Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi - Sivas Cumhuriyet University Open Access System
Not a member yet
34175 research outputs found
Sort by
Total quality management in healthcare institutions and nurses' perception of quality: A study at Kırşehir Training and Research Hospital
No full textBu tez, sağlık kurumlarında Toplam Kalite Yönetimi (TKY) uygulamalarının hemşireler üzerindeki etkilerini ve hemşirelerin kalite algı düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. TKY, sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmak, hasta güvenliği ve memnuniyetini sağlamak için önemli bir yaklaşımdır. Sağlık kurumlarında kaliteyi sürdürülebilir kılmak, çalışanların kaliteye bakış açıları ve katkıları ile doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, hemşirelerin TKY sürecine katılımı ve kalite algı düzeyleri, kurumun genel performansını belirleyen faktörler arasında yer almaktadır. Araştırma kapsamında, Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2024 yılı Temmuz ayında görev yapan 205 hemşire üzerinde anket çalışmaları yapılmıştır. Anketler, personelin TKY'ye dair bilgi düzeylerini, kalite algılarını ve bu algıların mesleki tatmin ile ilişkisini ortaya koymayı hedeflemiştir. Ayrıca, hemşirelerin TKY'nin hasta bakım kalitesi üzerindeki etkisine dair değerlendirmeleri de incelenmiştir. Elde edilen bulgular, hemşirelerin, TKY'yi algılama düzeylerinin, sağlık kurumlarındaki kalite süreçlerinin başarılı bir şekilde uygulanmasında kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Katılımcıların önemli bir kısmı, TKY'nin hasta bakım kalitesini artırdığına inanmakta ve bu doğrultuda eğitimin ve farkındalık çalışmalarının önemine vurgu yapmaktadır. Sonuçlar, TKY süreçlerinin iyileştirilmesi ve hemşirelerin bu süreçlere aktif katılımının desteklenmesi gerektiğini belirtmektedir.This thesis aims to examine the effect of Total Quality Management (TQM) methods on nurses and the level of their quality perceptions. TQM is an important way of enhancing the efficiency of healthcare services and ensuring patient safety and satisfaction. Sustaining quality in healthcare institutions is directly related to the perspectives and contributions of employees. Within this framework, the involvement of nurses in the TQM process and their perception of quality are key factors influencing the institution's overall performance. As part of the research, a survey was conducted in July 2024 on 205 nurses working at Kırşehir Training and Research Hospital. The surveys aimed to reveal the nurses' knowledge levels about TQM, their perceptions of quality, and the affiliation in the middle of these perceptions and job satisfaction. Furthermore, the nurses' evaluations of the effect of TQM regarding the quality of patient care were likewise examined. The findings indicate that the perception levels of nurses regarding TQM have a critical role in the successful implementation of quality processes in healthcare institutions. A large number of participants are of the opinion that TQM enhances the quality of patient care and highlight the importance of education and awareness initiatives in this context. The findings emphasize the necessity of enhancing TQM processes and encouraging the active involvement of nurses in these processes
Investigation of the relationship between diabetic retinopathy and PAX6 gene
No full textDiabetes mellitus (DM) dünya çapında en sık görülen metabolik bir hastalıktır. Diyabetik retinopati (DR), DM'nin en belirgin mikrovasküler komplikasyonları arasında yer alır. DR'nin kompleks bir hastalık olması, tedavi etkinliğinin kısıtlı olması ve birçok yan etkilerin gelişmesi nedeniyle yeni moleküler yaklaşımlar dahilinde teşhis ve tedavi olanaklarının iyileştirilmesi gerektirmektedir. Bu kapsamda çiftli kutu proteininin (PAX6) gözle ilişkili süreçlerde yer alması sebebiyle DR ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Bunun için proliferatif diyabetik retinopati (PDR) (n=50), proliferatif olmayan diyabetik retinopati (NPDR) (n=50), DM (n=50) ve sağlıklı kontrol (n=50) grupları oluşturuldu. Çalışma kapsamında PAX6 geni rs3026393 kodlu tekli nükleotid polimorfizmi (SNP) analizi yüksek çözünürlüklü erime (HRM) metoduna göre yürütüldü. PAX6 geni ekspresyonu gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) metodu