5025 research outputs found
Sort by
Tavşan Spermasının Kısa Süreli Saklanmasında Serisinin Antimikrobiyal etkisi
No full textÖZET
TAVġAN SPERMASININ KISA SÜRELĠ SAKLANMASINDA SERĠSĠNĠN
ANTĠMĠKROBĠYAL ETKĠSĠ
Tuzlalıoğlu G. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dölerme
ve Suni Tohumlama Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu tez çalıĢmasında, tavĢan spermasının kısa süreli saklanmasında karĢılaĢılan bakteriyel
kontaminasyon sorununa karĢı serisinin antimikrobiyal potansiyeli araĢtırılmıĢtır. ÇalıĢmada,
farklı konsantrasyonlarda serisin ilavesinin mikrobiyal yük ve spermatolojik parametreler
üzerindeki etkileri incelenmiĢ; ayrıca seminal plazmanın bakteriyel üreme ile iliĢkisi
değerlendirilmiĢtir.
Gereç veYöntem: ÇalıĢmada, genital muayene sonucunda herhangi bir patolojik bulguya
rastlanmayan beĢ adet Yeni Zelanda ırkı albino erkek tavĢandan, suni vajen yöntemiyle alınan
sperma örnekleri kullanılmıĢtır. Birinci deneyde, kontrol grubu ile serisin uygulanan gruplar
karĢılaĢtırılarak serisinin sitotoksisite düzeyi analiz edilmiĢtir. Ġkinci deneyde ise, antibiyotik
içeren ve içermeyen kontrol gruplarına ek olarak farklı dozlarda serisin içeren gruplar
oluĢturulmuĢ, sperma örnekleri +5°C‘de Tris-sitrik asit-glikoz (TCG) sulandırıcısı içerisinde
inkübe edilerek 0., 8. ve 24. saatlerde mikrobiyolojik ekimlerle bakteri üreme düzeyleri
karĢılaĢtırılmıĢtır. Üçüncü deneyde, spermadan seminal plazmanın uzaklaĢtırılması amacıyla
swim-up tekniği kullanılmıĢ, seminal plazmanın bakteriyel kontaminasyona katkısı
değerlendirilmiĢtir.
Bulgular: Deney 1‘de %0.1 ve %0.5 serisin ilavesinin sperm motilitesi, membran bütünlüğü ve
canlılık üzerine anlamlı bir olumsuz etkisi bulunmamıĢ; serisinin kısa süreli saklama koĢullarında
sitotoksik olmadığı belirlenmiĢtir (P>0.05). Deney 2‘de serisin uygulanan gruplarda bakteri
sayısında azalma görülmekle birlikte bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıĢtır (P>0.05).
Deney 3‘te ise swim up yöntemi ile seminal plazmanın uzaklaĢtırılmasının bakteri üremesini
anlamlı Ģekilde azalttığı saptanmıĢtır (P<0.05).
Sonuç: Elde edilen bulgular, serisinin antimikrobiyal etkisinin yanı sıra, uygun
konsantrasyonlarda kullanıldığında sperm hücrelerine toksik etki göstermediğini ortaya
koymuĢtur. Ayrıca, seminal plazmanın bakteriyel üreme üzerinde kayda değer bir etkisi olduğu
tespit edilmiĢtir.ĠÇĠNDEKĠLER
KABUL VE ONAY .................................................................................................................... i
TEġEKKÜR ............................................................................................................................... ii
ĠÇĠNDEKĠLER .......................................................................................................................... iii
SĠMGELER VE KISALTMALAR DĠZĠNĠ ............................................................................... v
ġEKĠLLER DĠZĠNĠ ................................................................................................................... vi
RESĠMLER DĠZĠNĠ ................................................................................................................. vii
TABLOLAR DĠZĠNĠ ............................................................................................................... viii
ÖZET ......................................................................................................................................... ix
ABSTRACT ............................................................................................................................... x
1. GĠRĠġ ...................................................................................................................................... 1
2. GENEL BĠLGĠLER ................................................................................................................ 3
2.1. TavĢanlarda Üreme Biyolojisi ............................................................................................. 3
2.2. TavĢan Spermasının Özellikleri .......................................................................................... 4
2.3. TavĢanlardan Sperma Alımı ................................................................................................ 5
2.4. Spermanın Saklanması ........................................................................................................ 6
2.4.1. Spermanın Kısa Süreli Saklanması................................................................................... 7
2.4.2. Spermanın Uzun Süreli Saklanması ................................................................................. 8
2.5. Sperma Saklama Sürecinde Kontaminasyon Riskleri ......................................................... 9
2.6. Sperma Sulandırıcılarına Antibakteriyel Maddelerin Katılması ....................................... 11
2.7. Serisin ................................................................................................................................ 12
2.7.1. Ġpek Bezinin Morfolojisi ve Serisinin Sentezi ................................................................ 14
2.7.2. Ġpek Proteinleri ............................................................................................................... 16
2.7.2.1. Yapısı ve Genetiği ....................................................................................................... 16
2.7.2.2. Serisin‘in Biyokimyası ................................................................................................ 16
2.7.2.3. Serisinin Elde ediliĢi: ................................................................................................... 17
2.7.2.4. Serisinin özellikleri ve Biyomedikal Uygulamaları .................................................... 18
3. GEREÇ VE YÖNTEM ......................................................................................................... 26
3.1. Gereç .................................................................................................................................. 26
iv
3.1.1. Etik Ġzin ve Hayvan Materyali ....................................................................................... 26
3.1.2. Kimyasallar ..................................................................................................................... 26
3.2. Yöntem .............................................................................................................................. 27
3.2.1. Sperma Sulandırcısı ve stok solüsyonu hazırlama ......................................................... 27
3.2.2. Deney 1 ........................................................................................................................... 27
3.2.2.1. Spermanın toplanması ve iĢlenmesi ............................................................................ 27
3.2.2.2. BirleĢtirilen örneklerin motilite açısından değerlendirilmesi ...................................... 29
3.2.2.3. ÇalıĢma Planı ............................................................................................................... 29
3.2.2.4. Sperma Parametrelerinin Analizi................................................................................. 29
3.2.2.4.1. Motilitenin Değerlendirmesi .................................................................................... 29
3.2.2.4.2. Membran Bütünlüğünün Belirlenmesi ..................................................................... 30
3.2.2.4.3. Spermanın Canlılığının (ölü canlı oranının) Belirlenmesi ....................................... 30
3.2.3. Deney 2 ........................................................................................................................... 32
3.2.3.1. Spermanın Mikrobiyolojik Değerlendirme için Hazırlanması .................................... 32
3.2.3.2. Toplam Bakteri Sayısının Belirlenmesi ....................................................................... 32
3.2.4. Deney 3 ........................................................................................................................... 33
3.2.4.1. Toplam Bakteri Sayısının Belirlenmesi:...................................................................... 34
4. BULGULAR ........................................................................................................................ 36
4.1. Deney 1 .............................................................................................................................. 36
4.1.1. Total Motilite Oranı ........................................................................................................ 36
4.1.2. Membran Bütünlüğü Oranı ............................................................................................. 36
4.1.3. Ölü Spermatozoon Oranı ................................................................................................ 37
4.2. Deney 2 .............................................................................................................................. 37
4.2.1. Toplam Bakteri Sayısının Oranı ..................................................................................... 38
4.3. Deney 3 .............................................................................................................................. 39
5. TARTIġMA .......................................................................................................................... 40
6. SONUÇ VE ÖNERĠLER ..................................................................................................... 46
KAYNAKLAR ......................................................................................................................... 47
EKLER ..................................................................................................................................... 69
BĠLĠMSEL ETĠK BEYANI ..................................................................................................... 70
ÖZ GEÇMĠġ ............................................................................................................................. 7
Sağlık Turizmi Kapsamına Termal Tesislerde 3.Yaş Grubu Müşterilerin,Müşteri Memnuniyeti ve Müşteri Sadakati Üzerine Bir Araştırma;Aydın İli Örneği
No full textHatipoğlu S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Turizmi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Aydın ilinde bulunan termal tesisleri ziyaret eden üçüncü yaş turistlerin, müşteri memnuniyeti ve müşteri sadakatini değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma analitik-kesitsel olarak, Eylül 2024 ve Ocak 2025 tarihleri arasında, Aydın ilindeki termal tesisleri ziyaret eden 140 kadın,160 erkek olmak üzere toplam 300 üçüncü yaş turist ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu ile toplandı. Veri analizinde tamamlayıcı istatistikler t testi, korelasyon analizi, regresyon analizi ve anova testleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan müşterilerin talep ettikleri hizmete verdikleri önem derecesi (X=4,36), hizmet sonucundaki deneyimlerinin memnuniyet derecesinden (X=4,18) daha yüksek olduğu saptanmıştır. Müşteri memnuniyeti ve müşteri sadakati arasında güçlü düzeyde pozitif (r=0,774) ve anlamlı (p<0,05) bir ilişki bulunmuştur. Yani katılımcıların müşteri memnuniyeti ve müşteri sadakati güçlü bir ilişki ile anlamlı olarak artmaktadır. Modelin açıklama gücü olarak ifade edilen R2 değeri:0,599 olarak hesaplanmıştır (R =0,774; R2=0,599; p< 0,05). Bu değer müşteri sadakati değişkeninin (varyansın) %59,9’unun modeldeki bağımsız değişken, yani müşteri memnuniyeti tarafından açıklandığını göstermektedir. Cinsiyete yönelik müşteri memnuniyeti algılarının incelenmesi sonucunda, erkeklerin müşteri memnuniyetine yönelik algıları (X=4,13), kadınların müşteri memnuniyet algılarından (X=3,96) daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Müşteri sadakati düzeyinde de erkek müşterilerin (X=3,98), kadın müşterilere (X=3,65) göre daha fazla müşteri sadakati gösterdikleri görülmektedir. Seyahat şekillerine göre müşteri memnuniyeti algıları incelendiğinde, Münferit şekilde seyahat eden müşterilerin memnuniyete yönelik algıları (X=4,13), grup şeklinde seyahat eden müşterilerin memnuniyete yönelik algılarından (X=3,87) daha olumludur. Münferit şekilde seyahat eden müşterilerin (X=3,99), grup şeklinde seyahat eden müşterilere (X=3,46) göre daha fazla müşteri sadakati gösterdikleri görülmektedir. Otelde kalış sayılarına göre müşteri memnuniyeti algıları incelendiğinde müşterilerin memnuniyete yönelik algılarında otelde kalış sayılarına göre anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir (F=15,255; p<0,05). müşterilerin sadakatine yönelik algılarında otelde kalış sayılarına göre anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir (F=13,717; p<0,05).
