5025 research outputs found
Sort by
Kedilerde Kırık Olgularında D Vitamini, Kalsiyum, Fosfor ve Alkalen Fosfataz Değerlerinin Belirlenmesi
KEDİLERDE KIRIK OLGULARINDA D VİTAMİNİ, KALSİYUM, FOSFOR VE ALKALEN FOSFATAZ DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ
Kocabaş G. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışmanın amacı sağlıklı ve kırığı bulunan kedilerde D vitamini, kalsiyum, fosfor ve Alkalen fosfataz değerleri arasında bir ilişkinin var olup olmadığını belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma materyalini, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi Küçük Hayvan Cerrahi Kliniği’ne teşhis ve tedavi amacıyla getirilen, değişik ırk, yaş, cinsiyet ve vücut ağırlığına sahip toplam 50 (n=50) kedi oluşturdu. Hayvanlar klinik ve radyografik muayene sonucunda kırık tespit edilen 30 (n=30) adet kedi kırık grubunu, herhangi bir hastalığı bulunmayan kısırlaştırma için kliniğimize getirilen 20 (n=20) adet kedi kontrol grubunu oluşturdu. Kontrol ve kırık grubundaki hayvanların muayeneleri yapıldıktan sonra V. cephalica’dan antikoagülantsız (serum) serum tüplerine 2 ml olacak şekilde kan alındı. Alınan kan örneklerinden D vitamini, ALP, fosfor ve kalsiyum değerlerine bakıldı.
Bulgular: Kırık grubunda D vitamini ortalaması 22,47 ± 0,65 ng/ml, sağlıklı kontrol grubunda 21,34 ± 0,80 ng/ml olarak bulundu. Kırık grubunda kalsiyum ortalaması 4,88 ± 0,25 mg/dL, sağlıklı kontrol grubunda 4,78 ± 0,27 mg/dL, kırık grubunda fosfor ortalaması 6,92 ± 2,00 mg/dL, sağlıklı kontrol grubunda 8,99 ± 3,30 mg/dL, kırık grubunda ALP ortalaması 90,40 ± 26,73 U/L, sağlıklı kontrol grubunda 91,35 ± 28,54 U/L olarak belirlendi.
Sonuç: Kırığı bulunan hayvanlar D vitamini, kalsiyum, fosfor ve Alkalen fosfataz değerleri normal değerlerde bulundu ve sağlıklı hayvanlar ile karşılaştırıldığımızda iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmedi.KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….…………..
i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...……………..
ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….………
iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….…….
v
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………...………..
vi
RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………..………..
vii
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...………………………..
viii
ÖZET ……………………………………………………………………………..……..
ix
ABSTRACT ………………………………………………………………….…………
x
1.GİRİŞ…………… ...............................................................................................................1
2.GENEL BİLGİLER .............................................................................................................2
2.1. Kemik ..............................................................................................................................2
2.1.1. Kemiğin Yapısı .............................................................................................................2
2.1.4. Kemik İyileşmesi ..........................................................................................................4
2.1.2. Kemiğin İşlevleri ..........................................................................................................7
2.1.3. Kırıkların Sınıflandırıması ............................................................................................9
2.2.D Vitamini ...................................................................................................................... 13
2.3.Kalsiyum….. .................................................................................................................. 17
2.4.Fosfor………….. ............................................................................................................ 19
2.5. ALP (Alkalen Fosfataz) ................................................................................................. 20
3.GEREÇ VE YÖNTEM ...................................................................................................... 23
3.1. Gereç ............................................................................................................................. 23
3.2. Yöntem .......................................................................................................................... 23
v
3.3. İstatiksel Değerlendirme ................................................................................................ 24
4. BULGULAR .................................................................................................................... 25
5. TARTIŞMA ..................................................................................................................... 36
6. SONUÇ VE ÖNERİLER .................................................................................................. 40
KAYNAKLAR .................................................................................................................... 41
EKLER ................................................................................................................................ 51
BİLİMSEL ETİK BEYANI .................................................................................................. 53
ÖZ GEÇMİŞ ........................................................................................................................ 5
Akut Lenfoblastik Lösemide ARID1A ve EZH2 Arasında Sentetik Letal İnteraksiyon İlişkisinin Araştırılması
ÖZET
AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİDE ARID1A VE EZH2 ARASINDA SENTETİK
LETAL İNTERAKSİYON İLİŞKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Koluman A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi
Biyoloji Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: SWI/SNF kompleksi; kromatinin yeniden modellenmesini sağlayan proteinleri kodlayan
genlerdir. İnsanlarda izlenen kanser türlerinde bu genler çoğunlukla mutasyona uğrarlar.
SWI/SNF kompleksinin önemli bir alt birimi ARID1A’dır. ARID1A DNA’ya bağlanır ve
SWI/SNF kompleksinin yeniden modellenmesi gereken kromatin konumuna hedeflenmesini
sağlar. Kanser türlerinde yapılan genom çalışmalarında, sıklıkla ARID1A mutasyonu
belirlenmiştir. Bununla beraber mtARID1A kanserlerde yapılmış olan çalışmalarda güvenlik
açığı niteliğini taşıyan genlerin hedeflenmesi tipik olarak sentetik letaliteye neden
olabilmektedir. Polycomb baskılayıcı kompleks 2’nin katalitik alt birimi olan EZH2, histon
metilasyonunun ve transkripsiyonunun baskılanmasını sağlamaktadır. mtARID1A aracılığı ile
SWI/SNF işlev bozuklukları, kromatin üzerindeki Polycomb aktivasyonunu kolaylaştırarak
hücrelerin EZH2 inhibisyonuna karşı duyarlı hale getirmesini sağlar. Bu çalışmada kullanılan
Jurkat hücrelerinde ARID1A’da çerçeve kayması mutasyonu bulunmaktadır ve EZH2’nin bir
inhibitör ile inhibe edilmesiyle sentetik letalite etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır.
Metot: GSK2816126 ile Jurkat hücrelerinde EZH2’nin inhibe edilmesi sağlandı. Hücrenin
metabolik aktivasyonu (hücre canlılığını) ölçmek için WST-1 analizi, apoptozis ve nekroz
ölçümü içi Annexin V/7AAD testi ve hücre döngüsü arrestlerini tespit etmek için hücre döngüsü
analizleri yapılmıştır. Western Blot analizi ile ARID1A, EZH2, H3K27me3, total H3 ve
GAPDH protein seviyeleri gösterildi.
Bulgular: Jurkat hücrelerinin GSK2816126 ile muamelesi sonucu EZH2’nin inhibisyonu
H3K27me3’ün WB analizi ile protein seviyesinde görülen azalma ile tespit edilmiştir. Jurkat
hücrelerinde GSK2816126 ile EZH2’nın inhibisyonu zamana ve dozlara bağlı olarak hücre
canlılığını azalttı ve apoptozu indükledi. 10 µM GSK2816126 muamelesi Jurkat hücrelerinde
xi
120 saatin sonunda hücre canlılığını %60 oranında azalttığı ve apoptozun indüklendiği tespit
edilmiştir. Jurkat hücrelerinde GSK2816126 muamelesi sonrası 24 saatte G0/G1 evresinde
arrest olduğu hücre döngüsü testi ile tespit edilmiştir.
