5025 research outputs found
Sort by
Investigation of the Relationship between Nurses Working in Intensive Care Units and Efficiency in Providing Psychosocial Care to Patients
No full textTUNÇEL KIY, S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enstitüsü, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışmanın amacı yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin hastalara psikososyal bakım verme durumlarının verimlilik ile olan ilişkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik kesitsel tipte yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi hastanesinde çalışan 128 yoğun bakım hemşiresi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, kişisel bilgi formu Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçeği ve Psikososyal Bakım Yetkinliği Özdeğerlendirme Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan veri toplama formlarından elde edilen veriler, SPSS programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada hangi analiz yönteminin kullanılacağını belirlemek amacıyla normallik analizi yapılmış ve verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda değişkenler arasındaki farklılığı belirlemek için bağımsız örneklem t testi ve ANOVA testi yapılmıştır. Ayrıca ANOVA test sonuçları doğrultusunda aralarında farklılık çıkan gruplarda farklılaşmanın hangi grup lehine olduğunu belirlemek içinde Post-Hoc Tukey analizi yapılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Tüm testlerde istatistiksel anlamlılık için p değerinin 0,05’ten küçük saptanma koşulu aranmıştır (p<0,05).
Bulgular: Yapılan istatistiksel analizler sonucunda yoğun bakım hemşirelerinin medeni durumları, yoğun bakım hemşiresi olmaktan memnun olma durumları, mesleklerini sevme durumları, yaşları, gelir algıları, kıdemleri ile verimlilik tutum ölçeği ortalama puanları arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Ayrıca yoğun bakım hemşirelerinin mesleklerini sevme durumları, gelir algıları ile psikososyal bakım yetkinliği öz değerlendirme ölçeği ortalama puanları arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Araştırmaya katılan yoğun bakım hemşirelerinin psikososyal bakım yetkinliği öz değerlendirme ölçeği ortalama puanları ile verimlilik tutum ölçeği ortalama puanları arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05).
Sonuç: Elde edilen bulgular doğrultusunda yoğun bakım hemşirelerinin psikososyal bakım yetkinliği özdeğerlendirme düzeyleri ile verimlilik tutum düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar temelinde, özellikle yoğun bakımda çalışan hemşirelere psikososyal bakıma yönelik eğitim programları düzenlenerek, verimliliklerinin artması sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler: Psikiyatrik hemşirelik, Psikososyal bakım, Yoğun bakım üniteleriKABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
TABLOLAR DİZİNİ vi
ÖZET vii
ABSTRACT ix
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 4
1.3. Araştırmanın Sorusu 4
2. GENEL BİLGİLER 6
2.1. Yoğun Bakım Üniteleri 6
2.2. Yoğun Bakım Hemşireliği ve Önemi 7
2.3.Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Yaşadıkları Zorluklar 9
2.4. Yoğun Bakım Hastası ve Psikososyal Bakım 10
2.4.1. Psikososyal Bakım Kavramı ve Önemi 10
2.5. Verimlilik Kavramı 17
2.5.1. İş Verimliliği Kavramı 18
2.5.2. Psikososyal Bakım ve Verimlilik 19
2.5.3. Psikososyal Bakımda Verimliliği Etkileyen Faktörler 22
2.6. Psikososyal Bakım ve Verimlilik ile İlgili Yapılan Hemşirelik Araştırmaları 24
3. GEREÇ VE YÖNTEM 27
3.1. Araştırmanın Türü 27
3.2. Araştırmanın Yeri ve Zamanı 27
3.3. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 27
3.4. Araştırmaya Alınma ve Alınmama Kriterleri 29
3.5. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri 30
3.6. Veri Toplama Araçları 30
3.6.1. Kişisel Bilgi Formu 30
3.5.2. Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçeği 30
3.6.2. Psikososyal Bakım Yetkinliği Özdeğerlendirme Ölçeği 31
4. BULGULAR 34
4.1. Kişisel Bilgi Formunda Yer Alan Sorulara İlişkin Bulgular 34
4.2. Verimlilik Tutum Ölçeği ve Demografik Özelliklere İlişkin Bulgular 38
4.3. Verimlilik Tutum Ölçeği ve Psikososyal Bakım Yetkinliği Öz Değerlendirme Ölçeği Arasındaki İlişkiye İlişkin Bulgular 48
5. TARTIŞMA 50
5.2. Psikososyal Bakım Yetkinliği Öz Değerlendirme Bulgularının Tartışılması 56
5.3. Verimlilik Tutumu ve Psikososyal Bakım Yetkinliği Öz Değerlendirme Arasındaki İlişkiye İlişkin Bulguların Tartışılması 59
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 63
KAYNAKLAR 65
EKLER 85
Ek- 1. Anket Formu 85
Ek- 2. Etik Kurul Onayı 92
Ek-3. Araştırma İzni 93
Ek-4. Psikososyal Bakım Yetkinliği Özdeğerlendirme Ölçek İzni 94
Ek-5. Hemşirelikte Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçek İzni 95
ÖZ GEÇMİŞ 96
Üniversite Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliğine Yönelik Farkındalık Ve Kaygı Düzeylerini Etkileyen Faktörler
Full text linkAmaç: Küresel iklim değişikliği yalnızca insan yaşamını değil, aynı zamanda tüm canlıların sürdürülebilirliğini doğrudan etkileyen önemli bir çevresel sorundur. Teknolojik gelişmeler, sanayileşme, çevre kirliliği ve nüfus artışı gibi faktörler sonucunda ortaya çıkan küresel ısınma, birçok ekosistemde ciddi dengesizliklere yol açmakta ve bu da insan sağlığını dolaylı ya da doğrudan olarak olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın temel amacı; üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik sahip oldukları farkındalık ve kaygı düzeylerini belirlemek, ayrıca bu düzeyleri etkileyebilecek çeşitli sosyodemografik ve bireysel faktörler arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin farklı üniversitelerinde (Iğdır Üniversitesi, Yalova Üniversitesi, Bitlis Eren Üniversitesi, Trabzon Üniversitesi, Bandırma Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Kilis 17 Aralık Üniversitesi, Ordu Üniversitesi) öğrenim gören toplamda 394 gönüllü öğrenci (209 erkek, 185 kadın) araştırma grubunu oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında iki bölümden oluşan bir araç kullanılmıştır. İlk bölümde katılımcıların demografik özelliklerini yansıtan bilgiler kişisel bilgi formu aracılığıyla elde edilirken; ikinci bölümde ise “Küresel İklim Değişikliğine Yönelik Farkındalık Ölçeği” ile öğrencilerin konuya ilişkin farkındalık düzeyleri, “İklim Değişikliği Kaygı Ölçeği” yardımıyla da kaygı düzeyleri değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi SPSS paket programı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Analizlerde anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma hipotezlerinin test edilmesi amacıyla nicel verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örneklemler için t-testi, ikiden fazla grup arasında fark olup olmadığını belirlemek üzere tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Pearson korelasyon analizi tercih edilmiş; anlamlı ilişkiler tespit edildiğinde doğrusal regresyon analizi ile yordayıcılık düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre; öğrencilerin cinsiyet durumu, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini bilip bilmediği ve öğrenim gördükleri üniversite değişkenleri ile küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalık düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlenmiştir (p0,05). Kaygı düzeyi açısından incelendiğinde ise cinsiyet, iklim değişikliğinin kendisini kaygılandırma durumu, konunun sağlık üzerindeki etkilerinin bilinip bilinmediği ve öğrenim gördüğü üniversite değişkenleri ile iklim değişikliği kaygı ölçeği puanları arasında anlamlı farklılıklar saptanırken (p0,05). Ek olarak, araştırmaya katılan erkek öğrencilerin kadınlara göre, iklim değişikliği ile ilgili ders alanların almayanlara göre ve iklim değişikliğinin kendisini kaygılandırdığını belirtenlerin, daha yüksek farkındalık ve kaygı düzeylerine sahip olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırmaya katılan öğrencilerin genel farkındalık ve kaygı düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüş; özellikle erkek öğrencilerin kadınlara göre daha yüksek düzeyde farkındalık ve kaygı yaşadıkları belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, gençlik döneminde yapılacak düzenli bilgilendirme çalışmalarının, küresel iklim değişikliğine karşı farkındalık düzeylerinin artırılmasında önemli katkılar sunabileceği düşünülmektedir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