kullanılarak analiz edildi. Plazma PAX6 protein düzeyleri ise enzim bağlı immünosorbent testi (ELISA) ile belirlendi. Bulgulara göre PAX6 geni rs3026393 polimorfizminin PDR, NDPR, DM ve kontrol grupları arasında genetik farklılığının bulunduğu tespit edildi. PAX6 gen ekspresyonunun sağlıklı kontrol grubuna kıyasla PDR, NPDR ve DM'de azaldığı tespit edildi. Plazma PAX6 protein seviyelerinin ise sağlıklı kontrol grubuna göre PDR ve NPDR gruplarında azaldığı, DM grubunda ise arttığı kaydedilmiştir. Elde edilen verilere göre PAX6'nın DR ilişkili olduğu bulunmuştur.Diabetes mellitus (DM) is the most common metabolic disease worldwide. Diabetic retinopathy (DR) is among the most prominent microvascular complications of DM. The fact that DR is a complex disease, its treatment efficacy is limited, and many side effects require the development of diagnostic and therapeutic opportunities within the scope of new molecular approaches. In this context, it was aimed to investigate the relationship between the paired box protein (PAX6) and DR, since it is involved in eye-related processes. For this purpose, proliferative diabetic retinopathy (PDR) (n=50), non-proliferative diabetic retinopathy (NPDR) (n=50), DM (n=50), and healthy control (n=50) groups were created. Within the scope of the study, the analysis of the PAX6 gene rs3026393 coded single nucleotide polymorphism (SNP) was carried out according to the high-resolution melting (HRM) method. PAX6 gene expression was analyzed using the real-time polymerase chain reaction (RT-PCR) method. Plasma PAX6 protein levels were determined by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). According to the findings, it was determined that there was a genetic difference between the PAX6 gene rs3026393 polymorphism in PDR, NDPR, DM and control groups. It was determined that PAX6 gene expression was decreased in PDR, NPDR and DM compared to the healthy control group. It was recorded that plasma PAX6 protein levels were decreased in PDR and NPDR groups and increased in the DM group compared to the healthy control group. According to the obtained data, PAX6 was found to be associated with DR
The relationship between perceived stigma and health-promoting self-care in adult patients with type 2 diabetes
No full textObjectivesThe study was conducted to examine the relationship between perceived self-stigma and health promotion self-care in patients with type 2 diabetes.MethodsThe study was conducted with 206 patients with type 2 diabetes who were hospitalized in the endocrinology clinic of a state hospital between July and September 2023 and met the study inclusion criteria. Data were collected using a patient identification form, the Type 2 Diabetes Stigma Assessment Scale (DSAS-2) and the Diabetes Health Promotion Self-Care Scale (DHPSC). Data were analyzed using SPSS Statistical software (Version 22), which combines descriptive and analytical statistics.ResultsThe participants' DSAS-2 and DHPSC total mean scores were 47.85 +/- 17.81 and 87.83 +/- 19.19, respectively. A moderate, negative and statistically significant relationship was found between the participants' DSAS-2 and DHPSC total mean scores (r: 0.467, p:0.000), suggesting that health-promotion self-care is a predictor of perceived stigma.ConclusionThe study revealed that the patients with type 2 diabetes experienced moderate levels of stigma, and as the level of perceived stigma increased, their self-care behaviors were negatively affected
Evaluation of disability reports issued for lower extremity injury cases between 2020-2023 in Sivas cCmhuriyet University Faculty of medicine forensic medicine department