Sonuç: Bu çalışma sonucunda, müşterilerin Aydın ilindeki termal tesislerden talep ettikleri hizmet sonucunda memnun kalmadıkları, memnuniyetsizliğin işletmeye duyulan sadakatsizliği arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra müşteri memnuniyeti ve müşteri sadakatinin cinsiyete yönelik algısı açısından bakıldığında erkek müşterilerin çoğunluğu oluşturduğu, seyahat şekilleri açısından bakıldığında münferit şekilde seyahat edenlerin ön plana çıktığı, otelde kalış sayılarına göre incelendiğinde ise en çok 11 ve üzeri kalan müşterilerden oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
GRAFİKLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1.GİRİŞ 1
1.1.Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2.Araştırmanın Amacı 1
2.GENEL BİLGİLER 2
2.1.Sağlık Turizmi Kapsamında Termal Turizm Ve Üçüncü Yaş Turizmi İle İlişkisi 2
2.1.1.Sağlık Turizmi Kavramı 2
2.1.1.1. Sağlık Turizminin Tarihsel Gelişimi 7
2.1.1.2. Sağlık Turizmi Türleri 9
2.1.1.2.1.Medikal Turizm 12
2.1.1.2.1.1. Medikal Turizmin Tarihi Gelişimi 18
2.1.1.2.1.2. Medikal Turist Tipolojileri Ve Motivasyonları 20
2.1.1.2.2. Termal Turizm 27
2.1.1.2.2. Üçüncü Yaş Turizm 30
2.1.1.2.4. Engelli Turizmi 31
2.1.1.3. Dünyada Sağlık Turizmi 35
2.1.1.4. Türkiye’de Sağlık Turizmi 38
2.1.2.Termal Turizm Kavramı 42
2.1.2.1. Termal Turizm İle İlgili Tanım Ve Kavramlar 43
2.1.2.2. Termal Turizm Uygulamaları 47
2.1.2.3. Termal Turizmin Tarihçesi 49
2.1.2.4. Termal Turizmde Müşterilere Sunulan Hizmetler 51
2.1.2.4.1. Konaklama Hizmetleri 53
2.1.2.4.2. Yiyecek-İçecek Hizmetleri 53
2.1.2.4.3. Sağlık Ve Tedavi (Kür) Hizmetleri 54
2.1.2.4.4. Eğlence (Rekreasyon Ve Animasyon) Hizmetleri 54
2.1.2.5. Dünyada Termal Turizm 55
2.1.2.6. Türkiye’de Termal Turizm 57
2.1.2.7. Aydın İlinde Termal Turizm 61
2.1.2.8. Termal Turizmin Üçüncü Yaş Turizmi İle İlişkisi 64
2.1.2.8.1. Yaşlılık Ve Yaşlanma Kavramı 64
2.1.2.8.2. Yaşlanma Türleri 66
2.1.2.8.2.1. Sosyal Yaşlanma 66
2.1.2.8.2.2. Psikolojik (Duygusal) Yaşlanma 67
2.1.2.8.2.3. Biyolojik (Fizyolojik) Yaşlanma 67
2.1.2.8.3.1. Üçüncü Yaş Turistlerin Özellikleri 70
2.1.2.8.3.2. Üçüncü Yaş Turistlerin Tatil Ve Seyahat Motivasyonları 72
2.1.2.8.3.3. Üçüncü Yaş Turistlerin Kısıtlılıkları 74
2.1.2.8.3.3.1. Seyahat Kısıtlılıkları 74
2.1.2.8.3.3.2. Konaklama Kısıtlılıkları 75
2.1.2.8.4. Üçüncü Yaş Turizmi Uygulamaları 75
2.1.2.8.4.1. Sağlık Serbest Bölgeleri 75
2.1.2.8.4.2. Uzun Yaşam Köyleri 77
2.1.2.8.4.3. Yaşlı Dostu Şehirler 78
2.1.2.8.6. Türkiye’de Yaşlı Turizmi 82
2.1.2.8.7. Üçüncü Yaş Turizmin Termal Turizim İçindeki Yeri Ve Önemi 86
2.2. Termal Turizm Kapsamında Müşteri Memnuniyeti Ve Müşteri Sadakati Kavramları 87
2.2.1. Müşteri Memnuniyeti 87
2.2.1.1. Müşteri Memnuniyeti Kavramı 88
2.2.1.2. Müşteri Memnuniyetini Etkileyen Faktörler 90
2.2.1.2.1. Fiziksel Çevre Koşulları 90
2.2.1.2.2. Çalışanlarla Etkileşim 92
2.2.1.2.3. Algılanan Değer 92
2.2.2. Müşteri Memnuniyeti Yaratma Süreci 94
2.2.2.1. Müşterilerin Tanınması Aşaması 94
2.2.2.2. Müşterilerin İhtiyaç Ve Beklentilerinin Karşılanması 95
2.2.2.3. Müşteri Algılamalarının Ölçülmesi Aşaması 95
2.2.2.4. Hareket Planının Geliştirilmesi 95
2.2.4. Müşteri Sadakati 96
2.2.4.1. Müşteri Sadakati Tanımı Ve Önemi 97
2.2.4.2. Müşteri Sadakatinin Boyutları 99
2.2.4.2.1. Davranışsal Boyut 99
2.2.4.2.2. Tutumsal Boyut 100
2.2.4.2.3. Karma (Birleşik) Boyut 100
2.2.5. Müşteri Memnuniyeti Ve Müşteri Sadakati İlişkisi 100
2.2.6. Termal Turizm Kapsamında Müşteri Memnuniyeti Ve Müşteri Sadakati 104
3.GEREÇ VE YÖNTEM 103
3.1.Araştırmanın Tipi 103
3.2.Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özelllikleri 103
3.3.Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 104
3.4.Araştırmanın Modeli 105
3.5.Veri Toplama Araçları ve Verilerin Toplanması 106
3.6.Verilerin Değerlendirilmesi 107
3.7.Araştırmanın Etik Yönü 107
4.BULGULAR 108
5.TARTIŞMA 129
6.SONUÇ VE ÖNERİLER 134
KAYNAKLAR 137
BİLİMSEL ETİK BEYANI 162
ÖZ GEÇMİŞ 16
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN SPOR FARKINDALIK DÜZEYLERİ İLE SPORA ÖZGÜ BAŞARI MOTİVASYON DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ
No full textÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN SPOR FARKINDALIK DÜZEYLERİ İLE SPORA ÖZGÜ BAŞARI MOTİVASYON DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ
Gezgin V. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu araştırmada,Üniversite Öğrencilerinin Spor Farkındalık Düzeyleri İle Spora Özgü Başarı Motivasyon Düzeylerinin Belirlenmesiamaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada, betimsel araştırma yöntemlerinden biri olan genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde eğitim gören 374 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama araçları üç bölümden oluşmaktadır. Birinci kısım araştırmacıların hazırladığı “Kişisel Bilgi Formu’’, ikinci kısım Willis vd. (1982) tarafından geliştirilen Türkiye’deki geçerlilik ve güvenilirlik çalışması da Tiryaki ve Gödelek tarafından yapılan (1997) “Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeği” ve üçüncü kısım Uyar (2019) tarafından geliştirilen “Spor Farkındalığı Ölçeği” şeklindedir. Araştırmada elde edilen bulgularSPSS 25.0 paket programı ile %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. Çalışmada veri toplama araçlarının güvenilirliği Cronbach alpha ile tespit edilmiştir. Verilerin normal dağılımdan gelip gelmediği hem Kolmogrov Smirnov analiziyle hem de basıklık çarpıklık katsayılarına bakılarak karar verilmiş ve verilerin normal dağılım sağlamadığı görülmüştür. Bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesinde spearman korelasyon testi uygulanmıştır. Betimsel verilerin analizinde İstatistiksel açıdan üçten az kategorilerde Mann Witney U analizi, üç ve üçten fazla kategorilerde Kruskal Wallis H testi, frekans analizi, yüzde hesaplamaları yapılmıştır. Analiz yapılırken %95 güven aralığına göre analiz yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulgularında spora özgü başarı motivasyonu ile spor farkındalığı ölçek ortalaması arasında zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu tespit edilirken, katılımcıların spor farkındalığının spor bilgisi ve bilgiyi ayırt etme alt boyutu ile yaş değişkeni arasında zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu, spor farkındalığının sosyal ve bireysel fayda alt boyutu ile yaş değişkeni arasında çok zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu, spor farkındalığı ortalama puanı ile yaş değişkeni arasında çok zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu, katılımcıların spora özgü başarı motivasyonları ile spor geçmişleri arasında sadece başarıyı yakalama güdüsü alt boyutunda çok zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Gerçekleştirilen analiz sonucunda; bu çalışmada spor farkındalığı ve spora özgü başarı motivasyonları arasında anlamlı ilişkiler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Spor farkındalığının sosyal ve bireysel fayda alt boyutlarında 2. sınıf öğrencilerinin 4. sınıf öğrencilerinden daha yüksek puanlar aldığı, ancak genel başarı motivasyon düzeylerinde anlamlı bir farklılık gözlemlenmediği bulunmuştur. Ayrıca, serbest zaman değerlendirme biçimine göre spor farkındalığı ve spor bilgisi arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar, spor farkındalığı ve başarı motivasyonunun, eğitim sürecindeki sınıf düzeyi ve serbest zaman aktiviteleri ile ilişkilendirilebileceğini, ancak bu ilişkilerin detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiğini göstermektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY…………...………………………..…………….…….……… i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ............................................................... vi
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...…………………… vii
ÖZET ……………………………………………………………………………..… viii
ABSTRACT ………………………………………………………………….…….. x
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….….…..….. 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi …………………………………….….…………. 3
