5025 research outputs found
Sort by
Trichomonas vaginalis sialidaz geninin Escherichia coli’de klonlanıp biyolojik aktivitesinin araştırılması
ÖZET
Trichomonas vaginalis SİALİDAZ GENİNİN E.coli’DE KLONLANIP BİYOLOJİK AKTİVİTESİNİN ARAŞTIRILMASI
Başbülbül G. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Parazitoloji Programı Doktora Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırma bir protozoon parazit olan T.vaginalis’in siyalidaz enzimini kodlayan geni klonlamak ve rekombinant organizmadan elde edilen ham ve saflaştırılmış siyalidaz enziminin biyolojik aktivitesini araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada ADÜ Tıbbi Parazitoloji Anabilim Dalı’ndan temin edilen T. vaginalis parazitinin DNA’sı kullanılmıştır. PCR ile çoğaltılan siyalidaz geni, resktriksiyon ve ligasyon aşamalarından sonra, pET30a plazmidi üzerinde kimyasal transformasyon ile E.coli bakterisine aktarılmış ve üretilen siyalidaz proteini saflaştırılmıştır. Siyalidaz aktivitesi ham ve saflaştırılmış örneklerde, Nöraminidaz deney kiti ile araştırılmıştır.
Bulgular: PCR ile çoğaltılan siyalidaz geninin büyüklüğü yaklaşık 1050 bp’dir. Sekans analizi sonucu amplikonun T. vaginalis G3 suşuna ait siyalidaz enzim geni ile % 99.69 oranında identiktir. pUC19 ve Pet30 plazmidleriyle yapılan transformasyon sonucu Sia32 olarak adlandırılan klon seçilmiş ve üretilen rekombinant proteinin molekül ağırlığı 44.5 kDa olarak hesaplanmıştır. Saflaştırma için yapılan optimizasyon denemelerinde en iyi metodun imidazolsüz başlangıç ve 25-200 mM lık imidazol elüsyon adımlarını içeren yöntem olduğu gösterilmiştir. Ham ve saflaştırılmış siyalidaz içeren örneklerde nöraminidaz deney kiti ile enzimin biyolojik aktivitesi doğrulanmış ve saf örneklerde enzim aktivitesinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada T. vaginalis parazitine ait siyalidaz geni klonlanarak saflaştırılmış ve biyokimyasal aktivitesi ticari deneme kiti ile doğrulanmıştır. Böylece, laboratuvarımızda rekombinant siyalidaz üreten E.coli BL21 suşu oluşturulmuştur. Rekombinant suş, siyalidaz enziminin diğer biyolojik özelliklerinin çalışılması ve siyalidaz inhibitörü geliştirmek için kaynak olacaktır.
ÖZET
Trichomonas vaginalis SİALİDAZ GENİNİN E.coli’DE KLONLANIP BİYOLOJİK AKTİVİTESİNİN ARAŞTIRILMASI
Başbülbül G. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Parazitoloji Programı Doktora Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırma bir protozoon parazit olan T.vaginalis’in siyalidaz enzimini kodlayan geni klonlamak ve rekombinant organizmadan elde edilen ham ve saflaştırılmış siyalidaz enziminin biyolojik aktivitesini araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada ADÜ Tıbbi Parazitoloji Anabilim Dalı’ndan temin edilen T. vaginalis parazitinin DNA’sı kullanılmıştır. PCR ile çoğaltılan siyalidaz geni, resktriksiyon ve ligasyon aşamalarından sonra, pET30a plazmidi üzerinde kimyasal transformasyon ile E.coli bakterisine aktarılmış ve üretilen siyalidaz proteini saflaştırılmıştır. Siyalidaz aktivitesi ham ve saflaştırılmış örneklerde, Nöraminidaz deney kiti ile araştırılmıştır.