No full textMaluliyet-Engellilik raporlarının hazırlanması adli tıp anabilim dallarında önemli bir yer tutar. Trafik kazası, iş kazası, ateşli silah yaralanmaları, darp gibi travmatik olaylarrın meydana geldiği tarihe göre farklı maluliyet cetvelleri ve yönetmelikleri kullanılarak rapor düzenlenmektedir. Kişilerde aynı yaralanmalar ve arızalar olsa bile olay tarihleri farklı olduğunda farklı cetveller kullanılmakta ve bunun sonucunda da farklı maluliyet oranları çıkabilmektedir. Bu durum kimi zaman haksız kazanca sebep olabildiği gibi bazen de hak mahrumiyetlerine neden olmaktadır. Bu çalışmada, maluliyet hesabında kullanılan yönetmeliklerin alt ekstremiteyi ilgilendiren kısımlarının incelenmesi, aralarındaki farkların belirlenmesi ve bu farklılıkların nasıl giderileceğine dair çözüm önerileri sunulması hedeflendi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı'nda 01/01/2020-31/12/2023 tarihleri arasında 4.281 rapor yazılmış olup bunlardan 1056 adedi maluliyet engellilik raporudur. 1056 rapordan 216 tanesi ise alt ekstremite yaralanmalarını içeren, maluliyet-engellilik raporlarıdır. 216 rapordan 36 adedi tekrar mahiyetinde raporlar olup, çalışmada toplam 180 adet rapor retrospektif olarak değerlendirildi. Çalışmaya 114 (%63,3) erkek, 66 (%36,7) kadın olmak üzere toplam 180 kişi dahil edildi. Raporlar %75 bireysel talep, %17,8 asliye hukuk mahkemesi, %4,4 idare mahkemesi, %2,2 asliye ticaret mahkemesi ve %0,6 iş mahkemesi talebi ile düzenlendi (Grafik 1). Talep edilen raporların %68,3'ü engellilik, %31,7'si maluliyet raporu idi. Çalışmaya dahil edilen olguların rapora konu olan olay tarihindeki yaşları ortalaması 35,63±19,78 olarak belirlendi. Rapora konu olan olayın gerçekleştiği yıl ile başvuru arasında ortalama 2,45±2,50 yıl süre geçtiği tespit edildi. Polikliniğe başvuru yapılan tarihle raporun kişiye verildiği tarih arasında ortalama 44,55±119,95 gün geçtiği belirlendi. Tüm başvuruların %93,9'unda trafik kazası, %4,4'ünde ateşli silah yaralanması, %0,6'sında düşme, %0,6'sında iş kazası ve %0,6'sında zeplin kazası mevcuttu. Konsülte edilen hastaların; %94,3'ünün Ortopediye, %6,6'sının Fizik Tedavi'ye, %1,9'unun Nöroloji bölümlerine konsülte edildikleri belirlendi. Olguların; %71,1'inin Sivas'tan, %8,9'unun Ankara'dan gönderildiği saptandı. Maluliyet Yönetmeliği'nde olduğu gibi yaşı ve mesleği dikkate alan, Engellilik Yönetmelik'i gibi arızaların ayrıntılarına yer veren, maluliyet/engellilik oranlarının tek bir yönetmeliğe göre düzenlenmesi, güncel meslek kollarını içeren bir meslek listesi hazırlanarak kişilerin meslekleri ve yaşlarının da değerlendirmeye dahil edilmesi gerekmektedir. Yeni hazırlanacak yönetmelikte; geçici iş göremezlik sürelerinin nasıl hesaplanacağı, hangi yaralanmada en az ne kadar süre geçtikten sonra rapor düzenlenmesinin uygun olacağı hususlarına netlik kazandırmalı, yönetmelikte hangi durumlarda takdir kullanılıp hangi durumlarda kullanılmayacağı belirtilmeli, kanıta dayalı bir derecelendirme ve değerlendirme sistemi içeren ölçütler ortaya konulmalı ve raporlar kapsamlı, gerekçeli, denetlenebilir olmalıdır.The issuance of disability reports has an important place in the practice of Forensic Medicine Departments. For traumatic events such as traffic or work accidents, gunshot wounds, assaults, etc., reports are issued using different disability tables and regulations depending on the date of the event. Even if people have the same injuries and sequelae, different scales are used when the dates of the event are different, resulting in different disability rates. This situation sometimes leads to unfair gains and sometimes causes deprivation of rights. In this study, it was aimed to examine the parts of the regulations used in disability calculation that concern the lower extremity, to determine the differences between them and to offer solutions on how to eliminate these differences. Between January 1, 2020, and December 31, 2023, a total of 4281 reports were issued by the Department of Forensic Medicine at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine. Among these, 216 reports involved lower extremity injuries and were identified as disability reports. Of these, 36 were follow-up reports; therefore, a total of 180 reports were retrospectively analyzed. The study included 180 individuals, consisting of 114 (63.3%) males and 66 (36.7%) females. Reports were requested in 75% of cases due to individual applications, 17.8% by civil courts, 4.4% by administrative courts, 2.2% by commercial courts, and 0.6% by labor courts (Figure 1). Among the requested reports, 68.3% were "engellilik" reports, while 31.7% were "maluliyet" reports. The average age of the individuals at the time of the incident was calculated as 35.63±19.78 years. The mean duration between the incident and the application date was 2.45±2.50 years. Additionally, the average time between the application date and the issuance of the report was