1.2. Araştırmanın Amacı …………………………………………..………….….. 3
1.3. Araştırmanın Hipotezleri ……………….………………………..…………….. 3
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....….. 5
2.1. Spor Kavramı ...................................................................................................... 5
2.2. Farkındalık Kavramı... ………………………………………….……………… 6
2.3. Spor Farkındalığı.……………...……….………………………………….…... 7
2.3.1. Spor Farkındalığının Önemi............….………….....………………….…… 9
2.3.2. Spor Farkındalığının İlişkilendirildiği Teoriler......……….………….............. 9
2.3.2.1. Psikololojik süreç Modeli.....................…………..……………………….. 9
2.3.2.1.1. Farkındalık.........................…………………………………………...….. 10
2.3.2.1.2. Çekim.......................................................................................................... 10
2.3.2.1.3. Bağlılık........................................................................................................ 10
2.3.2.1.4. Sadakat........................................................................................................ 10
2.3.2.2. Bloom Taksonomisi....................................................................................... 10
2.3.2.2.1. Bilgi............................................................................................................ 11
2.3.2.2.2. Kavrama...................................................................................................... 11
2.3.2.2.3. Uygulama.................................................................................................... 11
2.3.2.2.4. Analiz.......................................................................................................... 11
2.3.2.2.5. Sentez.......................................................................................................... 11
2.3.2.2.6. Değerlendirme............................................................................................. 12
2.3.2.3. Bilişsel Alan................................................................................................... 12
2.3.2.4. Duyuşsal Alan................................................................................................ 12
2.3.2.5. Devinişsel Alan.............................................................................................. 13
2.3.3. Spor Farkındalığını Etkileyen Faktörler............................................................ 13
2.3.3.1. Kişisel İlgi ve Motivasyon............................................................................. 13
2.3.3.2. Aile ve Sosyal Çevre...................................................................................... 13
2.3.3.3. Eğitim ve Bilinçlendirme............................................................................... 14
2.3.3.4. Medya ve Reklam........................................................................................... 14
2.3.3.5. Sosyal ve Kültürel Normlar............................................................................ 14
2.3.3.6. Altyapı ve Erişim............................................................................................ 14
2.3.3.7. Sağlık ve Yaşam Tarzı................................................................................... 14
2.4. Başarı ve Motivasyon... ………………………….…………………………... 14
2.4.1. Başarı................................................................................................................. 14
2.4.2. Motivasyon........................................................................................................ 15
2.4.2.1. Motivasyon Çeşitleri...................................................................................... 16
2.4.2.1.1. İçsel Motivasyon......................................................................................... 16
2.4.2.1.2. Dışsal Motivasyon....................................................................................... 17
2.4.2.1.3. Motivasyonsuzluk....................................................................................... 18
2.5. Sporda Motivasyon............................................................................................... 18
2.6. Başarı Motivasyonu.............................................................................................. 19
2.7. Sporda Başarı Motivasyonu................................................................................. 21
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...……………………………………...…………. 22
3.1.Gereç ……………………………………………………….....…...……….... 22
3.1.1. Araştırmanın Modeli.....…………………………………..….........….……. 22
3.2. Yöntem ………………………………………………………………………. 22
3.2.1. Araştırmanın Evren ve Örneklermi .................................................................. 22
3.3. Veri Toplama Araçları........................………………………………………….. 23
3.3.1. Kişisel Bilgi Formu..………...…………...…………..…………...………... 23
3.3.2.Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeği.......………...….…………………. 23
3.3.3. Spor Farkındalık Ölçeği..... ……….……………………………………….. 23
3.4. Verilerin Toplanması ve İstatistiksel Analizi....................................................... 24
4. BULGULAR ……………………………………………………………….….. 25
4.1. Araştırma Grubu.......……………….………………………………….………. 25
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…. 33
6. SONUÇ VE ÖNERİLER …………………………..…………..………….…... 37
6.1. Sonuç.................................................................................................................... 38
6.2. Öneriler................................................................................................................. 38
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….….. 41
EKLER ……………………………………………………………………………... 52
Ek 1.Google Form.............................................................. ….………………….…. 52
Ek 2. Ölçek İzni.............……………..……………..……………...……….……….. 53
Ek 3. Demografik bilgiler............................................................................................ 54
Ek 4. 2 Ölçeğin Ölçek Soruları................................................................................... 55
Ek 5. Etik Kurul Onayı................................................................................................ 55
BİLİMSEL ETİK BEYANI ……………………………………………………… 55
ÖZGEÇMİŞ …………………………………………...…………………………… 5
Algı, Babalar, Geçerlik ve Güvenirlik, Risk, Yenidoğan
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı; Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenirliğinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma metodolojik tipte olup, evreni Denizli İli merkezinde bulunan Pamukkale Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezine eşi veya bebeği için sağlık hizmeti almak için gelen babalar, örneklemi ise evrenden gelişigüzel örnekleme ile seçilen 200 baba oluşturdu. Veriler 21.08.2024-15.12.2025 tarihleri arasında toplandı. Ölçeğin kapsam geçerliliği, ebelik, hemşirelik, çocuk, doğum, kadın sağlığı ve hastalıkları alanlarından 10 uzmanın görüşüne başvurularak değerlendirildi. Verilerin analizinde sayı/yüzde, korelasyon analizi, Cronbach α güvenirlik katsayısı ve faktör analizi yöntemleri kullanıldı.
Bulgular: Açıklayıcı faktör analizi sonucunda 20 madde ve dört alt boyut belirlendi. Belirlenen dört alt boyutun varyansa yaptıkları toplam katkı ise %56,00’dır. Ölçeğin maddelerinin faktör yükleri 0,412 ile 0,862 arasındadır. Doğrulayıcı faktör analizinde ise ölçeğin faktör yükleri 0,52 ile 0,78 arasındadır. RMSEA 0,90 bulundu. Bu değerler verilerin modelle uyumlu olduğunu, dört faktörlü yapıyı doğruladığını, ölçekteki madde ve faktörlerin ilişkili olduğunu, faktörlerdeki maddelerin yeterli düzeyde ilişkili olduğu ve faktörlerin birbirleri ile ilişkisi olduğunu göstermektedir. 20 maddeli ölçeğin toplam Cronbach α güvenirlik değeri 0,87; dört alt boyutun Cronbach α güvenirlik değerleri 0,71,0,78,0,79 ve 0,82'dir. Madde-toplam puan korelasyonları ise 0,357- 0,625 arasında değer almaktadır.