Sonuç: mtARID1A olarak bulunan Jurkat hücrelerinde GSK2816126 ile EZH2’nin inhibe
edilmesi apoptoz aracılığı ile sentetik letal etkiye yol açmaktadır. Bu sonuçlar ışığında ARID1A
defektif Akut Lenfoblastik Lösemide EZH2’nin terapötik bir potansiyel hedef olabileceğine
işaret etmektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ...................................................................................................i
TEŞEKKÜR .............................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER........................................................................................................iii
TABLOLAR............................................................................................................vi
ŞEKİLLER .............................................................................................................vii
SİMGELER VE KISALTMALAR...........................................................................ix
ÖZET........................................................................................................................x
ABSTRACT ...........................................................................................................xii
1. GİRİŞ............................................................................................................. 14
2. GENEL BİLGİLER........................................................................................ 17
2.1. Kanser ................................................................................................................. 17
2.1.1. Lösemi ve Sınıflandırılması........................................................................... 17
2.1.2. Akut Lenfoblastik Lösemi ............................................................................. 18
2.2. ARID1A.............................................................................................................. 19
2.3. EZH2................................................................................................................... 21
2.4. Sentetik Letalite................................................................................................... 22
3. GEREÇ VE YÖNTEMLER............................................................................ 23
3.1. Gereç.......................................................................................................... 23
3.1.1. Hücreler...................................................................................................... 23
iv
3.1.2. Çalışma Kimyasalları.................................................................................. 23
3.1.3. Kullanılan antikorlar................................................................................... 24
3.1.4. Kullanılan Sarf malzemeleri........................................................................ 25
3.1.5. Kullanılan Cihazlar..................................................................................... 25
3.2. Yöntem....................................................................................................... 26
3.2.1. Hücre Kültürü............................................................................................. 26
3.2.2. Dondurma................................................................................................... 26
3.2.3. Çözdürme ................................................................................................... 27
3.2.4. Sayım ......................................................................................................... 28
3.2.5. GSK2816126 (GSK126) Stoklarının Hazırlanması ..................................... 29
3.2.6. Hücre Testleri............................................................................................. 30
3.2.6.1. Jurkat Hücresinin Çalışmalara Hazırlanması ............................................ 30
3.2.6.2. Jurkat Hücresi ve WST-1......................................................................... 31
% Canlılık = (İLAÇ / KONTROL) x 100 ................................................................ 31
3.2.6.3. Apoptoz Analizi....................................................................................... 32
3.2.6.4. Hücre Döngüsü........................................................................................ 32
3.2.7. Western Blot............................................................................................... 33
Bu çalışma için proteinler izolasyonu ardından miktarlarının hesaplanması
gerekmektedir..................................................................................................................... 33
3.2.7.1.1. İzolasyon .............................................................................................. 33
3.2.7.1.2. Protein Miktar Tayini............................................................................ 34
3.2.7.1.3. SDS-PAGE, Transfer ve Görüntüleme .................................................. 35
v
3.2.8. Grafiklerin Hazırlanışı ve İstatistiksel Analizlerin Belirlenmesi .................. 43
4. BULGULAR.................................................................................................. 44
4.1. WST-1 Testi Bulguları................................................................................ 44
4.2. Annexin-V Testi ......................................................................................... 47
4.4. Western Blot Analizi ile Jurkat Hücrelerinde GKS126 Kullanılarak EZH2 ve
H3K27me3 Etkilerinin Belirlenmesi................................................................................... 53
5. TARTIŞMA ................................................................................................... 60
6. SONUÇ VE ÖNERİLER................................................................................ 65
7. KAYNAKÇA................................................................................................. 66
BİLİMSEL ETİK BEYANI..................................................................................... 69
ÖZ GEÇMİŞ.................................................................................................................. 7
EVALUATION OF NEUROPATHY IN EPIDERMAL GROWTH FACTOR ADMINISTERED PATIENTS DIAGNOSED WITH DIABETIC FOOT
ÖZET
EPİDERMAL BÜYÜME FAKTÖRÜ UYGULANAN DİYABETİK AYAK TANILI HASTALARDA NÖROPATİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Özdemir Sipahioğlu U. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Programı, Doktora Tezi, Aydın 2024.
Amaç: Bu çalışma, diyabetik ayak tanılı hastalarda uygulanan epidermal büyüme faktörünün (EGF) nöropatiye etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik tipte, tek gruplu öntest-sontest yarı deneysel bir çalışmadır. Mart 2021-Kasım 2022 tarihleri arasında, Pamukkale Üniversitesi Hastaneleri’nde yara bakım ünitesi ve kalp damar cerrahisi polikliniğine başvuran Tip 1 ve Tip 2 Diyabetli 30 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Örnekleme yöntemi kullanılmayarak birimlerde EGF uygulanan tüm hastalara ulaşılmıştır. Veriler “yapılandırılmış hasta bilgi formu”, “SINBAD sınıflandırması” ve “LANSS ağrı ölçeği” ile toplanmıştır. Veriler EGF uygulanmadan önce “ön test” ve EGF uygulaması tamamlandıktan bir ay sonra “son test” olarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde Wilcoxon, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Spearman Sıra Korelasyonu, Mc Nemar ve Ki-Kare Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Diyabetik ayağı olan bireylerin yaş ortalamalarının 60,1±12.9, %40’ının obez/morbid obez, %83,3’ünün erkek, %43,3’nin insülin+oral antidiyabetik ile tedavi edildiği görüldü. Diyabet yılı 17.37±10,93 yıl, diyabetik ayak süresi 218.83±279,04 gün olduğu belirlendi. Katılımcıların %46,7’sinde önceden ayak yarası, %33,3’ünde geçmişte amputasyon öyküsü olduğu saptandı. Nöropati, ön-testte katılımcıların %100’ünde varken, son testte %56,7 olduğu tespit edildi. Nöropatisi olan katılımcıların, SINBAD sınıflaması ve LANSS ağrı ölçeği puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlendi (p=0,01; p=.00). EGF sonrası HbA1c, SINBAD ve LANSS skorları anlamlı olarak azaldı (p=0,00; p=.00; p=.01). EGF kullanımının nöropati üzerinde istatistiki olarak anlamlı düzeyde olumlu etkisinin olduğu saptandı (p<.01).
Sonuçlar: Diyabetik ayak tanılı hastalarda EGF uygulamasının ayak ülserinin iyileşmesinde, nöropatik ağrıyı azaltmada ve nöropati üzerinde olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Diyabetik ayak, Diyabetik nöropati, Nöropatik ağrı, Hemşirelik, Epidermal büyüme faktörüİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET.. x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 3
1.3. Araştırmanın Hipotezleri 3
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Diabetes Mellitus Tanımı 4
2.2. Diabetes Mellitus Tanı Kriterleri ve Sınıflandırması 4
2.3. Diabetes Mellitus Prevelansı 5
2.4. Diabetes Mellitus Komplikasyonları 6
2.5. Diyabetik Ayak Ülseri 7
2.5.1. Diyabetik Periferik Nöropati 8
2.5.2. Periferik Arter Hastalığı 10
2.5.3. Diyabetik Ayak Ülserini Önlemenin Temel Yolları 11
2.5.4. Diyabetik Ayak Ülserinin Değerlendirilmesi 16
2.5.5. Diyabetik Ayak Ülseri Sınıflandırma Sistemleri 17
2.5.6. Yara İyileşmesi 20
2.5.6.1. Diabetes Mellitus ve Yara İyileşmesi 22
2.5.7. Diyabetik Ayak Ülserinin Tedavisi 24
2.5.8. Epidermal Büyüme Faktörü 27
2.5.9. Diyabetik Ayak ve Hemşirelik Yaklaşımları 31
3. GEREÇ VE YÖNTEM 34
3.1. Araştırmanın Tipi 34
3.2. Araştırmanın Yeri ve Zamanı 34
3.3. Araştırmanın Örneklemi 34
3.4. Araştırmaya Dahil Edilme ve Dışlanma Kriterleri 34
3.5. Veri Toplama Araçları 35
3.5.1. Yapılandırılmış Hasta Bilgi Formu 35
3.5.2. SINBAD Sınıflandırması 36
3.5.3. LANSS Ağrı Ölçeği 36
3.6. Verilerin Toplanması 37
3.6.1. Yapılandırılmış Hasta Bilgi Formunun Doldurulması 37
3.6.2. SINBAD Sınıflandırma Sisteminin Uygulanması 38
3.6.3. LANSS Ağrı Ölçeğinin Uygulanması 39
3.7. Verilerin Değerlendirilmesi / İstatistiksel Analiz 41
3.8. Araştırmanın Etik Yönü 41
3.9. Araştırmanın Sınırlılıkları 42
4. BULGULAR 43
5. TARTIŞMA 49
6. SONUÇLAR VE ÖNERİLER 53
6.1. Sonuçlar 53
6.2. Öneriler 53
7. KAYNAKLAR 54
8. EKLER 66
Ek 1. Yapılandırılmış Hasta Bilgi Formu 66
Ek 2. SINBAD Sınıflandırması 68
Ek 3. LANSS Ağrı Ölçeği 69
Ek 4. Pamukkale Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu İzni 71
Ek 5. PAÜ Uygulama ve Araştırma Hastaneleri yara bakım ünitesi ve kalp damar cerrahisi polikliniği izin yazısı 72
Ek 6. LANSS Ağrı Ölçeği Kullanım İzni 73
BİLİMSEL ETİK BEYANI 7
BOYUN AĞRISI SEMPTOMLU HASTALARDA SERVİKAL BÖLGENİN YAŞ VE CİNSİYET AÇISINDAN MORFOMETRİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Bu araştırmada boyun ağrısı semptomu olan hastalarda servikal bölgeye ait önemli anatomik yapıların yaş ve cinseyete göre morfometrik değerlendirilmesinin yapılması amaçlanmıştır. Elde edilen veriler hem bilim literatürüne hem de klinisyenlerin bu bölge ile ilgili tanı, tedavi ve girişimlerine referans olarak yardımcı olması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada, kesitsel olarak, Nisan 2018 ve Nisan 2023 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Poliklinikleri’ne boyun ağrısı semptomu ile başvurup Radyoloji Anabilim dalında manyetik rezonans görüntüleme yöntemiyle sagittal plandan çekilmiş 111 kadın, 100 erkek hastanın verileri üzerinde ölçümler yapılmıştır. Verilerin istatiksel analizinde SPSS 20.0 programı kullanıldı. Cinsiyete göre kadın-erkek parametrelerin karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda student T testi, 3 farklı yaş grubundan elde edilen verilerin ortalamalarının karşılaştırılması için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanıldı.