1.1. Problem Durumu 1
1.2. Araştırmanın Amacı 3
1.3. Araştırmanın Önemi 4
1.4. Varsayımlar ve Sayıltılar 7
2. GENEL BİLGİLER 10
2.1. İklim, Küresel İklim Değişikliği ve Küresel Isınma 10
2.2. İklim Değişikliği ve Küresel Isınma Arasındaki Farklar 11
2.3. Küresel İklim Değişikliğinin Sebepleri 12
2.3.1. Doğal Sebepler 12
2.3.1.1. Volkanik Faaliyetler 12
2.3.1.2. Güneş Etkinlikleri 13
2.3.1.3. Dünyanın Eksen ve Yörünge Değişiklikleri 14
2.3.2. İnsan Kaynaklı Sebepler 15
2.3.2.1. Ormanların Tahribatı 15
2.3.2.2. Çevre Kirliliği 16
2.3.2.2.1. Hava Kirliliği 17
2.3.2.2.2. Su Kirliliği 18
2.3.2.2.3. Toprak Kirliliği 18
2.3.2.2.4. Işık Kirliliği 19
2.3.2.2.5. Gürültü Kirliliği 20
2.3.2.2.6. Elektromanyetik Kirlilik 20
2.3.2.3. Fosil Yakıt Kullanımı ve Enerji Tüketimi 21
2.4. Küresel İklim Değişiklinin Sonuçları 22
2.5. Küresel İklim Değişikliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri 23
2.6. Küresel İklim Değişikliği ve Türkiye 26
2.7. Küresel İklim Değişikliğiyle İlgili Uluslararası Önlemler 29
2.8. Kaygı Kavramı 30
2.8.1. Kaygının Tanımı 30
2.8.2. Kaygının Nedenleri ve Belirtileri 32
2.8.3. İklim Değişikliği Kaygısı: Tanımı ve Etkileri 34
2.9. Farkındalık Kavramı 36
2.9.1. Farkındalığın Tanımı ve İşlevleri 36
2.9.2. Küresel İklim Değişikliğine Yönelik Farkındalık 40
2.10. Küresel İklim Değişikliği Üzerine Yurt İçi ve Yurt Dışında Yapılan Çalışmalar 41
2.11. Üniversite Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliğine Bakışı Üzerine Çalışmalar 43
2.12. İklim Kaygısı Üzerine Yapılan Çalışmalar 44
3. YÖNTEM 46
4. BULGULAR 51
5. TARTIŞMA 62
6. SONUÇ ve ÖNERİLER 69
7. KAYNAKLAR 72
EKLER 88
Ek 1- Ölçekler 88
Ek 2- Etik Kurul İzni 91
BİLİMSEL ETİK BEYANI 92
ÖZ GEÇMİŞ 9
Ratlarda Farklı Detomidin Kombinasyonlarının Klinik Olarak Karşılaştırılması
Full text linkBu tez Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından VTF-23016 proje numarası ile desteklenmiştir.Amaç: Ratlarda detomidin, detomidin-ketamin, detomidin-ketamin-butorfanol ve detomidin-ketamin-diazepam kombinasyonlarının kalp frekansı, solunum frekansı, vücut sıcaklığı, perifer oksijen satürasyonu; pedal refleks, palpebral refleks, korneal refleks ve ayak parmak arası refleksindeki değişimleri gözlemlemek.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada dört farklı detomidin kombinasyonu karşılaştırıldığından her anestezi grubunda 4’ü erkek, 4’ü dişi rat olmak üzere 8’er rat bulundurulmuş toplamda 32 rat kullanılmıştır. Birinci rat grubuna tek başına detomidin (100 µg/kg), ikinci rat grubuna detomidin (100 µg/kg) - ketamin (75 mg/kg), üçüncü rat grubuna Detomidin (100 µg/kg) - Ketamin (75 mg/kg) - Butorfanol (5 mg/kg) ve dördüncü rat grubuna Detomidin (100 µg/kg) - Ketamin (75 mg/kg) - Diazepam (5 mg/kg) anestezi kombinasyonları uygulanmıştır. Anestezi takibince kalp frekansı, solunum frekansı, vücut sıcaklığı, perifer oksijen satürasyonu; pedal refleks, palpebral refleks, korneal refleks ve ayak parmak arası refleks parametreleri 5, 10, 15, 20, 25, 30, 45, 60, 90 ve 120. dakikalarda ratların fiziksel muayenesi yapılarak hasta başı monitörü eşliğinde değerler kayıt altına alınmıştır.
Bulgular: Çalışmada kalp frekansı parametresi bakımından detomidin grubuna göre 30. dakikada detomidin-ketamin-butorfanol grubu (P=0,007); 90. dakikada detomidin-ketamin, detomidin-ketamin-butorfanol ve detomidin-ketamin-diazepam grupları (P=0,006); 120. dakikada detomidin-ketamin ve detomidin-ketamin-butorfanol grupları (P=0,037) istatisel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu. Vücut sıcaklığı parametresi bakımından detomidin grubuna göre 15. dakikada (P=0,002) ve 20. dakikada (P=0,013) detomidin-ketamin ve detomidin-ketamin-diazepam grupları; 25. dakikada (P=0,022), 30. dakikada (P=0,007) ve 45. dakikada (P=0,038) detomidin-ketamin, detomidin-ketamin-butorfanol ve detomidin-ketamin-diazepam grupları istatiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu. Refleks parametreleri bakımından detomidin grubuna göre pedal, palpebral ve korneal refleks kaybolma süreleri detomidin-ketamin-diazepam grubu (P=0,035), ayak parmak arası refleksi kaybolma süresi detomidin-ketamin-diazepam grubu (P=0,023) bulundu. Cerrahi anestezi süresi ve toplam anestezi süresi değerlendirildiğinde detomidin grubuna göre detomidin-ketamin, detomidin-ketamin-butorfanol ve detomidin-ketamin-diazepam grupları anlamlı düzeyde düşük (P=0,000) bulundu.
Sonuç: Detomidin grubu, ratlarda tek başına kullanıldığında yeterli sedasyon ve anestezi oluşturmadığı gözlemlenmiştir. Detomidin-ketamin-butorfanol grubu iyi bir analjezi sağladığından ağrılı özellikle ortopedik cerrahi operasyonlarda, detomidin-ketamin-diazepam grubu ise uzun süreli anestezi sağladığından cerrahi operasyonlarda kullanımı önerilmektedir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
GRAFİKLER DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Ratlar 3
2.2. Ratlarda Davranış 3
2.3. Ratlarda Biyolojik ve Fizyolojik Parametreler 4
2.4. Ratlarda Cinsiyet Tayini 5
2.5. Ratlarda Barınma 6
2.5.1. Kafesler ve Altlıklar 6
2.5.2. Su Tüketimi 6
2.5.3. Yem Tüketimi 6
2.5.4. Ortam 7
2.6. Ratlarda İntraperitoneal (Periton İçi, IP) İlaç Uygulaması 7
2.7. Analjezi, Preanestezik Medikasyon ve Anestezi 8
2.7.1. Analjezi 8
2.7.1.1. Narkotik Analjezikler (Opioidler) 9
2.7.1.1.1. Butorfanol 9
2.7.1.2. Non-narkotik Analjezikler 10
2.7.1.3. Nonsteroidal Antienflamatuvar (NSAID) 10
2.7.2. Preanestezik Medikasyon 11
2.7.2.1. Sedatifler ve Trankilizanlar 11
2.7.2.1.1. Fenotiyazin 12
2.7.2.1.1.1. Asepromazin 12
2.7.2.1.2. Benzodiazepinler 12
2.7.2.1.2.1. Diazepam 13
2.7.2.1.2.2. Midazolam 14
2.7.2.1.3. Alfa2 Adrenoreseptör Agonistleri 14
2.7.2.1.3.1. Ksilazin ve Medetomidin 15
2.7.2.1.3.2. Detomidin 15
2.7.2.2. Antikolinerjikler 17
2.7.2.2.1. Atropin 17
2.7.3. Anestezi 17
2.7.3.1. Lokal Anestezi 18
2.7.3.1.1. Prokain 18
2.7.3.1.2. Lidokain 18
2.7.3.2. Genel Anestezi 19
2.7.3.2.1. İnhalasyon Anestezikleri 19
2.7.3.2.1.1. Sevofluran 19
2.7.3.2.1.2. Desfluran 20
2.7.3.2.1.3. İsofluran 20
2.7.3.2.1.3. Halotan 20
2.7.3.2.1.4. Eter 21
2.7.3.2.2. Enjekte Edilebilir Anestezikler 21
2.7.3.2.2.1. Barbitüratlar 21
2.7.3.2.2.1.1. Pentobarbital 22
2.7.3.2.2.1.2. Tiyopental 22
2.7.3.2.2.1.3. Metoheksital 22
2.7.3.2.2.2. Steroid Anestezikler 22
2.7.3.2.2.2.1. Alfaksalon 22
2.7.3.2.2.3. Dissosiyatif Anestezikler 23
2.7.3.2.2.3.1. Ketamin ve Tiletamin 23
2.7.3.2.2.4. Nöroleptanaljezikler 24
2.7.3.2.2.5. Diğer Anestezikler 24
2.7.3.2.2.5.1. Propofol 24
2.7.3.2.2.5.2. Kloral Hidrat 25
2.7.3.2.2.5.3. Üretan 25
2.7.3.2.2.5.4. Alfa-Kloraloz 25
2.8. Ratlarda Sıklıkla Kullanılan Anestezikler ve Dozları 26
2.9. Anestezi Sorunları ve Acil Durumlar 29
2.9.1. Solunum Sistemi 29
2.9.2. Kardiyovasküler Sistem 31
2.9.3. Hipotermi 32
2.9.4. Kusma ve Regürjitasyon 33
3. GEREÇ VE YÖNTEM 34
3.1. Gereç 34
3.1.1. Cerrahi Ekipmanlar 34
3.1.2. Hayvan Materyali 35
3.1.3. Kullanılan İlaçlar 39
3.2. Yöntem 40
3.2.1. Anestezi Protokolü 40
3.2.2. Refleklerin Değerlendirilmesi 47
3.2.3. İstatiksel Değerlendirme 47
4. BULGULAR 48
4.1. Kalp Frekansı Bulguları 48
4.2. Solunum Frekansı Bulguları 51
4.3. Vücut Sıcaklığı Bulguları 54
4.4. SpO2 Bulguları 57
4.5. Refleks Bulguları 60
5. TARTIŞMA 61
5.1. Kalp Frekansı 61
5.2. Solunum Frekansı 62
5.3. Vücut Sıcaklığı 63
5.4. SpO2 Düzeyi 64
5.5. Refleksler 64
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 66
7. KAYNAKÇA 67
EKLER 74
EK- 1 ADU-HADYEK Onayı 75
EK- 2 Çalışma Protokol Formu 76
BİLİMSEL ETİK BEYANI 77
ÖZ GEÇMİŞ 7
Akciğer kanseri hücre modelinde karsinogenez ilişkili hedef mikroRNA belirlenmesi ve RNA interferans aracılığıyla fonksiyonel etkisinin araştırılması
No full textAmaç: Akciğer kanseri, dünya genelinde kansere bağlı ölümlerin en yaygın nedenlerinden
biridir. Mevcut durumda uygulanan kemoterapi ve radyoterapi gibi konvansiyonel tedavilere
karşı gelişen direnç ve metastatik hastalıklarda tedavi başarısının sınırlı olması, klinik
sonuçların olumsuz seyretmesine neden olmaktadır. Bu durum, akciğer kanserine yönelik daha
