5025 research outputs found
Sort by
Sağlık Turizminde Özel Hastanelerin Pazarlama Stratejilerinin Analizi : İzmir ili örneği
Get PDFAmaç: Son yıllarda gelişen iletişim ve ulaşım olanakları, medikal turizmi dünya çapında hızla yayılan bir turizm dalı haline getirmiştir. Bu bağlamda birçok ülke, bu alanda yoğun çalışmalar yürütmeye başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, medikal turizm faaliyetleri yürüten özel hastanelerin pazarlama stratejilerini analiz etmek ve medikal turizm faaliyetinde bulunan özel hastanelerin uygulayabilecekleri bütünleşik pazarlama çalışmalarının karşılaştırılıp geliştirilmesini sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında İzmir'de sağlık turizmi yetki belgesine sahip özel hastanelerin yöneticileri ya da uluslararası hasta departmanı uzmanları ile mülakat (yüz yüze) görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler 30-60 dakika arası sürmüş olup, uzmanların ilgili konular hakkındaki görüşleri derlenmiştir. Elde edilen veriler, nitel araştırma tekniklerinden biri olan betimsel analiz ile işlenmiş, cevaplar listelenmiş ve uzman görüşleri aktarılmıştır. Uzmanların çeşitli görüşleri ışığında, sağlık turizmi alanında işletmelerin medikal turizm için hangi tür pazarlama faaliyetlerini geliştirebileceği üzerine çeşitli yorumlar yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan 13 sağlık turizmi yetki belgesine sahip olan hastanelerin yöneticileriyle 30-60 dakika arası mülakat (yüz yüze) görüşme sağlanmıştır. Araştırma verilerine göre bir dizi pazarlama stratejisi öne çıkmaktadır. Hedef pazarla ilgili olarak, ulaşım ağının çeşitli ve kolay erişilebilir olması önemli bir noktadır. Büyük pazarlarda ülkenin marka bilinirliğinin yüksek olması büyük önem taşımaktadır. Uluslararası akreditasyonların medikal turizme önemli katkıları bulunmaktadır. Uygun ve güvenilir fiyat algısının oluşturulması, medikal turist çekmede büyük bir avantaj sağlamaktadır. Özellikle medikal turizmin tanıtım aşamasında reklam ve tanıtım kampanyalarına gerekli önem verilmesi, medikal pazardan büyük bir pay almanın en önemli adımlarından biridir.
Sonuç: Bu bağlamda, kulaktan kulağa pazarlama stratejilerinin büyük önemi bulunmakta olup, Türkiye'deki medikal turizmle ilgili güvenilir yorumların yer aldığı bir sosyal ağ sitesi kurulması önemli bir iş birliği yöntemidir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Sağlık Turizmi 3
2.1.1. Sağlık Turizmi Kavramı ve Tanımı 3
2.1.2. Sağlık Turizm Tarihçesi ve Yıllara Bağlı Değişim 6
2.1.2.1. Antik Çağlar ve Roma Döneminde Sağlık Turizmi 7
2.1.2.2. Orta Çağ ve Rönesans Döneminde Sağlık Turizmi 7
2.1.2.3. 20. Yüzyıldan Sonra Sağlık Turizmi 8
2.1.3. Sağlık Turizminin Önemi 9
2.1.3.1. Ekonomik Önemi 9
2.1.3.2. Kültürel Önemi 12
2.1.3.3. Bilimsel Önemi 13
2.1.4. Sağlık Turizminin Çeşitleri 13
2.1.4.1. Termal Turizm 14
2.1.4.2. Üçüncü Yaş Turizmi 17
2.1.4.3. Engelli Turizmi 18
2.1.4.4. Medikal Turizm 20
2.1.5. Sağlık Turizminin Avantajları ve Dezavantajları 21
2.2. Medikal Turizm 23
2.2.1. Medikal Turizm Kavramı ve Tanımı 23
2.2.2. Medikal Turizm'in Gelişim Süreci 24
2.2.3. Medikal Turizmde Akreditasyon ve Akreditasyon Önemi 26
2.2.4. Medikal Turizmin Özellikleri 28
2.2.5. Medikal Turizmde Tercih Edilme Nedenleri 30
2.2.6. Medikal Turizmi Geliştiren ve Kısıtlayan Etkenler 31
2.2.7. Medikal Turizmde Hizmet Sunumu ve Arzı 33
2.2.8. Medikal Turizmin Ekonomik Etkileri 35
3. GEREÇ VE YÖNTEM 36
3.1. Medikal Turizmde Pazarlama Kavramı ve Pazarlama Stratejileri 38
3.1.1. Pazarlama Kavramı 38
3.1.2. Medikal Turizmde Pazarlama Kavramı ve Gelişimi 40
3.1.3. Medikal Turizmde Pazarlama Karması 43
3.1.3.1. Ürün 44
3.1.3.2. Fiyat 46
3.1.3.3. Yer 48
3.1.3.4. Promosyon 49
3.1.3.5. İnsanlar 50
3.1.3.6. Fiziksel Kanıt 52
3.1.3.7. Süreç 54
3.1.4. Medikal Turizminde Pazarlama Stratejileri 55
3.1.4.1. Hedef Pazar Seçimi 55
3.1.4.2. Rakip Analizi 57
3.1.4.3. Marka Stratejileri 58
3.1.4.4. Dijital Pazarlama ve Sosyal Medya Stratejileri 60
3.1.4.5. Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM) 64
3.1.4.6. Fiyatlandırma Stratejileri 66
3.2. Dünya’da Sağlık Turizmi ve Medikal Turizmdeki Gelişmelerin Analizi 67
3.2.1. Dünyada Sağlık Turizmi 67
3.2.2. Dünya'da Medikal Turizmde ki Gelişmeler 71
3.2.3. Kıtaların Medikal Turizm Endeksleri ve Medikal Turizmde Önemli Ülkeler 88
3.3. Türkiye’de Sağlık Turizmi ve Medikal Turizm Gelişmeleri 99
3.3.1. Türkiye’de Sağlık Turizmi 99
3.3.2. Türkiye’de Medikal Turizm Mevcut Durumu ve Analizi 105
3.4. İzmir İlindeki Özel Hastanelerin Pazarlama Stratejilerinin Analizi 113
3.4.1. Araştırmanın Amacı ve Önemi 113
3.4.2. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 114
3.4.3. Araştırmanın Yöntemi 115
3.4.4. Araştırmanın Verileri 116
3.4.5. Araştırmanın Verilerinin Analizi 117
4. BULGULAR 119
4.1. Araştırma Bulgularından Yararlanılarak Medikal Sağlık Turizminde Pazarlama Stratejilerinin Geliştirilmesi 119
5. TARTIŞMA 129
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 34
KAYNAKLAR 141
EKLER 156
Ek 1. Etik kurul formu 156
Ek 2. Analiz örneği 157
BİLİMSEL ETİK BEYANI 185
ÖZ GEÇMİŞ 15
Investigation of Toxocara Spp. Prevalence In The Coastline of Kuşadası District By Polymerase Chain Reaction
No full textAmaç: Bu araştırma Aydın ili, Kuşadası ilçesi sahil şeridinde yer alan kumsallarda Toxocara
spp. yumurtalarının varlığının araştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, deneysel bir çalışma olup, Kuşadası ilçesinde yaklaşık 27 km
uzunluğundaki sahil şeridinde halka açık kumsallardan farklı zamanlarda kum örnekleri
alınarak Toxocara spp. ne ait yumurtaların varlığı öncelikle sedimentasyon/flotasyon yöntemi
ile hazırlanarak mikroskobik olarak incelenmiştir. Ayrıca yumurta gözlenen pozitif
örneklerden DNA izolasyonu ile Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) yöntemiyle Toxocara
spp. poztifliği araştırılmışır.
Bulgular: İnceleme amacıyla Kuştur’dan – Güzelçamlı’ya kadar olan Kuşadası sahilinde 20
farklı noktadan 2021 ve 2023 yıllarında ikişer defa kum örneği alımı gerçekleştirilmiştir.
Araştırmaya dahil edilen plajlardan, ilk alınan kum örneklerinde (2-5cm derinlikten, 2021
yılında) hiçbir yumurta saptanamamıştır. Daha sonra nem, sıcaklık gibi koşulların Toxocara
spp. için uygun olduğu derinlikten (12-20cm) alınan kum örneklerinde yumurta ve larva
gözlenmiştir. İstatistiksel değerlendirmeler 2023 yılında alınan örnekler (n= 120 örnek)
üzerinden gerçekleştirilmiştir. Farklı zamanlarda alınan örneklerde saptanan Toxocara spp.
yumurta bulunma sıklığı örnek alma noktaları arasında değişiklik göstermekle birlikte
ortalama %31-35 arasında değişmektedir. En fazla Toxocara spp. yumurtasına Güzelçamlı
(%70), Davutlar ve Soğucak (%60) noktalarından alınan on örnekten 6-7’sinde rastlanmıştır.
Kadınlar denizi ve Kuştur plajlarında Toxocara spp. yumurtasına rastlanmamıştır. Yumurta
izlenen pozitif örneklerde PZR yöntemiyle yapılan incelemelerde Toxocara spp. ye ait DNA
saptanamamıştır.
xi
Sonuç: Bu çalışmada Kuşadası plajlarında Toxocara gibi helmint yumurtalarının bulunduğu
saptanmıştır. Diğer toprak alanlar ve parklardan farklı olarak helmint yumurtalarının daha
derin nemli kum tabakasında olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.Objective: This study was carried out to investigate the presence of Toxocara spp. eggs in
the sandy beaches of Kuşadası district, Aydın province.
Materials and Methods: This is an experimental study. The sand samples were taken at
different times from public beaches along the 27 km long coastline of Kuşadası district and
the presence of eggs of Toxocara spp. were firstly prepared by sedimentation/flotation method
and microscopically examined. In addition, Toxocara spp. positivity was investigated by
Polymerase Chain Reaction (PCR) method with DNA isolation from positive samples in
which eggs were observed.