determined to be 44.55±119.95 days. The majority of the cases (93.9%) involved traffic accidents, followed by firearm injuries (4.4%), falls (0.6%), occupational accidents (0.6%), and airship accidents (0.6%). Patients were most commonly referred to orthopedics (94.3%), followed by physical therapy and rehabilitation (6.6%) and neurology (1.9%). The geographical distribution showed that 71.1% of cases were from Sivas, while 8.9% were from Ankara. The disability rates for those with additional non-lower extremity impairments were higher (10.30%) compared to those without such impairments (7.30%), with the difference being statistically significant (p=0.039). Additionally, 42.4% of women had non-lower extremity disability ratings, compared to 22.8% of men, with the difference also statistically significant (p=0.006). Disability rates should be regulated according to a single regulation that takes into account age and occupation, as in the "maluliyet" regulation, and includes the details of the malfunctions, as in the "engellilik" regulation, and a list of occupations that includes current occupations should be prepared and the occupations and ages of the persons should be included in the evaluation. The new regulation should clarify how temporary incapacity periods will be calculated, how long it will be appropriate to prepare a report for which injury, and in which cases discretion will be used and in which cases it will not be used, and criteria that include an evidence-based rating and evaluation system should be established, and reports should be comprehensive, reasoned and auditable
Preparation and characterization of a novel deacetylated chitin @perlite/ hydroxyapatite composite for effective adsorption of uranyl ions from aqueous solution: Experimental and DFT modeling studies
No full textIn this study, a novel ternary composite was synthesized and characterized for removal of uranyl from solutions. Comprehensive structural characterization was performed using various analyses to elucidate the properties of the composite. The adsorption of uranyl ions was evaluated by varying key parameters such as initial concentration, temperature, pH, contact time, and adsorbent dosage. The maximum adsorption capacity was determined to be 0.365 mol kg- 1. Kinetic modeling revealed that the adsorption followed both intraparticle diffusion and Elovich models. Thermodynamic analysis confirmed that adsorption process was spontaneous and endothermic. DFT simulations were employed to gain molecular-level insights into the adsorption mechanism.Deanship of Scientific Research at King Khalid University [RGP2/542/45]The authors extend their appreciation to the Deanship of Scientific Research at King Khalid University for funding this work through Large Research Project under grant number RGP2/542/45
Hayali Cemaatler ve Modern Ulus İnşası: Anderson ve Gellner'in Milliyetçilik Teorilerinin Karşılaştırmalı Analizi
No full textNationalism remains one of the most potent and contested ideologies in modern political discourse, shaping nations' identities and political landscapes worldwide. This article undertakes a comparative analysis of two foundational theories of nationalism, Benedict Anderson’s concept of "imagined communities" and Ernest Gellner’s modernist approach, to explore their contributions to the understanding of national identity formation. Despite the extensive scholarship on nationalism, a gap persists in systematically comparing these two influential theories within a single framework. This paper aims to fill this gap by juxtaposing Anderson’s cultural and media-centric view with Gellner’s structural and economic perspective, providing a more nuanced understanding of how nations are formed and sustained. The methodology of this paper involves a critical analysis of primary texts by Anderson and Gellner, supported by case studies that apply their theories to historical and contemporary examples of nationalism. Through this comparative approach, the paper reveals that while Anderson emphasizes the role of shared cultural experiences and media in imagining national communities, Gellner highlights the socio-economic conditions that necessitate the creation of standardized, homogeneous cultures for the functioning of modern industrial states. The