu wobec podejścia Stanisława Gałkowskiego. Przedstawiono także krytycyzm i pochwały wobec Znanieckiego ze strony autora polemiki. W tekście wskazuje się na pułapkę czytania epistemicznego jako etyczne nadużycie logiki. Wreszcie, zamiast zakończenia, mówi się o traktowaniu tradycji myśli humanistycznej i uczula na błędy interpretacyjne popełnione przez krytykowanego autora. Główny błąd polega na skojarzeniach czytelnika blokujących mu głębszy dostęp do znaczenia czytanej koncepcji.In his introduction the author of this polemic indicates the phenomenon of "reductio ad absurdum" of Znaniecki's conception in the exegesis of the addressee of this criticism. Next there is an outline sketched concerning the general perspective of disagreement against the approach by S. Gałkowski. There is also outlined criticism and appraisal towards Znaniecki by the author of this polemics. The text illustrates the trap of an epistemic reading as an ethical abuse of logics. Finally instead of a conclusion one is discussing the ways of treatement of the tradition of humanistic reflection and it warns against interpretative errors committed by the criticised author. The basic error is perceived as the result of domination of application of harmful associations of the leader blocking the way to deeper sense of the conception
„O strojach dawnych i o teraźniejszej tego wieku modzie” w ujęciu Jakuba Kazimierza Haura (1632–1709)
Full text linkThe article describes the work of Jakub Kazimierz Haur, entitled The Store or Treasury of Excellent Secrets of Land Economy, first published in 1693. It is a voluminous book of more than five hundred pages, in which the author presented a lot of information from various disciplines – agriculture, meteorology, astrology, medicine, hygiene, veterinary medicine, plastic arts, geography and law, as well as some practical instructions on educating children, reading, hunting or protection against witchcraft. The book also touches on issues relating to costumes, and the parts of the text devoted to these issues were divided by the author into three categories. The first part is devoted to the history of costumes, both in Poland and in other countries, the second part provides information on 17th century fashion in the territory of Poland, and the third part gives practical tips on the cleaning and care of clothes. The book explicitly shows the author’s passion for didacticism, reflected especially in the fragments in which he criticizes women for being excessively influenced by fashion and for blindly copying foreign culture. Nevertheless, the 17th-century author considers clothing to be an important part of everyday life and recommends proper care of it. It should be noted that some of the in the book on how to take care of clothes is still valid today.Artykuł przybliża dzieło Jakuba Kazimierza Haura zatytułowane Skład albo skarbiec znakomitych sekretów ekonomiej ziemiańskiej wydane po raz pierwszy w roku 1693. Jest to bardzo obszerna, licząca ponad pięćset stron, księga, w której autor zawarł szereg informacji z najróżniejszych dziedzin – rolnictwa, meteorologii, astrologii, medycyny, higieny, weterynarii, sztuk plastycznych, geografii i prawa, a także garść porad dotyczących kulinariów, wychowywania dzieci, czytelnictwa, łowiectwa czy zabezpieczania się przed czarami. Na kartach tego dzieła znalazła swoje miejsce także tematyka związana ze strojami. Te fragmenty tekstu podzielił autor na trzy kategorie. Pierwszą stanowią rozważania o historii ubioru zarówno w Polsce, jak i w innych krajach, drugą – informacje o XVII-wiecznej modzie na terenie Rzeczypospolitej, trzeci obszar rozważań Haura obejmuje natomiast praktyczne porady dotyczące czyszczenia odzieży i dbania o nią. W utworze wyraźnie daje o sobie znać skłonność autora do dydaktyzmu, szczególnie w tych fragmentach, w których krytykuje on Polki za nadmierne uleganie dyktatowi mody i ślepe naśladownictwo obcej kultury. Niezależnie jednak od tego XVII-wieczny autor postrzega strój jako ważny element codzienności i zaleca o niego dbać, przy czym niektóre zamieszczone w dziele porady dotyczące konserwacji odzieży nie straciły do dziś aktualności
Słów kilka o trudnościach w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zawarcia związku małżeńskiego i Sądzie Metropolitalnym Białostockim