Results: For the purpose of the investigation, sand samples were taken twice in 2021 and
2023 from 20 different points on the Kuşadası coast from Kuştur to Güzelçamlı. No eggs were
detected in the first sand samples taken (2-5cm depth, in 2021) from the beaches included in
the study. Later, the eggs and the larvae were observed in sand samples taken from depths
(12-20cm) where conditions such as humidity and temperature were suitable for Toxocara
spp. Statistical evaluations were carried out on n=120 sand samples taken in 2023. Although
the frequency of Toxocara spp. eggs detected in the samples taken at different times varied
between the sampling points, it varied between 31-35% on average. The highest number of
Toxocara spp. eggs were found in 6-7 out of ten samples taken from Güzelçamlı (70%),
Davutlar and Soğucak (60%) points. No Toxocara spp. eggs were found on the beaches of
Kadınlar Denizi and Kuştur. DNA belonging to Toxocara spp. could not be detected in the
examinations performed with the PCR method in the positive samples in which eggs were
detected.
xiii
Conclusion: In this study, it was determined that helminth eggs such as Toxocara were found
in Kuşadası beaches. Unlike other land areas and parks, it was concluded that helminth eggs
were found in the deeper moist sand layer.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ...............................................................................................................................i
TEŞEKKÜR..........................................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER.................................................................................................................................... iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ..........................................................................................v
ŞEKİLLER DİZİNİ.............................................................................................................................vii
TABLOLAR DİZİNİ ........................................................................................................................ viii
RESİMLER DİZİNİ.............................................................................................................................ix
ÖZET.....................................................................................................................................................x
ABSTRACT........................................................................................................................................xii
1. GİRİŞ ................................................................................................................................................1
2. GENEL BİLGİLER...........................................................................................................................3
2.1. Toxocara ve Tarihçesi ...................................................................................................... 3
2.2. Toxocara Türlerinin Taxanomisi...................................................................................... 4
2.3. Toxocara Morfolojisi........................................................................................................ 4
2.3.1. Toxocara Türlerinin Yumurta Özellikleri ..................................................................... 5
2.3.2. Toxocara Türlerinin Larva ve Yetişkinlerinin Özellikleri ............................................ 6
2.4. Toxocara Yaşam Döngüsü ve Bulaş Şekilleri.................................................................. 8
2.5. Klinik Bulgular............................................................................................................... 11
2.6. Epidemiyoloji ................................................................................................................. 12
2.6.1. Toxocara spp.’nin Dünya’da ve Türkiye’deki Yayılışı............................................... 15
2.7. Patogenez ve İmmünite .................................................................................................. 17
2.8. Toksokariyaz’da Tanı..................................................................................................... 18
2.9. Korunma ......................................................................................................................... 19
2.10. Tedavi ........................................................................................................................... 19
3. GEREÇ VE YÖNTEM ...................................................................................................................21
3.1. Gereç............................................................................................................................... 21
3.1.1. Kum Örneklerinin Alınması ........................................................................................ 24
3.2. Yöntem ........................................................................................................................... 27
3.2.1. Toprak ve Kum Örneklerinin İncelenmesi .................................................................. 27
3.3. PZR ile Moleküler İnceleme........................................................................................... 30
3.3.1. DNA izolasyonu .......................................................................................................... 30
3.3.2. PZR işlemleri............................................................................................................... 32
iv
3.4. İstatistiksel Değerlendirme ............................................................................................. 32
4. BULGULAR...................................................................................................................................33
4.1. Çalışmanın Gerçekleştirildiği Bölgeye Ait Özellikler.................................................... 33
4.2. Örneklem Alanlarının Mikroskobik İnceleme Bulgularına İlişkin Veriler .................... 34
4.3. İncelenen Materyallerde Gerçekleştirilen DNA Analizlerine İlişkin Veriler................. 41
5. TARTIŞMA ....................................................................................................................................42
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ................................................................................................................46
KAYNAKLAR ...................................................................................................................................47
BİLİMSEL ETİK BEYANI ................................................................................................................60
ÖZ GEÇMİŞ .......................................................................................................................................61
İŞ DENEYİMİ ....................................................................................................................................62
AKADEMİK YAYINLAR .................................................................................................................6
Os Femoris'in Morfometrik Analizi ve Condylus Femoris'in Eklem Yüzey Alanının Stereolojik Metotla Hesaplanması
Get PDFAmaç: Bu çalışma os femoris’in morfometrik analizi ve condylus femoris’in eklem yüzey alanının stereolojik metotla hesaplanması amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı laboratuvarında bulunan cinsiyet kayıtları bilinen 80 adet sağ uyluğa ait (40 kadın, 40 erkek) ve 100 adet sol uyluğa ait (50 kadın, 50 erkek) toplamda 180 adet yetişkin femur kemiği kullanılarak tanımlayıcı araştırma türünde gerçekleştirildi. Tüm kemiklerde femur’un uzunluğu, genişliği ile proksimal ile distal ucunda 8’er parametre ölçüldü. Femur uzunluğu ölçümü osteometrik tahta, çevre ölçümleri mezura ile diğer lineer mesafe ölçümleri ise dijital kumpas ile yapıldı. Proksimal ucundaki açı ölçümleri ise gonyometre ile yapıldı. Distal uçta condylus femoris’in eklem yüzey alanı sterelojik yöntemlerden noktalı alan ölçüm cetveli metodu ile hesaplandı. Yapılan ölçümlerin değerlendirilmesinde IBM SPSS Statistics 22.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Morfometrik parametrelerin cinsiyetlere göre karşılaştırılmasında kadınların inklasyon açısı ortalamalarının daha yüksek olduğu erkeklerin ise Femur uzunluğu, femur üst 1/4 gövde çevresi, femur orta 2/4 gövdesinin çevresi, femur alt 3/4 gövdesinin çevresi, caput femoris vertikal çap, caput femoris transvers çap, caput femoris çevresi, femur boyun eksen uzunluğu, femur boyun çevresi, fossa intercondlylaris genişlik, fossa intercondlylaris yükseklik, Condylus medialis genişliği, Condylus lateralis genişliği, Condylus medialis uzunluğu, Condylus lateralis uzunluğu, bikondiler mesafe ve condylus femoris’in eklem yüzey alanı ortalamalarının daha yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç: Condylus femoris’in eklem yüzey alanı ile inklinasyon açısı ve femur boynu anteversiyon açısı dışındaki tüm parametreler arasında korelasyon bulundu. Çalışmamız ile xi femur’un proksimal ve distal morfometrik parametreleri ile condylus femoris’in eklem yüzey alanına yönelik geniş çaplı bir veri kaydı oluşturuldu.Objective: The aim of this study was to investigate the morphometric analysis of the os femoris and the estimation of the articular surface area of the condylus femoris with stereological method. Material and Methods: This descriptive study was carried out using a total of 180 adult femur bones from 80 right femur bones (40 females, 40 males) and 100 left femur bones (50 females, 50 males) from the laboratory of the Department of Anatomy, Faculty of Medicine, Adnan Menderes University, Aydın. In all bones, 8 parameters were measured at the length, width, and proximal and distal ends of the femur. Femur length measurements were made with an osteometric board, circumference measurements were made with a tape measure, and other linear distance measurements were made with a digital caliper. Angle measurements at the proximal end were made with a goniometer. The joint surface area of the condylus femoris at the distal end was estimated using point couinting method, one of the stereological methods. IBM SPSS Statistics 22.0 package program was used to evaluate the measurements. Results: When comparing morphometric parameters according to gender, it was found that the average inclination angle of women was higher. In men; femur length, femur upper 1/4 body circumference, femur middle 2/4 body circumference, femur lower 3/4 body circumference, caput femoris vertical diameter, caput femoris transverse diameter, caput femoris circumference, femur neck axis length, femur neck circumference, It was determined that the averages of fossa intercondlylaris width, fossa intercondlylaris height, condylus medialis width, condylus lateralis width, condylus medialis length, condylus lateralis length, bicondylar distance and joint surface area of condylus femoris were higher. xiii Conclusion: A correlation was found between the joint surface area of the condylus femoris and all parameters except the inclination angle and femoral neck anteversion angle. With our study, a large-scale data record was created for the proximal and distal morphometric parameters of the femur and the joint surface area of the condylus femoris.İÇİNDEKİLER KABUL VE ONAY ................................................................................................................. i TEŞEKKÜR ............................................................................................................................ ii İÇİNDEKİLER ....................................................................................................................... iii SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ........................................................................... vi ŞEKİLLER DİZİNİ .............................................................................................................. viii TABLOLAR DİZİNİ ............................................................................................................... x ÖZET ..................................................................................................................................... xii ABSTRACT ......................................................................................................................... xiv 1. GİRİŞ ................................................................................................................................... 1 2. GENEL BİLGİLER ............................................................................................................. 3 2.1. Femur Anatomisi .............................................................................................................. 3 2.2. Femur’a Tutunan Kaslar ................................................................................................... 7 2.3. Articulatio Coxae .............................................................................................................. 8 2.3.1. Eklem Bağları ................................................................................................................ 9 2.3.1.1. Capsula Articularis .................................................................................................... 9 2.3.1.2. Ligamentum İliofemorale ........................................................................................... 9 2.3.1.3. Ligamentum İschiofemorale ..................................................................................... 10 2.3.1.4. Ligamentum Pubofemorale ...................................................................................... 10 2.3.1.5. Zona Orbicularis ....................................................................................................... 10 2.3.1.6. Ligamentum Capitis Femoris ................................................................................... 11 2.3.1.7. Ligamentum Transversum Acetabuli ....................................................................... 11 2.3.1.8. Labrum Acetabulare ................................................................................................. 11 2.4. Articulatio Genus ............................................................................................................ 13 iv 2.4.1. Capsula Articularis ve Membrana Synovialis ............................................................. 14 2.4.2. Articulatio Genus Dış Bağları ..................................................................................... 16 2.4.2.1. Ligamentum Patellae ................................................................................................ 16 2.4.2.2. Ligamentum Popliteum Obliquum ........................................................................... 16 2.4.2.3. Ligamentum Popliteum Arcuatum ........................................................................... 16 2.4.2.4. Ligamentum Collaterale Tibiale (Mediale) .............................................................. 16 2.4.2.5. Ligamentum Collaterale Fibulare (Laterale) ............................................................ 17 2.4.3. Articulatio Genus İç Bağları ........................................................................................ 19 2.4.3.1. Ligamentum Cruciatum Anterius ............................................................................. 19 2.4.3.2. Ligamentum Cruciatum Posterius ........................................................................... 19 2.4.3.3. Ligamentum Meniscofemorale Anterius ve Posterius.............................................. 20 2.4.4. Menisküsler ................................................................................................................. 21 2.4.5. Articulatio Genus Etrafındaki Bursalar ....................................................................... 22 2.4.6. Muskulotendinoz Yapılar ............................................................................................ 24 2.5. Stereoloji ve Noktalı Alan Ölçüm Cetveli ...................................................................... 24 3. GEREÇ VE YÖNTEM ...................................................................................................... 26 3.1. Materyal .......................................................................................................................... 26 3.2. Yöntem ........................................................................................................................... 26 3.2.1. Noktalı Alan Ölçüm Cetveli Metodu .......................................................................... 29 3.2.2. Femur’un Gövdesinin Morfometrik Analizinde Yer Alan Parametreler .................... 31 3.2.3. Femur’un Proksimal Bölümünün Morfometrik Analizinde Yer Alan Parametreler ... 33 3.2.4. Femur’un Distal Bölümünün Morfometrik Analizinde Yer Alan Parametreler.......... 41 3.3. İstatistiksel Analiz .......................................................................................................... 47 4. BULGULAR ..................................................................................................................... 49 5. TARTIŞMA ....................................................................................................................... 66 6. SONUÇLAR ...................................................................................................................... 86 v KAYNAKLAR ...................................................................................................................... 88 EKLER .................................................................................................................................. 97 Ek-1 ( Etik Kurul Kararı)....................................................................................................... 97 BİLİMSEL ETİK BEYANI .................................................................................................. 98 ÖZGEÇMİŞ ........................................................................................................................... 9
Examination of The Questions Asked in LGS Exams For Science and The Questions Published in The Resources of The Ministry of National Education in Terms of Some Variables at The Level of Skill-Based Questions
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı 2020-2023 yılları arasındaki Liselere Geçiş Sistemi(LGS) Fen
Bilimleri soruları ile Fen Bilimleri ders kitabı sorularının program alt konu alanı ve
kazanımları, Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (FBDÖP) alan becerileri, TIMSS-2019
bilişsel alan çerçevesi konu alanları, akıl yürütme becerileri, K12 Beceri Çerçevesi Fen
Bilimleri alan becerileri ile bilimsel bilgi düzeyine yönelik dağılımlarını belirlemek ve
soruların okunabilirlik düzeylerini tespit etmektir.