etkili ve hedefe yönelik tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Gen
susturma, kanser tedavisinde moleküler hedeflere yönelik özgün müdahaleler sunarak önemli
bir potansiyel taşımaktadır. Bu çalışmada, akciğer kanseri hücre modeline karsinogenez ile
ilişkili hedef miRNA belirlenmesi ve RNA interferans aracılığıyla bu hedeflerin fonksiyonel
etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada miTED veritabanı aracılığıyla potansiyel tedavi hedefi
oluşturabilecek aday miRNA tespiti sağlanmıştır. Belirlenen miRNA’nın ekspresyon düzeyi
A549 ve T2A hücre hatları kullanılarak qPCR ile valide edilmiştir. Ardından, seçilen hedef
miRNA’nın hem sağlıklı hem de akciğer kanseri hücre modellerinde anti-miRNA uygulaması
ile susturulmasıyla beraber, bu müdahalenin, hücre canlılığı, apoptoz ve konvansiyonel
kemoterapik ajan olan sisplatine karşı duyarlılık üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir.
Bulgular: miTED veri tabanından elde edilen in siliko analizlerde, miR-146a-3p’nin kanser
dokularında sağlıklı dokulara göre 5,19 kat yüksek ifade edildiği belirlenmiştir. Sağlıklı
hücrelere göre A549 hücre hattında miR-146a-3p'nin ifadesi 4,86 kat daha yüksek olduğu
belirlenmiştir. A549 hücrelerinde miR-146a-3p’nin susturulması apoptoz oranını yaklaşık %20
artırmıştır. Sisplatin ile birlikte uygulandığında, apoptotik hücre oranında ek %11’lik bir artış
xiii
gözlenmiş, bu da tedaviye duyarlılığın arttığını göstermiştir. Hücre döngüsü analizlerinde ise
bu kombinasyonun A549 hücrelerini G2/M fazında anlamlı düzeyde biriktirdiği ve hücrelerin
mitoz öncesi kontrol noktasında durdurulduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Bu sonuçlar, miR-146a-3p’nin akciğer kanserinde onkojenik olabileceğini ve sisplatin
tedavisine duyarlılığı artıran potansiyel bir moleküler hedef olabileceğini göstermektedir.KABUL VE ONAY................................................................................. i
TEŞEKKÜR............................................................................................. ii
İÇİNDEKİLER........................................................................................ iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ............................................ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ................................................................................. x
TABLOLAR DİZİNİ............................................................................... xii
ÖZET....................................................................................................... xiii
ABSTRACT............................................................................................. xv
1. GİRİŞ................................................................................................... 1
1.1. Araştırmanın Problemi...................................................................... 1
1.2. Araştırmanın Sorusu......................................................................... 1
1.3. Araştırmanın Hipotezleri.................................................................. 1
1.4. Araştırmanın Varsayımları................................................................ 2
1.5. Araştırmanın Sınırlılıkları................................................................. 2
1.6. Araştırmanın Amacı.......................................................................... 2
2. GENEL BİLGİLER............................................................................. 3
2.1. Kanser............................................................................................... 3
2.1.1. Kanser İnsidansı............................................................................. 3
2.1.2. Kanser Etiyolojisi........................................................................... 4
2.1.3 Kanser Tedavisi.............................................................................. 5
2.2. Akciğer Kanseri................................................................................ 7
2.2.1. Akciğer Kanseri İnsidansı.............................................................. 7
2.2.2. Akciğer Kanseri Sınıflandırılması................................................. 8
2.2.3. Akciğer Kanseri Risk Faktörleri................................................... 9
iv
2.2.4. Akciğer Kanseri Bulgular.............................................................. 10
2.2.5. Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri............................................ 11
2.2.6. Akciğer Kanserinde Güncel Tedavi Yaklaşımları......................... 12
2.2.6.1. Sisplatin....................................................................................... 13
2.3 RNA İnterferans................................................................................. 14
2.3.1 RNA İnterferans (RNAi) Mekanizması.......................................... 15
2.3.2 RNA İnterferans Tabanlı Tedavilerin Potansiyeli.......................... 17
2.4. mikroRNA’lar................................................................................... 18
2.4.1. mikroRNA Biyogenezi.................................................................. 18
2.4.2. KanSerde mikroRNA’lar................................................................ 20
2.4.3. Akciğer Kanserinde mikroRNA’lar............................................... 25
2.4.4. miR-146......................................................................................... 28
2.4.4.1. miR-146a..................................................................................... 28
2.4.4.2. miR-146a-3p............................................................................... 30
2.4.4.3. miR-146b.................................................................................... 30
3. GEREÇ VE YÖNTEMLER................................................................ 32
3.1. In siliko Değerlendirmeler................................................................ 32
3.1.1. Aday miRNA Belirlenmesi............................................................ 32
3.1.2. miRNA’ya ait hedef genlerin ve sinyal yolaklarının belirlenmesi 33
3.2. Hücre kültürü çalışmaları.................................................................. 33
3.2.1. Kullanılan hücreler......................................................................... 33
3.2.3. Hücrelerin kültür koşuallarında çoğatılması ve takibi................... 34
3.2.4. Hücrelerin pasajlanması................................................................. 35
3.2.5. Hücrelerin dondurulması............................................................... 35
3.2.6 Hücrelerin çözülmesi...................................................................... 36
3.3. Aday miRNA ekspresyon düzeyinin hücre modellerinde
validasyonu.............................................................................................. 36
v
3.3.1. RNA izolasyonu............................................................................. 36
3.3.2. RNA miktarının ve saflık değerlerinin ölçümü............................. 37
3.3.3. Komplementer DNA (cDNA) sentezi............................................ 37
3.3.4. Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu qRT-PCR................ 37
3.4. Hedef miRNA’nın susturulması ve validasyonu.............................. 38
3.5. Sisplatinin hücreler üzerindeki sitotoksik etkisinin belirlenmesi..... 40
3.6. Fonksiyonel in vitro çalışmalar......................................................... 41
3.6.1. miR-146a-3p susturulmasının apoptoz üzerine etkisinin
belirlenmesi.............................................................................................. 41
3.6.2. miR-146a-3p susturulmasının hücre döngüsü üzerine etkisinin
belirlenmesi.............................................................................................. 42
4. BULGULAR 44
4.1. mir-146a-3p'nin in siliko ve in vitro değerlendirme ile akciğer
kanserinde aday miRNA olarak belirlenmesi.......................................... 44
4.2. miR-146a-3p ile ilişkili genlerin fonksiyonel ağ analizi................... 49
4.3. miR-146a-3p'nin hedeflendiği sinyal yolakları................................. 50