Sonuç: Yapılan analizler ve elde edilen bulgular Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliği desteklemektedir. Bu sonuçlar geliştirilen ölçeğin Türkiye'de yapılacak araştırmalar için başarıyla kullanılabileceğini göstermektedir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ viii
ŞEKİLLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET.. xi
ABSTRACT xiii
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 2
1.3. Araştırma Sorusu 2
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Yenidoğan Bakımı 3
2.1.1. Yenidoğan Beslenmesi 3
2.1.2.Yenidoğan Göz Bakımı 4
2.1.3. Yenidoğan Göbek bakımı 4
2.1.4. Yenidoğan Banyosu 5
2.1.5. Yenidoğan K vitamini ve Hepatit B Uygulaması 5
2.1.6. Yenidoğan Tehlike İşaretleri 6
2.2. Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçek Geliştirme Nedenleri 8
2.3. Babaların Yenidoğan Bakımına Katılımında Ebelerin Sorumlulukları 9
2.4. Ölçek Geliştirme 10
2.5. Geçerlik 11
2.5.1. Geçerlik Türleri 11
2.5.1.1. Kapsam Geçerliği 12
2.5.1.2. Görünüş Geçerliği 13
2.5.1.3. Yapı Geçerliği 14
2.5.1.3.1. Faktör Analizi 14
2.5.1.3.1.1. Açımlayıcı Faktör Analizi 15
2.5.1.3.1.2. Doğrulayıcı Faktör Analizi 15
2.5.1.3.4. Ölçüte Dayalı Geçerlik 16
2.5.1.3.4.1. Eş Zaman Geçerliği 16
2.5.1.3.4..2. Yordama Geçerliği 16
2.6.Güvenirlik 17
2.6.1. Güvenirlik Test Yöntemleri 17
2.6.1.1. Test Tekrar Test Güvenirliği 18
2.6.1.2. Paralel (Eş Değer) Formlar Güvenirliği 18
2.6.1.3. Puanlayıcılar Arası Güvenirlik 19
2.6.1.4. Yarıya Bölme Güvenirliği 19
2.6.1.5. İç Tutarlılık İndeksleri 19
3. GEREÇ ve YÖNTEM 21
3.1. Araştırmanın Türü 21
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zamanı 21
3.3. Araştırmanın Örneklemi ve Örneklem Özellikleri 22
3.4. Araştırmaya Dahil Etme ve Dahil Etmeme Kriterleri 23
3.5. Veri Toplama Araçları 23
3.5.1. Tanıtıcı bilgi formu (Ek 6) 24
3.5.2. Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği (Ek 7) 24
3.5.3. Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği’nin Geliştirilme Süreci 25
3.6. Araştırma Verilerinin Toplanması 27
3.7. Araştırmanın Değişkenleri 28
3.7.1. Bağımsız Değişkenler 28
3.7.2. Bağımlı Değişkenler 28
3.8. Verilerin Değerlendirilmesi 28
3.9. Araştırmanın Etik Yönü 30
3.10. Araştırmada Yaşanılan Güçlükler 30
3.11. Araştırmanın Sınırlılıkları 31
4. BULGULAR 32
4.1. Ebeveynlerin Sosyo-demografik Özelliklerine İlişkin Bulgular 32
4.2. Ölçeğin Geçerlik Analiz Sonuçları 33
4.2.1. Ölçeğin Uzman Görüşlerinin Değerlendirilmesi 33
4.2.2. Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği’nin Yapı Geçerliği 37
4.2.2.1. Açıklayıcı Faktör Analizi 37
4.2.2.2. Doğrulayıcı Faktör Analizi 41
4.3. Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği’nin Güvenirlik Analiz Sonuçları 42
4.3.1. Ölçeğin Madde-Toplam Puan Analizi 43
4.3.2. Ölçeğin Alt Boyutlarının Madde-Toplam Puan Analizi 45
4.3.3. Ölçeğin Alt Boyutlarının Toplam Ölçek Puanları ile Korelasyonları 46
4.3.4. Yarıya Bölme (Split Half) Yöntemi 47
4.4. Babaların Ölçek Toplam Puanı ve Alt Boyutları Puanı Dağılımı 48
5. TARTIŞMA 49
5.1. Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği’nin Geçerlik Analiz Sonuçları 49
5.1.1. Ölçeğin Kapsam Geçerliği 49
5.1.2. Ölçeğin Yapı Geçerliği 49
5.1.2.1. Ölçeğin Açıklayıcı Faktör Analizi 49
5.1.2.2. Ölçeğin Doğrulayıcı Faktör Analizi 50
5.1.2.3. Ölçeğin Tepki Yanlılığı 51
5.2. Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği’nin Güvenirlik Analiz Sonuçları 52
5.2.1. Ölçeğin İç Tutarlılık Analizi 52
5.2.2. Ölçeğin Madde-Toplam Puan Analizi 52
5.2.3. Ölçeğin Yarıya Bölme (Split Half) Yöntemi 53
6. SONUÇLAR VE ÖNERİLER 55
6.1. Sonuçlar 55
6.2. Öneriler 55
KAYNAKLAR 56
EKLER 68
Ek 1. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Ön Onayı 68
Ek 2. Pamukkale Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi İzin Yazısı 69
Ek 3. Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Son Onayı 70
Ek 4. Ölçek Geliştirme ve Uyarlama Kursu Katılım Belgesi 71
Ek 5. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu 72
Ek 6. Tanıtıcı Bilgi Formu 77
Ek 7. Babaların Yenidoğana Yönelik Risk Algısı Ölçeği 79
BİLİMSEL ETİK BEYANI 80
ÖZGEÇMİŞ 8
Meleisin Geçişteorisine Göre Temellendirilmiş Hemşirelik Yaklaşımının, Akut Mıyokard Enfarktüsü Geçiren Hastaların; Kalp Yaşam Kalitesine Ve Uyuma Etkisi
No full textAmaç: Bu araştırmada Meleis’in geçiş teorisine göre temellendirilmiş hemşirelik yaklaşımının, Akut MI geçiren hastaların; kalp yaşam kalitesine ve uyuma etkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Deneysel randomize kontrollü bu çalışma Aydın Devlet Hastanesi Kardiyoloji Kliniğinde Akut Miyokard Enfarktüsü tanısı ile koroner anjiyo yapılan ve tedavi gören, örnekleme dahil edilme kriterlerine uyan 53 deney, 53 kontrol grubu toplam 106 hasta ile Aralık 2023-Aralık 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Meleis’in geçiş teorisine göre temellendirilmiş Kişisel Bilgi Formu, Psikososyal Uyum Öz Bildirim Ölçeği (PAIS-SR), MacNew Kalp Hastalığı Sağlıkla ilgili Yaşam Kalitesi Anketi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubundaki hastalarla ilk temas hastanede kurulmuştur. Yasal bilgilendirmeler yapılıp ve izinler aldıktan sonra deney grubundaki hastalar taburculuktan sonraki 15. Günde evlerinde ziyaret edilmiş. Kişisel form ve ölçekler uygulandıktan Meleis’in geçiş teorisine göre temellendirilmiş eğitim kitapçığı ile eğitim verilmiştir. Hasta ile 1. Hastane Kontrollünden sonra 15’er gün arayla üç telefon görüşmesi daha yapılmış süreç değerlendirilmiştir. Taburcu olduktan sonraki üçüncü ayda hasta poliklinik kontrolüne çağırılarak; rutin kan takipleri ile boy kilo ölçümü yapılmış ve hastanede uygun sessiz bir oda da yüz yüze görüşülerek ölçekler ile kişisel bilgi formunun uygulanarak süreç tamamlanmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 17 paket programında yapılmıştır.
Bulgular: Deney ve kontrol grupları arasında Psikososyal Uyum Öz Bildirim Ölçeği (PAIS-SR)’nin geniş aile ilişkileri (p<0,001), psikolojik distres (p=0,041), ve MacNew ölçeginin duygusal, fiziksel ve sosyal fonksiyonlar (p<0,001) alt boyutlarında deney grubunun skorları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Zaman ana etkisi, sosyal çevre alt boyutu (p=0,625) dışında tüm boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, deney grubunda zamanla belirgin bir iyileşme görülmüştür. Grup × Zaman etkileşimi, sağlık bakımına oryantasyon (p=0,036), geniş aile ilişkileri (p<0,001), psikolojik distres (p=0,002) ve MacNew duygusal, fiziksel ve sosyal fonksiyonel boyutlarında (p<0,001) anlamlıdır ve deney grubunda son-test skorlarında daha büyük artışlar gözlemlenmiştir. HDL, LDL ve trigliserit düzeylerinde zaman içinde genel olarak olumlu değişimler görülmüş ve bu değişimler özellikle deney grubunda daha belirgin olmuştur. Kilo ve BKI değişimlerinde zamanın etkisi kontrol grubunda nispeten azdır, deney grubunda ise kilo ve BKI seviyelerinde anlamlı azalmalar gözlenmiştir.