Materyal ve Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi
yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerini 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında LGS
sınavındaki 80 adet Fen Bilimleri sorusu ile 2023-2024 eğitim-öğretim yılında kullanılan
ders kitabından belirlenen toplam 24 adet Fen Bilimleri sorusu oluşturmaktadır. Araştırma
verileri 2018 FBDÖP kazanımları, TIMSS-2019 bilişsel alan çerçevesi konu alanları, 2018
FBDÖP alan becerileri, K12 Beceri Çerçevesi Fen Bilimleri alan becerileri, akıl yürütme
becerileri, bilimsel bilgi düzeyi ve okunabilirlik düzeylerinin bir arada bulunduğu şablona
kaydedilmiştir. İnceleme sonucu yapılan analizlerin doğruluğu ve güvenirliği uzman
görüşüyle sağlanmıştır.
Bulgular: 2020-2023 yılları arasındaki LGS Fen Bilimleri soruları ile ders kitabı
sorularının programdaki alt konu alanlarına göre dağılımı incelendiğinde en fazla sorunun
“Basınç” alt konu alanlarından geldiği, “Türkiye’de Kimya Endüstrisi” ve “Elektrik
Enerjisinin Dönüşümü” alt konu alanlarında hiç soruya yer verilmediği görülmüştür.
xviii
Soruların, TIMSS-2019 bilişsel alan çerçevesi konu alanlarına göre analizinde en fazla
“Bilgiyi Yorumlama”, “Sonuç Çıkarma” ve “Tanımlama” konu alanlarını ölçmeye yönelik
soruların yer aldığı, “Sentez”, “Araştırma Tasarlama” ve “Genelleme” gibi akıl yürütme alt
konu alanlarına yönelik soruların bulunmadığı görülmüştür. Soruların 2018 FBDÖP alan
becerilerine göre incelenmesi sonucu en fazla “Analitik Düşünme” ve “Karar Verme"
becerilerinin ölçülmeye çalışıldığı, “İletişim” ve “Takım Çalışması” becerilerinin soru
analizlerinde yer almadığı belirlenmiştir. K12 Beceri Çerçevesi kapsamında en fazla
“Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin Becerisi”, “Bilimsel Çıkarım Yapma Becerisi” ve
“Tümdengelimsel Akıl Yürütme Becerisi”ni test eden sorulara yer verildiği, “Bilimsel
Gözleme Dayalı Tahmin Becerisi”, “Operasyonel Tanımlama Becerisi” ve “Bilimsel
Sorgulama Becerisi” kategorilerini destekleyici soruların yer almadığı tespit edilmiştir.
Akıl yürütme becerileri açısından ise en fazla “Nedensel Akıl Yürütme” ve “İlişkisel Akıl
Yürütme” becerilerinin test edildiği , “Tümevarımsal Akıl Yürütme” ve “Orantısal Akıl
Yürütme” becerilerini test eden az sayıda soru olduğu belirlenmiştir. Soruların, Sönmez
Formülü kullanılarak anlaşılırlık/okunabilirlik düzeylerine göre analizi sonucu genellikle
“Metin anlaşılabilir” düzeyde olduğu ve bunu “Metin açık ve anlaşılır” düzeyin takip ettiği
görülmektedir.
Sonuç: LGS Fen Bilimleri soruları ile ders kitabı sorularının 2018 FBDÖP kazanımları,
2018 FBDÖP alan becerileri ve K12 Beceri Çerçevesi alan becerilerine göre dengeli bir
dağılım göstermediği görülmektedir. Bazı beceri ya da kazanımlarla ilgili hiç soru yer
almazken bazılarıyla ilgili birden çok soru yer almaktadır. Bu bağlamda soruların program
kazanımlarını ve becerileri yeterince temsil etmediği görülmüştür. TIMSS-2019
kapsamında soruların incelenmesi sonucu akıl yürütme bilişsel basamağındaki becerilerin
ölçülmesine yönelik soru sayısının diğer alan becerilerine göre daha az olduğu tespit
edilmiştir. Okunabilirlik düzeyleri açısından soruların genellikle anlaşılabilir düzeyde
olduğu belirlenmiştir. Akıl yürütme becerilerine göre yapılan analizde her becerinin en az
bir soru tarafından ölçüldüğü tespit edilmiştir. Bilimsel bilgi düzeylerine göre soru
analizlerinde genellikle alt seviyelerde yığılma olduğu görülmüştür.Objective: The aim of this study is to determine the distributions of the Science questions
in the High School Entrance System (LGS) between the years 2020 and 2023 and the
questions in the Science course textbook in terms of program sub-topic areas and
achievements, Science Course Curriculum (FBDÖP) field skills, TIMSS-2019 cognitive
domain framework topic areas, reasoning skills, K12 Skill Framework Science field skills,
and scientific knowledge levels, and to identify the readability levels of the questions.
Material and Methods: In this research, the document analysis method, one of the
qualitative research methods, was used. The research data consists of 80 Science questions
from the LGS exams in the years 2020, 2021, 2022 and 2023, as well as a total of 24
Science questions selected from the textbook used in the 2023-2024 academic year. The
research data was recorded in a template that included the 2018 FBDÖP achievements,
TIMSS-2019 cognitive domain framework topic areas, 2018 FBDÖP field skills, K12 Skill
Framework Science field skills, reasoning skills, scientific knowledge level, and
readability levels. The accuracy and reliability of the analyses conducted based on the
review were ensured through expert opinions.
Results: When examining the distribution of LGS Science questions and textbook
questions between the years 2020 and 2023 according to the sub-topic areas in the
curriculum, it was observed that the majority of questions came from the sub-topic areas of
“Pressure,” while no questions were included from the sub-topic areas of “Chemical
Industry in Turkey” and “Conversion of Electrical Energy.” In the analysis of questions
xx
according to the TIMSS-2019 cognitive domain framework topic areas, it was observed
that the majority of questions measured the topic areas of "Interpreting Information,"
"Drawing Conclusions," and "Describing," while there were no questions related to
reasoning sub-topic areas such as "Synthesis," "Designing Investigations," and
"Generalizing". As a result of examining the questions according to the 2018 FBDÖP field
skills, it was determined that the skills of "Analytical Thinking" and "Decision Making"
were try to measured the most; while skills such as "Communication" and "Teamwork"
were not present in the question analyses. Under the scope of the K12 Skill Framework, it
was found that the questions predominantly tested skills such as "Scientific Data-Based
Prediction Skill," "Scientific Inference Skill," and "Deductive Reasoning Skill." It was
observed that there were no questions supporting the categories such as "Scientific
Observation-Based Prediction Skill," "Operational Definition Skill," and "Scientific
Inquiry Skill". In terms of reasoning skills, it was determined that the questions
predominantly tested skills such as "Causal Reasoning" and "Relational Reasoning," while
there were few questions testing skills such as "Inductive Reasoning" and "Proportional
Reasoning". After analyzing the questions according to the clarity/readability levels using
the Sönmez Formula, it was generally found that the texts were at a "Text is
understandable" level, followed by the "Text is clear and understandable" level.