4.4. A549 hücrelerinde anti-miR-146a-3p uygulamasına bağlı susturma
validasyonu.............................................................................................. 54
4.5. Sisplatin sitotoksisite sonuçları......................................................... 55
4.6. anti-miR-146a-3p uygulamasının apoptoz üzerindeki etkisi............ 56
4.7. anti-miR-146a-3p uygulamasının hücre döngüsü üzerindeki etkisi 61
5. TARTIŞMA......................................................................................... 67
6. SONUÇ VE ÖNERİLER..................................................................... 73
KAYNAKLAR........................................................................................ 75
BİLİMSEL ETİK BEYANI..................................................................... 85
ÖZGEÇMİŞ............................................................................................. 8
Hastanede Yatan Çocukların Annelerinin Algıladıkları Hemşire Desteği ile Hastane Anksiyete ve Depresyon Düzeyi Arasındaki İlişki
No full textÖZET
HASTANEDE YATAN ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN ALGILADIKLARI HEMŞİRE DESTEĞİ İLE HASTANE ANKSİYETE VE DEPRESYON DÜZEYİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Koç A. N. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu çalışmanın amacı hastanede yatan 1 ay - 2 yaş arası çocukların annelerinin hemşireden aldıkları destek düzeyi ile hastane anksiyete ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desende yapıldı. Araştırma Etlik Şehir Hastanesi’nin Çocuk Hastanesi’nde 1 ay - 2 yaş çocuğu yatan 346 anne ile yapıldı. Araştırma verileri 02 Nisan– 02 Ekim 2024 tarihleri arasında toplandı. Veriler Çocuk ve Anne Bilgi Formu, Hemşire Ebeveyn Destek Ölçeği (HEDÖ) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) kullanılarak toplandı. Araştırmanın analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız iki grup için Mann-Whitney U testi, ikiden fazla grup için Kruskall-Wallis analizi kullanıldı. Ölçek puanları arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Spearman korelasyon testi kullanıldı. P<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Araştırmada HEDÖ toplam puan ortalaması 79,73±17,85; HADS-anksiyete puan ortalaması 9,75±4,40 ve HADS-depresyon puan ortalaması 8,16±4,05 olarak saptandı. Annenin eğitim düzeyine göre HEDÖ alt boyutlarından kaliteli bakım verme desteği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,023). Yaşanılan yere göre HEDÖ alt boyutlarından duygusal destek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,013). Çocukta ek kronik hastalık varlığına göre annelerin HADS-anksiyete puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,005). Çocuğunda ek kronik hastalık varlığına göre annelerin depresyon alt ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,026). HADS-anksiyete puanları ile bilgi verme ve iletişim desteği, duygusal destek, saygı desteği, kaliteli bakım verme ve HEDÖ – toplam puanları arasında negatif yönde çok zayıf derecede istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,05). HADS-depresyon puanları ile bilgi verme ve iletişim desteği, duygusal destek, saygı desteği, kaliteli bakım verme ve HEDÖ – toplam puanları arasında negatif yönde çok zayıf derecede istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,05).
Sonuç: Araştırma sonucunda hastanede yatan 1 ay - 2 yaş arası çocukların annelerinin algıladığı hemşire desteği ile hastane anksiyete ve depresyon düzeyleri arasında doğrusal ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Annelerin algıladıkları hemşire ebeveyn destek düzeyleri arttıkça, hastane anksiyete ve depresyon düzeyleri azalmaktadır. Hastanede 1 ay - 2 yaş çocuğu yatan annelerin anksiyete ve depresyon düzeylerini azaltmak için hemşireler tarafından annelere sağlanan desteğin arttırılması önerilmektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 4
1.3. Araştırmanın Soruları 4
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Hastaneye Yatma 5
2.1.1. Hastaneye Yatmanın Çocuklar Üzerine Etkileri 5
2.1.1.1. Yaş Dönemlerine Göre Hastaneye Yatmanın Çocuklar Üzerine Etkileri 6
2.1.2. Çocuğun Hastaneye Yatmasının Ebeveynler Üzerine Etkileri 8
2.1.2.1. Hastanede Çocuğu Yatan Ebeveynlerin Gereksinimleri 9
2.2. Anksiyete 10
2.2.1. Hastanede Çocuğu Yatan Ebeveynlerde Anksiyete 11
2.3. Depresyon 12
2.3.1. Hastanede Çocuğu Yatan Ebeveynlerde Depresyon 12
2.4. Hemşire Ebeveyn Desteği 13
2.4.1. Bilgi Verme ve İletişim Desteği 14
2.4.2. Duygusal Destek 15
2.4.3. Saygı Desteği 16
2.4.4. Kaliteli Bakım Verme Desteği 16
2.5. Ebeveynlerin Hastane Anksiyete ve Depresyon Düzeyini Azaltmada Hemşirelerin Sorumlulukları 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM 19
3.1. Gereç 19
3.1.1. Araştırmanın Tipi 19
3.1.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman 19
3.1.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 19
3.1.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 20
3.1.5. Araştırmaya Dahil Edilme, Araştırmadan Dışlanma ve Çıkarılma Kriterleri 21
3.1.5.1. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri 21
3.1.5.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 21
3.1.5.3. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri 21
3.1.6. Veri Toplama Araçları 21
3.1.6.1. Çocuk ve Anne Bilgi Formu (Ek 1) 22
3.1.6.2. Hemşire Ebeveyn Destek Ölçeği (HEDÖ) (Ek 2) 22
3.1.6.3. Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) (Ek 3) 23
3.2. Yöntem 24
3.2.1. Ön Uygulama 24
3.2.2. Araştırmanın Uygulanması / Verilerin Toplanması 24
3.2.3. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri 26
3.2.3.1. Bağımlı Değişkenler 26
3.2.3.2. Bağımsız Değişkenler 26
3.2.4. Araştırmanın Etik Yönü 26
3.2.5. Araştırmanın Güçlükleri 27
3.2.6. Verilerin Değerlendirilmesi 27
4. BULGULAR 28
4.1. Ebeveynlerin ve Çocukların Tanıtıcı Özellikleri 28
4.2. HEDÖ ve HADS Puanları 30
4.3. Ebeveynlerin ve Çocukların Tanıtıcı Özelliklerine Göre HEDÖ Puanlarının Karşılaştırılması 31
4.4. Ebeveynlerin ve Çocukların Tanıtıcı Özelliklerine Göre HADS Puanlarının Karşılaştırılması 36
4.5. HADS ile HEDÖ Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 39
5. TARTIŞMA 41
5.1. HEDÖ Puanlarına İlişkin Bulguların Tartışılması 41
5.2. HADS Puanlarına İlişkin Bulguların Tartışılması 43
5.3. HEDÖ ile HADS Puanları Arasındaki İlişkinin İncelenmesine İlişkin Bulguların Tartışılması 45
5.4. Araştırmanın Sınırlılıkları 47
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 48
6.1. Sonuçlar 48
6.2. Öneriler 49
KAYNAKLAR 50
EKLER 65
Ek 1. Çocuk ve Anne Bilgi Formu 65
Ek 2. Hemşire Ebeveyn Destek Ölçeği 67
Ek 3. Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği 69
Ek 4. Bilgilendirilmiş Onam Formu 71
Ek 5. Hemşire Ebeveyn Destek Ölçeği İzin Yazısı 73
Ek 6. Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği İzin Yazısı 75
Ek 7. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Onay Yazısı 76
Ek 8. Kurum İzin Yazısı 79
Ek 9. Ankara İl Sağlık Müdürlüğü İzin Yazısı 81
BİLİMSEL ETİK BEYANI 82
ÖZ GEÇMİŞ 8
Köpeklerde medetomidin-ketamin-izofluran anestezi protokolünde roküronyum bromür ve butorfanol kullanımının karaciğer ile safra kesesi üzerine olan etkisinin biyokimyasal ve ultrasonografik olarak değerlendirilmesi
No full textÖZET
KÖPEKLERDE MEDETOMİDİN- KETAMİN- İZOFLURAN ANESTEZİ PROTOKOLÜNDE ROKÜRONYUM BROMÜR VE BUTORFANOL KULLANIMININ KARACİĞER İLE SAFRA KESESİ ÜZERİNE OLAN ETKİSİNİN BİYOKİMYASAL VE ULTRASONOGRAFİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Çelik G. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veteriner Cerrahi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Bu tez çalışmasında medetomidin, ketamin, izofluran anestezisine kas gevşetici ajan olan roküronyum bromür ve agonist-antagonist etkili bir opioid olan butorfanol eklenerek anestezi protokolü oluşturuldu. Çalışmanın amacı, oluşturulan bu anestezi protokolünün biyokimyasal ve hematolojik parametreler üzerine etkilerini değerlendirmek ve aynı zamanda hepatobilier sistemin ultrasonografik muayenesi sırasında, özellikle safra kesesi duvar kalınlığına, kullanılan anestezik kombinasyonlarının etkilerini belirlemektir.
