University of Arts in Belgrade
Digital Repository of the Institute for Philosophy and Social Theory, University of BelgradeNot a member yet
4571 research outputs found
Sort by
O zaslepljujućoj jasnoći svojinskih prava: sedam fragmenata o redukcionizmu u teoriji svojine
No full textThis paper presents a historical commentary on arguments in theory of
property that reinforce the vision of strong and clear property rights
dominant in developmental policy today. Building upon the article from
Duncan Kennedy in 2013 that analyses this vision, this paper tackles
additional issues in emergence of the vision. In doing that the paper relies
on broadly genealogical approach to focus on a binary opposition that
has been present in the theory of property almost since its historical
establishment in Western thought. This methodology allows us to
conceptualize the problem in more substantive terms than Kennedy does
and show how radical shift is necessary to overcome the problems that
the vision entails.Ovaj članak se sastoji od istorijskog komentara na argumente u teoriji svojine koji osnažuju viziju jakih i jasnih svojinskih prava, koja je dominantna u savremenom razvojnom polisiju. Nadovezujući se na članak Dankana Kenedija iz 2013. koji je izneo prvu analizu ove vizije, ovaj članak se bavi nizom dodatnih pitanja koja se tiču njenog nastanka. Da bi postigao ovaj cilj, u članku se oslanjam na genealoški pristup u širem smislu koji je usredsređen na binarnu opoziju prisutnu u teoriji svojine od njenih istorijskih početaka u Zapadnoj misli. Ova metodologija omogućava da se problem konceptualizuje na supstantivniji način nego što je to učinjeno od strane Kenedija i da se pokaže kakav radikalan iskorak je potreban da bi se prevazišli problemi koje pomenuta vizija nosi sa sobom
Razum bez osećanja? Emocije kroz istoriju zapadne filozofije
No full textThe paper critically analyzes the interplay between reason and emotions
in the history of Western philosophy, as an inadequately ambivalent
interrelationship of contrast, control and conflict. After the analysis of
the philosophies of emotions and passion amongst the most important
philosophers and philosophical works of classical antiquity and the Middle
Ages, the paper presents ideas on this interrelationship within the
framework of modern philosophy, or during the so-called Age of Reason.
Finally, the paper analyzes the character of emotions in the contemporary
philosophy, while examining possibilities for the history of (philosophy
of) emotions and feelings, but also the possibilities for overcoming the
undue opposition of reason and emotions, which was present in the
dominant Western philosophical tradition.U ovom radu se kritički analizira uzajamni odnos razuma i emocija kroz istoriju zapadne filozofije, kao neprimereno ambivalentni međuodnos kontrasta, kontrole i konfilkta. Nakon analiziranja filozofija emocija i strasti među najuticajnijim filozofima i filozofskim delima antike i srednjeg veka, u radu se izlažu ideje o ovom međuodnosu u okvirima moderne filozofije, tj. tokom takozvanog Doba razuma. Na kraju, u radu se analizira karakter emocija u savremenoj filozofiji i ispituju se mogućnosti za istoriju (filozofiju) emocija i osećanja, ali i mogućnosti za prevazilaženje neumerenog suprotstavljanja razuma i emocija, koje je prisutno u dominantnoj zapadnoj filozofskoj tradiciji
Pamala Wiepking and Femida Handy (eds.), The Palgrave Handbook of Global Philanthropy, Basingstoke, Palgrave Macmillan, 2015.
No full textPhenomenological Structure of Feeling Of Pleasure And Displeasure
No full textI will present the basics of Kant’s understanding of feelings. and specifically, try to show why we should not accept some conclusions of interpretations offered by Paul Guyer and Rachel Zuckert.
In his interpretation of Third Critique, Paul Guyer that feelings are an inexplicable sensation, which can be explained in no other way than through its causes. Guyer insists on equalizing sensations and feelings. However, sensations are (according to Kant) the kind of presentations that appear as impressions of our outer senses. Additionally, in the Critique of Pure Reason, Kant explains that only material for inner sense are outer sensations. (KrV, AA 03: 23,70; Allison 1983, 277) Feelings, on the contrary, do not provide new material of inner sense. (V-Met/Dohna, AA 28: 673) It is therefore impossible to hold that feelings are somehow new sensations that appear in our inner sense.
According to Zuckert, feelings can be understood as second-order consciousness, that has as its contents any other kind of representation (sensation, intuition or concept) and represents a formal relational characteristic of this content, with a tendency to persist. Unlike Guyer, Zuckert differentiates feelings from sensations, and like Guyer, correctly emphasizes that feelings are not discursive representations. (Zuckert 2007, 236) However, in her reading, feelings are a representation and their main function is cognitive, representational (Zuckert 2007, 233), which is exactly what the faculty of feeling does not do. I would argue that Zuckert’s interpretation fails to address definition of displeasure in §10. of Critique of the power of judgement, and both Guyer’s and Zuckert’s interpretation could not follow literally definition in §12. – Guyer modified a translation and Zuckert finds it is ‘a slip’.