Conclusion: It was observed that LGS Science questions and course book questions did
not show a balanced distribution according to 2018 FBDÖP achievements, 2018 FBDÖP
field skills and K12 Skills Framework field skills. While there were no questions about
some skills or achievements, there were multiple questions about some. In this context, it
was seen that the questions did not adequately represent the program achievements and
skills. As a result of examining the questions within the scope of TIMSS-2019, it was
determined that the number of questions for measuring skills in the cognitive step of
reasoning was less than other field skills. In terms of readability levels, it was determined
that the questions were generally at an understandable level. In the analysis based on
reasoning skills, it was found that each skill was measured by at least one question. In the
analysis of questions according to scientific knowledge levels, it was determined that there
was generally accumulation at lower levels.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY .......................................................................................................... i
TEŞEKKÜR .................................................................................................................... iii
BİLİMSEL ETİK BEYANI ............................................................................................. v
İÇİNDEKİLER............................................................................................................... vii
KISALTMALAR DİZİNİ ............................................................................................... xi
ŞEKİLLER DİZİNİ....................................................................................................... xiii
ÇİZELGELER DİZİNİ................................................................................................... xv
ÖZET............................................................................................................................ xvii
ABSTRACT.. ................................................................................................................ xix
1. GİRİŞ............................................................................................................................ 1
1.1. Problem Durumu ....................................................................................................... 1
1.2. Araştırmanın Önemi ve Amacı.................................................................................. 7
1.3. Varsayımlar ............................................................................................................. 11
1.4. Sınırlılıklar............................................................................................................... 11
1.5. Tanımlar .................................................................................................................. 11
2. KAYNAK ÖZETLERİ............................................................................................... 13
2.1. Kuramsal Çerçeve.................................................................................................... 13
2.1.1. Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı................................................................. 13
2.1.1.1. 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının Yapısı .................................... 16
2.1.1.2. 8.Sınıf Fen Bilimleri Dersi Kazanımları ve Konu Örnekleri............................. 16
2.1.2. Ölçme ve Değerlendirme...................................................................................... 17
2.1.3. 21.Yüzyıl Becerileri.............................................................................................. 19
2.1.4. 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Alana Özgü Beceriler.................... 20
viii
2.1.4.1. Bilimsel Süreç Becerileri ...................................................................................20
2.1.4.1.1. Gözlem Yapma................................................................................................21
2.1.4.1.2. Ölçme ..............................................................................................................22
2.1.4.1.3. Sınıflama .........................................................................................................22
2.1.4.1.4. Verileri Kaydetme ...........................................................................................22
2.1.4.1.5. Hipotez Kurma ................................................................................................23
2.1.4.1.6. Verileri Kullanma ve Model Oluşturma..........................................................23
2.1.4.1.7. Değişkenleri Kontrol Etme ve Değiştirme ......................................................23
2.1.4.1.8. Deney Yapma..................................................................................................24
2.1.4.2. Yaşam Becerileri................................................................................................24
2.1.4.2.1. Analitik Düşünme ...........................................................................................24
2.1.4.2.2. Karar Verme....................................................................................................25
2.1.4.2.3. Yaratıcı Düşünme............................................................................................25
2.1.4.2.4. Girişimcilik......................................................................................................25
2.1.4.2.5. İletişim.............................................................................................................26
2.1.4.2.6. Takım Çalışması..............................................................................................26
2.1.4.3. Mühendislik ve Tasarım Becerileri....................................................................26
2.1.4.3.1. Yenilikçi(İnovatif) Düşünme ..........................................................................27
2.1.5. Akıl Yürütme Becerileri........................................................................................27
2.1.5.1. Tümevarımsal Akıl Yürütme .............................................................................29
2.1.5.2. Tümdengelimsel Akıl Yürütme..........................................................................29
2.1.5.3. Nedensel Akıl Yürütme......................................................................................30
2.1.5.4. İlişkisel Akıl Yürütme........................................................................................30
2.1.5.5. Orantısal Akıl Yürütme......................................................................................30
2.1.5.6. Değişkenlerin Kontrolü ......................................................................................31
ix
2.1.5.7. Olasılıksal Akıl Yürütme................................................................................... 31
2.1.6. TIMSS ve Fen Bilimleri Bilişsel Alanları ............................................................ 32
2.1.7. K12 Beceriler Çerçevesi Fen Bilimleri Alan Becerileri....................................... 33
2.1.8. Okunabilirlik Kavramı.......................................................................................... 34
2.1.9. Epistemolojik Olarak Kavram, Yasa, Model ve Teori ......................................... 37
2.1.10. Konu ile İlgili Çalışmalar................................................................................... 37
2.1.10.1. LGS ile İlgili Çalışmalar ................................................................................. 38
2.1.10.2. Okunabilirlik ile İlgili Çalışmalar.................................................................... 45
3. MATERYAL VE YÖNTEM...................................................................................... 49
3.1. Araştırmanın Modeli ............................................................................................... 49
3.2. Evren ve Örneklem (İncelenen Dokümanlar).......................................................... 49
3.3. Verilerin Toplanması............................................................................................... 50
3.4. Verilerin Analizi...................................................................................................... 52
3.5. Geçerlik ve Güvenirlik ............................................................................................ 60
3.6. Araştırmacının Rolü ................................................................................................ 61
4. BULGULAR .............................................................................................................. 63
4.1. Birinci Alt Probleme Yönelik Bulgular................................................................... 63
4.2. İkinci Alt Probleme Yönelik Bulgular..................................................................... 70
4.3. Üçüncü Alt Probleme Yönelik Bulgular ................................................................. 71
4.4. Dördüncü Alt Probleme Yönelik Bulgular.............................................................. 73
4.5. Beşinci Alt Probleme Yönelik Bulgular.................................................................. 75
4.6. Altıncı Alt Probleme Yönelik Bulgular................................................................... 78
4.7. Yedinci Alt Probleme Yönelik Bulgular ................................................................. 81
5. TARTIŞMA................................................................................................................ 85
5.1. Birinci Alt Probleme Ait Tartışma .......................................................................... 85
x
5.2. İkinci Alt Probleme Ait Tartışma.............................................................................86
5.3. Üçüncü Alt Probleme Ait Tartışma..........................................................................87
5.4. Dördüncü Alt Probleme Ait Tartışma ......................................................................88
5.5. Beşinci Alt Probleme Ait Tartışma ..........................................................................89
5.6. Altıncı Alt Probleme Ait Tartışma ...........................................................................90
5.7. Yedinci Alt Probleme Ait Tartışma .........................................................................91
6. SONUÇ .......................................................................................................................93
6.1. Sonuç........................................................................................................................93
6.2. Öneri.........................................................................................................................94
KAYNAKLAR................................................................................................................97
EKLER..........................................................................................................................116
Ek 1. 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nda Bulunan 8. Sınıf Ünite
Kazanımları............................................................................................................116
Ek 2. Örnek Soru Analizleri..........................................................................................123
ÖZGEÇMİŞ ..................................................................................................................14
HEMŞİRELERİN VE ÖĞRENCİ HEMŞİRELERİN FİZİKSEL TESPİT UYGULAMALARINA YÖNELİK DENEYİMLERİ: NİTEL DESENLİ ÇALIŞMA
No full textÖZET
HEMŞİRELERİN VE ÖĞRENCİ HEMŞİRELERİN FİZİKSEL TESPİT UYGULAMALARINA YÖNELİK DENEYİMLERİ: NİTEL DESENLİ ÇALIŞMA
Ertaş E, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemşirelerin ve öğrenci hemşirelerin fiziksel tespit uygulaması boyunca yaşadıkları deneyimleri ve hissettikleri duyguları belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma nitel olarak tasarlanmıştır. Araştırma grubunu Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi 4. Sınıf hemşirelik öğrencilerinden yoğun bakımda intörnlük yapan 10 öğrenci ve Aydın Devlet Hastanesi ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Anestezi Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitelerinde çalışan 10 hemşire olmak üzere toplam 20 kişi oluşturmuştur. Araştırma öncesi etik kurul izni alınmıştır. Katılımcılara çalışma açıklanarak yazılı onam alınmıştır. Verilerin toplanmasında kişisel tanıtım formu ve yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcılarla yaklaşık 30-45 dakika yüz yüze görüşme yapılmış olup görüşmeler ses kayıt uygulamasıyla kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA yazılım programıyla analiz edilmiştir.
Bulgular: Fiziksel tespit deneyimi süresinde katılımcıların yaşadıkları deneyimlerle ilgili dört tema belirlenmiştir. Bunlar; duygular, düşünceler, deneyimler ve öneriler temasıdır. Duygular teması; fiziksel tespit sırasında hissedilen duygular, fiziksel tespit uygulayan kişiye yönelik duygular olarak 2 kategoriye ayrılmıştır. Düşünceler teması üç kategori ve iki kavrama ayrılmıştır. Kategoriler; karar verme süreci faktörleri, fiziksel tespite bağlı gelişebilecek sorunlar, fiziksel tespit uygulaması sırasında olan düşüncelerdir. Kavramlar; tespit sonrası görüşlerde değişiklik, fiziksel tespit gerekli görüldüğünde kullanılmalı kavramlarıdır. Deneyimler teması ise; kişisel deneyimler ve denenen iletişim yolları olarak iki kategoriye ayrılmıştır.