Sonuç: Meleis’in geçiş teorisine göre temellendirilmiş hemşirelik yaklaşımının, Akut MI geçiren hastaların; kalp yaşam kalitesini ve psikososyal uyumunu artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Yaşam tarzı değişikliğinin sağlanarak değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılmasında ve sağlıklı davranışlar sergilenmesinin desteklenmesinde tekrarlı yatışların ve mortalite oranlarının azaltılmasında Meleis’in geçiş teorisine göre temellendirilmiş hemşirelik yaklaşımının kullanılması önerilmektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ............................................................................................................................ i
TEŞEKKÜR ....................................................................................................................................... ii
İÇİNDEKİLER .................................................................................................................................. iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ..................................................................................... vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ......................................................................................................................... viii
RESİMLER DİZİNİ .......................................................................................................................... ix
TABLOLAR DİZİNİ .......................................................................................................................... x
ÖZET ................................................................................................................................................ xii
ABSTRACT ..................................................................................................................................... xiv
1.GİRİŞ 1
1.1.Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2.Araştırmanın Amacı 4
1.3.Araştırmanın Hipotezleri 4
2.GENEL BİLGİLER 5
2.1. Miyokard İnfarktüsünün Tanımı ve sınıflandırılması 5
2.2. Miyokard İnfarktüsü Epidemiyolojisi 5
2.3. Miyokard Enfarktüsünde Risk Faktörleri ve Yönetimi 6
2.4. Miyokard İnfarktüsü Belirti ve Bulguları 9
2.5. Miyokard İnfarktüsü Tanısı 10
2.6. Miyokard İnfarktüsünde Tedavi 11
2.7 Miyokard Enfarktüsünde Yaşam Tarzı Değişikliği ve Psikososyal Uyum 14
2.8. Miyokard Enfarktüsünde Yaşam Kalitesi 16
2.2. Geçiş Kuramı 17
2.2.1. Meleis’in Geçiş Kuramına Genel Bakış 17
2.2.3. Geçiş kuramının Gelişmesinde Etkili Faktörler ve Kuramın Gelişim Süreci 18
2.2.4. Geçiş Kuramının Varsayımları 19
2.2.5. Meleis’in Geçiş Kuramının Kavramları 20
2.3. Geçiş Kuramının Hemşirelik İçin Önemi 33
3. GEREÇ VE YÖNTEM 35
3.1.Araştırmanın Tipi 35
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman 35
3.3. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 35
3.4. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri 36
3.5. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri 37
3.6. Veri Toplama Formları 37
3.7. Araştırmanın Uygulama Süreci 39
3.7.1. Deney Grubu Uygulama Süreci 41
3.7.2. Kontrol Grubu Uygulama Süreci 42
3.8. Meleis'in Geçiş Kuramına Temellendirilmiş Hemşirelik Bakımı 42
3.8.1. Meleis’in Geçiş Teorisine Göre Temellendirilmiş Eğitim İçeriğinin Oluşturulması 45
3.9. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri 46
3.10. Araştırmanın Etik Yönü 46
3.11. İstatistiksel Yöntemler 46
3.12. Araştırmanın Sınırlılıkları 47
3.13. Araştırmanın Güçlü Yanları 47
4. BULGULAR 48
5. TARTIŞMA 54
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 58
KAYNAKLAR 59
EKLER 68
Ek 1. Etik Kurul Onay İzni (Aydın Adana Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü) 68
Ek 2. Kurum İzni (1) (Aydın İl Sağlık Müdürlüğü) 69
Ek 3. Veri Toplama Formu ve ölçekler 70
Ek 4. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu (Deney Grubu) 78
Ek 5 Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu (Kontrol Grubu) 80
Ek 7. Meleis'in Geçiş Kuramına Temellendirilmiş Eğitim Materyali 83
BİLİMSEL ETİK BEYANI 84
ÖZGEÇMİŞ 8
Sodyum İodoasetat İle Oluşturulan Osteoartritisin Sağaltımında Trombositten Zengin Plazmanın Etkinliğinin Histopatolojik Ve Üç Boyutlu Tomografi İle İzlenmesi: Deneysel Rat Modeli
Full text linkAmaç: Bu çalışmada, trombositten zengin plazmanın ratlarda diz ekleminde deneysel olarak oluşturulan osteoartritisin sağaltımındaki etkinliğinin araştırlması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, 24 adet Sprague-Dawley cinsi erkek rat üzerinde yürütüldü. Genel anestezi altında ratların sağ diz eklemleri içine 50 mikrolitre serum fizyolojik içerisinde 3 mg dozunda uygulanan monosodyum iyodoasetat (MIA) ile osteoartritis oluşturuldu. 60. günde osteofitlerin varlığı, lokalizasyonu; subkondral kemikte kistik değişim, skleroz; artiküler kemikte lizis ve eklem içi yumuşak doku varlığı 2 boyutlu tomografi görüntüleri üzerinde değerlendirildi. Kemik hacmi, doku hacmi, yüzdelik kemik hacmi, trabeküler kalınlık, trabeküler seperasyon ve kemik yüzey alanı 3 boyutlu tomografi görüntüleri üzerinde belirlendi. Histopatolojik incelemede, kriter olarak belirlenen ödem, kanama, hücre, fibrozis ve proliferasyon bulguları incelendi.
Bulgular: İntraartiküler monosodyum iyodoasetat enjeksiyonu klinik olarak spontan harekette azalma ve yürüyüşte değişikliğe yol açmıştır. BT görüntülerinde eklem aralığında daralma, subkondral kemikte skleroz, kıkırdak dejenerasyonu ve osteofit oluşumu gibi OA bulguları görülmüştür. BT incelemelerinde özellikle tibianın proksimal medialinde kemik hacim ölçüm sonuçları değerlendirildiğinde yüzdelik kemik hacmi (BV/TV) oranında PRP gruplarında kontrol grubuna göre anlamlılık bulunmuştur (p<0,05). Histopatolojik olarak PRP grubunda kontrol grubuna kıyasla hücre infiltrasyonu, fibrozis ve vasküler proliferasyon skorlarının anlamlı ölçüde düşük (p<0,05) olduğu gözlenmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak deneysel olarak yürütülen çalışma sonucunda elde edilen bulgular ışığı altında hayvanlarda osteoartritis sağaltımında PRP’nin intraartiküler uygulamasının yararlı olabileceği ve sağaltım modelleri arasında değerlendirilebileceği kanısına varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Mikrotomografi, Osteoartritis, PRP.KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….……….. i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….….. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….… vi
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………...…… viii
RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………..…… ix
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...……………………. xii
ÖZET ……………………………………………………………………………..… xiii
ABSTRACT ………………………………………………………………….…….. xiv
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….….…..….. 1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....….. 2
2.1. Diz Ekleminin Anatomisi ………………………………………………………. 2
2.1.1. Diz Ekleminin Ligamentleri .……….….……………………………………... 3
2.1.2. Menisküsler…………………………………………………………………... 3
2.2. Sinoviyal Eklemlerin Bileşenleri ...........….……………………………………. 4
2.2.1. Eklem Kapsülü ……………………………………………………………….. 4
2.2.2. Sinoviyal Membran …………………………………………………………... 4
2.2.3. Sinoviyal Sıvı ………………………………………………………………… 5
2.2.4. Artiküler Kıkırdak………………...…………………………………………... 5
2.2.5. Subkondral Kemik……………………………………………………………. 5
2.3. Diz Ekleminin Biyomekaniği …………………………………………………... 6
2.4. Osteoartritis …………………………………………………………………….. 6
2.4.1. Etiyoloji ……………………………………………………………………… 6
2.4.2. Patogenez …………………………………………………………………….. 7
2.4.2.1. Artiküler Kıkırdak Patogenezi ……………………………………………… 9
2.4.2.2. Subkondral Kemik Patogenezi ……………………………………………... 10
2.4.2.3. Sinoviyum Patogenezi ……………………………………………………… 10
2.4.2.4. Menisküs Patogenezi ……………………………………………………….. 11
2.4.3. Histopatolojik Değişiklikler ………………………………………………….. 11
2.4.4. Klinik Bulgular ………………………………………………………………. 11
2.4.5. Tanı …………………………………………………………………………... 12
2.4.5.1. Radyografi …………………………………………………………………. 12
2.4.5.2. Artroskopi ………………………………………………………………….. 13
2.4.5.3. Ultrasonografi ……………………………………………………………… 13
2.4.5.4. Manyetik Rezonans Görüntüleme………………………………………….. 14
2.4.5.5. Bilgisayarlı Tomografi ……………………………………………………... 14
2.5. Sağaltım ………………………………………………………………………... 15
2.5.1. Trombositten Zengin Plazma ………………………………………………. 15
2.5.1.1. PRP’nin Elde Edilme Yöntemleri …………………................................ 18
2.5.1.2. PRP’nin Klinik Kullanımları ………………………............................... 18
2.5.2. Diğer Tedavi Yöntemleri …………………………………………………….. 20
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………………….…..…………. 22
3.1. Gereç ………………………………………………………….....…...……….... 22
3.1.1. Hayvan Materyali …………………………………………………………….. 22
3.1.2. Cihazlar ………………………………………………………………………. 23
3.2. Yöntem …………………………………………………………………………. 24
3.2.1. Deneysel Olarak Osteoartritsin İndüklenmesi ve Deneme Gruplarının Oluşturulması ………………………………………………………………………… 24
3.2.2. Sıçanlardan PRP Elde Edilmesi………………………………………………. 25
3.2.3. Mikro Tomografi ……………………………………………………………... 31
3.2.4. Histopatolojik Değerlendirme ………………………………………………... 33
3.2.5. İstatistiksel Analiz ……………………………………………………………. 33
4. BULGULAR ………………………………………………………………….….. 34
4.1. Klinik Muayene Bulguları ……………………………………………………… 34
4.2. Mikro Tomografi Bulguları …………………………………………………….. 34
4.2.1. İki Boyutlu Mikro Tomografi Bulguları ……………………………………… 34
4.2.2 Mikro Tomografi ile Üç Boyutlu Değerlendirme……………………………... 43
4.3. Mikro Tomografi Görüntüleri Üzerinden Kemik Hacim Ölçümleri…………….. 48
4.4. Histopatolojik Değerlendirme ………………………………………………….. 59
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…. 65
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…... 73
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….….. 74
EKLER ……………………………………………………………………………... 97
Ek 1 (ADÜ-HADYEK) ……………..……………..……………...……….……….. 97
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………… 98
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...…………………………… 9
Prevalance of Hyperthyroidism in Cats and Ultrasonographic Examination of The Thyroid Gland
No full textAmaç: Bu çalışmada kedilerde T4 ölçümü ile hipertiroidizm prevalansının belirlenmesi ve tiroid bezinin ultarasonografik muayenesinin önemi araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın hayvan materyalini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Kliniği ve İzmir ili veteriner klinik ve polikliniklerine getirilen, yapılan klinik muayene ve kan testleri değerlendirmeleri sonucu serum total T4 seviyeleri yüksek olan ve semptom gösteren hipertirodizm tanısı koyulan kediler oluşturdu. Çalışmada vakalar ırk, her iki cinsiyet ve yaş farklılıklarına göre ayırt edilmedi. Anamnez alınıp fiziksel muayene sonrası özellikle sabah saatleri tercih edilerek kan örnekleri alınıp ardından boyun bölgesi tıraşlanarak tiroid bezinin ultrasonografik muayenesi gerçekleştirildi. Dağılımların normalite testleri shapiro wilk analizine göre gerçekleştirip verilerin normal dağılım göstermemesi üzerine Mann Whitney U testi ile gruplar arası karşılaştırmalar yapıldı. Tüm analizlerde SPSS 25 programından yararlanılıp p değerinin 0.05 den küçük olduğu durumlar istatistiksel anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan kediler normotiroidili ve hipertiroidili olarak gruplandı. Çalışmaya dahil edilen kedilerde hipertiroidizm prevalansı %8,6 olarak bulundu. Hipertiroidizm tanısı koyulan kedilerde tiroid bezinin ultrasonografik muayenesinde normotiroidili kedilere göre hacim ve ekojenitelerde anlamlı farklılıklar görüldü. T4 değeri yüksek bulunan kedilerin yaygın olarak 10 yaş ve üzeri olduğu belirlendi.