Çalışmanın materyalini, değişik ırk, yaş ve ağırlığa sahip toplam 21 adet dişi köpek oluşturdu. Köpekler rastgele olarak yedişerli üç gruba ayrıldı. Bütün gruplara preanestezik olarak medetomidin 0,04 mg/kg IM, indüksiyon ajanı olarak ketamin 10 mg/kg IM uygulandı. İndüksiyonu takiben tüm hayvanlar uygun çaptaki endotrakeal tüpler ile entübe edilerek, anestezi cihazına bağlandı ve hayvanlara %100 oksijen ile birlikte anestezinin idamesi için gaz anesteziği olarak izofluran verildi. Tüm hayvanlar monitörize edildi. İkinci gruptaki hayvanlara 0,6 mg/kg IV roküronyum bromür, üçüncü gruptaki hayvanlara 0,4 mg/kg SC butorfanol ve 0,6 mg/kg IV roküronyum bromür uygulandı. Anesteziye alınan hayvanlarda solunum sayısı, kalp atım sayısı, vücut sıcaklığı, noninvaziv kan basıncı (NIBP), oksijen saturasyonu (SpO2), end tidal karbondioksit (EtCO2) parametreleri kaydedildi. Anestezi öncesi ve anestezi sırasında tam kan ve biyokimyasal parametreleri (ALP, ALT, BUN, CRE, GLU, TP) değerlendirildi. Hayvanların ultrasonografik muayeneleri anestezi öncesi ve anestezi sırasında yapıldı. Safra kesesinin boyutlandırılması için gerekli olan yükseklik, genişlik, uzunluk ve kese duvar kalınlığı ölçülerek kaydedildi.
Tüm gruplarda solunum sayısında azalma görülmekle birlikte, istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Anestezi süresince tüm gruplarda vücut sıcaklığının anlamlı düzeyde azaldığı görüldü. Kalp atım sayısı roküronyum bromür grubunda artarken, butorfanol grubunda anlamlı azalma belirlendi. Bütün gruplarda hematoloji ve biyokimya parametreleri değişiklik göstermekle birlikte, değişikliklerin tamamının referans aralığında olduğu görüldü. Safra kesesi duvar kalınlığı değerleri arasında anestezi öncesi ve anestezi sırasında anlamlı bir fark bulunmadı.
Sonuç olarak, bu çalışmada medetomidin, ketamin ve izofluran ile oluşturulan anestezi protokolüne roküronyum bromür ve butorfanol eklenmesinin, özellikle izofluran gereksinimini azaltıcı bir etkiye sahip olduğu görüldü. Tüm gruplarda fizyolojik parametreler ile tam kan sayımı ve biyokimyasal değerlerde klinik açıdan anlamlı bir değişiklik tespit edilmedi.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY …………...……………………..…..…………….…….………. i
TEŞEKKÜR …………………………………………...…………………...………… ii
İÇİNDEKİLER ..………………………………………..…….………...…..…….….. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………..………….…………….… v
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………......………………...…… vii
RESİMLER DİZİNİ ….………….……………………………..………………..…… viii
TABLOLAR DİZİNİ ….………….………………………….....……………………. ix
ÖZET ………………………………………………………………..……………..… x
ABSTRACT …………………………………………………………...……….…….. xii
1.GİRİŞ…………………….………………………………….….…..……………..... 1
2. GENEL BİLGİLER ……….……………………………...………....……………... 2
2.1. Anestezinin Tarihçesi………….………………………………………................. 2
2.2. Anestezinin Sınıflandırılması…….……………………………………................. 3
2.3. Anestezinin Önemi ve Amacı……….…………………………………................. 4
2.4. Premedikasyon……………………….…………………………………………... 5
2.4.1. Atropin Sülfat………………………….…………...…………………………... 6
2.4.2. Medetomidin……………………………….……...…………………………… 6
2.5. Opioidler (Morfin Türevleri)………….………………………………………….. 8
2.5.1. Opioid İlaçların Sınıflandırılması………………………………………………. 8
2.5.2. Opioidlerin Etki Mekanizması………………………...……………….............. 9
2.5.3. Butorfanol……………………………………………………………………… 10
2.6. Genel Anestezi…………………………………………………………………… 11
2.6.1 Anestezinin İndüksiyonu……………………………….……………………….. 12
2.6.1.1. Enjeksiyon Anestezisi…………………………………...…………………… 12
2.6.1.1.1. Dissosiyatif Anestezikler………………………………………………....... 13
2.6.1.1.1.1. Ketamin Hidroklorür……………………………………………………... 14
2.6.1.2. İnhalasyon Anestezisi………………………………..………………………. 15
2.6.1.2.1. İzofluran……………………………………………….………………........ 16
2.7. Kas Gevşeticiler (Miyorelaksanlar, NMBA)………………………...…………… 17
2.7.1. Kas Gevşeticilerinin Tarihi……………………………...……………………... 17
2.7.2. Roküronyum Bromür………………………………...………………………… 18
2.7.3. Karaciğer ve Safra Kesesi Ultrasonografisi…………………………………….. 19
3. GEREÇ VE YÖNTEM ………………………………….…..……………………... 21
3.1. Hayvan Materyali………………………………………………………………… 21
3.2. Yöntem……………………………………………………...……………………. 21
3.3. Klinik Değerlendirme………………...………………………………………….. 22
3.4. Hematoloji ve Biyokimya Parametreleri………...…………………….................. 22
3.5. Ultrasonografik muayene………………………...………………………………. 22
3.6. İstatistiksel Değerlendirme……………………...…………………….................. 23
4. BULGULAR ……………………………………………………….……………… 24
4.1. İzofluran Yüzdesi……………...…………………………………………………. 25
4.2. Solunum Sayısı …………………………………………...……………………… 26
4.3. Kalp atım sayısı…….………………………………………...…........................... 27
4.4. Vücut Sıcaklığı….……………………………………...………………………… 28
4.5. Sistolik Noninvaziv Kan Basıncı (Sistolik NIBP)………...……………………… 29
4.6. Diastolik Noninvaziv Kan Basıncı (Diastolik NIBP)…………...………………... 30
4.7. Oksijen Saturasyonu (SpO2)………………………………...……………………. 32
4.8. End Tidal Karbondioksit (EtCO2)………………...……………………………… 33
4.9. Hematoloji Parametreleri……………………...…………………………………. 34
4.10. Biyokimya Parametreleri………………………….……………………………. 37
4.11. Safra Kesesi Ölçümü…………………………….……………………................ 39
5. TARTIŞMA ………….……………...……...…...….……………....……………... 44
6. SONUÇ ve ÖNERİLER……………………………………………………………. 54
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….…… 55
EKLER (ADÜ HADYEK Kararı)…………………………………………………...... 67
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………….. 68
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...…………………………….. 6
Meme Kanseri Patogenezinde Rps26p25 Pseudogeninin Rolünün Araştırılması
No full textAmaç: Bu çalışmada, RPS26P25 pseudogeninin meme kanseri hücre hatlarında
ekspresyonunun değerlendirilmesi, gen susturulmasının hücre canlılığı, apoptoz ve sisplatin
duyarlılığı üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Analitik tasarımdaki bu araştırma, laboratuvar ortamında in vitro olarak
yürütülmüştür. RPS26P25 ekspresyon analizi için MCF‑7, MDA‑MB‑231 ve sağlıklı hücre
hattı
MCF10A kullanılmıştır. Hücre konsantrasyonu optimizasyonu MTT testi ile
gerçekleştirilmiş, her iki meme kanseri hücre hattı için optimal yoğunluk 250×10³ hücre/ml
olarak belirlenmiştir. qRT‑PCR ile gen ifadesi ölçülmüş, gen susturulması için siRNA
uygulanmıştır. Sitotoksisite ve IC₅₀ değerleri MTT testiyle hesaplanmış, sisplatin
uygulamasından sonra apoptoz ve hücre döngüsü analizleri akım sitometrisi ile yapılmıştır.