most important result of this research is the recognition that Anderson’s and Gellner’s theories, rather than being mutually exclusive, are complementary, each illuminating different facets of the complex phenomenon of nationalism. This synthesis not only enhances our understanding of nationalism but also provides valuable perspectives for contemporary studies on national identity in an increasingly globalized world.Milliyetçilik, modern siyasi söylemdeki en güçlü ve tartışmalı ideolojilerden biri olmaya devam etmekte ve dünya çapında ulusların kimliklerini ve siyasi manzaralarını şekillendirmektedir. Bu makale, Benedict Anderson'ın “hayali cemaatler” kavramı ve Ernest Gellner'in modernist yaklaşımı olmak üzere iki temel milliyetçilik kuramının karşılaştırmalı bir analizini yaparak, bu kuramların ulusal kimlik oluşumunun anlaşılmasına katkılarını araştırmaktadır. Milliyetçilik üzerine yapılan kapsamlı çalışmalara rağmen, bu iki etkili teoriyi tek bir çerçevede sistematik olarak karşılaştırma konusunda bir boşluk devam etmektedir. Bu makale, Anderson'ın kültürel ve medya merkezli bakış açısını Gellner'in yapısal ve ekonomik perspektifiyle yan yana koyarak bu boşluğu doldurmayı ve ulusların nasıl oluştuğu ve sürdürüldüğüne dair daha incelikli bir anlayış sağlamayı amaçlamaktadır. Bu makalenin metodolojisi, Anderson ve Gellner'in birincil metinlerinin eleştirel bir analizini içermekte ve teorilerini milliyetçiliğin tarihsel ve çağdaş örneklerine uygulayan vaka çalışmalarıyla desteklenmektedir. Bu karşılaştırmalı yaklaşım sayesinde, Anderson ulusal toplulukların hayal edilmesinde ortak kültürel deneyimlerin ve medyanın rolünü vurgularken, Gellner modern endüstriyel devletlerin işleyişi için standartlaştırılmış, homojen kültürlerin yaratılmasını gerektiren sosyo-ekonomik koşulların altını çizmektedir. Bu araştırmanın en önemli sonucu, Anderson ve Gellner'in teorilerinin birbirlerini dışlamak yerine, her birinin karmaşık milliyetçilik olgusunun farklı yönlerini aydınlatarak tamamlayıcı olduklarının kabul edilmesidir. Bu sentez sadece milliyetçilik anlayışımızı geliştirmekle kalmamakta, aynı zamanda giderek küreselleşen bir dünyada ulusal kimlik üzerine yapılan çağdaş çalışmalar için de farklı bir perspektif sağlamaktadır
The Mediating Role of Burnout in the Effect of Workload Perception on Turnover Intention: A Study on Chain Market Employees
No full textTeknolojide yaşanan hızlı gelişime karşın pek çok işte insan faktörü hala önemli görülmektedir. Çalışanların iş yerinde yerine getirmesi beklenen birtakım görevleri bulunmaktadır. İş yükünün aşırı olması çalışanların strese maruz kalmasına ve işe yönelik tükenmişlik yaşamasına neden olabildiği gibi işten ayrılmaya da sebep olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, zincir market çalışanlarının iş yükü algılarının, işten ayrılma niyetine etkisinde tükenmişliğin aracı rolünü incelemektir. Çalışmanın, iş yüküyle ilgili yaşanan sorunları çözmeye, işteki tükenmişliği önlemeye ve market çalışanlarının işten ayrılma niyetlerini azaltmaya yönelik daha duyarlı olunmasında farkındalık oluşturulabilmesi bakımından literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışma Sivas ilindeki zincir market çalışanlarına yönelik yapılmıştır. Araştırmada, ilişkisel tarama deseninden faydalanılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi ile 380 kişiye ulaşılarak anketler uygulanmıştır. Ankette, İş Yükü Algısı Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği ve demografik özellikleri yansıtan sorulara yer verilmiştir. Faktör analizi aşamasında AFA ve DFA, hipotezler test edilirken yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. İş yükü algısının işi bırakmaya etkisinde tükenmişliğin aracı rolü incelenirken Baron ve Kenny’in (1986) tasarladığı 4 adımlı yöntem tercih edilmiştir. Çalışmada iş yükü algısının, tükenmişliği ve işten ayrılma düşüncesini pozitif yönde etkilediği ve çalışanların iş yükü algısı arttıkça tükenmişliklerinde ve iş bırakma düşüncelerinde artış olduğu belirlenmiştir. Tükenmişliğin işi bırakmayı pozitif yönde etkilediği yani çalışanların tükenmişlikleri arttıkça işi bırakma düşüncelerinde de artış yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca iş yükü algısı ile iş bırakma düşüncesi arasındaki ilişkinin tükenmişlik tarafından düzenlendiği