No full textThe author of the article after a brief reflection reminiscent the story of the Metropolitan Court in Bialystok raises issues concerning the canon proceedings. He draws attention to the common perception in the society, and especially in the media, about the concept of the “church divorce”. He shows how wrong it is formulated and what negative eff ects entail its use. This leads in fact to identification of the canonical proceedings for annulment of the marriage with the divorce proceedings. Similarly, the author explains who is the defendant in a canonical process, so often mistakenly equated in the common sense with the accused in a criminal trial. It also indicates the important role played by a witness in the proceedings. The author warns the interested in canonical proceedings against the use of accidental legal advice and encourages these people to direct contact with the ecclesiastical courts, where one can find a friendly and professional legal advice.Autor artykułu po krótkiej refleksji przypominającej historię Sądu Metropolitalnego w Białymstoku porusza zagadnienia dotyczące samego postępowania kanonicznego. Zwraca uwagę na funkcjonujące w powszechnej świadomości społecznej, a szczególnie w środkach przekazu pojęcie „rozwód kościelny”. Wykazuje jak błędne jest to sformułowanie i jakie negatywne skutki pociąga za sobą jego używanie. Prowadzi to bowiem do utożsamiania kanonicznego postępowania o stwierdzenie nieważności zawarcia małżeństwa z postępowaniem rozwodowym. Podobnie autor wyjaśnia kim jest strona pozwana w procesie kanonicznym, tak często błędnie utożsamiana w powszechnym rozumieniu z oskarżonym w procesie karnym. Ponadto wskazuje jak ważną rolę w postępowaniu odgrywa świadek. Autor przestrzega zainteresowanych postępowaniem kanonicznym przed korzystaniem z przypadkowych porad prawnych i zachęca te osoby do bezpośredniego kontaktu z sądami kościelnymi, gdzie można znaleźć życzliwą i fachową poradę prawną.ks. TOMASZ GIERAŁTOWSKI, dr prawa kanonicznego, absolwent Technikum Elektrycznego w Białymstoku. Ukończył Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne w Białymstoku z tytułem magistra teologii. W latach 1993-1996 odbył studia zaoczne w Prymasowskim Instytucie Życia Duchowego w Warszawie. W 1996 r. obronił licencjat z teologii. W latach 1998-2004 studia specjalistyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim uwieńczone uzyskaniem doktoratu z prawa kanonicznego. Od 2001 r. jest sędzią w sądzie kościelnym. Od 2008 r. oficjał Archidiecezjalnego Sądu Metropolitalnego w Białymstoku. Konsultor Rady Prawnej Episkopatu Polski.Sąd Metropolitalny BiałostockiCode of Canon Law.Francis, Apostolic letter motu proprio „Mitis Iudex Dominus Iesus”.Pontifical Council for Legislative Texts, Instruction to be observed by diocesan and interdiocesan tribunals in handling causes of the nullity of marriage Dignitas connubiThe rules of procedure in cases of nullity of marriage – attachment to Mitis Iudex Dominus Iesus.179-18815/217918
W gorsecie czy w surducie? Strój w dziewiętnastowiecznym dyskursie emancypacyjnym
Full text linkThe paper illustrates the relationship between women’s clothing and the processes of modernization in the 19th century Europe. The author focuses on the discourse of emancipation and women who, like the French writer George Sand and a group of her Polish followers, broke away from the traditional image of women and adopted masculine clothing. In Poland, the interpretation of Sand’s lifestyle, characterized by her preference for masculine clothing, posed a challenge to her first biographers, who associated the author of Indiana with Frederic Chopin. A woman in a frock coat with a cigar or pipe in her hand was seen by opponents of emancipation as a troublemaker seeking applause. She discredited not only herself, but also the idea of emancipation. Accusations of seeking attention and cheap sensation were accompanied by charges of a sexual-erotic nature: shamelessness, licentiousness, and moral decay. Eliza Orzeszkowa knew and appreciated Sand’s work. She herself avoided talking about her private life. In Kilka słów o kobietach (1870, A Few Words On Women), the essay which was fundamental to the further development of the emancipation movement in Poland. She criticized the troublemakers, bluestocking and lioness women, who reduced the idea of equality to behaviour that violated social norms. In her emancipation program, she advocated respect for the family and marriage, and moral and ethical standards.Artykuł ukazuje związek między strojem kobiecym a procesami modernizacyjnymi zachodzącymi w Europie w XIX wieku. Autorka koncentruje się na dyskursie emancypacyjnym i kobietach, które tak jak francuska pisarka George Sand i grono jej polskich naśladowczyń zrywały z