Sonuç: Yapılan çalışma sonucu elde edilen verilere göre hipertiroidizmin şimdiye kadar yapılan çalışmalarla uyumlu olarak özellikle yaşlı kedilerde yaygın bir endokrin hastalık olduğu görülmüştür, tanı aşamasında ultrason muayenesinin bezin değerlendirilmesinde ve hastalığın prognozunun belirlenmesinde yardımcı olacağı düşünülmektedir. Hipertiroidizm şüpheli hastalarda hormonun sirkadiyen ritmi ve etkilendiği diğer şartlar dolayısı ile tanı amaçlı yapılan testlerin belirli aralıklarla tekrar edilmesi önerilmektedir.KABUL VE ONAY……………………………………………………………………… ……i
TEŞEKKÜR...…………………………………………………………………………………..i
İÇİNDEKİLER.………………………………………………………………………………..ii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ…………………………………………………..iv
ŞEKİLLER DİZİNİ…………………………………………………………………………...vi
RESİMLER DİZİNİ………………………………………………………………………….vii
TABLOLAR DİZİNİ………………………………………………………………………..viii
ÖZET………………………………………………………………………………………….ix
ABSTRACT…………………………………………………………………………………...xi
1. GİRİŞ………………………………………………………………………………………13
2. GENEL BİLGİLER………………………………………………………………………..15
2.1. Endokrin Sistem………………………………………………………………………….15
2.2. Endokrin Sistem Hastalıkları…………………………………………………………….15
2.3. Tiroid Bezi ve Hormonları. ………………………………………………………….…..16
2.4. Tiroid Hormonlarının Etkileri……………………………………………………………21
2.4.1. İyot………….………………………………………………………………………….21
2.4.2. Tiroid Fonksiyonunu Etkileyen Çevresel ve Genetik Risk Faktörleri…………………22
2.4.2.1. Diğer Guatrojenik Bileşikler …………………………………………………………24
2.4.2.2. Soya İzoflavonları……………………………………………………………………25
2.5. Tiroid Bezi Disfonksiyonları…………………………………………………………….26
2.5.1. Hipertiroidizm………………………………………………………………………….26
2.5.2. Toksik Guatr (Graves Hastalığı). ……………………………………………………...30
2.5.3. Tiroid Tümörleri……………………………………………………………………….31
2.5.3.1. Etiyoloji ve Risk Faktörleri………………………………………………………….31
2.5.3.2. Klinik Semptom, Tanı ve Sınıflandırma. ……………………………………………32
2.6. Tiroid Fonksiyon Bozukluklarında Kan Analizleri……………………………………...33
2.6.1. T4 ve T3 Ölçümlerini Etkileyen Faktörler…………………………………………….35
2.6.2. Total T4 Konsantrasyonu……………………………………………………………...35
2.6.3. Serbest T4 Konsantrasyonu……………………………………………………………36
2.6.4. T3 Supresyon Testi…………………………………………………………………….36
2.6.5. TRH Stimülasyon Testi………………………………………………………………...37
2.6.6. TSH Yanıt Testi. ………………………………………………………………………37
2.6.7. Rastgele TSH Konsantrasyon Testi………………………………………………...….37
2.6.8. Tiroid Sintigrafisi………………………………………………………………………38
2.6.9.Tiroid Ultrasonografisi………………………………………………………………….38
3. GEREÇ VE YÖNTEM…………………………………………………………………….41
3.1. Gereç……………………………………………………………………………………..41
3.1.1. Hayvan Materyali………………………………………………………………………41
3.2. Yöntem…………………………………………………………………………………...41
3.2.1. Klinik Uygulama Prosedürü……………………………………………………………41
3.2.1.1. Hasta seçimi………………………………………………………………………….41
3.2.1.2. Kan Örneklerinin Toplanması …………………………………………………42
3.2.1.3. Hormon Analiz Cihazının Kullanımı………………………………………….……..42
3.2.1.4. Ultrasonografik Görüntüleme………………………………………………………..44
3.3. İstatistiksel Değerlendirme………………………………………………………………46
4. BULGULAR…………………………………………………………………………….…47
4.1. Demografik Bilgiler……………………………………………………………………...47
4.2. Klinik Bulgular…………………………………………………………………………..48
4.3. Hormon Analizleri……………………………………………………………………….51
4.2. Ultrasonografik Veriler…………………………………………………………………..53
5. Tartışma……………………………………………………………………………………59
6. SONUÇ VE ÖNERİLER…………………………………………………………………..63
KAYNAKLAR……………………………………………………………………………….65
EKLER………………………………………………………………………………………..72
EK-1. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu…...……..72
BİLİMSEL ETİK BEYANI…………………………………………………………………..73
ÖZ GEÇMİŞ………………………………………………………………………………….7
Ratlarda Deeneysel Olarak Oluşturulan Osteoartritis Tedavisinde İntraartiküler Kitosan Uygulamasının Etkinliğinin Araştırılması
Full text linkÖZET
RATLARDA DENEYSEL OLARAK OLUŞTURULAN OSTEOARTRİTİS
TEDAVİSİNDE İNTRAARTİKÜLER KİTOSAN UYGULAMASININ
ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI
Gök F.Y. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veterinerlik
Cerrahisi, Yüksek Lisans Programı, Aydın, 2025.
Amaç: Bu çalışmada osteoartritis tedavisinde eklem içi kitosan enjeksiyonunun etkinliğinin
araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma materyalini 10-12 haftalık yaşta 30 adet erişkin erkek SpragueDawley ırkı rat oluşturdu. Ratlar rastgele olacak şekilde 3 gruba ayrıldı. Tüm gruplara 2 haftalık
adaptasyon sürecinden sonra OA oluşturmak için 50 mikrolitre serum fizyolojik içerisinde 3mg
monosodyum iodoasetat (MİA) çözeltisi enjekte edildi. Kronik osteoartrit şekillenmesi için 2
hafta beklendi. Birinci gruba eklem içi kitosan, ikinci gruba eklem içi hiyaluronik asit (HA),
üçüncü gruba ise eklem içi izotonik NaCl uygulandı. Her gruptaki ratların kontralateral diz
eklemi kontrol grubu olarak kabul edildi. Tüm gruplarda hayvanların ilgili diz eklemlerinin,
sodyum iodoasetat enjeksiyonu öncesi, uygulama öncesi ve sonrasındaki 7. ve 14. günlerde
klinik ve radyolojik değerlendirmeleri yapıldı.