tespit edilmiştir. Yani iş yükü algısı arttıkça tükenmişlik ve iş bırakma düşüncesinin de artma eğiliminde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Despite the rapid development in technology, the human factor is still considered important in many jobs. Employees have a number of duties expected to fulfil at work. Excessive workload may cause employees to be exposed to stress and burnout towards work, and may also cause turnover. The purpose of this study is to examine the mediating role of burnout in the effect of workload perceptions of chain market employees on turnover intention. It is thought that the study will make important contributions to the literature in terms of raising awareness to solve the problems related to workload, to prevent burnout at work and to be more sensitive to reduce the turnover intention of market employees. The study was conducted for chain market employees in Sivas province. Relational survey design was utilised in the study. Questionnaires were applied by reaching 380 people with convenience sampling method. In the questionnaire, Workload Perception Scale, Maslach Burnout Scale, Turnover Intention Scale and questions reflecting demographic characteristics were included. EFA and CFA were used in the factor analysis phase and structural equation modelling was used to test the hypotheses. While examining the mediating role of burnout in the effect of workload perception on turnover, the 4-step method designed by Baron and Kenny (1986) was preferred. In the study, it was determined that the perception of workload positively affected burnout and turnover and as the perception of workload increased, burnout and turnover thoughts increased. It was concluded that burnout positively affects quitting, that is, as the burnout of employees increases, there is an increase in their thoughts of quitting the job. In addition, it was determined that the relationship between the perception of workload and the thought of quitting was regulated by burnout. In other words, it was concluded that as the perception of workload increases, burnout and thoughts of quitting also tend to increase
The MNK-SYNGAP1 axis in specific learning disorder: gene expression pattern and new perspectives
No full textSpecific learning disorder (SLD) is a neurodevelopmental disorder that significantly affects children's academic performance. This study aimed to investigate the expression levels of the MAP Kinase Interacting Serine/Threonine Kinase 1-2 (MNK1, MNK2), Synaptic Ras GTPase Activating Protein 1 (SYNGAP1) genes, and the long non-coding RNA Synaptic Ras GTPase Activating Protein 1-Anti Sense1 (SYNGAP1-AS1), which are believed to play a key role in neurodevelopmental pathways, in children with SLD. Understanding the role of these genes in synaptic plasticity and cognitive function may provide insights into the molecular mechanisms underlying SLD. This study included 38 children diagnosed with SLD and 35 healthy controls aged 6 to 16. RNA was isolated from blood samples, and gene expression levels were measured using quantitative polymerase chain reaction (qPCR). The statistical analysis was conducted to compare the expression levels between the SLD and control groups and within SLD subgroups based on severity and sex. MNK1 and SYNGAP1 expression levels were significantly upregulated in the SLD group compared to the control group (8.33-fold and 16.52-fold increase, respectively; p < 0.001). lncSYNGAP1-AS1 showed a 26.58-fold increase, while MNK2 was downregulated by 2.2-fold, although these changes were not statistically significant. No significant differences were observed between sexes or between the severity subgroups of SLD. Conclusion: he upregulation of MNK1 and SYNGAP1 in children with SLD suggests their involvement in the neurodevelopmental pathways associated with cognitive processes such as learning and memory. These findings provide a foundation for future research into the molecular basis and potential therapeutic targets of SLD.Sivas Cumhuriyet niversitesi , Trkiye [T-2024-1031]; Cumhuriyet University Headquarters of Scientific Research Projects CommissionThe authors extend their gratitude to the participants and their families for their involvement in the study. This research was supported by Cumhuriyet University Headquarters of Scientific Research Projects Commission under grant/project number T-2024-1031. The authors declare no conflicts of interest. Data supporting the results of this study can be obtained from the corresponding author upon request, as the data are subject to privacy and ethical restrictions