Bulgular: Yapılan ölçümler sonucunda cinsiyetler arası yaş dağılımında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Foramen magnum sagittal çapı, dens axis yüksekliği, dens axis anteroposterior mesafesi ve toplam servikal vertabrae uzunluğu ölçümlerinin cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Corpus vertebrae ve intervertebral disk yükseklikleri 18-29, 30-49 yaş kadınlarda erkeklere göre C2-C3 intervertebral disk seviyesi hariç tüm seviyelerde anlamlı şekilde düşük olduğu tespit edilmiştir. Corpus vertebrae ve intervertebral disk yüksekliklerinin 50-90 yaş kadınlarda erkeklere göre C5-C6, C6-C7 intervertebral disk seviyeleri hariç tüm seviyelerde anlamlı şekilde düşük olduğu tespit edilmiştir. Medulla spinalis sagittal çap, canalis vertebralis sagittal çap ve dens axis açısı aynı yaş gruplarının cinsiyetler arasındaki ölçümlerinde anlamlı farklılık görülmemiştir.
Sonuç: 18-90 yaş aralığında yaş ve cinsiyete bağlı olarak cervikal bölgede morfometrik çalışmalar cerrahlara tanı ve tedavide, cerrahi girişimlerde patolojik durumu ayırt etmede fayda sağlayarak cerrahi planlamada yön gösterici olacağına ayrıca bilim literatürüne de katkı sağlayacağına inanmaktayız.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 2
1.3. Araştırmanın Hipotezleri 2
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Columna Vertebralis’in Osteolojisi 3
2.1.1. Vertebrae’lerin Ortak Özellikleri 4
2.1.2. Vertebrae’lerin Bölgesel Farklılıkları 5
2.1.2.1. Vertebrae Cervicales 6
2.1.2.2. Vertebrae thoracicae 9
2.1.2.3. Vertebrae Lumbales 10
2.1.2.4. Vertebrae Sacrales 11
2.1.2.5. Vertebrae Coccygeae 13
2.1.3. Articulationes Vertebrales 14
2.1.3.1. Corpus Vertebrae Arasındaki Eklemler 14
2.1.3.2. Arcus Verterae Arasındaki Eklemler 14
3.GEREÇ VE YÖNTEM 16
3.1. Araştırmanın Tipi 16
3.2. Katılımcıların Özellikleri 16
3.2.1. Dahil Edilme Kriterleri 16
3.2.2. Dahil Edilmeme Kriterleri 16
3.3. Ölçümler 17
3.4. İstatistiksel Analiz 20
4. BULGULAR 21
4.1.Cinsiyetlere Göre Yaş Dağlımı 21
4.2. Medulla Spinalis Sagittal Çapı, Canalis Vertebralis Sagittal Çapı, Foramen Magnum Sagittal Çapı, Dens Axis Yüksekliği, Dens Axis Anteroposterior Mesafesi, Dens Axis Açısı ve Toplam Servikal Vertebra Uzunluğu’nun Cinsiyetlere Göre Dağılımı 21
4.3. Corpus Vertebra Yüksekliği, İntervertebral Disk Yüksekliği’nin Cinsiyetlere Göre Dağılımı 22
4.4. Medulla Spinalis Sagittal Çapı, Canalis Vertebralis Sagittal Çapı, Foramen Magnum Sagittal Çapı, Dens Axis Yüksekliği, Dens Axis Anteroposterior Mesafesi, Dens Axis Açısı ve Toplam Servikal Vertebra Uzunluğu’nun Yaş Gruplarına Göre Dağılımı 23
4.5. Corpus Vertebra Yüksekliği, İntervertebral Disk Yüksekliği’nin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı 24
4.6. Medulla Spinalis Sagittal Çapı, Canalis Vertebralis Sagittal Çapı, Foramen Magnum Sagittal Çapı, Dens Axis Yüksekliği, Dens Axis Anteroposterior Mesafesi, Dens Axis Açısı ve Toplam Servikal Vertebra Uzunluğu’nun Erkekler Arasındaki Yaş Gruplarına Göre Dağılımı 25
4.7. Corpus Vertebra Yüksekliği, İntervertebral Disk Yüksekliği’nin Erkekler Arasındaki Yaş Gruplarına Göre Dağılımı 26
4.8. Medulla Spinalis Sagittal Çapı, Canalis Vertebralis Sagittal Çapı, Foramen Magnum Sagittal Çapı, Dens Axis Yüksekliği, Dens Axis Anteroposterior Mesafesi, Dens Axis Açısı ve Toplam Servikal Vertebra Uzunluğu’nun Kadınlar Arasındaki Yaş Gruplarına Göre Dağılımı 27
4.9. Corpus Vertebra Yüksekliği, İntervertebral Disk Yüksekliği’nin Kadınlar Arasındaki Yaş Gruplarına Göre Dağılımı 28
4.10. 18-29 Yaş Grubu Kişilerin Cinsiyetlerine Göre Yaşlarının Dağlımı 29
4.11. Medulla Spinalis Sagittal Çapı, Canalis Vertebralis Sagittal Çapı, Foramen Magnum Sagittal Çapı, Dens Axis Yüksekliği, Dens Axis Anteroposterior Mesafesi, Dens Axis Açısı ve Toplam Servikal Vertebra Uzunluğu’nun 18-29 Yaş Arasındaki Kadınlar ve Erkekler arasındaki Dağılımı 29
4.12. Corpus Vertebra Yüksekliği, İntervertebral Disk Yüksekliği’nin 18-29 Yaş Arasındaki Kadınlar ve Erkekler Arasındaki Dağılımı 30
4.13. 30-49 Yaş Grubu Kişilerin Cinsiyetlerine Göre Yaşlarının Dağlımı 31
4.14. Medulla Spinalis Sagittal Çapı, Canalis Vertebralis Sagittal Çapı, Foramen Magnum Sagittal Çapı, Dens Axis Yüksekliği, Dens Axis Anteroposterior Mesafesi, Dens Axis Açısı ve Toplam Servikal Vertebra Uzunluğu’nun 30-49 Yaş Arasındaki Kadınlar ve Erkekler arasındaki Dağılımı 31
4.15. Corpus Vertebra Yüksekliği, İntervertebral Disk Yüksekliği’nin 30-49 Yaş Arasındaki Kadınlar ve Erkekler Arasındaki Dağılımı 32
4.16. 50-90 Yaş Grubu Kişilerin Cinsiyetlerine Göre Yaşlarının Dağlımı 33
4.17. Medulla Spinalis Sagittal Çapı, Canalis Vertebralis Sagittal Çapı, Foramen Magnum Sagittal Çapı, Dens Axis Yüksekliği, Dens Axis Anteroposterior Mesafesi, Dens Axis Açısı ve Toplam Servikal Vertebra Uzunluğu’nun 50-90 Yaş Arasındaki Kadınlar ve Erkekler arasındaki Dağılımı 33
4.18. Corpus Vertebra Yüksekliği, İntervertebral Disk Yüksekliği’nin 50-90 Yaş Arasındaki Kadınlar ve Erkekler Arasındaki Dağılımı 34
5.TARTIŞMA 35
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 41
KAYNAKLAR 43
EKLER 50
Ek 1 (Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurul Kararı) 50
Ek 2 (ADÜ Uygulama ve Araştıma Hastanesi İzin Yazısı) 51
BİLİMSEL ETİK BEYANI 52
ÖZ GEÇMİŞ 5
Süt ve ürünleri tüketicilerinin etiket okuma alışkanlıklarının ve etiket bilgi düzeylerinin belirlenmesi: Hatay ili örneği
Amaç: Bu çalışma ile Hatay ilindeki tüketicilerin süt ve süt ürünleri etiketlerini okuma düzeylerini saptamak ve etiketlerde dikkat edilen ve edilmeyen noktaları belirlemek amaçlanmıştır. Ayrıca etiket okuma alışkanlıklarını Hatay ili merkez ve ilçelerde ikamet etme durumu gibi faktörlere göre sınıflandırarak toplumun etiket okuma alışkanlığı üzerinde etkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak, Mart 2021 ve Temmuz 2021 tarihleri arasında, Hatay ilinde yaşayan 18-65 yaş aralığındaki farklı sosyoekonomik özelliklere sahip 240 birey ile gerçekleştirildi. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan soru formu ile toplandı. Değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını test etmek için Ki Kare Bağımsızlık Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerde p değerinin 0,05’ten küçük ve eşit olduğu durumlar anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların süt ve ürünlerinin ambalajı üzerindeki bilgilerin ilgilerini çekme, katkı maddesi olmamasına dikkat etme, ambalajın sağlam olmasına dikkat etme, düşük kalori olmasına dikkat etme, yağ oranının düşük olmasına dikkat etme ve markanın tanınmış olmasına dikkat etme durumları; yaşadıkları ilçelere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir (p<0,05). Ayrıca katılımcıların süt ve ürünleri etiketi okuma durumlarının cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği ve kadınların erkeklerden daha fazla etiket okuduğu belirlenmiştir (p<0,05).