Bulgular: Bacak postür skorlaması, subkondral kemikteki skleroz skorlaması, osteofit
skorlaması değerlendirmelerinde gruplar arası değerlendirmede birbirleri üzerine herhangi bir
üstünlük bulunmamıştır. Eklem içi enjeksiyondan 14 gün sonra ötenazi uygulandı. Ötenazi
uygulamasının ardından bütün gruplardaki ratların eklemleri açılarak makroskopik bulgu
skorlaması açısından değerlendirildi ve diğer skorlamalardaki elde edilen sonuçların
makroskopik bulgu skorlaması için de geçerli olduğu görüldü.
Sonuç: OA şekillendirilen ratlarda tedavi amaçlı intraartiküler kitosan ve HA uygulamalarının
ayrı ayrı etkin bir sağaltım olarak kullanılabileceği kanısına varıldı.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ....................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ...............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER..........................................................................................................................iii
SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ ...............................................................................vi
ŞEKİLLER DİZİNİ.................................................................................................................viii
TABLOLAR DİZİNİ.................................................................................................................ix
RESİMLER DİZİNİ...................................................................................................................x
ÖZET........................................................................................................................................xii
ABSTRACT ............................................................................................................................xiii
1. GİRİŞ......................................................................................................................................1
2. GENEL BİLGİLER................................................................................................................2
2.1. Eklemlerin Genel Yapısı .....................................................................................................2
2.2. Hareketli (Sinovyal/Diartrodial) Eklemlerin Anatomisi .....................................................3
2.3. Eklem Kıkırdağı ..................................................................................................................4
2.3.1. Eklem Kıkırdağının Bileşimi............................................................................................4
2.3.2. Eklem Kıkırdağının Yapısı...............................................................................................6
2.3.3. Fibröz Kapsül, Ligamentler ve Tendonlar........................................................................8
2.3.4. Sinovyal Membran ...........................................................................................................9
2.3.5. Sinovyal Sıvı ....................................................................................................................9
2.3.6. Menisküs...........................................................................................................................9
2.4. Eklem Kıkırdağı Hasarı.....................................................................................................10
2.4.1. Mikrohasar......................................................................................................................10
2.4.2. Kondral Hasar.................................................................................................................11
2.4.3. Osteokondral Hasar ........................................................................................................12
2.5. Eklem Kıkırdağının Hasara Verdiği Yanıt ........................................................................12
2.6. Eklem Kıkırdağının İyileşme Potansiyeli..........................................................................14
2.7. Osteoartritis .......................................................................................................................15
2.8. Osteoartritis’in Tedavi Seçenekleri ...................................................................................17
2.8.1. Medikal Tedavi...............................................................................................................18
2.8.1.1. Nonsteroid Antienflamatuar İlaçlar.............................................................................18
2.8.1.2. Kortikosteroidler..........................................................................................................20
iv
2.8.1.3. Hiyaluronik Asit (HA) Uygulaması ............................................................................22
2.8.1.4. Polisülfatlanmış Glikozaminoglikan (PSGAG) ..........................................................23
2.8.1.5. Glikozamin Sülfat, Kondroitin Sülfat..........................................................................24
2.8.1.6. Omega-3 Yağ Asiti......................................................................................................25
2.8.1.7. Avokado/Soya Fasülyesinin Sabunlaşmayan Ekstresi (ASE).....................................25
2.8.1.8. Piyosiyanin ..................................................................................................................26
2.8.1.9. İnsülin Büyüme Faktörü-I ...........................................................................................26
2.8.1.10. Doksisiklin.................................................................................................................26
2.8.2. Medikal Olmayan Diğer Tedaviler.................................................................................27
2.8.2.1. Diyet ............................................................................................................................27
2.8.2.2. Fizik Tedavi.................................................................................................................28
2.8.2.3. Akupunktur..................................................................................................................29
2.8.2.4. Kriyoterapi...................................................................................................................30
2.8.2.5. Termoterapi .................................................................................................................31
2.8.2.6. Düşük Seviyeli Lazer Tedavisi (DSLT)......................................................................31
2.8.2.7. Derin Isı (Kısa Dalga Diatermi ve Ultrason Diatermi) ...............................................32
2.8.2.8. Ekstrakorporeal Şok Dalgası Tedavisi ........................................................................33
2.8.2.9. Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu (TENS)................................................33
2.8.2.10. Manyetik Alan Tedavisi ............................................................................................34
2.8.3. Osteoartritiste Rejeneratif Tıp Uygulaması....................................................................35
2.8.3.1. Plateletten Zengin Plazma (PRP) ................................................................................35
2.8.3.2. Kök Hücre ...................................................................................................................36
2.8.4. Cerrahi Tedavi ................................................................................................................38
2.8.4.1. Artroskopik Teknikler .................................................................................................38
2.8.4.1.1. Artroskopik Lavaj.....................................................................................................39
2.8.4.1.2. Tıraşlama ..................................................................................................................40
2.8.4.1.3. Debridman ................................................................................................................40
2.8.4.1.4. Lazer Abrazyonu ......................................................................................................42
2.8.4.1.5. Abrazyon Kondroplastisi..........................................................................................42
2.8.4.1.6. Pridie Drilleme .........................................................................................................44
2.8.4.1.7. Mikrokırık Tekniği ...................................................................................................45
2.8.4.1.8. Spongializasyon........................................................................................................47
2.8.4.2. Açık Cerrahi İşlemler ..................................................................................................47
2.8.4.3. Transplantasyon, İmplantasyon ve Greft Teknikleri ...................................................48
v
2.8.4.3.1. Osteokondral Transplantasyon .................................................................................48
2.8.4.3.2. Kondrosit İmplantasyonu .........................................................................................50
2.8.4.3.3. Periosteal/Perikondrial Greftler................................................................................51
2.8.5. Kitosan............................................................................................................................52
3. MATERYAL VE METOT...................................................................................................54
3.1. Hayvan Materyali ..............................................................................................................54
3.2. Deneme Gruplarının Oluşturulması ..................................................................................54
3.3. Klinik Muayene ve Değerlendirmeler...............................................................................55
3.3.1. Diz Çevresinin Ölçümü ..................................................................................................56
3.3.2. Canlı Ağırlık Takibi .......................................................................................................56
3.3.3. Radyolojik Muayene ve Skorlama .................................................................................56
3.4. Makroskopik Muayene......................................................................................................58
3.5. İstatiksel Analiz .................................................................................................................59
4. BULGULAR ........................................................................................................................60
4.1. Klinik Muayene ve Değerlendirmeler...............................................................................60
4.2. Radyografik Muayene ve Değerlendirmeler .....................................................................64
5. TARTIŞMA..........................................................................................................................68
6. SONUÇLAR VE ÖNERİLER .............................................................................................73
KAYNAKLAR.........................................................................................................................74
EKLER .....................................................................................................................................96
BİLİMSEL ETİK BEYANI .....................................................................................................97
ÖZ GEÇMİŞ.............................................................................................................................9
Diyabetik Sıçanlarda Yara İyileşmesi Üzerine İncir Çekirdeği Yağı ve Safranın Etkileri
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı, incir çekirdeği yağı ve safranın diyabetik yaralarda iyileşmeyi destekleyici etkilerini değerlendirmektir. Elde edilen veriler, doğal ürünlerin tedavi potansiyeline katkı sağlayabilir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 6–8 haftalık, 250–350 g ağırlığında toplam 42 adet erkek Wistar albino sıçan kullanıldı. Hayvanlar, 12 saat aydınlık/12 saat karanlık döngüsünde, 25 ± 2 °C sıcaklık ve %60–65 nem oranına sahip standart koşullarda, ad libitum beslenme ile 7 gün süreyle adaptasyon sürecine alındı. Tüm hayvanlar tekli kafeslerde tutuldu, kafesleri günlük olarak temizlendi. Diyabetin induksiyonu için sıçanlara literatüre uygun olarak 50 mg/kg dozunda 1 M, 4,5 pH sodyum sitratla seyreltilmiş streptozotosin intraperitoneal olarak enjekte edildi. Cerrahi işlemler öncesinde intraperitoneal olarak xylazine HCl (10 mg/ml) ve ketamin HCl (50 mg/ml) ile genel anestezi sağlandı. Sıçanlar rastgele olarak 7 gruba (n=6) ayrıldı. Deneklerin sırt bölgesine orta hatta, 15mm çapında ve aralarında 1 cm mesafe bulunan üç adet tam kat deri insizyonu yapıldı ve 3., 10. ve 21. günlerde doku örnekleri alındı.
Bulgular: Çalışmamızda, yara iyileşmesini değerlendirmek amacıyla makroskobik (ölçüm, gözlem, fotoğraf) ve mikroskobik (histolojik, immünohistokimyasal) yöntemlerle toplanadı; mikro veriler histolojik skorlama ile analiz edildi.