tradycyjnym wizerunkiem kobiety i zakładały męskie stroje. W Polsce z interpretacją stylu życia Sand, noszącej męską garderobę, nie radzili sobie jej pierwsi biografowie, piszący o autorce Indiany w związku z Fryderykiem Chopinem. Kobieta w surducie, z cygarem lub fajką w ręku w ocenie przeciwników emancypacji była awanturnicą, szukającą poklasku. Kompromitowała nie tylko siebie, ale i ideę emancypacyjną. Do oskarżeń o szukanie atencji i taniej sensacji dochodziły zarzuty o podłożu seksualno-erotycznym: o bezwstydności, rozwiązłości, zgniliźnie moralnej. Eliza Orzeszkowa znała i ceniła twórczość Sand. Sama unikała mówienia o swoim życiu prywatnym. W Kilku słowach o kobietach (1870), rozprawie fundamentalnej dla dalszego rozwoju ruchu emancypacyjnego w Polsce, krytyce poddała awanturnice, sawantki i kobiety lwice, które ideę równouprawnienia sprowadzają do zachowań naruszających społeczne normy. W swoim programie emancypacyjnym opowiedziała się za poszanowaniem rodziny, małżeństwa i norm moralno-obyczajowych
Wskazania homiletyczne zawarte w Listach o wymowie ojca Euzebiusza Statecznego
Full text linkThe letters regarding eloquence (written by father Euzebiusz Franciszek Stateczny) were published in 1920 AD. In this book, its author gathered all instructions which had been issued by him earlier in parts. They were given a form of five letters. Father Stateczny stressed that his work is neither a manual of rhetoric or homiletics nor a proper elaboration of the discussed subject. The book is focused on orator’s and his speech’s attributes mainly.The present article depicts person of Euzebiusz Stateczny, introduces reader to his work and ponders on actuality of indications given by the author of The letters...W 1920 roku została wydana książka o. Euzebiusza Franciszka Statecznego Listy o wymowie. Autor zebrał w niej publikowane wcześniej w częściach wskazania dla mówców ujęte w formę pięciu listów. Zaznaczał, że jego dzieło nie ma charakteru podręcznika retoryki czy homiletyki ani nie jest pełnym opracowaniem zagadnienia. Swoją uwagę koncentruje na przymiotach mówcy oraz cechach jego dzieła. Artykuł niniejszy przybliża sylwetkę autora, prezentuje treść jego dzieła i podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie o aktualność zawartych w nim wskazówek
O kilku judaikach w polskim socjolekcie przestępczym
No full textThe author discussed the etymology of few Yiddishisms – the words used in Polish criminal jargon, from the 19th century until the interwar period. In this text the author presented the lexemes listed in the oldest Polish sociolectical dictionaries, e.g.: bałmelchume, musor, meszures, chatrak, tatajłemnyk (the publishing rules forced the author to limit the description – he dealt with the names of police officers and prison guards). Mainly presented words did not survive, today they are not appearing in non-standard dialect. This article filled the gap in the research on the origins of some jargon words.W artykule omówiono etymologię kilku jidyszyzmów występujących w polskim socjolekcie przestępczym od dziewiętnastego wieku do dwudziestolecia międzywojennego. Autor tekstu odniósł się do jednostek słownikowych notowanych w najstarszych opracowaniach poświęconych żargonowi, przy czym z uwagi na ograniczenia wydawnicze opis zawęził do nazw funkcjonariuszy policji i strażników więziennych: bałmelchume, musor, meszures, chatrak, tatajłemnyk. Obecnie słowa te nie funkcjonują w socjolekcie przestępczym; artykuł uzupełnia więc lukę w badaniach nad historią słownictwa żargonowego
Zasady szacowania gruntów w postępowaniach scaleniowych w Polsce
No full textThe subject of the study was the principles of land estimation used for the purpose of consolidation
proceedings, as they are applied in Poland.
The work examines the legal conditions relating to the estimation of land for the purposes of
consolidation. Documents prepared in the years 2005–2017 concerning land estimation (resolutions
of the consolidation participants, and protocols from the value estimates) have been
collected for 41 consolidated sites, located in 28 districts of 11 voivodships (regions). A survey
was conducted among the surveyors-designers of the consolidation proceedings, consisting of
19 questions. In the current year, the co-author of the present article was present at meetings of
consolidation proceedings’ participants, convened in order to determine the rules for estimating
land value on two sites located in different regions, and the material she collected during those
meetings was used in the article.
