University of Arts in Belgrade
Digital Repository of the Institute for Philosophy and Social Theory, University of BelgradeNot a member yet
4571 research outputs found
Sort by
Depersonalizacija ubijanja Ka upotrebi sile u 21. veku „s onu stranu dobra i zla?“
No full textThe article analyses how robotisation as the latest advance in military technology can depersonalise the methods of killing in the 21st century by turning enemy soldiers and civilians into mere objects devoid of moral value. The departing assumption is that robotisation of warfare transforms military operations into automated industrial processes with the aim of removing empathy as a redundant ‘cost’. The development of autonomous weapons systems raises a number of sharp ethical controversies related to the projected moral insensitivity of robots regarding the treatment of enemies and civilian population. The futurist vision of war as a foreign policy instrument entirely ‘purified’ of the risk of morally wrong actions is in opposition with the negative effects of the use of drones. The author concludes that the use of lethal robots in combat would eventually remove enemy soldiers and civilians from the realm of ethical reasoning and
deprive them of human dignity. Decision to kill in military operations ought to be based on human conscience as the only proper framework of making decisions by reasoning whether an action is right or wrong.U članku se analizira kako robotizacija kao poslednji napredak u vojnoj tehnologiji može da depersonalizuje metode ubijanja u 21. veku pretvaranjem neprijateljskih vojnika i civila u puke objekte lišene moralne vrednosti. Polazna pretpostavka je da robotizacija ratovanja pretvara vojne operacije u automatizovane industrijske procese sa ciljem uklanjanja empatije kao suvišne „cene“. Razvoj autonomnih oružanih sistema potiče brojne oštre etičke kontroverze vezane za projektovanu moralnu neosetljivost robota u pogledu postupanja sa neprijateljima i civilnim stanovništvom. Futuristička vizija rata kao instrumenta spoljne politike potpuno „pročišćenog“ od rizika moralno pogrešnih akcijama u suprotnosti je sa negativnim efektima korišćenja dronova. Autor zaključuje da bi upotreba smrtonosnih robota u borbi najzad uklonila neprijateljske vojnike i civile iz područja etičkog razmišljanja i lišila ih ljudskog dostojanstva. Odluka o ubistvu u vojnim operacijama trebalo bi da se temelji na ljudskoj savesti kao jedinom pravilnom okviru donošenja odluka promišljanjem da li je jedna akcija dobra ili loša
Roberto Navarrete Alonso, Los tiempos del poder: Franz Rosenzweig y Carl Schmitt, Escolar y Mayo editores, Madrid, 2017.
No full textProblem saznajne vrednosti – jedno rešenje i jedna kritika
No full textIn this paper I will deal with the solution to the problem of cognitive
significance offered by the so-called new theorists of reference, as well
as with the critique of that solution given by Howard Wettstein. I will
claim that the answer to this critique provided by John Perry is not
sufficiently convincing. First, I will clarify some relevant concepts in order
to present the problem of cognitive significance in a clear manner. Then
I will expose the solution to the problem offered by Perry and David
Kaplan. After that, I will present Wettstein’s critique of that solution.
Subsequently, I will also analyze Perry’s attempt to defend against this
critique. Finally, I will discuss the extent to which Perry’s attempt is
successful. It will be shown that it is significantly not so.U ovom radu baviću se rešenjem problema saznajne vrednosti koje nude takozvani novi teoretičari referencije, kao i kritikom tog rešenja od strane Hauarda Vetstajna (Howard Wettstein). Tvrdiću da je odgovor na tu kritiku koju pruža Džon Peri (John Perry) nedovoljno ubedljiv. Najpre ću razjasniti neke relevantne pojmove, da bih onda na jasan način predstavio sam problem saznajne vrednosti. Potom ću prikazati rešenje datog problema koje nude Peri i Dejvid Kaplan (David Kaplan). Nakon toga, izložiću Vetstajnovu kritiku tog rešenja. Zatim ću analizirati i Perijev pokušaj odbrane od ove kritike. Naposletku, razmotriću u kojoj meri je Perijev pokušaj uspešan. Pokazaće se kako on to u značajnoj meri nije
Polemologija i ksenologija: Valdenfels i žaoka stranog
No full textAfter explaining why phenomenology of the alien cannot be counted
among traditional philosophical disciplines, the author explores why all
of European history can be read as the “shading of the alien” (Verblendung
des Fremden), although not in the sense of mere disregarding, neglecting
or denying of the alien, but disciplining it, manipulating and exploiting
it. The alien has not been forgotten for centuries, it was always in the
European focus, but only as an instance through which the sense of
power was traditionally constructed. Following the basic presumptions
of Bernhard Waldenfels’ phenomenology of the alien the article presents
the shading of the alien as analogous to the process of its naturalization.