Sonuç: Fiziksel tespit uygulaması sonrasında katılımcılar çoğunlukla çaresizlik, korku gibi negatif duygular hissetmişler, rahatsızlık verici deneyimler yaşamışlar ve olumsuz düşüncelere yenik düşmüşlerdir. Yine de gerekli görülmesi durumunda fiziksel tespitin kullanılması gerektiğini ancak koşulların daha iyi hale getirilebileceğini ifade etmişlerdir. Fiziksel tespite ilişkin farkındalık gelişmesi için ilgili kurumlarda eğitimler verilmelidir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ABSTRACT xii
1.GİRİŞ 1
1.1.Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 3
1.3. Araştırmanın Soruları 3
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Yoğun bakım kavramı 4
2.1.1. Yoğun bakım hastası 4
2.1.2. Yoğun bakım hemşireliği 5
2.2. Fiziksel Tespit Uygulaması 5
2.2.1. Fiziksel Tespit Uygulamasının Tarihi 6
2.2.2. Fiziksel Tespit Kullanmanın Nedenleri 7
2.2.3. Dünyada ve Türkiye’de Fiziksel Tespitin Kullanım Sıklığı 8
2.2.4.Fiziksel Tespitlerde Kullanılan Yöntemler ve Materyaller 9
2.2.5. Fiziksel Tespit Uygulamasının Komplikasyonları 10
2.2.6. Fiziksel Tespite Alternatif Yöntemler 11
2.2.7. Fiziksel Tespit Uygulamasında Hemşirenin Rolü 13
2.2.8. Fiziksel Tespit Uygulamasının Etik ve Yasal Boyutu 14
2.2.9. Fiziksel Tespit Uygulaması Altındaki Hastanın Hemşirelik Bakımı 15
3. GEREÇ VE YÖNTEM 18
3.1. Araştırmanın Tipi 18
3.2. Araştırmanın Yeri ve Özellikleri 18
3.3. Araştırmanın Zamanı 18
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 19
3.5. Araştırmaya Kabul Edilme ve Dışlanma Kriterleri 19
3.5.1. Araştırmaya Kabul Edilme Kriterleri 19
3.5.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 20
3.6. Veri Toplama Yöntemi 20
3.6.1. Kişisel Tanıtım Formu (EK 1) 20
3.6.2. Yarı Yapılandırılmış Görüşme Soruları 20
3.7. Verilerin Toplanması 22
3.8. Verilerin Değerlendirilmesi 23
3.9. Araştırmanın Sınırlılıkları ve Güçlükleri 23
3.10. Araştırmanın Etik Yönü 24
4. BULGULAR 25
4.1. Katılımcılara Ait Veriler 26
4.2.Duygular Teması 33
4.2.1.Fiziksel Tespit Sırasında Hissedilen Duygular 35
4.2.2.Fiziksel Tespit Uygulayan Kişiye Yönelik Duygular 45
4.3.Düşünceler Teması 47
4.3.1.Karar Verme Süreci Faktörleri 49
4.3.2.Fiziksel tespite bağlı gelişebilecek sorunlar 53
4.3.3.Fiziksel tespit uygulaması sırasında olan düşünceler 55
4.3.4. Fiziksel Tespit Uygulaması Öncesinde ve Uygulama Sonrasında Yapılan Görüşmeden Ortaya Çıkan Kavramlar 59
4.3.4.1. Fiziksel Tespit Gerekli Görüldüğünde Kullanılmalı 59
4.4. Deneyimler Teması 64
4.4.1. Kişisel deneyimler 64
4.4.2. Denenen İletişim Yolları 74
4.5.Öneriler Teması 78
5. TARTIŞMA 86
5.1. Duygular Teması 86
5.1.1. Fiziksel Tespit Uygulaması Sırasında Hissedilen Duygular 86
5.1.2. Fiziksel Tespit Uygulayan Kişiye Yönelik Duygular 87
5.1.3. Duygular Temasının Ön-Son Görüşme ve Hemşire-Öğrenci Hemşire Açısından Tartışılması 88
5.2. Düşünceler Teması 89
5.2.1. Karar Verme Süreci Faktörleri 89
5.2.2. Hastalarla İlgili Gözlemler 90
5.2.3. Fiziksel Tespite Bağlı Gelişebilecek Sorunlar 91
5.2.3.1. Fiziksel Tespite Bağlı Gelişebilecek Fiziksel Sorunlar 91
5.2.4. Fiziksel Tespit Uygulaması Sırasında Olan Düşünceler 92
5.2.5. Fiziksel Tespit Uygulaması Öncesinde ve Uygulama Sonrasında Yapılan Görüşmeden Ortaya Çıkan Kavramlar 93
5.2.5.1. Fiziksel Tespit Gerekli Görüldüğünde Kullanılmalı 93
5.2.5.2. Tespit Sonrası Görüşlerde Değişiklik 94
5.2.6. Düşünceler Temasının Ön-Son Görüşme ve Hemşire-Öğrenci Hemşire Açısından Tartışılması 95
5.3. Deneyimler Teması 96
5.3.1 Kişisel Deneyimler 96
5.3.2. Denenen İletişim Yolları 98
5.3.3. Deneyimler Temasının Ön-Son Görüşme ve Hemşire-Öğrenci Hemşire Açısından Tartışılması 98
5.4. Öneriler Teması 99
5.4.1. Öneriler Temasının Ön-Son Görüşme ve Hemşire-Öğrenci Hemşire Açısından Tartışılması 100
KAYNAKLAR 102
EKLER 110
Ek 1. Katılımcı bilgi formu ( öğrenci hemşireler için) 110
Ek 2. Katılımcı bilgi formu (hemşireler için) 111
Ek 3. Yarı-yapılandırılmış görüşme soruları 112
Ek 4. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu 113
Ek 5. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul İzin Yazısı 117
Ek 6.Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Simülasyon Laboratuvarı Kullanımı Talep Formu 118
Ek 7. Nitel Araştırma Yöntemlerine Giriş Eğitimi Katılım Belgesi…………………………119
BİLİMSEL ETİK BEYANI 120
ÖZ GEÇMİŞ 12
VETERİNER AŞILARDA KORUYUCU OLARAK KULLANILAN THİOMERSAL (THIMEROSAL) SEVİYELERİNİN SPEKTROFOTOMETRİK YÖNTEMLE TESPİTİ VE VALİDASYONU
No full textVETERİNER AŞILARDA KORUYUCU OLARAK KULLANILAN THİOMERSAL
(THIMEROSAL) SEVİYELERİNİN SPEKTROFOTOMETRİK YÖNTEMLE
TESPİTİ VE VALİDASYONU
Yılmaz S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veterinerlik
Farmakoloji ve Toksikolojisi Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırmada su bazlı veteriner aşılarda koruyucu madde olarak kullanılan thiomersal
miktarının; hızlı, basit, duyarlı, ekonomik ve düşük hacimlerle çalışma imkânı sağlayan,
spektrofotometrik bir yöntemle tespit edilebilmesi ve Türkiye’de veteriner sahada kullanılan
bu aşıların thiomersal miktarlarının uluslararası kabul gören seviyeye uygun olup olmadığının
belirlenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Kabul görmüş metotlardan faydalanılarak metot çalışması yapıldı.
Araştırmada kullanılan aşılar Bornova Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğü Biyolojik Ürün
Kontrol Bölümüne satış izni esaslı analizleri yapılmak üzere gelen, su bazlı, farklı hayvan
türlerine yönelik, farklı dozaj formlu ve farklı marka aşılardan temin edildi.
Bulgular: Spektrofotometrik metodun validasyonu sonucunda; LOD: 6 mg/l, LOQ: 19 mg/l,
r²: ≥0,99, geri kazanımı %88–108, 50 mg/l için tekrarlanabilirlik RSD’si %2,7, tekrar
üretilebilirlik RSD’si %4,7, ve ölçüm belirsizliği ise ± %10 olarak bulundu. Farklı 38 adet su
bazlı veteriner aşının analizlerinde 20 mg/l ile 136 mg/l arasında thiomersal değerleri tespit
edildi.
Sonuç: Düzenlenen ve validasyonu yapılan metodun seçici, doğrusal, tekrarlanabilir, tekrar
üretilebilir ve sağlam olduğu görüldü. Analizleri yapılan su bazlı veteriner aşılarının içindeki
thiomersal miktarının uluslararası kabul gören limite uygun olduğu sonucuna varıldı.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY .....................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ...............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER..........................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ..............................................................................vi
ŞEKİLLER DİZİNİ.................................................................................................................viii
RESİMLER DİZİNİ ..................................................................................................................ix
TABLOLAR DİZİNİ..................................................................................................................x
ÖZET.........................................................................................................................................xi
ABSTRACT .............................................................................................................................xii
1. GİRİŞ......................................................................................................................................1
2. GENEL BİLGİLER................................................................................................................3
2.1. Aşıların İçeriği .....................................................................................................................3
2.2. Thiomersalin Tanımı ve Tarihçesi .......................................................................................4
2.3. Kimyasal Yapısı...................................................................................................................8
2.4. Etki Mekanizması ve Toksik Etkileri ..................................................................................9
2.5. Kullanım Alanları ..............................................................................................................14
2.6. Thiomersalin Tespitinde Uygulanan Metotlar...................................................................14
2.6.1. UV-VIS Spektrofotometre Çalışma Prensibi ve Kalibrasyon Eğrisi..............................15
2.6.2. Validasyon Planı ve Parametreleri..................................................................................16
3. GEREÇ VE YÖNTEM.........................................................................................................18
3.1. Gereç..................................................................................................................................18
3.1.1. Kullanılan Cihazlar.........................................................................................................18
3.1.2. Kullanılan Kimyasallar...................................................................................................18
3.1.3. Aşı Materyali ..................................................................................................................19
iv
3.2. Yöntem ..............................................................................................................................19
3.2.1. Cihaz Koşulları...............................................................................................................19
3.2.2. Kimyasalların Hazırlanması ...........................................................................................20
3.2.3. Kalibrasyon Çözeltilerinin Hazırlanması .......................................................................21
3.2.4. Dalga Boyu Belirleme ....................................................................................................21
3.2.5. Analiz..............................................................................................................................22
3.3. Metot Validasyonu.............................................................................................................24
3.3.1. Seçicilik (Selectivity) .....................................................................................................24
3.3.2. Tespit Limiti ve Ölçüm Limiti (LOD ve LOQ)..............................................................25
3.3.3. Doğrusallık (Linearity)...................................................................................................26
3.3.4. Tekrarlanabilirlik ve Laboratuvar İçi Tekrar Üretilebilirlik (Repeatability,
Reproducibility)........................................................................................................................26
3.3.5. Hata (Bias)......................................................................................................................26
3.3.6. Geri Kazanım (Recovery)...............................................................................................27
3.3.7. Sağlamlık (Robustness)..................................................................................................27
4. BULGULAR ........................................................................................................................28
4.1. Dalga Boyu Belirleme .......................................................................................................28
4.2. Validasyon Bulguları .........................................................................................................30
4.2.1. Seçicilik (Selectivity) .....................................................................................................30
4.2.2. Tespit Limiti ve Ölçüm Limiti (LOD ve LOQ)..............................................................32
4.2.3. Doğrusallık (Linearity)...................................................................................................32
4.2.4. Tekrarlanabilirlik ve Laboratuvar İçi Tekrar Üretilebilirlik (Repeatability,
Reproducibility)........................................................................................................................33
4.2.5. Geri Kazanım (Recovery)...............................................................................................37
4.2.6. Hata (Bias)......................................................................................................................37
4.2.7. Sağlamlık (Robustness)..................................................................................................38
4.2.8. Ölçüm Belirsizliği ..........................................................................................................39
4.3. Numune Bulguları .............................................................................................................41
v
5. TARTIŞMA ..........................................................................................................................43
6. SONUÇ VE ÖNERİLER......................................................................................................47
KAYNAKLAR .........................................................................................................................48
BİLİMSEL ETİK BEYANI......................................................................................................58
ÖZ GEÇMİŞ.............................................................................................................................