The collected data were subjected to an analysis, which showed that within Poland there is no
homogeneity in the method of estimating land value for the purpose of consolidation proceedings,
and that the method used to determine the value of land, taking into account the 1-hectare
estimated rate, and the price of 1dt of rye grain, according to the provisions of the agricultural
tax, is incompatible with the principles for the valuation of agricultural real estate, as specified in
the law on real estate management.Przedmiotem badań były zasady szacowania gruntów stosowane w postępowaniach scaleniowych w Polsce.
W ramach pracy przeanalizowano uwarunkowania prawne odnoszące się do szacunku gruntów na potrzeby scaleń. Zebrano dokumentację sporządzoną w latach 2005-2017 dotyczącą szacunku gruntów (uchwały uczestników scalenia i protokoły z przeprowadzonego szacunku) dla 41 obiektów scaleniowych, położonych na terenie 28 powiatów z 11 województw. Przeprowadzono ankietę wśród geodetów-projektantów scaleń, składającą się
z 19 pytań. Współautorka artykułu w bieżącym roku była obecna na spotkaniach uczestników scalenia, zwołanych w celu ustalenia zasad szacowania gruntów na dwóch obiektach, zlokalizowanych w różnych województwach i zebrane materiały dotyczące tych spotkań wykorzystane zostały w artykule.
Zgromadzone dane poddano analizie, która wykazała, że w Polsce nie ma jednolitości
w sposobie szacowania gruntów na potrzeby postępowań scaleniowych oraz że stosowany sposób określania wartości gruntów z uwzględnieniem stawek szacunkowych 1 ha oraz ceny 1dt żyta wg przepisów o podatku rolnym jest niezgodny z zasadami wyceny nieruchomości rolnych określonymi w ustawie o gospodarce nieruchomościami
Elity w Imperium Osmańskim w XVI w. w świetle traktatu Teodora Spandounesa pt. O pochodzeniu Cesarzy Osmańskich
Full text linkTheodore Spandounes was born in the middle of the 15th century to a family of Greek exiles who had found shelter in Italy after the fall of Constantinople. The Spandounes family had not played any significant role in the history of the Byzantine Empire but his mother Eudotia came from the famous Kantakouzenos family. Theodore established close relationships with Popes Clement VII and Paul III, who he advised on Ottoman affairs. Probably around 1515, Spandounes wrote the first version of the treatise: On the Origin of the Ottoman Emperors. In 1538 he dedicated the final version to Dauphin Henry from France. As suggested by the title, the main objective of Spandounes’s treatise was to explain how the Ottomans rose in a relatively short time from humble beginnings to their current mighty state. The article presents the usefulness of Spandounes’ treatise as a source for the study of the elite in the Ottoman Empire. The author came to the following conclusions: 1) The treaty is a very rich source of information on the broadly understood elite in the Turkish Empire. Spandounes is well informed and at the same time is critical of the information he has obtained. 2) When presenting the history of the sultans, the author seems to be relying not only on information from Western sources, but also seems to know (at least to some extent) the historical Turkish tradition. 3) The work of Spandounes provides particularly valuable information on the organization of the Sultan’s court, structure, competences of court and state officials, and military organization. 4) Theodore’s observations on the everyday life of the elite in the Sultan state (interior design, clothes, meals, etc.) are very valuable.Teodor Spandounes urodził się w połowie XV w. w rodzinie greckich emigrantów, która po upadku Konstantynopola znalazła schronienie we Włoszech. Ród Spandounesów nie odegrał znaczącej roli w historii Cesarstwa Bizantyjskiego, ale matka Todora, Eudoksja, pochodziła ze znanej rodziny Kantakuzenów. Teodor nawiązał bliskie stosunki z papieżami Klemensem VII i Pawłem III, którym doradzał w sprawach osmańskich. Prawdopodobnie około 1515 r. Spandounes napisał pierwszą wersję traktatu: O pochodzeniu Cesarzy Osmańskich. W 1538 r. zadedykował ostateczną wersję delfinowi Francji Henrykowi. Jak sugeruje tytuł, głównym celem traktatu Spandounesa było wyjaśnienie, w jaki sposób Turcy, w stosunkowo krótkim czasie, rozbudowali swe państwo od skromnych początków do obecnego, potężnego stanu. W artykule dokonano analizy przydatności traktatu Spandounesa jako źródła do badań nad elitami w Imperium Osmańskim. Autor doszedł do następujących konkluzji: 1) Traktat jest obfitym źródłem wiadomości na temat szeroko pojętych elit w Imperium Tureckim. 2) Autor jest dobrze poinformowany i jednocześnie krytycznie podchodzi do informacji, jakie uzyskał. Przedstawiając dzieje sułtanów, opiera się nie tylko na wiadomościach ze źródeł zachodnich, ale zdaje się znać (przynajmniej w jakimś stopniu) historyczną tradycję turecką. 3) Dzieło Spandounesa dostarcza szczególnie cennych wiadomości na temat organizacji dworu sułtańskiego, struktury, kompetencji urzędników dworskich i państwowych oraz organizacji wojskowej. 4) Bardzo cenne są spostrzeżenia Teodora na temat życia codziennego elit w państwie sułtańskim (wystrój wnętrz, ubiór, posiłki itp.)