As if the tradition of European colonialism can be best understood in
the key of maître et possesseur de’l étranger. That is to say, the European
legacy shows, in an extraordinary manner, that the alien can be transformed
into a resource, from which we can appropriate and assimilate everything.
A crucial insight for Waldenfels is also that strangeness is not reducible
to a narrow segment of reality, whether it is culture, religion or art-based,
because strangeness is a radical dimension that transcends all regions.Nakon razjašnjavanja zbog čega fenomenologija stranog ne može biti ubrojana među tradicionalne filozofske discipline, autor ispituje zašto bi celokupna evropska istorija mogla biti čitana kao „zasenčenje stranog“, ali ne u smislu pukog odbacivanja, zanemarivanja ili poricanja stranog, nego njegovog disciplinovanja, manipulisanja, eksploatisanja. Strano nije bilo vekovima zaboravljeno, ono je uvek bilo u evropskom fokusu, ali samo kao instanca posredstvom koje je tradicionalno konstruisan osećaj moći. Prateći osnovne pretpostavke fenomenologije stranog Bernharda Valdenfelsa, članak uočava zasenčenje stranog kao analogno procesu njegove naturalizacije. Kao da tradicija evropskog kolonijalizma može biti najbolje shvaćena zahvaljujući ključu gospodar i vlasnik stranog. Rečju, evropsko nasleđe na izuzetan način pokazuje da strano može biti transformisano u resurs od kojeg možemo da prisvojimo i asimilujemo sve što nam može biti od koristi. Valdenfelsov presudan uvid glasi da stranost ne može biti svedena na uzak segment realnosti, bila ona vezana za kulturu, umetnost ili religiju, jer je ona radikalna dimenzija koja transcendira sve regije
Vehicles, Contents and Supervenience
No full textIn this paper, I provide an argument for the assumption that contents supervene on vehicles, which is based on the explanatory role of representations in the cognitive sciences. I then show that the supervenience thesis together with the explanatory role imply that the individuation criteria for contents and vehicles are tightly bound together, such that content internalism (externalism) is in effect equivalent to vehicle internalism (externalism). In the remainder of the paper, I argue that some of the different positions in the debate stem from different research questions, namely the question about the acquisition conditions and the question about the entertaining conditions for mental representation. Finally, I argue that the thesis of externalism is much more interesting if understood as a claim about how mental representation works in our world as opposed to how they work in all metaphysically possible worlds. In particular, I argue that this “nomological” understanding of the thesis is able to explain how and why the experimental methods used in contemporary cognitive sciences are able to provide insight into behavior generation.U ovom radu predstavljam argument u prilog pretpostavci da sadržaji supervenišu na po-srednicima koji je zasnovan na eksplanatornoj ulozi predstava u kognitivnim naukama. Po-tom pokazujem da teza o superventnosti, zajedno sa eksplanatornom ulogom, implicira da su kriterijumi za individuaciju sadržaja i posrednika blisko povezani na takav način da je in-ternalizam (eksternalizam) o sadržaju zapravo ekvivalentan internalizmu (eksternalizmu) o posrednicima. U ostatku rada, pokazujem da neki od različitih pristupa u debati proističu iz različitih istraživačkih pitanja, tačnije, pokazujem da neki od pristupa proističu iz pitanja koje se tiče uslova sticanja mentalnih predstava a drugi iz pitanja koje se tiče uslova za razmišlja-nje o mentalnim predstavama. Najzad, pokazujem da je teza o eksternalizmu daleko zani-mljivija ako je razumemo kao tezu o tome na koji način mentalno predstavljanje funkcioniše u našem svetu a ne kao tezu o tome na koji način mentalno predstavljanje funkcioniše u svim metafizički mogućim svetovima. Tačnije, pokazujem da „nomološko“ razumevanje teze može da objasni kako i zašto eksperimentalne metode koje se koriste u savremenim kognitivnim naukama mogu da pruže uvid u obrazovanje ponašanja
Unpleasent Closest Cousin: Scientific and Mosion Pictures of Apes