SCOTTISH FOLD VE BRITISH SHORTHAIR IRKI KEDİLERDE RADYOGRAFİK GÖRÜNTÜLEME İLE SKELETON AXIALE’NİN LUMBAL, SACRAL VE CAUDAL BÖLÜMLERİNİN MORFOMETRİK ANALİZİ
Get PDFSCOTTISH FOLD VE BRITISH SHORTHAIR IRKI KEDİLERDE RADYOGRAFİK GÖRÜNTÜLEME İLE SKELETON AXIALE’NİN LUMBAL, SACRAL VE CAUDAL BÖLÜMLERİNİN MORFOMETRİK ANALİZİ
Korkmaz, B. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veterinerlik Anatomisi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu tez çalışması ile; Scottish Fold ve British Shorthair ırkı kedilerde skeleton axiale’nin pars lumbalis, pars sacralis ve pars caudalis’lerinin radyografik görüntülerinin analizi ve görüntüler üzerinden alınacak morfometrik verilerin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 16 Scottish Fold ve 16 British Shorthair olmak üzere toplam 32 kedi kullanılmıştır. Skeleton axiale’nin pars lumbalis, pars sacralis ve pars caudalis’lerini oluşturan anatomik yapıların ventro-dorsal ve latero-lateral radyografileri alınmış, bu görüntüler üzerinden karşılaştırmalı makroanatomik inceleme ve morfometrik ölçümler yapılarak, elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: British Shorthair ve Scottish Fold ırkı kedilerin röntgen görüntüleri üzerinden yapılan makroanatomik incelemede, iki kedide 8 adet bel omuru ve sakralizasyon, yetişkin dört kedide tam kaynaşmamış S2-S3, on aylık bir kedide tam kaynaşmış S3-Ca1 olgusuna rastlanmıştır. Morfometrik verilerin analizinde, tüm bel omurlarının ortalama uzunluk ve genişlik değerlerinin British Shorthair, foramen vertebrale yüksekliğinin ise Sottish Fold ırkı kedilerde daha büyük olduğu görülmüştür. Irk farkı göz ardı edilerek yapılan karşılaştırmada erkeklerde, L₇ dışındaki diğer tüm bel ve kuyruk omurları daha uzun, bel omuru ortalama genişlikleri de daha büyük bulunmuştur.
Sonuç: Her iki ırka ait bazı morfometrik veriler ve makroanatomik bulgular sunulmuştur. Bu çalışma sonucunda elde edilen verilerin, sağlıklı kediler yetiştirilmesi ve vertebraların stabilizasyonu için güvenli implantasyon koridorlarının tanımlanmasına yönelik araştırmalara katkı sağlaması beklenmektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Kedi (Felis Domesticus) Skeleton Axiale Anatomisi 3
2.1.1. Columna Vertebralis Anatomisi 3
2.1.2. Omurların Anatomik Oluşumları 4
2.1.2.1. Corpus Vertebrae 4
2.1.2.2. Arcus Vertebrae 5
2.1.2.3. Processus Vertebrae 5
2.1.2.4. Incisurae Vertebrae ve Foramina Vertebrae 6
2.1.3. Discus intervertebralis 8
2.1.4. Kedi Columna Vertebralis’inin Komparatif İncelemesi 9
2.1.4.1. Vertebrae Lumbales 10
2.1.4.2. Vertebrae Sacrales (Os Sacrum) 12
2.1.4.3. Vertebrae Caudales 14
2.2. British Shorthair Kedi Irkı 15
2.3. Scottish Fold Kedi Irkı 16
2.4. X-Ray Görüntüleme 19
2.4.1. X-ray LL Görüntüleme Standardizasyonu 21
2.4.2. X-ray VD Görüntüleme Standardizasyonu 22
2.5. X-ray Görüntüleme ile Skeleton Axiale’de Görüntülenen Vertebra Bölgesi Deformasyonları 23
3. GEREÇ VE YÖNTEM 31
3.1. Gereç 31
3.1.1. Hayvan Materyali 31
3.1.2. Radyografi 31
3.2. Yöntem 32
3.2.1 Röntgen Çekimleri 32
3.2.2. Ölçümler 34
3.2.2.1. Morfometrik Ölçüm Bölgeleri 35
4. BULGULAR 38
4.1. Anamnez ve Fiziksel Muayene Analizi 38
4.2. Röntgen Görüntüleri Üzerinden Vertebra Bölgesi Deformasyonlarının Analizi 38
4.3. Morfometrik Analizler 44
4.3.1. Irklar Arası Karşılaştırma Analizleri 46
4.3.2 Cinsiyetler Arası Karşılaştırma Analizleri 52
5. TARTIŞMA 58
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 65
KAYNAKLAR 67
EKLER 80
EK-1 Etik Kurul Onayı- HADYEK 80
EK-2 Gönüllü Onam Formu-HADYEK 81
BİLİMSEL ETİK BEYANI 85
ÖZ GEÇMİŞ 8
Kedilerde Baş ve Boyun Bölgesinin Bilgisayarlı Tomografik Muayenesi
Get PDFAmaç: Kedilerin baş ve boyun bölgesine ilişkin anatomik yapılarının bilgisayarlı tomografik görüntülerine ilgili bilgi, ulusal ve uluslararası kaynaklarda yok sayılabilecek kadar azdır. Konu ile ilgili temel alınan kitaplarda da kedilere dair bilginin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Tanısal görüntülemenin temeli, normal anatomik yapıların görüntülerinin bilinmesidir. Bu nedenle bu çalışmada, kedilerde baş ve boyun bölgesinin bilgisayarlı tomografik anatomisinin detaylı olarak ortaya konması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın hayvan materyalini farklı şikayetler ile getirilen, ancak baş ve boyun bölgesine ilişkin herhangi bir sağlık problemi olmayan 10 adet kedi oluşturmuştur. Kediler melez ırk, 1 ila 5 yaş arasında, vücut ağırlıkları 4,22±0,96 kg’dır. Kedilerin baş ve boyun bölgesinin kontrastsız ve kontrastlı sagittal, transversal ve dorsal kesitlerdeki bilgisayarlı tomografi görüntülerinde, anatomik yapıların yerleşimleri belirtilmiş, boyutsal ölçümleri yapılmış ve bazı indeksler hesaplanmıştır. Kafatasının, nazal septumun, temporomandibular eklemin, horizontal kulak kanalı ve bulla tympanica’nın, bulbus oculi’nin, tiroid bezinin, trachea’nın, hipofiz bezinin ve servikal vertebraların ölçümleri yapılmıştır. İncelenen yapıların atenüasyon değerleri, kontrastsız ve kontrastlı görüntülerde ROI aracı ile ölçülmüş ve ölçümler arası istatistiksel anlamda farklılık olup olmadığı Wilcoxon Sıralı İşaret Testi aracılığıyla belirlenmiştir. SPSS paket programı ile ölçümlerin %95 güven aralıkları, ortalama, ortanca (medyan) ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen değerlerin birbiri ile korelasyonu ve tekrarlı ölçümlerin anlamlı farklılıkları analiz edilmiştir.
Bulgular: Kraniometrik ölçümlerin ortanca değerleri, kranial uzunluk 66,75±4,03 mm, kafatası uzunluğu 85,60±5,44 mm, nazal kemik mesafesi 28,25±2,42 mm, viscerokranial
uzunluk 18,80±2,31 mm, nörokraniumun yüksekliği 31,55±1,40 mm, nörokranimunun uzunluğu 60,65±2,97 mm, sagittal yay 73,60±5,45 mm, maksimum zigomatik genişlik değerleri 61,75±3,89 mm, nörokraniumun maksimum genişliği 41,05±1,50 mm ve biauricular yay 78,70±3,98 mm olarak bulunmuştur. Kraniometrik ölçümler ile hesaplanan kranial indeks 48,37±2,88, kafatası indeksi 71,34±3,90, fasiyal indeks 312,83±33,91, nörokranium indeksi 52,87±2,52 ve nörokranium ve kafatası indeksi 70,91±1,78 olarak bulunmuştur. Nazal septum deviasyon açısının ortanca değeri 1,65±6,93º ve mesafesinin 0,15±0,52 mm olduğu saptanmıştır. Temporomandibular eklemin aralığı üç farklı kesit üzerinde ölçülmüş ve aralarında anlamlı (p=0,200) farklılık olmadığı gözlenmiştir, değeri 0,60±0,11 mm’dir. Horizontal kulak kanalının (Hkk) yüksekliği transversal ve sagittal kesitlerde ölçülmüş ve anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür (p=0,343). Hkk yüksekliği 4,80±0,30 mm, bulla tympanica’nın alanı 81,67±21,02 mm², bulla tympanica’nın kemik kalınlığı 0,90±0,03 mm bulunmuştur. Göz boşluklarının ve lensin AP ve ML mesafe ölçümleri gerçekleştirilmiş. Ön kamaranın, lensin, vitröz kamaranın, gözün AP mesafesini sırasıyla 5,05±0,29 mm, 7,70±0,63 mm, 8,20±0,36 mm, 20,95±0,81 mm olarak bulunmuştur. Lens ve gözün ML ölçümleri sagittal ve dorsal kesitlerde yapılmıştır. Lensin ML mesafesi sagittal kesitte 12,05±1,13 mm ve dorsal kesitte 11,70±0,83 mm’dir ve aralarında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir (p=0,058). Gözün ML mesafesinin sagittal kesitte 21,05±0,95 mm ve dorsal kesitte 21,05±1,11 mm olduğu görülmüş ve aralarında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir (p=0,480). Oblik sagittal kesitte optik sinirin çapı 2,40±0,39 mm’dir. Göz hacmi, tiroid hacmi ve hipofiz hacmi hesaplanmıştır ve sırasıyla 5078,26±495,63 mm³, 72,18±42,93 mm³, 16,03±5,38 mm³ bulunmuştur. Hipofiz bezi beyin oranı 0,33±0,06 bulunmuştur. Beyin dokusunun, glandula mandibularis’in, temporomandibular eklemin, optik sinirin, tiroid ve hipofiz bezinin, vertebral kanalın atenüasyon değerlerinin kontrastlı görüntülerde anlamlı olarak arttığı görülmüştür (p<0,05).