Sonuç: Genel olarak değerlendirildiğinde Hatay ilindeki tüketici bireylerin süt ve süt ürünleri etiketlerindeki tüm bilgilere yeterince önem vermediği ve satın alma davranışlarında yeterli dikkati göstermedikleri görülmüştür. Halkın bilgilenmesi adına internet ve televizyon gibi iletişim araçlarında beslenme ile ilgili eğitici daha fazla bilginin yer alması gerekmektedir.
Ayrıca besin etiketleri ile ilgili düzenlenmeler yapılmalı ve etiket üzerindeki yazılar halka indirgenerek daha anlaşılır olmalıdır. Aynı zamanda da halkın etikette yer alan bilgilerin önemi üzerine bilgilenmesi açısından çeşitli eğitimler düzenlenmelidir.KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….……… i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….… vi
RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………..…… vii
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...……………………. viii
ÖZET ……………………………………………………………………………..… ix
ABSTRACT ………………………………………………………………….…….. xiii
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….….…..….. 1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....….. 3
2.1. Sağlıklı Beslenmenin Önemi ve Obezite .……………………………………… 3
2.2. Besin Grupları ………..….………………………….………………………….. 4
2.3. Süt Hakkında Genel Bilgiler ……...…….………………………………….…... 4
2.3.1. Sütün Bileşimi ................................….………….....…………………….…… 5
2.3.2. Fermente Süt Ürünleri …………………………….…………......................... 7
2.4. Satın Alma Davranışı ………………………………………………..…………. 8
2.4.1. Birey Açısından Satın Alma Davranışını Etkileyen Faktörler .……………… 8
2.4.2. Firma ve Ürün Açısından Satın Alma Davranışını Etkileyen Faktörler …….. 9
2.5. Gıda Ambalajı ………………………….…………………………………….... 10
2.6. Gıda Etiketi …………….……………………………………………………… 11
2.6.2. Gıda Etiket Türleri .………………………………………………………….. 12
2.7. Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği ……………………………….…. 12
2.7.1. Türk Gıda Kodeksi Beslenme Beyanları Yönetmeliği …………………….... 14
2.8. Bulunduğu Yere göre Besin Etiketi Çeşitleri ………………………………….. 16
2.8.1.Paket/ Ambalaj Arka Yüz (BOP) Etiketleme ………………………………... 16
2.8.2. Paket/ Ambalaj Ön Yüz (FOP) Etiketleme …………………………………. 16
2.9. Diyetisyenin ve Beslenme Eğitiminin Besin Etiketi Okumada Rolü………….. 19
2.10. Literatür Taraması ……………………………………………………………. 19
2.10.1. Türkiye’de Yapılmış Besin Etiketi ile İlgili Çalışmalar …………………… 19
2.10.1.1. Genel Tüketiciler Üzerine Yapılmış Çalışmalar ………………………… 19
2.10.1.2. Cinsiyet ve Etiket Okuma İlişkisi ile İlgili Çalışmalar …………………... 20
2.10.1.3. Yaş ve Etiket Okuma İlişkisi ile İlgili Çalışmalar ……………………….. 21
2.10.1.4. Üniversite Öğrencilerine Etiket Okuma ile İlgili Yapılan Çalışmalar …… 22
2.10.1.5. Sağlıkla İlgili Bölümler Okuyan Öğrencilere ve Sağlıkla İlgili Mesleklere
Sahip Kişilere Etiket Okuma ile İlgili Yapılan Çalışmalar……………………………
23
2.10.1.6. Besin Etiketi Okuma Alışkanlığı ile İlgili Diğer Çalışmalar ……………... 24
2.10.2. Yurtdışında Yapılmış Besin Etiketi ile İlgili Çalışmalar …………………… 26
2.10.3. Süt Ürünleri Etiketi ile İlgili Çalışmalar ……………………………………. 28
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………………….…..…………. 30
3.1. Gereç ………………………………………………………….....…...……….... 30
3.2. Yöntem …………………………………………………………………………. 31
4. BULGULAR ………………………………………………………………….….. 33
4.1.Demografik Özelliklere İlişkin Bulgular ……………….……………….………. 33
4.2. Beslenme ve Sağlık Sorunları ile İlgili Bulgular ……………………………….. 35
4.3. Satın Alma Davranışı, Etiket Okuma ve Ambalajın İşlevi ile İlgili Bulgular ….. 36
4.4. Katılımcıların Beslenme Bilgilerini Öğrenme Kaynaklarına İlişkin Bulgular …. 61
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…. 62
5.1. Araştırmanın Sınırlılıkları ……………………………………………………… 65
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…... 66
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….….. 68
EKLER ……………………………………………………………………………... 80
Ek-1: Kişisel Bilgi Formu …………………………………….………………….…. 80
Ek-2: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Girişimsel
Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul Başkanlığı Uygunluk Onay Yazısı ………... 91
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………… 9
Elit Liglerde Oynayan Hentbolcuların Psikolojik Sağlamlık, Zihinsel Dayanıklılık, Kaygı Durumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Elit Liglerde Oynayan Hentbolcuların Psikolojik Sağlamlık, Zihinsel Dayanıklılık, Kaygı Durumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada veriler katılımcılara Google formlar aracılığıyla ulaştırılmış olup gönüllülük esas alınmıştır. Toplamda 387 kişiye ulaşılmış ve eksiklik ya da hata görülen 21 anket formu analizden çıkartılmış ve analiz için 366 anket formu değerlendirmeye alınmıştır.
Veri toplama aracı olarak, Doğan (2015) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ), Smith ve diğerleri (1986) tarafından geliştirilen Akyol ve diğerleri (2016) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Spor Kaygı Ölçeği, Sheard, Golby ve Van Wersch (2009) tarafından geliştirilen Altınbaş (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri ve kişisel bilgiler formundan oluşmaktadır.
Verilerin analizi katılımcılardan elde edilen bilgiler doğrultusunda SPSS 25.0 paket programı ile %95 güven aralığına göre yapılmıştır. Katılımcıların kişisel bilgilerine yönelik tanımlayıcı istatistikler ve frekans dağılımları hesaplanmıştır. Veri setindeki aykırı-uç değerler Mahalanobis uzaklık değerleri yardımıyla incelenmiş aykırı uç değerler analizden çıkartılmıştır. Kolmogorov-Smirnova testine göre anlamlılık düzeyi p<0.05’den küçük olduğundan verilerin normal dağılıma sahip olmadığı ve analiz için parametrik olmayan testlerin uygulanmasına karar verilmiştir. İkili değişkenler için Mann Witney U testi, ikiden fazla değişkenler için ise Kruskal Wallis H testi yapılmıştır. Ayrıca katılımcıların ruh halleri ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişki Spearman korelasyon analiziyle belirlenmiştir.