The effect of education based on health belief model on smoking perceptions and behaviors of visually impaired individuals
No full textAraştırma Sağlık İnanç Modeline dayalı verilen eğitimin görme engelli bireylerin sigara içme algı ve davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Randomize kontrollü deneysel tipte olan bu araştırmanın evrenini Altı Nokta Körler Derneği Kayseri Şubesine kayıtlı olan ve sigara içen görme engelli bireyler (n=40) oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi müdahale grubuna 20, kontrol grubuna 20 olmak üzere 40 görme engelli bireyden aluşmaktadır. Araştırma, müdahale grubunda 18, kontrol grubunda 17 olmak üzere toplam 35 görme engelli birey ile tamamlanmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, Sağlık İnanç Modeline Göre Sigara Bırakma Ölçeği, veri toplama araçları aracılığıyla ve Karbonmonooksit ve Hemoglobin ölçümü yapılarak Aralık 2023- Aralık 2024 tarihleri arasında görme engelli bireyler tek tek aranmış ve bireysel görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi için, SPSS (versiyon 27.0) istatistik paket programı ve R programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler için sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılmış olup ikili grupların karşılaştırılmasında bağımlı gruplarda normal dağılan ölçümlerde t testi, normal dağılmayan ölçümlerde Mann Whitney U testi yapılmıştır. İlişkisel çıkarımlarda Spearman Korelasyon analizi kullanılmış, iç geçerliliğin belirlenmesinde Cronbach alfa kat sayısı, verilerin normallik dağılımında histogram grafikleri ve Shapiro-Wilk testleri, sigara bırakmada eğitimin etkisinin değerlendirilmesinde ise Kaplan Meier sağkalım analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda müdahale grubundaki görme engelli bireylerin %33,3'ünün sigarayı bıraktığı saptanmıştır. Yapılan son izlemlere göre Sağlık İnanç Modeline göre Sigara Bırakma Ölçeği ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi puan ortalamalarında, karbonmonoksit ve hemoglobin düzeylerinde de değişim gözlemlendiği, bu değişimin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu bulgular, Sağlık İnanç Modeline dayalı verilen eğitimin görme engelli bireylerin sigara içme algı ve davranışları üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Sigara içmenin hem genel sağlığa hem de görme engelli bireylerde göz sağlığına olan zararları dikkate alındığında, görme engelli bireylerde sigara bıraktırmaya yönelik özel müdahale ve destek programlarının sayısının arttırılması önerilmektedir.The research was conducted to determine the effect of education based on the Health Belief Model on the smoking perception and behavior of visually impaired individuals. The universe of this randomized controlled experimental study consisted of visually impaired individuals (n=40) who were registered with the Six Dots Association for the Blind, Kayseri Branch and smoked. The sample of the study consisted of 40 visually impaired individuals, 20 in the intervention group and 20 in the control group. The study was completed with a total of 35 visually impaired individuals, 18 in the intervention group and 17 in the control group. The research was completed with a total of 35 visually impaired individuals as 18 in the intervention group and 17 in the control group. Data were collected by calling visually impaired individuals one by one and conducting individual interviews between December 2023 and December 2024 using the Personal Information Form, Fagerström Nicotine Dependence Test, Smoking Cessation Scale According to the Health Belief Model, data collection tools, and by measuring Carbon Monoxide and Hemoglobin. SPSS (version 27.0) statistical package program and R program were used to analyze the data. Digit, percentage, mean and standard deviation were used for descriptive statistics, and, in paired group comparison, dependent groups were tested by t test for normally distributed measurements and by Mann Whitney U test for nonnormally distributed