A Few Remarks on „Pedagogization of Social Life” from the Cognitive Perspective of General Pedagogy
Full text linkNiniejszy esej jest głosem w dyskusji o pojęciu i badaniach zjawiska pedagogizacji.
Zasadnicza część rozważań odnosi się do analiz pedagogizacji życia społecznego
prowadzonych w optyce (post)foucaultowskiej. Autorka podkreśla znaczenie
tematycznego numeru czasopisma „Societas/Communitas” dla wprowadzenia tej
perspektywy badawczej na grunt rodzimych nauk społecznych. Artykuł kończy
propozycja definicji pedagogizacji życia społecznego, która uwzględniałaby szersze
zastosowanie pojęć pokrewnych — pedagogizmu i pedagogii.This paper is meant as a contribution to the discussion on the concept and research
of the phenomenon of pedagogization. The reflections refer mainly to the analyses of
pedagogization of social life conducted within the (post)Foucauldian approach. The
author highlights the significance of the thematic issue of “Societas/Communitas” journal for introducing this research perspective into the field of Polish social studies.
The final section offers a definition of pedagogization of social life which would take
into account a more extensive application of the related concepts of pedagogism and
pedagogy.Publikacja finansowana przez Wydział Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkieg
Childhood of the poorest social strata in Gdańsk in the mid-nineteenth-century in light of Memories from the youth of a poor womanservant
Full text linkArtykuł traktuje o dzieciństwie najuboższych warstw społecznych w Gdańsku w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XIX wieku na przykładzie wspomnień anonimowej autorki niemieckiej, piszącej pod pseudonimem Marie Sansgêne. W części wprowadzającej zostały przedstawione informacje o źródle i jego autorce. Ponadto przybliżono warunki przeżywania dzieciństwa w XIX-wiecznym Gdańsku. W zasadniczej części artykułu ukazano natomiast problematykę dzieciństwa w narracji M. Sansgêne. W tym celu wyróżniono kilka zasadniczych obszarów, takich jak: zakres i charakter opiekuńczo-wychowawczych oddziaływań rodziców wobec dziecka; kształtowanie nawyków związanych z czystością i utrzymaniem porządku; przymus w życiu dziecka; współudział i współodpowiedzialność dziecka w tworzeniu domowego budżetu; realizacja obowiązku szkolnego; zabawy i czas wolny w życiu dziecka.The article is about the childhood of the poorest social strata in Gdańsk in the 1850s and 1860s based on the example of the memoirs of an anonymous German author, writing under the pseudonym Marie Sansgêne. The introductory part presents information about the source itself and its author. Moreover, the conditions of experiencing childhood in nineteenth-century Gdańsk were presented. The main part of the article presents the issues of childhood in the narrative of M. Sansgêne. To this goal, several basic areas have been distinguished, such as: the scope and nature of parental and educational influences towards a child; shaping habits related to cleanliness and keeping order; coercion in a child’s life; participation and responsibility of the child in creating the home budget; fulfilment of compulsory education; fun and free time in a child’s life.Uniwersytet Gdański17719
- …