The crucial challenge set by Kant is to characterize feeling as sui generis mental state, which means as a mental state that is not representation. Based on evidence in Kant’s lectures and major works I will argue that feeling in Kant’s works should be understood as an exercise of a causal power of representation for maintaining or hindering its state of representing (V-Met/Dohna, AA 28: 675). I will argue that Kant suggests that causality of representation does not demand higher-order-consciousness for us to be aware of it, but is rather one of the ways (“entirely special faculty of discriminating”) in which we come to be aware and itself manifests as awareness. Thus, we can keep to the formal structure that consists of representation and its relational property (to maintain its state), while avoiding some contradictions that emerge with the introduction of second-order consciousness. Feelings are a complex phenomenological structure that consists of two components: (1) cognitive component, representations themselves (sensation, intuition or concept) and (2) causal component, its tendency toward maintaining its state of representation (subjective causality). These two components in one feeling are of course, not separable. Subjective causality of representation is not a new, additional thing, on top of the representation itself, but a subjective characteristic (Beschaffenheit) of a cognitive state, one, albeit, which cannot be reduced to the cognitive state itself
Holokaust i filozofija
No full textZbornik radova Holokaust i filozofija sačinjavaju originalni autorski tekstovi sa ovog govornog područja. Priređivači su ih organizovali tako da knjiga predstavlja pregled stanja teorijskog izučavanja Holokausta, orijentisanje u njegovim različitim pristupima i, istovremeno, ukazivanje na neke novije dimenzije izazova koji tema upućuje. U tom smislu ova knjiga je već postala instruktivno štivo za sve one koji su stručno ili na drugi način zainteresovani.Holocaust and Philosophy is a collection of original scientific papers in Serbian. The book is structured so that it covers the current state of the theoretical investigations on the Holocaust, including different methods, but also certain new dimensions and challenges. In that respect, the book has already become a helpful material for those professionally or otherwise interested in the topic
Protiv kritike: društvo i racionalnost
No full textУ овом раду полази се од „жртава” насиља друштвене критике и њихове перцепције повређивања критиком. Налази се да се могу препознати и артикулисати три теоријске групације противника критике друштва, које у име заштите оних вредности које верују да критика оспорава устају против ње: традиционалисти, „некритички” или „посткритички” ужљебљени у овај или онај неупитан свет; „политофили”, који заступају аутономију вештине политике од надређеног судишта ума; „заумни” истраживачи, који у потрази за истином или остварењем искушавају границе рационалности. Закључује се, међутим, да те три стратегије оповргавања друштвене критике немају једнак теоријски домет: једино последња формација остаје лојална гесту критике и када се окреће против ума као основе властитог важења.The starting points of this article are the “victims” of the violence of social critique and their perceptions of wounds it inflicted. It is found that one could recognize and articulate three theoretical groups of enemy of social critique who, in the name of protecting the values they believe the critique challenges, get up against it: traditionalists, “uncritically” or “post-critically”, grooved in this or that unquestionable world; “Politophiles”, advocating autonomy of the art of politics in front of the superior court of reason; researchers of the “irrational” who, searching for the truth or accompishment, test the boundaries of rationality. It is concluded, however, that the three strategies of refuting social criticism have no equal theoretical range: only the last formation remains loyal to the gesture of critique even when it turns against the reason as a ground of its own validity and, in this way, rehabilitate both reason and critique. Unlike the other two types of denial of critique that reject it from the standpoint of social undesirability, early German romanticists and heirs of their “aesthetic” orientation do not abandon rationality, but reconfigurate it. They criticize the rationality with rational means in a clear awareness of its limits: theoretically and socially critical reason consequently turns itself against its own foundations
Feminist criticisms of the concept of resilience: Transformation of the subversive into the normative