Deneyler üç tekrarlı olarak gerçekleştirilmiş, istatistiksel değerlendirmelerde Student T-testi ve
One-way ANOVA uygulanmıştır.
Bulgular: RPS26P25 geninin ekspresyonu MCF‑7’de MCF10A’ya göre 14,95 kat,
MDA‑MB‑231'de 5,74 kat artış göstermiştir. Gen susturulması, her iki tümör hücre hattında
hücre canlılığını azaltmış ve apoptozu artırmıştır. Sisplatine karşı bulunan IC₅₀ değerleri MCF‑7
için 2,46 µM, MDA‑MB‑231 için 49,56 µM olarak hesaplanmıştır. Ek olarak, gen susturulması
sisplatin etkisiyle kombine edildiğinde, her iki hücre hattında erken ve geç apoptoz oranlarında
artış belirlenmiştir.
Sonuç: RPS26P25 pseudogeninin meme kanseri hücrelerinde artmış şekilde ifade edildiği ve
gen susturulmasının hücre canlılığını azaltıp apoptozu artırarak sisplatine duyarlılığı yükselttiği
bulunmuştur. Bu sonuçlar, RPS26P25’in hedeflenmesinin potansiyel bir terapötik strateji
olabileceğini düşündürmektedir.KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….………... i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………...………………...... ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…………....... iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………………….……....... viii
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...……………..……....... ix
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...…………………....... xi
ÖZET ……………………………………………………………………………….... xii
ABSTRACT …………………………………………………….………………….... xiii
1. GİRİŞ …………………….…………………...…………………….….…..…….... 1
1.1. Araştırmanın Problemi ……………………………….….…………………......... 1
1.2. Araştırmanın Sorusu ……………………………………….……….………......... 1
1.3. Araştırmanın Hipotezleri ……………….………………………..…………......... 1
1.4. Araştırmanın Varsayımları ………………………………………………............. 2
1.5. Araştırmanın Sınırlılıkları ………………………………………………….......... 2
1.6. Araştırmanın Amacı …………………………………………………………....... 2
2. GENEL BİLGİLER …………………..…………………………………....…......... 3
2.1. Kanser Tanımı ve Tarihçesi …………………………………………………........ 3
2.2. Meme Kanseri Tanımı ve Tarihçesi .……….….…………………………............ 5
2.2.1. Meme Kanserini Oluşturan Risk Faktörleri, İnsidansı ve Sağkalım Oranları
…...……….………………………………….…………………………….................. 5
2.2.2. Meme Kanserinin Alt Tipleri ve Uygun Tedavi Yöntemleri ……………............ 6
2.3. Genomun Organizasyonu ………….…………………………………………...... 7
2.3.1. Pseudogenler ………………..………………………………………………..... 8
2.3.2. Pseudogenlerin Genetik Düzenlemedeki Rolleri …………………………......... 9
2.3.3. Ribozomal Pseudogenler …………………...………………………………...... 10
2.3.4. RPS26P25 Geninin Özellikleri …………….………………………………....... 11
2.4. Hücre Ölümü ve Hücre Döngüsünün Durdurulması ………………………........... 11
2.5. Hücre Ölüm Tipleri …………………………………………………………........ 12
2.5.1. Apoptoz ……………………………………………..….........……………….... 13
2.5.1.1. Apoptozun Biyokimyasal Süreçleri …………………..…………………........ 14
2.5.1.1.1. Ekstrinsik Yolak …..……………………….……………………………..... 15
2.5.1.1.2. İntrinsik Yolak …………………………………………………………....... 15
2.5.1.2. Apoptozun Genetik Temeli ve İlgili Gen Aileleri ……………………........... 16
2.5.1.2.1. Kaspazlar ………………………………………………………………....... 16
2.5.1.2.2. Bcl-2 Ailesi ………………………………………………………………... 17
2.5.2. Nekroz ………………………………………………………………………..... 19
2.5.3. Otofaji ………………………………………………………………………..... 19
2.6. Hücre Döngüsü ………………………………………………………………....... 20
2.6.1. Hücre Döngüsü Düzenleyicilerinin Kanserle İlişkisi …………………….......... 21
2.6.2. Kanser Tedavisinde Hücre Döngüsünü Hedefleyen Tedavi Yaklaşımları ve
İlaçlar ……………………………………………………………………………........ 21
2.7. Kanserde Hedefe Yönelik Tedavi Yaklaşımları ……………………………......... 22
2.8. Sisplatin ………………………………………………………………………...... 22
3. GEREÇ ve YÖNTEM ...............................................................................................
24
3.1. Gereç …………………………………………………………………………...... 24
3.1.1. Cihazlar ……………………………………………………………………...... 24
3.1.2. Kullanılan Kimyasal Maddeler ……………………………………………........ 25
3.2. Yöntem ………………………………………………………………………....... 27
3.2.1. Hücre Kültürü Çalışmaları ……………………………………………….......... 27
3.2.1.1. Farklı Meme Kanseri Hücrelerinin Çoğaltılması ……………………….......... 29
3.2.1.2. Hücrelerin Kültür Ortamında Büyütülmesi ve İzlenmesi ……………............. 29
3.2.1.3. Hücrelerin Pasajlanması …………………………………………………....... 30
3.2.1.4. Hücrelerin Dondurulması ………………………………………………......... 30
3.2.1.5. Hücrelerin Çözülmesi ……………………………………………………....... 31
3.2.1.6. Hücre Canlılık Testi ………………………………………………………..... 31
3.2.2. Farklı Meme Kanseri Hücrelerinde RPS26P25 Pseudogeninin Ekspresyon
Düzeylerinin qPCR Yöntemi İle Belirlenmesi ………………………..........................
32
3.2.2.1. RNA İzolasyonu …………………………………………………………....... 32
3.2.2.2. RNA Konsantrasyonu ve Saflık Analizi …………………………………....... 33
3.2.2.3. cDNA Sentezi ……………………………………………………………....... 33
3.2.2.4. Gerçek Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu (qRT-PCR) …………............. 34
3.2.3. Hücre Modellerinde RPS26P25 Pseudogeninin Susturulması ve Validasyonu
………………………………………………………………………….......................
36
3.2.3.1. Transfeksiyon Deneyi (siRNA Uygulaması) ……………………………........ 37
3.2.3.2. Transkripsiyon Validasyonu ……………………………………………........ 37
3.2.4. Sitotoksisite Analizi ve MTT Testi …………………………………………...... 37
3.2.5. Fonksiyonel in vitro Çalışmalar ……………………………………………....... 39
3.2.5.1. RPS26P25 Pseudogeninin Apoptoz Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi
………………………………………………………………………………………...
3.2.5.2. RPS26P25 Pseudogeninin Hücre Döngüsü Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi
………………………………………………………………………….......................
39
40
4. BULGULAR ……………………………………………………………………..... 42
4.1. Deneylerde Kullanılacak Optimum Hücre Yoğunluğunun Belirlenmesi …........... 42
4.2. RPS26P25 Pseudogeninin Farklı Hücre Hatlarındaki Ekspresyon Düzeyleri
……………………………………………………………………………...................
43
4.3. RPS26P25 Pseudogeninin Susturulduğunun Doğrulanması …….......................... 43
4.4. Sisplatinin MCF-7 ve MDA-MB-231 Hücreleri Üzerindeki Sitotoksik Etkilerinin
Analizi …………………………………………………………………....................... 44
4.5. RPS26P25 Pseudogeninin Susturulmasının MCF-7 ve MDA-MB-231 Hücreleri
Üzerindeki Apoptotik Etkilerinin Analizi …………………………….........................
4.6.
45
RPS26P25 Pseudogeninin Susturulmasının MCF-7 ve MDA-MB-231
Hücrelerinin Hücre Döngüsü Üzerindeki Etkilerinin Analizi ……………………........