Katılımcıların psikolojik sağlamlıkları ile sadece spor yapma sıklığı değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu, kaygı durumları ile cinsiyet, yaş, lig kategorisi, spor geçmişi, hentbol geçmişi ve spor yapma sıklığı değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu, zihinsel dayanıklılık ile cinsiyet, yaş, spor geçmişi, hentbol geçmişi ve spor yapma sıklığı değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Sonuç olarak hentbolcuların psikolojik sağlamlık ile kaygı düzeyleri arasında anlamlı negatif yönlü orta düzeyde ilişki olduğu, Hentbolcuların psikolojik sağlamlık ile zihinsel dayanıklılık arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ve zihinsel dayanıklılıkları ile kaygı düzeyleri arasında anlamlı negatif yönlü orta düzeyde ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
1.2. Araştırmanın Amacı 4
1.3. Araştırmanın Soruları 4
2. GENEL BİLGİLER 6
2.1. Hentbol Oyununun Tanımı 6
2.1.1. Hentbolun Tarihi Gelişimi 6
2.1.2. Türkiye’de Hentbol 7
2.2. Psikolojik Sağlamlık Kavramı 9
2.2.1. Psikolojik Sağlamlığın Tanımı 9
2.2.3. Psikolojik Sağlamlığı Yüksek Bireylerin Özellikleri 10
2.2.4. Psikolojik Sağlamlığı Etkileyen Faktörler 10
2.2.4.1. Psikolojik Sağlamlıkla İlgili Risk Faktörleri 10
2.2.4.1.1. Kişisel Risk Faktörleri 11
2.2.4.1.2. Ailesel Risk Faktörleri 11
2.2.4.1.3. Çevresel Risk Faktörleri 11
2.2.4.2. Psikolojik Sağlamlıkla İlgili Koruyucu Faktörleri 12
2.2.4.2.1. Bireysel Koruyucu Faktörler 12
2.2.4.2.2. Ailesel Koruyucu Faktörleri 12
2.2.4.2.3. Çevresel Koruyucu Faktörler 13
2.2.5. Psikolojik Sağlamlığın Boyutları 13
2.2.5.1. Bağlanma (Commitment) 13
2.2.5.2. Kontrol 13
2.2.5.3. Meydan Okuma 14
2.3. Zihinsel Dayanıklılık Kavramı 14
2.3.1. Sporda Zihinsel Dayanıklılık 15
2.3.2. Zihinsel Dayanıklılığı Geliştirmede Etkili Olan Faktörler 17
2.3.3. Zihinsel Dayanıklılık Boyutları. 18
2.3.3.1. Güven 18
2.3.3.2. Kontrol 18
2.3.3.3. Devamlılık 18
2.3.3.4. Zihinsel Dayanıklılığın Sportif Performansa Etkisi 19
2.4. Kaygı Kavramı 20
2.4.1. Kaygı Çeşitleri 21
2.4.1.1. Durumluk Kaygı 21
2.4.1.2. Sürekli Kaygı 21
2.4.1.3. Bilişsel Kaygı 21
2.4.1.4. Fizyolojik Kaygı 22
2.4.1.5. Özel Durum Kaygısı 22
2.4.2. Kaygı Belirtileri 22
2.4.3. Kaygının Nedenleri 23
2.4.4. Spor ve Kaygı İlişkisi 23
2.4.5. Spor ve Kaygı İlişkili kuramlar 24
2.4.5.1. Ters Çevrilmiş U Kuramı 24
2.4.5.2. Drive (Dürtü) Kuramı 24
2.4.5.3. Tersine Çevirme Kuramı 25
2.4.5.4. Sporcu Performans Kaygısı Kavramsal Kuramı 25
2.4.6.5. Çok Boyutlu Kaygı Kuramı 25
2.4.7.6. Katastrof Kuramı 25
2.4.3.7. Optimal İşlev Bireysel Bölgesi Kuramı 26
3. GEREÇ VE YÖNTEM 27
3.1. Araştırmanın Modeli 27
3.2. Araştırmanın Everni 27
3.2.1. Örneklem: 27
3.3. Dahil Edilme ve Dışlanma Kriterleri 28
3.3.1. Dâhil Edilme Kriterleri 28
3.3.2. Dışlama Kriterleri 28
3.4. Veri toplama araçları 28\ud
3.4.1. Kişisel Bilgi Formu 28
3.4.2. Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) 29
3.4.3. Spor Kaygı Ölçeği 2 (SAS-2) 29
3.4.4. Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri (Sport Mental Toughness Questionnaire-SMTQ-14) 29
3.5. Araştırmanın Etik Yönü 30
3.6. İstatistiksel Değerlendirme 30
4. BULGULAR 31
5. TARTIŞMA VE SONUÇ 49
6. ÖNERİLER 58
KAYNAKLAR 59
EKLER 73
Ek 1. Anket 73
Ek 2. Etik Kurul Onayı 76
BİLİMSEL ETİK BEYANI 78
ÖZ GEÇMİŞ 7
Yüzme Antrenörlerinin İletişim ve Öz Liderlik Becerlerinin İncelenmesi: Ege Örneği
Kıvanç Y. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırmada, yüzme antrenörlerinin iletişim ve liderlik becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ege Bölgesinde çeşitli kulüplerde görev yapan 165 kadın, 157 erkek yüzme antrenörü katılmış olup, 28 anket formu aykırı uç değer gösterdiği için değerlendirmeden çıkartılmıştır. Toplamda 322 anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Veriler katılımcılara online Google Form aracılığıyla ulaştırılmış, gönüllülük esaslı katılım gerçekleşmiştir. Araştırmada ki ölçme araçları, araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, İletişim becerileri Ölçeği ve öz Liderlik Ölçeğidir. Araştırmada elde edilen bulgular SPSS 25.0 paket programı ile %95 güven aralığında değerlendirilmiştir Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız örneklem t testi, One-Way ANOVA, Pearson Korelasyon testi ve regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Bu araştırmanın bulguları, antrenörlerin demografik özelliklerini ve kullanılan ölçme araçlarının sonuçlarını özetlemektedir. Araştırmaya katılan 322 antrenörün %51.2'si kadın, %48.8'i erkektir. Katılımcıların %40.4'ü Aydın'da, %31.4'ü İzmir'de, %15.5'i Muğla'da ve %12.7'si Manisa'da ikamet etmektedir. Antrenörlerin %57.8'i antrenörlük yaptıkları branşı daha önce yapmışken, %42.2'si yapmamıştır. Eğitim durumlarına bakıldığında, %9.6'sı lise, %74.5'i lisans ve %15.8'i yüksek lisans mezunudur. İletişim Becerileri Ölçeğinden elde edilen ortalama puan 123.63±6.55, Öz Liderlik Ölçeğinden ise 123.52±11.86'dır. Ölçme araçlarından alınan puanların çarpıklık ve basıklık değerleri -1.5 ile +1.5 aralığında olduğundan, verilerin normal dağılım gösterdiği ve bu nedenle analizlerde parametrik testlerin kullanıldığı belirlenmiştir.
Sonuç: Gerçekleştirilen analiz sonucunda; antrenörlerin iletişim becerileri ve öz liderlik düzeylerinin cinsiyet, yaş ve öğrenim durumu gibi demografik değişkenlere göre farklılaştığını, ancak ikamet edilen il değişkeninin bu beceriler üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını göstermektedir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı 2
1.2. Araştırmanın Amacı 3
1.3. Araştırmanın Önemi 3
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Spor 4
2.1.1. Yüzme Sporu 4
2.2. İletişim Kavramı 5
2.2.1. İletişimin Tanımı 6
2.2.2. İletişim Becerileri ve İşlevleri 6
2.2.3. İletişim Süreci ve Çeşitleri 7
2.2.4. Sporda İletişim Modelleri 9
2.2.4.1. Şebeke Modeli 9
2.2.4.2. Çember Modeli 9
2.2.4.3. Tekerlek Modeli 10
2.2.4.4. Zincir Modeli 11
2.2.4.5. Y Modeli 11
2.2.5. Antrenörlük Kavramı 12
2.2.6. Sporda İletişim 13
2.2.7. Antrenörlük ve İletişim Becerisi 13
2.2.8. Antrenörlerde Bulunması Gereken İletişim Becerileri 15
2.2.8.1. Etkileyici Konuşma ve İkna Becerisi 15
2.2.8.2. Empati Kurma Becerisi 15
2.2.8.3. Dinleme Becerisi 16
2.2.8.4. Geribildirimde Bulunma Becerisi 17
2.2.8.5. Bilgilendirici (Eğitici-Öğretici) İletişim Becerisi 17
2.2.8.6. Pozitif Yaklaşımla İletişim Kurma Becerisi 18
2.2.8.7. İletişimde Zamanlama Becerisi 18
2.2.8.8. Beden Dilini Etkili kullanma Becerisi 19
2.3. Liderlik Kavramı 19
2.3.1. Lider 20
2.3.2. Liderlik Yaklaşımları 20
2.3.2.1. Özellikler Yaklaşım 20
2.3.2.2. Davranışsal Yaklaşım 21
2.3.2.3. Durumsallık Yaklaşımı 21
2.3.3. Yeni Liderlik Yaklaşımları 22
2.3.3.1. Vizyoner Liderlik 22
2.3.3.2. Karizmatik Liderlik 23
2.3.3.3. Sosyal Adalet Liderliği 23
2.3.3.4. Etkileşim Liderlik 23
2.3.3.5. İşlemci Liderlik 24
2.4. Sporda Liderlik 24
2.5. Öz Liderlik Kavramı 25
2.5.1. Öz Liderliğin Önemi 26
3. GEREÇ VE YÖNTEM 27
3.1. Gereç 27
3.1.1. Araştırmanın Modeli 27
3.2. Yöntem 27
3.2.1. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 27
3.3. Veri Toplama Araçları 27
3.3.1. Kişisel Bilgi Formu 28
3.3.2. İletişim Becerileri Ölçeği 28
3.3.3. Öz Liderlik Ölçeği 28
3.4. Verilerin Toplanması ve İstatiksel Analizi 29
4. BULGULAR 30
4.1. Araştırma Grubu 30
5. TARTIŞMA 45
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 51
6.1. Sonuç 51
6.2. Öneriler 52
KAYNAKLAR 54
EKLER 67
Ek 1. Google Form 67
Ek 2. Ölçek İzni 68
Ek 3. Demografik Bilgiler 70
Ek 4. 2 Ölçeğin Ölçek Soruları 71
Ek 5. Etik Kurul Onayı 74
BİLİMSEL ETİK BEYANI 77
ÖZ GEÇMİŞ 7
Galangin ve Kuersetinin Nöroblastom Hücrelerinde Hücre Canlılığına ve Proliferasyona Etkileri
Amaç: Bu araştırma galangin ve kuersetinin SHSY-5Y nöroblastoma kanser hücreleri üzerindeki hücre proliferasyonuna etkilerini incelemek amacı ile yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada, SHSY-5Y nöroblastoma hücre hattı hücre kültürü yöntemi ile çoğaltıldı. Kullanılacak galangin ve kuersetin miktarları için uygun dozlar belirlenmiş ve toplam dört grup oluşturuldu. MTT klonojenite, matrijel invazyon ve immünfloresan in vitro deneyleri gerçekleştirildi. Elde edilen veriler SPSS programında analiz edildi.