No full textKoncept otpornosti je relativno nov teorijski i praktični pristup u društvenim naukama, preuzet iz inženjerskih i sistemskih teorija, a jezgrovito se opisuje kao suočavanje sa izazovima i rizicima. U fokusu kritičke diskusije ovog koncepta su njegova teorijska fluidnost, otežana empirijska proverljivost i ideološka ukorenjenost u neoliberalni globalni kapitalistički poredak. Autorke u radu predstavljaju odnos feminističke kritike prema konceptu otpornosti koja ga sagledava kao teorijsku instancu neoliberalne hegemonije sa temeljima u deregulaciji tržišta. Ideja o svakovrsnoj deregulaciji, koja je tipična za neoliberalizam, legitimiše otpornost kao koncept koji negira politike identiteta i na njima zasnovane isključenosti. Međutim, u praksi se otpornost pokazuje kao važna strategija za apsorbovanje štete koju proizvode neoliberalna ekonomska i socijalna restrukturacija. Otpornost reciklira štetu koju neoliberalni procesi proizvode i tokom tog procesa se kreiraju novi identitetski okviri i estetika. Zbog toga se rodni status više ne povezuje sa polnim i vidljivim performansima roda, već se pojavljuje kao efekat ili ishod ekonomske i socijalne pozadine. Tako otpornost postaje novi neoliberalni ženski ideal koji omogućava jačanje vitalnosti belog supermačističkog patrijarhata.The concept of resilience originated in engineering and environmental systems theories. Resilience entered humanities relatively recently as a new theoretical and practical approach to addressing challenges and risks in both macro and micro-communities. The concept of resilience is being criticized for theoretical fluidity behind it, difficulties related to its empirical verification and for being ideologically embedded in the neoliberal framework of global capitalism. Subject of this paper is an overview of a sharper critique of the concept that is coming from feminist perspective. In perspective of feminist criticism, the concept of resilience is perceived as an element of hegemony in neoliberal theory that purports deregulation and in particular market deregulation. While at first glance the concept of resistance denies identity policies and social exclusion deriving from it, in fact it absorbs harm inflicted by neoliberal economic and social restructuring. Resilience allows induced damage to be recycled given that new identity frames and aesthetics become created. Gender status is no longer associated with visible gender manifestation ― it rather appears as it is shaped by economic and social background. Resilience becomes new neoliberal female ideal feature that only enhances vitality of white supremacist patriarchy
Žene u kriznom štabu: slučaj Duhovne republike Zicer
No full textNa osnovu analize studije slučaja Duhovne republike Zicer, antiratnog pokreta u etnički pretežno mađarskom selu Trešnjevac nastalog 1992. godine, rad nastoji da pruži osvrt na teorijska i empirijska pitanja vezana za isprepletenost etničkog i rodnog identiteta. Koristeći intersekcionalni pristup i analizu novinskih članaka i drugih štampanih izdanja i video snimaka nastalih u datom periodu i kasnije, kao i usmena i pismena prisećanja učesnika i učesnica mirovnog pokreta, članak se bavi temama poput značaja rodnih uloga i rodnih režima u svakodnevnici zajednice koja je izgrađena u „Ziceru”, ulogom žena koje su inicirale Duhovnu republiku Zicer i njihovim viđenjem rata, antiratnog pokreta, etniciteta, roda i zajednice, rodnom distribucijom moći delanja unutar „zamišljene zajednice”, antiratnog delanja u manjinskim i/ili ruralnim područjima i dinamikom privatne i javne sfere
Rodne nejednakosti na tržištu rada u komparativnoj perspektivi
No full textU ovom radu ispituju se razlike u radnoj aktivnosti između muškaraca i žena u Srbiji u periodu konsolidacije kapitalističkog sistema. Naime, period nakon 2000. godine doneo je sa sobom liberalizaciju tržišta rada, koja se u normativnoj sferi ogledala u donošenju manje restriktivnih zakona o radu, a u pogledu države socijalnog staranja, u njenom postepenom povlačenju. Prethodne analize pokazale su da postoji značajna rodna diskrepancija na tržištu rada, kako po pitanju participacije tako i po pitanju dostupnih radnih položaja. Žene su bile te koje su se nalazile u nepovoljnijem položaju, utoliko što su istovremeno ređe učestvovale u plaćenim ekonomskim aktivnostima, a kada su bile zaposlene, onda su ređe zauzimale upravljačke i dobro plaćene pozicije, dok su po pravilu bile slabije plaćene za iste poslove. Cilj ovog rada jeste da mapira promene u glavnim karakteristikama ekonomske aktivnosti žena, u stepenu i obrascima te aktivnosti, te da ispita promene rodnih stereotipa u izboru zanimanja u periodu od 2003. do 2018. godine. Analiza će se vršiti u tri ključne vremenske tačke: 2003. godine (u periodu ubrzane konsolidacije kapitalističkog sistema društvenih odnosa), 2012. godine (u vreme velikih efekata svetske ekonomske krize, prvenstveno u vidu zaustavljanja rasta, porasta nezaposlenosti i siromaštva) i u današnje vreme. Podaci na kojima zasnivamo naše zaključke dobijeni su kroz kvantitativna istraživanja koja je Institut za sociološka istraživanja sprovodio na reprezentativnim uzorcima za Srbiju u ovom periodu, što je omogućilo komparativni karakter ovoga rada
Evropski i austrijski kontekst Revolucije 1848-49. i srpski pokret u Vojvodini
No full textPolazeći od evropskog konteksta Revolucije 1848-49. rad analizira specifične uzroke i motive revolucionarnih pokreta u Habzburškoj monarhiji. Identifikuju se nacionalni, socijalni i ekonomski uzroci revolucionarnih zbivanja sa posebnim akcentom na srpski pokret u Vojvodini i njegovu rebelijansku aktivnost. Rad posebno analizira poziciju mađarskog kontrarevolucionarnog stanovišta i divergentnu srpsko-mađarsku dinamiku koja će dovesti do ratog ishoda. Na kraju je predstavljen bilans srpskih revolucionarnih težnji i stvaranje posebnog etnički omeđenog entiteta – Vojvodine, kao osnove za egzistiranje istorijske pokrajine koja će prevazići državni okvir i političke okolnosti u kojima je konstituisana