Sonuç: Bu tez çalışmasında kedilerde baş ve boyun bölgesinin tomografik anatomisine ilgili önemli veriler elde edilmiştir ki bulguların bir bölümü kedilerde ilk kez bu çalışma ile ortaya konmuştur. Dolayısıyla bu çalışmanın literatüre büyük katkı sağlayacağı, kedi hekimliği ile uğraşan veteriner hekimler için önemli bir kılavuz olacağı ve yeni çalışmalara da rehberlik edeceği kanaatindeyiz.KABUL VE ONAY .................................................................................................................. i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................ ii
İÇİNDEKİLER ....................................................................................................................... iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ............................................................................ v
RESİMLER DİZİNİ ............................................................................................................... ix
TABLOLAR DİZİNİ ............................................................................................................. xv
ÖZET .................................................................................................................................. xvii
ABSTRACT ......................................................................................................................... xix
1. GİRİŞ ................................................................................................................................... 1
2. GENEL BİLGİLER ............................................................................................................. 2
2.1. Bilgisayarlı Tomografinin Tarihçesi ve Dönüm Noktaları ............................................... 2
2.2. Bilgisayarlı Tomografinin Temel Prensibi ........................................................................ 5
2.3. Bilgisayarlı Tomografide Verilerin Toplanması ve Görüntü Oluşumu ............................. 6
2.4. Kedilerin Baş ve Boyun Bölgesi için Bilgisayarlı Tomografinin Önemi ......................... 7
2.5. Kedilerde Baş ve Boyun Bölgesindeki Organların Anatomisi ve Bilgisayarlı Tomografinin Kullanımı ............................................................................................... 11
2.5.1. Kafatası ........................................................................................................................ 11
2.5.2. Nazal Kavite ve Paranazal Sinuslar (Cavum nasi-Sinus paranasales) ........................ 18
2.5.3. Oral Kavite (Cavum oris) ve Tükürük Bezleri (Glandulae salivariae) ........................ 20
2.5.4. Temporomandibular Eklem ......................................................................................... 22
2.5.5. Denge ve İşitme Organı - Kulak (Organum vestibulocochleare-Auris) ...................... 23
2.5.6. Göz ve Optik Sinir ....................................................................................................... 25
2.5.7. Tiroid Bezi ................................................................................................................... 25
2.5.8. Beyin ve Hipofiz Bezi ................................................................................................. 26
2.5.9. Servikal Vertebralar (Vertebrae cervicales) ................................................................. 28
3. GEREÇ VE YÖNTEM ...................................................................................................... 30
3.1. Gereç ............................................................................................................................... 30
3.1.1. Çalışmanın Hayvan Materyali ..................................................................................... 30
3.1.2. Cihazlar ........................................................................................................................ 30
3.2. Yöntem ........................................................................................................................... 31
3.2.1. Bilgisayarlı Tomografi Görüntülerinin Elde Edilmesi ................................................ 31
3.2.2. Kedilerin Baş ve Boyun Bölgesinin BT Görüntülerinin İncelenmesi ......................... 34
3.2.3. İstatistiksel Değerlendirme .......................................................................................... 51
4. BULGULAR ..................................................................................................................... 53
5. TARTIŞMA ....................................................................................................................... 93
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ................................................................................................. 103
KAYNAKLAR .................................................................................................................... 105
BİLİMSEL ETİK BEYANI ................................................................................................. 114
ÖZ GEÇMİŞ ........................................................................................................................ 11
İndometazin ile mide ülseri oluşturulan ratlarda ayva yaprağı (Cydonia vulgaris) ekstresinin koruyucu etkilerinin araştırılması
Get PDFİNDOMETAZİN İLE MİDE ÜLSERİ OLUŞTURULAN RATLARDA AYVA YAPRAĞI
(Cydonia vulgaris) EKSTRESİNİN KORUYUCU ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tozoğlı F. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veterinerlik
Biyokimyası Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışmada deneysel olarak mide ülseri oluşturulan ratlarda ayva yaprağı (Cydonia
vulgaris) ekstresinin koruyucu etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 49 erkek Spraque Dawley rat kullanılmıştır. Öncelikle ayva
yaprakları (Cyndonia vulgaris) uygun şartlarda toplanıp sıvı azotla parçalanarak etanolde
çözülmüştür. Ekstraksiyon işleminden sonra, ekstrenin içerik tayini FT-IR ve GC-MS
analizleriyle yapılmıştır. Deney için her biri 7 rattan oluşan 7 grup oluşturulmuştur. Gruplar;
kontrol grubu, indometazin grubu (25mg/kg), lansoprazol (30mg/kg)+indometazin (25mg/kg)
grubu, sadece 500 mg ayva yaprağı ekstresi grubu, indometazin (25mg/kg) ile ayva yaprağı
ekstresinin üç farklı dozunu (100, 250 ve 500 mg) alan gruplar olarak oluşturulmuştur. Tüm
maddeler belirtilen doz ve miktarlarda oral olarak verildikten 15 dakika sonra kontrol ve 500
mg ayva yaprağı alan grup hariç tüm ratlara indometazin uygulanmıştır. İndometazin’ in
verilmesinden 6 saat sonra ratlar, anestezi altında kalplerinden 5 ml kan alınarak ötenazi
edilmiş ve mideleri çıkarılmıştır. Dokular histopatolojik olarak hematoksilen eozin ile
boyanarak değerlendirilmiş, biyokimyasal olarak ise interlökin 1 beta (IL-1β), ve tümör nekroz
faktör-alfa (TNF-α), düzeyleri ticari kit kullanılarak ELİSA yöntemiyle, malondialdehit
(MDA), süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (KAT) glutatyon (GSH), miyeloperoksidaz (MPO)
ve glutatyon peroksidaz (GPx) düzeyleri spektrofotometrik yöntemle belirlenmiştir.
Bulgular: Kontrol ve 500 mg ayva yaprağı grubunda midede herhangi bir harabiyet
gözlenmezken indometazin uygulanan ratların midelerinde % 5,56 harabiyet tespit edildi.
İndometazin ile birlikte Cydonia vulgaris (100mg/kg-250mg/kg-500mg/kg) uygulanan ratların
midesindeki yüzde harabiyet ise sırasıyla %2,07 %1,58 ve %0,1 olarak tespit edildi.
İndometazin uygulaması, IL-1β, TNF α, MDA ve MPO düzeylerini artırırken, SOD, GSH ve
GPx düzeylerini anlamlı derecede düşürdü. Öte yandan, indometazin ile birlikte Cydonia
xv
vulgaris verilen ratların SOD, KAT, GSH ve GPx düzeylerinin kontrole göre arttığı, IL-1β,
TNF-α, MDA ve MPO düzeylerinin ise azaldığı görüldü. Bütün parametreler birlikte
değerlendirildiğinde 250 ve 500mg/kg dozların koruyucu etkili olduğu en etkili dozun 500
mg/kg Cydonia vulgaris olduğu belirlendi. Sadece 500 mg ayva yaprağı uygulanan grubun
mide dokularında herhnagi bir toksik etki görülmedi.