measurements. Spearman Correlation Analysis was used for correlational inferences, Cronbach alpha coefficient for determining the internal validity, histograms and Saphiro-Wilk tests for the normality distribution of the data and Kaplan Meier survival analysis for the assessment of the effect of the training on smoking cessation. Significance level was accepted as p<0.05. As a result of the study, it was determined that 33,3% of the visually impaired individuals in the intervention group quitted smoking. According to the final monitoring, a statistically significant difference (p<0,05) was observed in the score averages of the Smoking Cessation Scale according to Health Belief Model, and Fagerström Nicotine Dependence Test, and carbonmonoxyde and hemoglobin levels. These results revealed that the training based on Health Belief Model was effective on the smoking perceptions and behaviors of the visually impaired individuals. Considering the harm of smoking on both general health and eye health in visually impaired individuals, it is recommended to increase the number of special intervention and support programs for smoking cessation in visually impaired individuals
Antioxidant capacity, biochemical composition, and mineral composition of leaves in two apple species (Malus domestica Borkh. and M. kirghisorum Al. Fed. & Fed.)
No full textBackgroundApple leaves are a rich source of bioactive compounds such as phenolics, flavonoids, and essential minerals, which exhibit significant antioxidant and therapeutic properties. This study focuses on comparing the biochemical composition, antioxidant capacity, and mineral contents of Malus domestica Borkh. cultivars and M. kirghisorum Al. Fed. & Fed. genotypes. The goal is to identify potential health-promoting compounds and establish a basis for utilizing apple leaves as a sustainable resource in the food, pharmaceutical, and cosmetic industries. ResultsThe study revealed significant biochemical and nutritional variation among the genotypes. Total antioxidant capacity ranged from 36.00 in 'A12' to 59.50% in 'Starking Delicious'. Total phenolic content varied between 70.42 in 'A28' and 147.45 mg GAE/100 g in 'Granny Smith', while total flavonoid content ranged from 15.43 in 'A28' to 38.66 mg QE/100 g in 'A16', demonstrating considerable variability in bioactive compound composition. Correlation matrix analysis identified several significant relationships. Total phenolics and total flavonoids showed a positive correlation (r = 0.52**), while calcium strongly correlated with magnesium (r = 0.79**), potassium (r = 0.52**), and phosphorus (r = 0.52**), underscoring their physiological interconnections. Multiple regression analysis clarified key traits. Total phenolic content was positively influenced by total flavonoids (beta = 0.52, p < 0.00). Calcium was strongly associated with magnesium (beta = 0.52, p < 0.00) and sodium (beta = 0.46, p < 0.00), reflecting their synergistic roles in cellular and metabolic functions. Principal component analysis revealed that the first three components explained 57.80% of the total variation. PC1 (30.56% variance) was predominantly associated with calcium, potassium, phosphorus, and magnesium. PC2 (14.16%) highlighted the relationship between manganese and total antioxidant capacity, while PC3 (13.08%) reflected the influence of lead, total phenolics, and total flavonoids. Heat map analysis indicated that the calcium, phosphorus, sulfur, phenolic compounds, and antioxidant activities in subgroup A1 suggest that the genotypes may be beneficial for health. Additionally, the accumulation of heavy metals such as lead, nickel, and aluminum in subgroup B1 could pose a health risk; however, the genotypes 'A18', 'A21', 'A21-1', and 'A22' possess the capacity to reduce this accumulation. ConclusionsThe results highlight the nutritional and therapeutic potential of apple leaves as a natural source of antioxidants and essential minerals. In particular, the genotypes 'A21-1' and 'A16' stand out due to their high content of bioactive compounds and nutrients, offering promising prospects for further research and applications. These findings contribute to the conservation of wild apple genetic resources and their potential for industrial use. Clinical trial numberNot applicable