5. TARTIŞMA ……………………………………………………………………….. 60
6. SONUÇ ve ÖNERİLER ………………………………………………………….... 63
KAYNAKLAR ………………………………………………………………………. 64
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………...... 71
ÖZ GEÇMİŞ ………………………………………………………………………..... 7
PLASMODIUM FALCIPARUM İÇİN POTANSİYEL AŞI ADAYLARININ KLONLANMASI VE İFADESİ
No full textIntroduction:
Malaria remains a major global health burden, with Plasmodium falciparum responsible for the most severe and deadly cases. Despite current vaccine efforts, a fully protective and multistage vaccine remains elusive. This study focused on the cloning, expression, and evaluation of P. falciparum antigens as potential vaccine candidates targeting various life cycle stages of the parasite.
Materials and Methods:
Seven target genes encoding stage-specific antigens for circumsporozoite protein (CSP), thrombospondin-related ahesion protein (TRAP), apical membrane antigen (AMA-1), merozoite surface protein (MSP-1), falcipain (FAL), gametocyte surface protein (GSP) and transmission-blocking antigen (TBA) were synthetically constructed and codon-optimized for optimal expression in Escherichia coli. Signal peptide regions were removed to enhance expression efficiency and solubility. Four of the proteins namely AMA-1, MSP-1, FAL, and TBA were successfully expressed and purified. Cytotoxicity of the recombinant proteins was assessed using BJ human fibroblast cells treated with concentrations ranging from 1 to 200 μg/mL. Immunogenicity was evaluated in CD1 male mice assigned to groups of three, with each group receiving a mixture of adjuvant and a single or combination of the recombinant antigens, intramuscularly. The control group received an equivalent volume of adjuvant diluted in phosphate-buffered saline (PBS). The immunogenicity was then evaluated by indirect ELISA to measure antigen-specific antibody responses.
Results:
All four recombinant proteins exhibited successful expression and purification. ELISA results revealed that all proteins induced high antigen-specific antibody responses in immunized mice. Most importantly, the combination of antigens elicited higher antibody titers compared to individual antigen administration, suggesting a potential synergistic effect. Cytotoxicity assays showed low toxicity for the tested proteins, with BJ cell viability remaining above 70% even at the highest concentration tested, indicating biocompatibility.
Conclusion:
Malaria continues to pose a significant public health challenge in sub-Saharan Africa, where it accounts for most global cases and deaths, especially among children and pregnant women. The endorsement of two license malaria vaccines, RTS, S/AS01 and R21 represents a major milestone, however, both vaccines face limitations with modest efficacy. This study demonstrates the successful cloning, expression, and initial evaluation of four P. falciparum vaccine candidate proteins. Their low cytotoxicity and high immunogenic potential support their further development as components of a multistage malaria subunit vaccine. The promising findings of this study provide a foundational step toward developing a more effective, multistage malaria vaccine, which could play a critical role in reducing the disease burden and supporting elimination efforts in the most affected regions.ACCEPTANCE AND APPROVAL FORM i
AKNOWLEDGEMENT ii
ABBREVIATIONS vi
LIST OF PICTURES viii
LIST OF FIGURES ix
LIST OF TABLES x
ABSTRACT xi
ÖZET xiii
BACKGROUND 0
1. INTRODUCTION 4
1.1. History of Malaria 4
1.1.1. The Middle Ages 4
1.1.2. The Modern Era 6
1.2. Malaria Pathogenesis and Host Immune Response 8
1.2.1. Plasmodium Parasite 8
1.2.2. Plasmodium Parasite Cycle of Life 11
1.2.2.1. The Liver Stage Biology of Plasmodium 12
1.2.2.2. The erythrocytic Stage of Plasmodium 15
1.2.2.3. The Merozoite form 16
1.2.2.4. The Ring Stage (Early Trophozoite) 19
1.2.2.5. The Trophozoite form of Plasmodium Development 20
1.2.2.6. The Schizont form 21
1.2.2.7. The Mosquito Sexual Stage 22
1.3. Malaria Vector 23
1.3.1. The Human Host 24
1.3.1.1. Genetic Resistance to Malaria 24
1.3.1.2. Transmission and Naturally Acquired Immunity 26
1.3.2. Malaria Vaccine Development 28
1.3.2.1. Challenges and Progress in Malaria Vaccine Development 28
1.3.3. Types of Malaria Vaccines 29
1.3.3.1. Pre-Erythrocytic Vaccine (PEV) Candidates 31
1.3.3.2. Whole Sporozoite Vaccine (WSV) 31
1.3.3.3. Radiation-Attenuated Sporozoites (RAS) 32
1.3.3.4. Genetically Attenuated Parasites (GAP) 33
1.3.4. Circumsporozoite protein subunit vaccines 34
1.3.4.1. RTS, S and R21, The first licensed malaria vaccines 34
1.3.4.2. RTS, S/ASO1 34
1.3.4.3. R21 vaccine 36
1.3.4.4. Comparative Analysis of RTS,S/AS01 and R21/Matrix-M Vaccines 38
1.4. Antigen Composition and Formulation 38
1.4.1. Efficacy and Clinical Trial Results 39
1.4.2. Safety and Reactogenicity of RTS,S/ASO1 and R21/Matrix 39
1.4.3. Deployment and Public Health Impact 39
1.5. Blood Stage Vaccines 40
1.5.1. PfRH5 41
1.6. Transmission-blocking vaccines (TBVs) 43
1.6.1. Pfs25-Based TBVs 43
1.6.1.1. Pfs230-Based TBVs 44
1.6.1.2. Pfs48/45-Based TBVs 44
1.6.2. Challenges and Strategies on TBVs development 44
1.6.3. Challenges in the Development of Malaria Vaccines 45
2. MATERIALS AND METHODS 47
2.1. Materials 47
2.1.1. Media Culture Used 47
2.1.2. Gene Synthesis and Codon Optimization 47
2.1.3. Cloning and Plasmid Construction 47
2.1.4. Protein Expression 48
2.1.5. Protein Refolding and Purification 48
2.1.6. SDS-PAGE and Protein Analysis 48
2.1.7. Mouse Immunogenicity Studies 49
2.1.8. Cytotoxicity Assay 49
2.2. Methods 50
2.2.1. Synthesis and Codon-optimization of Genes 50
2.2.1.1. Pre-erythrocytic stage antigens 50
2.2.1.2. Erythrocytic stage antigens 50
2.2.1.3. Mosquito sexual stage antigens 51
2.3. Cloning of Gene Fragment into pET30 a (+) Plasmid 51
2.3.2. Competent Cell Preparation 52
2.3.3. Chemical Transformation Technique 52
2.3.4. Confirmation of Recombinant Plasmids 53
2.4. Expression of Recombinant Proteins 53
2.4.1. Production of Soluble and Insoluble Protein 54
2.4.1.1. Protein Refolding (Gradual Urea Removal) and Purification 54
2.4.1.2. Post-Refolding Purification and Desalting 55
2.5. SDS-PAGE 55
2.6. Mouse Immunogenicity Studies 55
2.7. Determination of Antibody in Sera by ELISA 56
2.8. Cytotoxicity Assay and Selective Index Evaluation 57
3. RESULTS 58
3.1. Construction of Synthetic Target Genes 58
3.2. Cloning of Genes into plasmid 61
3.3. Expression and Purification of Recombinant Proteins Using HPLC-IMAC 62
3.4. Immunogenicity of Single versus Combined Antigen Immunization 64
3.5. Cytotoxicity Assessment of Purified Proteins on BJ Fibroblast Cells 67
4. DISCUSSION 70
CONCLUSION 75
REFERENCES 76
EKLER 96
BİLİMSEL ETİK BEYANI 97
CURRICULUM VITAE 9
Tis2/GO NANOKOMPOZİT TEMELLİ NANOSENSÖRLER İLE PARATHION TAYİNİ
Full text linkAmaç: Parathion pestisitini TiS2/GO Nanokompozit Temelli Nanosensörler Tayin etmek amacı ile yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, TiS₂/GO nanokompozit modifiye elektrot kullanılarak elektrokimyasal yöntemle parathion tayini gerçekleştirilmiş ve optimizasyon, karakterizasyon ile analitik performans değerlendirilmiştir.