Bulgular: MTT sonuçlarına göre uygun dozlar kombine tedavi grubu olarak belirlendi. Doz uygulamalarına bakılarak kueersetin 40 µM ve galangin 40 µM dozları hücre proliferasyonu üzerinde en etkili dozlar olarak kabul edilmiştir. Hücre proliferasyonunda %50 civarında azaltıcı etkisi olduğu gözlenmiştir bu yüzden kombine gruplarda bu dozlar kullanılmıştır. Yapılan klonojenite deneyinde kuersetin grubunda klon oluşumunun oldukça az olduğu gözlemlendi. Galangin grubunda daha fazla sayıda hücre perifere yerleşim gösterdi. Kombine tedavi grubunda ise hücrelerin tüm yüzeye yayıldığı gözlemlendi. İmmünfloresan deneyinde TCF8/ZEB1 proteininin galangin ve kuersetinin uygulanan gruplarda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında ekspresyonu üzerine etkili olduğu gözlemlendi. İlaçların birlikte uygulandığı kombine tedavi grubunda ise protein ekspresyonunun tek tek ilaç uygulanan gruplara göre artış gözlendiği bulgusuna ulaşıldı. Matrijel invazyon deneyinde ilaç dozundaki artışa bağlı olarak hücreler üzerindeki etkinin de artış gösterdiği gözlendi. 40 µl kuersetinin en fazla etkiyi gösterdiği, ardından 40 µl galangin ve kombine tedavinin de kontrole kıyasla anlamlı bir fark oluşturduğu gözlemlendi.
Sonuç: Kuersetin ve galangin kimyasallarının SHSY-5Y hücre hattında belirlenen dozlarda hücre proliferasyonunu azalttığı sonucuna ulaşıldı.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY …………...……………………………………………………. i
TEŞEKKÜR………………………………………………………….……………... ii
İÇİNDEKİLER…………………………………………….………...……….….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ.....…………………….…………….…. vi
ŞEKİLLER DİZİNİ….…………………………………...……………….………… vii
RESİMLER DİZİNİ ….……….…………………………...……………………….. viii
TABLOLAR DİZİNİ ………….…………………………...……………………….. ix
ÖZET ……………………………………………………………………………… x
ABSTRACT ……………………………………………………………….………. xi
1. GİRİŞ ………………….…………………...………………………….…….….. 1
1.2 Amaç ………………….…………………...………………………….…….….. 1
2. GENEL BİLGİLER …………………..…………………………………....……. 2
2.1. Kanser ……………………………………………………..…………………… 2
2.1.1. Epitelyal Mezenkimal Geçiş……... ……….….…… ………………………... 3
2.1.2. EMT’nin Biyolojik Mekanizmaları ………….……………...…….…………. 4
2.1.3. EMT ve Kanser…..............................….……….....…………………….……. 6
2.1.4. Kanser ve İnvazyon………….. ………………………….…………................ 7
2.2. Nöroblastoma……….. …………………………………………..…………... 8
2.2.1. Nöroblastomanın Epidemiyolojisi……….. …………..……………………… 8
2.2.2. Nöroblastoma Moleküler Patogenezi …………………………………...…… 8
2.2.3. Nöroblastoma Genetik Sebepleri…..………….…………………………….... 9
2.2.4 Nöroblastoma Histopatolojisi ve Evreleme…….………………………….... 9
2.2.3. Nöroblastomave Metastaz……..…..………….…………………………….... 10
2.2.3. Nöroblastoma Klinik Bulgular. …..………….…………………………….... 10
2.3. Galangin……………………….…..………….…………………………….... 11
2.3.1. Galanginin Çeşitli Kanser Türleri Üzerindeki Etkileri..….………………….... 12
2.4. Kuersetin……………………….…..………….……………………………..... 13
2.4.1.Kuersetinin Kanser Üzerine Etkileri.………….…………………………….... 14
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………………….………….… 16
3.1. Gereç ………………………………………………………....…..………….... 16
3.1.1. Cihazlar …………………………………………………..….........….……... 16
3.1.2. Kullanılan Kimyasal Maddeler………………………………………………. 16
3.2. Yöntem ……………………………………………………………………….. 17
3.2.1. Hücre Kültürü………… …………………………………………………… 17
3.2.1.1 Pasajlama……….………...………...……………..…………...…………. 18
3.2.1.2. Hücre Dondurma ve Çözme ……………………...….…………………… 19
3.2.1.3. Tripan Mavisi ile Boyama ………….…………………………………… 20
3.2.2. MTT ve Sitotoksisite ve Canlılık Testi ……………………………………… 21
3.2.3. Klonojenik Deneyi……………………….…………………………………… 22
3.2.4 Matrijel İnvazyon Deneyi……..………….…………………………………… 22
3.2.5. İmmünfloresan Deneyi……………………………………………………... 23
3.2.6. İstatistiksel Değerlendirme…...………….…………………………………… 24
4. BULGULAR ……………………………………………………………….….... 25
4.1. MTT Deneyi …………….………………………………….………................. 25
4.2. İmmünfloresan Deneyi ………………………………………….….………… 28
4.3. Matrijel İnvazyon Deneyi …………………………………………...………… 30
4.4. Klonojenik Deney .………………………………………….…….…………… 36
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....... 38
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…. 41
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….… 42
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………… 48
ÖZ GEÇMİŞ ………………………………………..…………………………….. 4
The Effectiveness of Interpersonal Relational Role Analysis in Nursing Students Experiencing Dating Violence
Amaç:
Bu çalışma, flört şiddeti gören hemşirelik bölümü öğrencilerine uygulanan Kişiler
Arası İlişkisel Rol Analizi Grup Terapisinin , flört şiddetine yönelik tutumlarına, sosyal
sorun çözme beceril erine, benlik saygısına ve kişiler arası farkındalıklarına etkisini
araştırmak amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem:
Araştırma tek gruplu (girişim grubu), ön test, son test 1.ay ve 3.ay
izlem, yarı deneysel desen kullanılarak Mart 2022 Eylül 2022 tarih leri arasında Aydın
Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi 1., 2. ve 3. sınıf öğrencisi olan 22 kadın
öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere 20 oturumluk Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizi
Grup Terapisi uygulanmıştır. Veriler Kişisel Bilg i Formu, Flörtte Şiddete Yönelik Tutum
Ölçekleri, Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Ölçeği Kısa Formu, Rosenberg Benlik
Saygısı Ölçeği ve Kişiler Arası Farkındalık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Öğrencilere
ölçekler; grup terapisi öncesi, grup terapi si uygulandıktan hemen sonra, grup terapisinden 1
ay ve 3 ay sonra uygulanmıştır. Verilerin analizinde Nicel değişkenler için tanımlayıcı
istatistikler ortalama±standart sapma ( x̄±SS), kategorik değişkenler için tanımlayıcı
istatistikler sayı (n) ve yüzde (%) olarak V erilerin normal dağılıma uymaması
nedeniyle tekrarlayan ölçümlerde Friedman testi kullanılmıştır. İstatistiksel önemlilik olarak
p<0,05 değeri alınmıştır. Tekrarlayan ölçümler arasında saptanan anlamlı farkın hangi ölçüm
sonucundan kaynaklandığını belirlemek için Bonferroni düzeltmeli Wilcoxon Signed Ranks
test uygulanmıştır. Bu test için önemlilik değeri: p=0,05/4=0,0125 olarak alınmıştır.
Bulgular:
Araştırma sonucunda hemşirelik öğrencilerine uygulanan Kişiler Arası İlişkisel
Rol Analizi Grup Terapisinin öğrencilerin erkeğin flörtte uyguladığı şiddete yönelik
xi
tutumlarını
tutumlarının n kabulünde düşmeyi sağladığı (χ²=28,62, p<0,001), Gözdenkabulünde düşmeyi sağladığı (χ²=28,62, p<0,001), Gözden Geçirilmiş Sosyal Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme ÖlçeğiSorun Çözme Ölçeği--KısaKısa Formunun Soruna Negatif Yönelim Alt Boyutu (χ²=11,746, Formunun Soruna Negatif Yönelim Alt Boyutu (χ²=11,746, p=0,008),p=0,008), Dikkatsiz/Dürtüsel Tarz Alt Boyutu (χ²= 21,808, p<0,001), Gözden Geçirilmiş Dikkatsiz/Dürtüsel Tarz Alt Boyutu (χ²= 21,808, p<0,001), Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme ÖlçeğiSosyal Sorun Çözme Ölçeği--Kısa Formu toplam puanında (χ²=15,691, p=0,001) artış Kısa Formu toplam puanında (χ²=15,691, p=0,001) artış olduğu olduğu saptanmıştır.saptanmıştır. Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puan ortalamaları açısından Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puan ortalamaları açısından istatistiksel olaristatistiksel olarak anlamlı düzeyde değişim olmadığı bulunmuştur (ak anlamlı düzeyde değişim olmadığı bulunmuştur (χ²χ²=5,844, p=0,119). =5,844, p=0,119). Çalışmamızda Kişiler Arası Farkındalık Ölçeği puan ortalamaları açısından istatistiksel Çalışmamızda Kişiler Arası Farkındalık Ölçeği puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde değişim olmadığı tespit edilmiştir (olarak anlamlı düzeyde değişim olmadığı tespit edilmiştir (χ²χ²=4,991, p=0,172).=4,991, p=0,172).