Sonuç: İncir çekirdeği yağı ve safranın diyabetik sıçanlarda yara iyileşmesi üzerinde olumlu etkileri olabileceğine dair önemli bir anlayış sunabilir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Diyabetin Tanımı 3
2.1.1. Diyabetin Tarihçesi 3
2.1.2. Diyabetin Sınıflandırması 4
2.1.3. Diyabet Komplikasyonları 7
2.2. Diyabetik Ayak: 10
2.2.1. Diyabetik Ayak Tanım 11
2.2.2. Diyabetik Ayak Sınıflamasıs 11
2.2.3. Diyabetik Ayak Değerlendirme 12
2.2.4. Diyabetik Ayak Bakımı 13
2.3. Derinin Yapısı ve Fonksiyonu 14
2.3.1. Epidermis 14
2.3.2. Dermis 15
2.3.3. Hipodermis 15
2.4. Yara 16
2.4.1. Akut Yaralar 16
2.4.2. Kronik Yaralar 16
2.5. Yara iyileşmesi 16
2.5.1. Yara İyileşme Aşamaları 17
2.6. Diyabet ve Yara İyileşmesi 23
2.7. Diyabetik Ayak Tedavisi 23
2.8. Araştırmada Kullanılan Yara Bakım Materyalleri 24
2.8.1. İncir (Ficus carica) 24
2.8.2. Safran (Crocus Sativus L.) 27
2.9. Deneysel Diyabet Modelleri 33
2.9.1 Alloksan 34
2.9.2. Streptozotosin 34
3. GEREÇ VE YÖNTEM 35
3.1. Deney Hayvanları 35
3.2. Veri Toplama Araçları 36
3.2.1. Araştırmada Kullanılan Gereçler 37
3.2.2. Araştırma Yöntemi 39
3.3. Verilerin Analizi 49
4. BULGULAR 49
4.1. Sham Grupları (Deney 2 ve 3) Bulguları: 49
4.2. Diyabet Grubu Özellikleri 50
4.3. Yara İyileşmesinin Makroskopik İncelenmesi 52
4.4. Histopatolojik Bulgular 56
4.5. Enzime Bağlı İmmünosorbent Testi (ELISA) Bulguları 80
5. TARTIŞMA 84
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 91
KAYNAKLAR 92
EKLER 109
Ek 1. HADYEK Onay Belgesi 109
BİLİMSEL ETİK BEYANI 110
ÖZ GEÇMİŞ 11
AZOTEMİK VE NON-AZOTEMİK KEDİLERDEGEÇİRGEN BAĞIRSAK SENDROMU İLE İNTESTİNAL MUKOZAL HASARLANMANIN TESPİTİ
Full text linkBu projenin özgün değeri, azotemik ve non-azotemik kedilerde bağırsak geçirgenliği ile böbrek hastalıkları arasındaki ilişkilerin detaylı bir şekilde incelenmesine dayanmaktadır. Renal tutulum ile bağırsak geçirgenliğinin bozulduğu ve bu durumun böbrek hastalıklarıyla ilişkili olduğuna dair mevcut literatür, üremik toksinlerin bağırsak hücreleri üzerindeki olumsuz etkilerini ve mukozal bütünlüğün bozulmasını göstermektedir. Beşeride beyan edildiği üzere benzer şekilde azotemik kedilerde, bağırsak bariyerinin zarar görmesinin renal fonksiyonlarla ilişkili olduğunun ortaya konulması veteriner sahada literatür bulunmayan bu alandaki soruların cevaplanmasına olanak sağlayabilir.
Bu araştırma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim dalında gerçekleştirildi. Prospektif çift kör planlanan araştırma kapsamında küçük hayvan kliniklerimize başvuruda bulunan farklı ırk, yaş ve her iki cinsiyetteki kediler arasından klinik rutin değerlendirme kapsamında sırası ile azotemik ya da anazotemik teşhisi konulan toplamda 35 kedi araştırmaya dahil edildi. Renal hasarı bulunan kediler kendi içerisinde azotemi durumuna göre de iki farklı gruba ayırıldı.
sCr düzeyleri açısından gruplar arasında yapılan Kruskal-Wallis varyans analizi sonucunda, farklı evrelerdeki azotemik hayvanlar ile non-azotemik grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edildi. Non-azotemik grup ile Azotemik Evre III (p=0.001) ve Evre IV (p<0.001) grupları arasında, Azotemik Evre I ile Evre IV (p=0.001) grubu arasında da istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu. sCrdüzeylerinin korelasyon analizinde, Pearson korelasyon katsayısı -0.479 (p=0.004) ve Spearman korelasyon katsayısı -0.777 (p<0.001) olarak hesaplandı. Bu bulgular, sCr düzeyleri ile değerlendirme kriteri arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu gösterdi.Zonulin düzeyleri açısından yapılan karşılaştırmalarda, Non-azotemik grup ile Azotemik Evre III (p<0.001) ve Evre IV (p<0.001), Azotemik Evre I ile Evre III (p=0.004) ve Evre IV (p=0.001) grupları arasında da anlamlı farklılıklar belirlendi. Zonulin düzeylerine ilişkin korelasyon analizinde, Pearson korelasyon katsayısı -0.452 (p=0.006) ve Spearman korelasyon katsayısı -0.598 (p<0.001) olarak hesaplandı. Bu sonuçlar, zonulin düzeyleri ile değerlendirme kriteri arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koydu. DAO düzeyleri için yapılan karşılaştırmalarda, Non-azotemik grup ile Azotemik Evre III (p<0.001) ve Evre IV (p<0.001) grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulundu. Bununla birlikte, Azotemik Evre I ile Evre IV (p=0.002) grubu arasında da anlamlı bir fark saptandı. Diğer grup karşılaştırmalarında anlamlılık düzeyine ulaşılamadı. DAO düzeylerine ilişkin korelasyon analizinde, Pearson korelasyon katsayısı 0.493 (p=0.003) ve Spearman korelasyon katsayısı 0.489 (p=0.003) olarak belirlendi. Bu bulgular, DAO düzeyleri ile değerlendirme kriteri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu gösterdi.Gruplar birleştirildiğinde, azotemik hayvanlarda sCr, zonulin ve DAO düzeyleri sırasıyla 4,24 ± 0,73 mg/dL, 6,35 ± 1,15 ng/mL ve 6,93 ± 1,04 U/mL olarak belirlendi. Non-azotemik grupta ise aynı parametrelerin düzeyleri sırasıyla 0,60 ± 1,11 mg/dL, 0,99 ± 0,21 ng/mL ve 13,25 ± 1,60 U/mL olarak ölçüldü. Gruplar arasında yapılan karşılaştırmalarda, sCr ve zonulin düzeylerinin azotemik grupta istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu, DAO düzeylerinin ise non-azotemik grupta anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0.05).
Bu tez çalışmasında elde ettiğimiz bulgulara bakarak intestinal permeabilitenin önemli bir biyobelirteci olan zonulin seviyeleri açısından özellikle evre III ve evre IV azotemik kedilerde ve yine intestinal mukozal hasarlanmanın önemli bir biyobelirteci olan DAO seviyeleri açısından evre II, evre III ve evre IV te gözlemlenen değişimler bağırsak-böbrek ekseni kapsamında değerlendirme yapılması gerekliliğini işaret edilebilir. Bu yönüyle azotemik kedilerde yapılacak olan ve planlanan sağaltım girişlerimde ve prognostik faktörlerinde belirlenmesinde intestinal permeabilite artışının dikkate alınması gerektiği söylenebilir.Geçirgen bağırsak ile azotemi arasındaki ilişkinin bağırsak-böbrek ekseninde değerlendirilmesi gerek patogenezisin gerekse sağaltım protokollerinde değişimin habercisi olabilir.KABUL VE ONAY
SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ
ŞEKİLLER DİZİNİ
TABLOLAR DİZİNİ
ÖZET
ABSTRACT
GİRİŞ
GENEL BİLGİLER
Kedilerde Bağırsak Anatomisi
Kedilerde Bağırsak Hastalıkları
Dünya ve Türkiye Genelinde Prevalans
Bağırsak ve Böbrek Ekseni
Klinik ve Laboratuvar Bulguları
Renal ve Intestinal Ultrasonografi
Tanı ve Prognoz
Tedavi
Kronik Böbrek Yetmezliği Tedavisi
Akut Böbrek Yetmezliği Tedavi
GI Hastalık Tedavisine Yaklaşım
GEREÇ ve YÖNTEM
Gereç ve Yöntem
Zonulin Ölçümü İçin Kullanılan ELISA Yöntemi
Kitin Saklama ve Hazırlık Koşulları
Numune Toplama ve Hazırlık
Test Prosedürü ve Uygulama Adımları
Zonulin Ölçümü
Veri Analizi
Enzim Bağlantılı İmmünosorbent Analiz (ELISA) ile DAO Düzeylerinin Ölçülmesi
Veri Analizi ve DAO Konsantrasyonlarının Hesaplanması
Serum Kreatin Düzeylerinin Ölçümü
Kullanılan Kimyasal Ajanlar
Çalışma Dizaynı
Hayvanların Seçimi
statistiksel Analiz
BULGULAR
TARTIŞMA
SONUÇ VE ÖNERİLER
EKLER
Ek 1. Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurul Belgesi (AYDIN ADÜ-HADYEK)
BİLİMSEL ETİK BEYANI
ÖZ GEÇMİ