No full textTema ovog rada su predstave majmuna na filmu i, šire, u zapadnoj kulturnoj tradiciji. Detektuje se obrazac ambivalentne recepcije te vrste života: prepoznavanje najbližeg srodnika neprijatno podseća na zajedničko poreklo. Film je, načelno, umeo da čovekolikog majmuna i augmentizuje, učini neodoljivo pretećom (King Kong), i da ga personalizuje i paternalističkim sentimentalizmom posliči čoveku (Cheeta), i da izokrene čitav odnos čoveka i majmuna i signalizira političke konsekvence vrsne dominacije (Planeta majmuna), i, najzad, da razreši neprijatnu blizinu – sasvim približavajući čoveka i majmuna u zajedničkom katastrofičkom udesu (12 majmuna, Congo, Gorile u magli). U svakoj varijanti, pokazuje se da je znamenitu
Marxovu formulaciju – „anatomija čoveka je ključ za razumevanje anatomije majmuna“ – zanimljivije sada obrnuti i misliti možda ne više samo metodološki.This paper outlines the performance of monkeys in the film and, more broadly, in
western cultural tradition. The pattern of ambivalent reception of that liveform is
detected: recognizing the closest relatives uncomfortable resemblance to a common
origin. In principle, movie used to augment ape and make him irresistibly threatening
(King Kong); to personalize and with paternalistic sentimentalism assimilate him to
human (Tarzan’s Cheeta), to distort the whole relation of humans and apes and signalize political consequences of species domination (Planet of the Apes), and finally, to
resolve an uncomfortable closeness – with complete approximation of humans and
monkeys in common catastrophic accidents (12 Monkeys, Congo, Gorillas in the
Mist). It is demonstrated that, in whatever version, it is more interesting now to reverse
the famous Marx’s formulation –„the anatomy of man is the key to the anatomy of the
ape“– and think it not only methodologically any more
Univerziteti između meritokratije i patrijarhata : žene i moć delanja
No full textU fokusu ove studije nalazi se moć delanja žena koje zauzimaju istaknute funkcije na državnim univerzitetima u Srbiji. Pošli smo od pretpostavke da su naše
akterke, najobrazovanije žene u ovom društvu, one čija moć delanja može da
doprinese unapređenju položaja drugih žena. Budući da žene čine najveći deo
zaposlenih u obrazovanju i nauci, njihovo prisustvo i osvajanje pozicija u sferama koje im po tradiciji ne pripadaju, od značaja su i za eliminisanje rodnih
nejednakosti i stereotipnih stavova i u široj društvenoj zajednici. Želeli smo da
ispitamo kako one same sagledavaju svoj životni i karijerni put, i da li smatraju
da je biti žena igralo neku ulogu na tom putu. Dekonstrukcijom uvreženih, ali
i onih manje primetnih stereotipa, težili smo da omeđimo granice rodne ravnopravnosti u najobrazovanijim krugovima našeg društva, u kom i dalje preovlađuje patrijarhalna matrica. Motner i Edvards (Mauthner & Edwards 2010)
razlikuju žene od feministkinja na položajima u akademiji, gde potonje karakteriše svest o rodnoj neravnopravnosti kao intersekcionalnom fenomenu koji prožima visoko obrazovanje i nauku, kao i posvećenost promenama u pravcu veće
društvene jednakosti. Polazeći od ove distinkcije, namera nam je bila da mapiramo da li među akterkama, ali i akterima studije, postoji feminističko liderstvo
i potencijal za promene zatečenog stanja
Poreklo, odredbe i mogućnosti primene koncepta gust opis u kvalitativnim istraživanjima
No full textPoslednje tri decenije konceptu gust opis se posvećuje sve više pažnje u metodološkim studijama. Iako gust opis postaje praktično neizostavna odrednica u savremenim metodološkim rečnicima, enciklopedijama i udžbenicima (videti, npr.: Given, 2008; Schwandt, 2007), posebno onim posvećenim kvalitativnoj medotologiji, autori neretko naglašavaju da „nije u potpunosti jasno na šta se pod gustim opisom podrazumeva“ (Schwandt, 2007: 296), te otuda potreba da se preispita značenje ovog koncepta. Osnovni cilj ovog rada je da kritički razmotri različita shvatanja gustog opisa, predstavi teorijske i epistemološke pretpostavke pristupa koji zagovaraju primenu gustog opisa i da ukaže na saznajne i istraživačke implikacije koje primena ovog „postupka“ povlači za sobom