Sonuç: Bulgularımız, Cydonia vulgaris’in, indometazinin neden olduğu gastrik ülser ve
oksidatif strese karşı koruyucu etkili olduğunu göstermektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ................................................................................................................................. i
TEŞEKKÜR............................................................................................................................................ ii
İÇİNDEKİLER ...................................................................................................................................... iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ......................................................................................... viii
ŞEKİLLER DİZİNİ................................................................................................................................ xi
RESİMLER DİZİNİ.............................................................................................................................. xii
TABLOLAR DİZİNİ ........................................................................................................................... xiii
ÖZET.................................................................................................................................................... xiv
ABSTRACT......................................................................................................................................... xvi
1. GİRİŞ .................................................................................................................................................. 1
2. GENEL BİLGİLER ............................................................................................................................ 3
2.1. Mide Anatomisi ...................................................................................................................3
2.2. Midenin Yapısı ....................................................................................................................3
2.3. Midenin Fonksiyonları ........................................................................................................4
2.4. Midenin Fizyolojisi .............................................................................................................5
2.4.1. Mide Salgısı ve Fonksiyonları..........................................................................................5
2.4.2. Mide Sekresyonunun Kontrolü.........................................................................................6
2.5. Ülser ....................................................................................................................................7
2.5.1. Ülserin Epidemiyolojisi....................................................................................................8
2.5.2. Midenin Ülsere Karşı Korunma ve İşleyişi ......................................................................9
2.5.3. Ülserin Risk Faktörleri ...................................................................................................10
2.5.4. Nonsteroid Antiinflamatuar İlaçların (NSAİİ) İndüklediği Ülser..................................11
2.6. İndometazin (İND) ............................................................................................................12
2.7. İndometazin (İND) ve Ülser İlişkisi ..................................................................................14
v
2.8. İnflamasyon ve Ülser İlişkisi.............................................................................................15
2.9. Oksidatif Stres ve Ülser İlişkisi.........................................................................................15
2.10. Reaktif Oksijen Türleri (ROT) ........................................................................................16
2.10.1. Hidroksil Radikali (OH·)..............................................................................................16
2.10.2. Hidrojen Peroksit (H2O2)..............................................................................................17
2.10.3. Singlet Oksijen ( 1O2)...................................................................................................18
2.10.4. Süperoksit Radikali (O2
∙ -
) ............................................................................................18
2.11. Antioksidan Koruma Mekanizmaları ..............................................................................18
2.12. Enzimatik Antioksidan Yapılar .......................................................................................19
2.12.1. Süperoksit Dismutaz (SOD).........................................................................................19
2.12.2. Katalaz enzimi (KAT) ..................................................................................................20
2.12.3. Glutatyon Peroksidaz (GPx).........................................................................................20
2.13. Enzimatik Olmayan Antioksidanlar ................................................................................21
2.13.1. Glutatyon (GSH) ..........................................................................................................21
2.13.2. Enzimatik Olmayan Diğer Antioksidanlar ...................................................................22
2.14. Ülseri Baskılayan Ajanlar................................................................................................22
2.14.1. Proton Pompa İnhibitörleri (PPİ)..................................................................................22
2.14.2. Ayva Yaprağı (Cyndonia vulgaris) ve Meyvesi (Cyndonia ablonga) .........................23
3. GEREÇ VE YÖNTEM ..................................................................................................................... 28
3.1. Gereç..................................................................................................................................28
3.1.1. Ayva Yapraklarının (C.vulgaris) Toplanması ve Hazırlanması....................................28
3.1.2. Deney Hayvanları ve Bakım Koşulları...........................................................................29
3.1.3. Kullanılan Cihazlar ve Ekipman ....................................................................................30
3.1.4. Kullanılan Kimyasallar...................................................................................................32
3.2. Yöntem ..............................................................................................................................33
3.2.1. Ayva Yapraklarının (C. vulgaris) Ekstraksiyonu ve İçerik Analizi ..............................33
vi
3.2.2. İndometazin (İND) ile Ülser Modeli Oluşturulması.......................................................37
3.2.3. Deney Hayvanlarının Midelerinin Alınması, Makroskobik ve Mikroskobik Olarak
İncelenmesi...............................................................................................................................37
3.2.4. Doku Örneklerinin Homojenizasyonu............................................................................38
3.2.5. Biyokimyasal Analizler..................................................................................................38
3.2.6. Histopatolojik Analizler .................................................................................................51
3.2.7. İstatistiksel Analiz ..........................................................................................................52
4. BULGULAR..................................................................................................................................... 53
4.1. Ayva Yaprağı (Cyndonia vulgaris) Ekstresinin Kimyasal İçerik Bulguları......................53
4.1.1. Ayva Yaprağı (Cyndonia vulgaris) Ekstresinin GC-MS Analizi...................................53
4.1.2. Ayva Yaprağı (Cyndonia vulgaris) Ekstresinin FT-IR Analizi......................................55
4.2. Makroskobik Bulgular.......................................................................................................57
4.3. Biyokimyasal Bulgular......................................................................................................60
4.3.1. Mide Dokusu IL- 1β Düzeyleri ......................................................................................60
4.3.2. Mide Dokusu TNF-α Düzeyleri......................................................................................62
4.3.3. Mide Dokusu MDA Düzeyleri .......................................................................................63
4.3.4. Mide Dokusu SOD Düzeyleri.........................................................................................64
4.3.5. Mide Dokusu KAT Düzeyleri ........................................................................................65
4.3.6. Mide Dokusu GSH Düzeyleri.........................................................................................66
4.3.7. Mide Dokusu MPO Düzeyleri........................................................................................67
4.3.8. Mide Dokusu GPx Düzeyleri .........................................................................................68
4.4. Histopatolojik Bulgular .....................................................................................................69
5. TARTIŞMA ...................................................................................................................................... 73
6. SONUÇ VE ÖNERİLER.................................................................................................................. 79
KAYNAKLAR ..................................................................................................................................... 80
EKLER.................................................................................................................................................. 97
Ek 1 (ADÜ-HADYEK) ............................................................................................................97
vii
BİLİMSEL ETİK BEYANI .................................................................................................................. 9
Ehrlichiosisli Köpeklerde Mikroalbuminüri İle Hematolojik Parametreleri Arasındaki İlişkinin Araştırılması
Get PDFEhrlichiosisli Köpeklerde Mikroalbuminüri İle Hematolojik Parametreleri Arasındaki İlişkinin
Araştırılması
Amaç: Bu araştırmanın amacı vektör kaynaklı hastalıklardan ehrlichiosisli doğal enfekte
köpeklerde hematolojik parametreler ile mikroalbuminüri (MAÜ) arasında, bir ilişkinin olup
olmadığının ortaya konulmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın hayvan materyalini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğine getirilen sahipli, farklı ırk, yaş
ve cinsiyetten 40 adet köpek oluşturdu. Fakültemiz kliniklerine farklı şikayetlerle getirilen ve
hızlı test kistleri ile E. canis ile mono enfekte olduğu bildirilen 30 hasta köpek çalışmaya
alındı. Sağlıklı gruba ise herhangi bir sağlık problemi olmayan, fiziksel ve laboratuvar
bulgularında anormallik saptanmayan ve hastanemize aşı ya da genel sağlık taraması amacıyla
getirilen 10 köpek dahil edildi. Tüm köpeklerde tam kan analizleri ile idrarda mikroalbumin
düzeyleri belirlendi.
Bulgular: Çalışma kapsamına alınan hayvanlarda mikroalbümin seviyelerinin hasta ve
sağlıklı kontrol grubunda sırası ile 150 ± 0 ve 18 ± 6,96 (mg/dL) seviyelerinde olduğu ve
enfekte grupta bulunan hayvanların mikroalbuminüri seviyelerinin sağlıklı hayvanlara göre
istatistiksel açıdan anlamlı (p=0,000) derecede yüksek olduğu belirlendi. Çalışma
kapsamında değerlendirdiğimiz sağlıklı köpeklere göre Ehrlishiosis ile mono enfekte
köpeklerin NUE sayılarındaki değişimlerin anlamlı derecede yüksek olduğu buna karşın
LYM sayılarında ise sağlıklı köpeklerde enfekte köpeklere kıyasla anlamlı bir artışın
bulunduğu belilendi. Anemi ve anemi ile ilişkili hematolojik parametrelerin
değerlendirilmesinde ise RBC, HGB ve HCT düzeylerinin sağlıklı kontrol grubundaki
köpeklere kıyasla değişen düzeylerde anlamlı derecede düşük olduğu, bununla birlikte
MCHC ve PLT konsantrasyonlarında da enfekte köpeklerin sağlıklı kontrol gurubuna kıyasla
anlamlı derecede düşük seyrettiği belirlendi.
Sonuç: Kanin monositik ehrlichiosis'li hayvanlarda hastalığın akut döneminde yüksek
mikroalbumin seviyeleri tespit edilmiştir, bu durum erken evrede glomerulonefrite işaret
etmekte ve tedavi planlamasında dikkate alınmalıdır. Ancak, eş zamanlı PCR analizi
xii
yapılamaması, araştırmanın kısıtlılığıdırİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY……………………………………………………………. i
TEŞEKKÜR………………………………………………………………….... ii
İÇİNDEKİLER………………………………………………………………… iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ…………………………………… v
ŞEKİLLER DİZİNİ……………………………………………………………. viii
RESİMLER DİZİNİ…………………………………………………………… ix
TABLOLAR DİZİNİ…………………………………………………………... x
ÖZET………………………………………………………………………....... xi
ABSTRACT…………………………………………………………………… xiii
1. GİRİŞ……………………………………………………………………….. 1
2. GENEL BİLGİLER………………………………………………………… 2
2.1. Ehrlichiosis……………………………………………………………….. 2
2.1.1.Etiyoloji …………………………………………………………………. 3
2.1.2. Gen Tiplendirmesi ……………………………………………………… 5
2.1.3. Epidomiyoloji…………………………………………………………… 7
2.1.4. Patogenez ……………………………………………………………..... 11
2.1.5. Klinik Bulguları…………………………………………………………. 13
2.1.6. Laboratuvar Bulguları…………………………………………………… 15
2.1.7. Tanı……………………………………………………………………… 18
2.2. Mikroalbuminüri…………………………………………………………... 20
2.2.1. Proteinürinin Patofizyolojisi…………………………………………….. 21
2.2.2. Proteinüri Sınıflandırması……………………………………………….. 22
2.2.3. Proteinüri Testi………………………………………………………….. 26
3. GEREÇ VE YÖNTEM……………………………………………………… 28
3.1. Hayvan Materyali………………………………………………………..... 28
3.2. Klinik Muayene Protokolü………………………………………………... 28
3.3. Örneklerinin Toplanması ve Laboratuvar Analizleri……………………... 29
3.3.1. Mikroalbuminüri Testi …………………………………………………. 29
3.4. İstatistiksel Analiz ……………………………………………………….. 29
4. BULGULAR ……………………………………………………………….. 31
iv
4.1. Klinik Bulgular …………………………………………………………… 31
4.1.1. Demografik Bulgular …………………………………………………… 31
4.1.2. Olgulara Ait Klinik Bulgular……………………………………….…. 32
4.1.3. Olgulara Ait Labaratuvar Bulguları…………………………………….. 34
5. TARTIŞMA ………………………………………………………………... 36
6. SONUÇ VE ÖNERİLER…………………………………………………… 42
KAYNAKLAR………………………………………………………………………... 43
EKLER………………………………………………………………………………… 58
Ek 1: ADÜ-HADYEK raporu ……………………………………………………… 58
BİLİMSEL ETİK BEYANI…………………………………………………………. 5