Sonuç:
Sonuç: Bu çalışmada Bu çalışmada flört şiddetine maruz kalan hemşirelik bölümü öğrencilerine flört şiddetine maruz kalan hemşirelik bölümü öğrencilerine uygulanan Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizi Grup Terapisinin öğrencilerin Erkeğin Flörtte uygulanan Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizi Grup Terapisinin öğrencilerin Erkeğin Flörtte Uyguladığı Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği puanlarında azalmaUyguladığı Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği puanlarında azalmayaya ve Gözden ve Gözden Geçirilmiş Sosyal SoruGeçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Becerileri Ölçeği n Çözme Becerileri Ölçeği puanlarında artmapuanlarında artmayaya neden olduğu neden olduğu belirlenmiştirbelirlenmiştir. Flört şiddeti mağduriyetinin azaltılmasında, Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizi . Flört şiddeti mağduriyetinin azaltılmasında, Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizi Grup Terapisinin uygulanması önerilir. Grup Terapisinin uygulanması önerilir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY
i
TEŞEKKÜR
ii
İÇİNDEKİLER
iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ
viii
ŞEKİLLER DİZİNİ
ix
TABLOLAR DİZİNİ
x
ÖZET
xi
ABSTRACT
xiii
1. GİRİŞ
1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi
1
1.2. Araştırmanın Amacı
5
1.3. Araştırmanın Hipotezleri
5
2. GENEL BİLGİLER
7
2.1. Flört Şiddeti
7
2.1.1. Flört Şiddeti Tanımı
7
2.1.2. Flört Şiddeti İle İlgili Kuramsal Yaklaşımlar
8
2.1.2.1. Sosya
l Öğrenme Kuramı 9
2.1.2.2. Bağlanma Kuramı
9
2.1.2.3. Feminist Kuram
10
2.1.2.4. Güç Kuramı
11
2.1.3. Flört Şiddetinin Türleri
11
2.1.3.1. Fiziksel Şiddet
11
iv
2.1.3.2. Psikolojik/Duygusal Şiddet
2.1.3.2. Psikolojik/Duygusal Şiddet ............................................................................................................................................................................ 1212
2.1.3.3. Cinsel Şiddet
2.1.3.3. Cinsel Şiddet .......................................................................................................................................................................................................................... 1414
2.1.4. Flört Şiddetinin Etkileri
2.1.4. Flört Şiddetinin Etkileri .............................................................................................................................................................................................. 1515
2.1.5. Flört Şiddetini Etkileyen Faktörler
2.1.5. Flört Şiddetini Etkileyen Faktörler ............................................................................................................................................................ 1717
2.1.5. Bireysel Faktörler
2.1.5. Bireysel Faktörler ................................................................................................................................................................................................................ 1818
2.1.5.1. İlişkisel Faktörler
2.1.5.1. İlişkisel Faktörler ............................................................................................................................................................................................................ 2121
2.1.5.2. Toplumsal Faktörler
2.1.5.2. Toplumsal Faktörler .................................................................................................................................................................................................... 2323
2.1.6. Flört Şiddeti ile İlgili Yapılan Ulusal ve Uluslararası Araştırmalar
2.1.6. Flört Şiddeti ile İlgili Yapılan Ulusal ve Uluslararası Araştırmalar .......................................................... 2525
2.1.6.1. Flört Şiddeti ile İlgili
2.1.6.1. Flört Şiddeti ile İlgili Yapılan Ulusal AraştırmalarYapılan Ulusal Araştırmalar ...................................................................................................... 2525
2.1.6.2. Flört Şiddeti ile İlgili Yapılan Uluslararası Araştırmalar
2.1.6.2. Flört Şiddeti ile İlgili Yapılan Uluslararası Araştırmalar .................................................................................... 2626
2.2. Sorun Çözme ve Flört Şiddeti
2.2. Sorun Çözme ve Flört Şiddeti ................................................................................................................................................................................ 2727
2.2.1. Flört Şiddetinde Sorun Çözme ile İlgili Yapılan Ulusal ve Uluslararası Araştırmalar
2.2.1. Flört Şiddetinde Sorun Çözme ile İlgili Yapılan Ulusal ve Uluslararası Araştırmalar 2828
2.2.1.1. Flört Şiddetin
2.2.1.1. Flört Şiddetinde Sorun Çözme ile İlgili Yapılan Ulusal Araştırmalarde Sorun Çözme ile İlgili Yapılan Ulusal Araştırmalar ............................................ 2828
2.2.1.2. Flört Şiddetinde Sorun Çözme ile İlgili Yapılan Uluslararası Araştırmalar
2.2.1.2. Flört Şiddetinde Sorun Çözme ile İlgili Yapılan Uluslararası Araştırmalar .......................... 2828
2.3. Benlik Saygısı ve Flört Şiddeti
2.3. Benlik Saygısı ve Flört Şiddeti .............................................................................................................................................................................. 2929
2.3.1. Flört Şiddetinde Benlik Saygısı ile İlgili Yapılan Ulusal ve Ulusl
2.3.1. Flört Şiddetinde Benlik Saygısı ile İlgili Yapılan Ulusal ve Uluslararası Araştırmalarararası Araştırmalar ...................................................................................................................................................................................................................................................................... 3131
2.3.1.1. Flört Şiddetinde Benlik Saygısı ile İlgili Yapılan Ulusal Araştırmalar
2.3.1.1. Flört Şiddetinde Benlik Saygısı ile İlgili Yapılan Ulusal Araştırmalar.......................................... 3131
2.3.1.2. Flört Şiddetinde Benlik Saygısı ile İlgili Yapılan Uluslararası Araştırmalar
2.3.1.2. Flört Şiddetinde Benlik Saygısı ile İlgili Yapılan Uluslararası Araştırmalar ........................ 3232
2.4. Farkındalık ve Flört Şiddeti
2.4. Farkındalık ve Flört Şiddeti ........................................................................................................................................................................................ 3333
2.4.1. Flört Şiddetinde
2.4.1. Flört Şiddetinde Farkındalık ile İlgili Yapılan Ulusal ve Uluslararası AraştırmalarFarkındalık ile İlgili Yapılan Ulusal ve Uluslararası Araştırmalar ...... 3636
2.4.1.1. Flört Şiddetinde Farkındalık ile İlgili Yapılan Ulusal Araştırmalar
2.4.1.1. Flört Şiddetinde Farkındalık ile İlgili Yapılan Ulusal Araştırmalar.................................................... 3636
2.4.1.2. Flört Şiddetinde Farkındalık ile İlgili Yapılan Uluslararası Araştırmalar
2.4.1.2. Flört Şiddetinde Farkındalık ile İlgili Yapılan Uluslararası Araştırmalar .................................. 3737
2.5. Kişiler Arası
2.5. Kişiler Arası İlişkisel Rol Analiziİlişkisel Rol Analizi ...................................................................................................................................................................... 3838
2.5.1. Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizinin Basamakları ve İçerikleri
2.5.1. Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizinin Basamakları ve İçerikleri .................................................................. 3939
v
2.6. Psikiyatri Hemşireliği ve Terapötik Grup Müdahaleleri
2.6. Psikiyatri Hemşireliği ve Terapötik Grup Müdahaleleri ................................................................................................ 4242
3. GEREÇ VE YÖNTEM
3. GEREÇ VE YÖNTEM ............................................................................................................................................................................................................ 4444
3.1. Araştırmanın Deseni
3.1. Araştırmanın Deseni .............................................................................................................................................................................................................. 4444
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikle
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleriri ............................................................................................................................................ 4444
3.3. Araştırmaya Alınma ve Dışlanma Kriterleri
3.3. Araştırmaya Alınma ve Dışlanma Kriterleri ...................................................................................................................................... 4444
3.3.1. Alınma Kriterleri
3.3.1. Alınma Kriterleri .................................................................................................................................................................................................................. 4444
3.3.2. Dışlanma Kriterleri
3.3.2. Dışlanma Kriterleri ............................................................................................................................................................................................................ 4545
3.4. Araştırmanın Değişkenleri
3.4. Araştırmanın Değişkenleri ............................................................................................................................................................................................ 4545
3.5. Araştırmanın Evreni ve Örneklem
3.5. Araştırmanın Evreni ve Örneklem .................................................................................................................................................................... 4646
3.6. Örneklemin Seçilimi