Bulgular: Sentezlenen TiS₂/GO kaplı biyosensörlerin SEM ve EDX analizleriyle morfolojik karakterizasyonu yapılmış ve elektrokimyasal davranışları DPV ve EIS ölçümleriyle incelenmiştir. Yaygın olarak kullanılan Parathion pestisitinin tayini için SPE elektrotları TiS₂/GO + %5 Nafion™ karışımıyla modifiye edilmiş olup, optimum pH çalışmaları sonucunda en yüksek sinyalin pH 7.0’da (153.425 µA) ve kabul edilebilir tekrarlanabilirliğin (RSD %6.864) sağlandığı belirlenmiştir. Farklı derişimlerde (10⁻9 – 10⁻⁴ M) yapılan ölçümlerle konsantrasyon-akım ilişkisi grafiği oluşturulmuş, ayrıca 10⁻⁵ M Parathion ile yapılan tekrarlanabilirlik testlerinde düşük RSD (%1.46) değeriyle yüksek tekrarlanabilirlik gösterilmiştir
Sonuç: Bu tez çalışmasında TiS2/GO nanokompoziti ile SPE perde baskılı elektrotlar kullanılarak Elektrokimyasal yöntemlerle Parathion tayini yapılmıştır. Bu sayede geleneksel analiz yöntemlerine ek olabilecek elektrokimyasal yöntem geliştirilmiştir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Pestisitler 3
2.1.1. Pestisitlerin Ekosistem Üzerindeki Etkileri 3
2.1.2 Pestisit Türleri 4
2.1.3. Pestisitlerin Kimyasal Yapıları 5
2.2. Pestisitlerin Analiz Şekilleri 7
2.3. Elektrokimyasal Analiz Yöntemleri 8
2.4. Pestisitlerde Pestisitlerin Miktar Tayini ve Kontrolünün Önemi 9
2.5. Pestisit Analiz Yöntemleri 11
2.5.1.KromatografikYöntemler 11
2.5.2. Elektrokimyasal Analizler 12
2.6. Elektrokimyasal Sensörler 15
2.7. Nanopartiküller 17
2.8. Pestisitler ve Elektrokimyasal Analizleri 18
2.8.1. Döngüsel Voltametri (CV) ve Pestisit Analizlerinde Kullanımı 19
2.8.2. Diferansiyel Puls Voltametrisi (DPV) ve Pestisit Analizlerindeki Kullanımı 19
3. GEREÇ VE YÖNTEM 22
3.1. Gereç 22
3.1.1. Cihazlar 22
3.1.2. Kullanılan Kimyasal Maddeler 22
3.2. Yöntem 23
3.2.1. TiS2/GO Nanokompozit Temelli Nanosensörler ile Parathion Tayini 23
3.2.2. Parathion Tayini için Biyosensörlerin Hazırlanması ve Karakterizasyonu 24
4. BULGULAR 25
4.1. TiS2/GO Kompozitlerin Karakterizasyonu ve Elektrokimyasal Davranışı 25
4.1.1. TiS2/GO Kompozit Kaplı Biyosensörlerin Karakterizasyonu 26
4.2. Parathion Tayini için Elektrotların Nanokompozit Kaplanması 26
4.2.1. Parathion Tayini İçin Optimum pH Belirlenmesi 28
4.2.2. TiS2/GO Temelli SPE Perde Baskılı Elektrotlar İçin Optimum Parathion Derişiminin Belirlenmesi 28
4.2.3. TiS2/GO ile Kaplı Biyosensörlerin Parathion Tayininde Tekrar Üretilebilirliğinin Belirlenmesi 30
5. TARTIŞMA 31
5.1. TiS2/GO Kompozit Kaplı Biyosensörlerin Karakterizasyonu 31
5.1.2. TiS2/GO Kompozit Kaplı Biyosensörlerin Elektrokimyasal Davranışı 32
5.1.3. Parathion Tayini İçin Optimum pH Belirlenmesi 33
5.1.4. TiS2/GO ile Kaplı Biyosensörlerin Parathion Tayininde Tekrar Üretilebilirliğinin Belirlenmesi 34
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 36
KAYNAKLAR 38
BİLİMSEL ETİK BEYANI 52
ÖZ GEÇMİŞ 5
Hemşirelerin Bakım Planlarında Kullandıkları Tanıların NANDA-I Taksonomisine Uygunluğu
No full textDEMİR AYDOĞAN B. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu araştırma kliniklerde hemşirelerin belirlediği hemşirelik tanılarının NANDA-I taksonomisinde yer alan hemşirelik tanılarına uygunluğunu tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, retrospektif olarak, Haziran 2024 ve Eylül 2024 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi, Aydın Devlet Hastanesi, Aydın Atatürk Devlet Hastanesi ve Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde çalışan toplam 510 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen devlet hastanelerinde hemşirelik tanıları elektronik bilgi sistemleri üzerinden kaydedilmekte, üniversite hastanesinde ise hemşirelik tanılarının kaydı manuel olarak yapılmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan hemşire tanıtım formu ve hemşirelik tanılarının NANDA-I uygunluğunu değerlendirme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare ve yüzde-frekans testleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya dört hastaneden toplamda 510 hemşire katılmış ve 1706 hastanın bakım planından bilgiler dahil edilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 33,8±9,0 olup %84,1’i kadındır. Araştırma kapsamında incelenen bakım planlarındaki hastaların yaş ortalaması 54,3±21,9 olup %46,7’si kadındır. Hemşirelerin en sık kullandıkları hemşirelik tanısının Güvenlik/Koruma alanında bulunan enfeksiyon riski olduğu belirlenmiştir. Kliniklerde toplanan verilerde toplamda 19 farklı hemşirelik tanısı kullanıldığı ve 13 tanesinin tanı etiketinin NANDA-I terminolojisine uygun olduğu, bu tanıların hiçbirinin tanımlayıcı özelliği ve ilişkili/risk faktörünün bulunmadığı saptanmıştır. Hemşirelerin yaşı, çalışma yılı ve çalıştığı hastane ile hemşirelik tanılarını belirlemede zorlanma durumları arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada hemşirelerin kliniklerde 19 hemşirelik tanısı kullandığı ve bunların sadece 13’ünün tanı etiketinin NANDA-I taksonomisine uygun olduğu ve hiçbirinin tanımlayıcı özellik ve ilişkili/risk faktörünün olmadığı sonucuna ulaşıldı.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
GRAFİKLER DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Hemşirelik Süreci 4
2.1.1. Tanılama 4
2.1.2. Hemşirelik Tanısı 5
2.1.3. Planlama 5
2.1.4. Uygulama 5
2.1.5. Değerlendirme 6
2.2. Hemşirelik Tanısı 6
2.3. Hemşirelik Tanı Tipleri 8
2.3.1. Probleme Yönelik Hemşirelik Tanısı 8
2.3.2. Risk Hemşirelik Tanısı 8
2.3.3. Sağlığı Geliştirmeye Yönelik Tanı 9
2.4. Tanı Bileşenleri 9
2.4.1. Tanı Etiketi ve Tanım 10
2.4.2. Etyoloji (İlişkili/risk Faktörleri) 10
2.4.3. Tanımlayıcı Özellikler 11
2.5. Taksonomi 12
2.6. Hemşirelikte Taksonomisinin Önemi 12
2.7. NANDA-I Taksonomisi 14
3. GEREÇ VE YÖNTEM 18
3.1. Araştırmanın Amacı 18
3.2. Araştırmanın Tipi 18
3.3. Araştırmanın Yer ve Zamanı 18
3.4. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 18
3.5. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri 19
3.6. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 19
3.7. Veri Toplama Araçları 19
3.8. Araştırmanın İstatistiksel Değerlendirmesi 20
3.9. Araştırmanın Etik Yönü 20
4. BULGULAR 20
4.1. Hemşirelerin Tanıtıcı Özellikleri 20
4.2. Hastaların Tanıtıcı Özellikleri 23
4.3. Hemşirelerin Bakım Planlarında Kullandıkları Tanıların NANDA-I Taksonomisine
Uygunluğu 26
4.4. Hemşireliklerin Belirlediği (Kullandığı) Tanıların Dağılımı 28
4.5. Hemşirelik Tanılarının Etiketlerinin NANDA-I Taksonomisine Uygunluğunun
Dağılımı 30
4.6. Hemşirelik Tanılarının Hastanelere Göre Dağılımı 33
4.7. Hemşirelerin Tanıtıcı Özellikleri ile Hemşirelik Tanısı Belirlemede Zorlanma Durumlarının Karşılaştırılması 36
5. TARTIŞMA 39
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 44
KAYNAKLAR 46
EKLER 48
Ek 1. Hemşire Tanıtım Formu 52
Ek 2. Hemşirelik Tanılarının NANDA-I Uygunluğunu Değerlendirme Formu 55
Ek 3. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Rektörlüğü Uygulama ve Araştırma
Hastanesi Başhekimliği Araştırma İzin Yazısı 65
Ek 4. Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Araştırma İzin Yazısı 67
Ek 5. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan
Klinik Araştırmalar Etik Kurul Karar Yazısı 69
BİLİMSEL ETİK BEYANI 70
ÖZ GEÇMİŞ 7