3.6. Örneklemin Seçilimi .............................................................................................................................................................................................................. 4646
3.7. Araştırma Verilerinin Toplanması
3.7. Araştırma Verilerinin Toplanması ...................................................................................................................................................................... 4747
3.8. Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizi Grup Terapisi Uygulama Süreci
3.8. Kişiler Arası İlişkisel Rol Analizi Grup Terapisi Uygulama Süreci .............................................................. 5151
3.9. Veri Toplama Araçları
3.9. Veri Toplama Araçları .......................................................................................................................................................................................................... 5353
3.9.1. Kişisel Bilgi Formu
3.9.1. Kişisel Bilgi Formu .......................................................................................................................................................................................................... 5353
3.9.2. Flört Şiddeti Tutum Ölçeği
3.9.2. Flört Şiddeti Tutum Ölçeği .................................................................................................................................................................................... 5353
3.9.3. Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçekleri
3.9.3. Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçekleri ........................................................................................................................................ 5454
3.9.4. Gözden Geçirilmiş Sosyal So
3.9.4. Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Ölçeğirun Çözme Ölçeği--Kısa FormKısa Form ............................................................................ 5454
3.9.5. Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği
3.9.5. Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ................................................................................................................................................................ 5555
3.9.6. Kişiler Arası Farkındalık Ölçeği
3.9.6. Kişiler Arası Farkındalık Ölçeği .................................................................................................................................................................... 5656
3.10. Verilerinin Değerlendirilmesi ve Uygulanan İstatistiksel Analizler
3.10. Verilerinin Değerlendirilmesi ve Uygulanan İstatistiksel Analizler .......................................................... 5656
3.11. Araştırmanın Etik Yönü
3.11. Araştırmanın Etik Yönü ................................................................................................................................................................................................ 5757
3.12. Araştırmacının Rolü
3.12. Araştırmacının Rolü ............................................................................................................................................................................................................ 5757
4. B
4. BULGULARULGULAR .......................................................................................................................................................................................................................................... 5858
5. TARTIŞMA
5. TARTIŞMA .............................................................................................................................................................................................................................................. 6767
5.1. Araştırmanın Sınırlılıkları
5.1. Araştırmanın Sınırlılıkları .............................................................................................................................................................................................. 7777
vi
SONUÇ VE ÖNERİLER
SONUÇ VE ÖNERİLER .............................................................................................................................................................................................................. 7878
6.1. Sonuçlar
6.1. Sonuçlar .................................................................................................................................................................................................................................................... 7878
KAYNAKLAR
KAYNAKLAR ............................................................................................................................................................................................................................................ 8181
EKLER
EKLER ................................................................................................................................................................................................................................................................ 106106
BİLİMSEL ETİK BEYAN
BİLİMSEL ETİK BEYAN .................................................................................................................................................................................................... 126126
ÖZ GEÇMİŞ
ÖZ GEÇMİŞ ................................................................................................................................................................................................................................................ 12712
Obezite Tedavisi Yazlık Destinasyonların Potansiyeli: Didim Örneği
OBEZİTE TEDAVİSİ YAZLIK DESTİNASYONLARIN POTANSİYELİ: DİDİM ÖRNEĞİ
Gökdemir, E. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Turizmi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2023.
Amaç: Yazın Didim’i ziyaret eden yurt dışında yaşayan vatandaşların obezite tedavisi almaları için etken olan destinasyonların potansiyelinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini oluşturan 1 Haziran 2022 ile 30 Eylül 2022 tarihleri arasında obezite tedavisinde beslenme ve diyet danışmanlığı almak için yurt dışından Didim ilçesine gelen hastalar oluşturmaktadır. Anketler yüz yüze veya online olarak devam eden hastalara yapılmıştır. Yüz yüze ve Google docs üzerinden anketler uygulanmıştır ve toplamda 150 ankete ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi IBM SPSS (Statistical Packagefor Social Sciences) 25 Paket Programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda kategorik değişkenler arasında ilişki bakılırken ki-kare testinden yararlanılmıştır ve frekans analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre frekans analiz tabloları oluşturulmuştur. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkilere bakılıp sağlık turizmine ilişkin uyruklar ile arasındaki ilişki ve sağlık turizmine ilişkin cinsiyet ile arasındaki ilişki analizleri yapılmıştır.
Sonuç: Araştırma sonucunda, yazın Didim ilçesinin sağlık turizmi kapsamında obezite tedavisi potansiyeline bakıldığında demografik özellikleri fark etmeksizin sağlık turistlerinin Didim’i tercih ettiği sonucu çıkarılmıştır. Obezite tedavisi için Didim ilçesinin potansiyelinin varlığı görülmektedir.
Anahtar kelimeler: Didim turizm, Obezite tedavisi, Sağlık turizmi.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ iv
TABLOLAR DİZİNİ vi
ÖZET vii
ABSTRACT viii
1. GİRİŞ 1
1.1. Araştırma Probleminin Belirlenmesi 2
1.2. Araştırmanın Amacı ve Önemi 3
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Sağlık Turizmi 4
2.1.1. Sağlığın Tanımı 5
2.1.2. Sağlık Turisti ve Turistin Sağlığı 5
2.1.3. Sağlık Turizminin Önemi 6
2.1.4. Sağlık Turizminin Çeşitleri 7
2.1.4.1. Termal (Kaplıca) Turizm 8
2.1.4.1.1. Spa-Wellness Turizm 9
2.1.4.2. İleri Yaş Turizmi ve Engelli Turizm 10
2.1.4.3. Medikal (Tıbbi) Turizm 11
2.1.5. Sağlık Turizminin Özellikleri 12
2.1.6. Sağlık Turizminde En Sık Tercih Edilen Birimler ve Tedaviler 12
2.1.7. Dünyada Sağlık Turizmi 12
2.1.8. Türkiye’de Sağlık Turizmi 14
2.2. Obezitenin Tanımı 15
2.2.1. Obezitenin Etiyolojisi ve Etkileyen Faktörler 15
2.2.1.1. Genetik Faktörler 18
2.2.1.2. Diyete Bağlı Obezite 18
2.2.1.3. Beslenme Alışkanlıkları 19
2.2.2. Obezitenin Tedavisi 19
2.2.2.1. Diyet Tedavisi 20
2.2.2.2. Egzersiz 20
2.2.2.3. Beslenme Eğitimi 22
2.2.2.4. Davranış Değişikliği Tedavisi 22
2.2.2.5. Kendini İzleme (Self- Monitoring) 23
2.2.2.6. Sorun Çözme 23
2.2.2.7. Bilişsel Yeniden Yapılandırma (Cognitive Restructuring) 24
2.2.2.8. Kendi Kendini Ödüllendirme – Pekiştirme (Self- Reward ) 24
2.2.2.9. Sosyal Destek 24
2.2.2.10. Stres Yönetimi 25
2.2.2.11. Fiziksel Aktivite 25
2.2.2.12. Cerrahi Müdahaleler 25
2.2.3. Obezite Tedavisinde Multidisipliner Yaklaşım 26
2.2.4. Obezitenin Önemi 26
2.2.5. Obezitenin Epidemiyolojisi 28
2.2.6. Dünyada Obezite 28
2.2.7. Türkiye’de Obezite 29
2.2.8. Obezitenin Neden Olduğu Hastalıklar 29
2.2.8.1. Kardiyovasküler Hastalıklar 30
2.2.8.2. Hipertansiyon 30
2.2.8.3. Diyabet 31
2.2.8.3.1. İnsülin Direnci 32
2.2.8.4. Obezite ve Böbrek Hastalıkları 32
2.2.8.5. Obstrüktif Uyku Apnesi (OUA) 32
2.2.8.6. Psikososyal Etkiler 33
2.2.9. Obezitenin Ekonomik Boyutu 33
2.3. Didim 34
2.3.1. Didim İlçesinde Sağlık Turizmi 35
2.3.2. Didim’de Sağlık Turizmi Yetki Belgesine Sahip Kuruluşlar 36
3. GEREÇ VE YÖNTEM 37
3.1. Araştırmanın Konusu ve Amacı 37
3.2. Araştırmanın Türü ve Zamanı 38
3.3. Evren ve Örneklem 38
3.4. Araştırmada Kullanılan Materyaller 38
3.5. Araştırmanın Etik Yönü 39
3.6. Araştırmanın Yöntemi 39
3.7. Konuya İlişkin Literatür ve Önceki Çalışmalar 40
3.8. Araştırmanın Kısıtları (Sınırlamaları) 41
3.9. Araştırmanın Hipotezleri 41
4. BULGULAR 43
5. TARTIŞMA 59
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 60
6.1. Genel Sonuç ve Değerlendirme 60
6.2. Literatüre Katkı 62
6.3. Gelecek Akademik Çalışmalar İçin Öneriler 62
KAYNAKLAR 63
EKLER 76
Ek 1. Anket Formu 76
Ek 2. Etik Kurul Onayı 82
BİLİMSEL ETİK BEYANI 83
ÖZ GEÇMİŞ 8