Bulgular: PCR ile çoğaltılan siyalidaz geninin büyüklüğü yaklaşık 1050 bp’dir. Sekans analizi sonucu amplikonun T. vaginalis G3 suşuna ait siyalidaz enzim geni ile % 99.69 oranında identiktir. pUC19 ve Pet30 plazmidleriyle yapılan transformasyon sonucu Sia32 olarak adlandırılan klon seçilmiş ve üretilen rekombinant proteinin molekül ağırlığı 44.5 kDa olarak hesaplanmıştır. Saflaştırma için yapılan optimizasyon denemelerinde en iyi metodun imidazolsüz başlangıç ve 25-200 mM lık imidazol elüsyon adımlarını içeren yöntem olduğu gösterilmiştir. Ham ve saflaştırılmış siyalidaz içeren örneklerde nöraminidaz deney kiti ile enzimin biyolojik aktivitesi doğrulanmış ve saf örneklerde enzim aktivitesinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada T. vaginalis parazitine ait siyalidaz geni klonlanarak saflaştırılmış ve biyokimyasal aktivitesi ticari deneme kiti ile doğrulanmıştır. Böylece, laboratuvarımızda rekombinant siyalidaz üreten E.coli BL21 suşu oluşturulmuştur. Rekombinant suş, siyalidaz enziminin diğer biyolojik özelliklerinin çalışılması ve siyalidaz inhibitörü geliştirmek için kaynak olacaktır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY …………...……………………..………………….………… i
TEŞEKKÜR …………………………………………………………….………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…….….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….. v
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….………………………...……………….……… vi
RESİMLER DİZİNİ ….………….………………………...……………………… vii
TABLOLAR DİZİNİ ….………….………………………...…………………….. viii
ÖZET ……………………………………………………………………………… ix
ABSTRACT ……………………………………………………………….………. x
1. GİRİŞ …………………….………………….………………………….…….….. 1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..………………………………....…… 3
2.1. Trichomonas vaginalis ve Trikomoniyazis.….…… …………………………... 3
2.2. T. vaginalis’in Morfolojisi ve Özellikleri ………….……………...……….…… 4
2.3. Mukus, musinler ve siyalidazlar ................……….....…………………….……. 5
3. GEREÇ VE YÖNTEM ………………….……………………………….............. 5
3.1. GEREÇ …………...………………………………………………..…………... 10
3.1.1. Cihazlar……….. …………………………..………………..…..….………… 17
3.1.2.Kullanılan Kimyasal Maddeler …………………………….…………............. 19
3.1.3. T. vaginalis izolatı…………………………………………………………….. 20
3.1.4. Klonlama Vektörleri ve Kompetan Hücreler ……….………………………… 20
3.1.5. Besiyerleri ve Çözeltiler …...…………...……………..…………...…………. 20
3.2. YÖNTEM …………………………………………...….……………………... 21
3.2.1.T. vaginalis siyalidaz genine spesifik primer tasarımı ……….……………… 25
3.2.2. Siyalidaz Geninin PCR ile Çoğaltılması ve Elektroforez ……...……….….... 26
3.2.3. Siyalidaz Geninin Puc19 Plazmidine Klonlanması ……………….………... 26
3.2.3.1. Restriksiyon ...……………………………………………….….………… 28
3.2.3.2. Presipitasyon ………………………...…………………………………… 29
3.2.3.3. Ligasyon ………………………………………………….…….………… 29
3.2.3.4. Kimyasal Transformasyon İçin Kompetan Hücre Hazırlığı……………… 37
3.2.3.5. Siyalidaz Genine Ait Amplikonun Kimyasal Transformasyon İle Klonlanması………………………………………………………………………….. 43
3.2.4. M13 Primerleri İle Koloni PCR Yapılması …………………………….…… 45
3.2.5. Siyalidaz Geninin pet30’A Aktarımı ve Kimyasal Transformasyonu …….. 52
.3.2.6. Rekombinant Siyalidaz Enziminin Biyokimyasal Aktivite Tayini…….…… 53
3.2.6.1. Stok Çözeltilerin Hazırlanması …………..…… …...………… …….… 54
3.2.6.2. Siyalidaz Aktivite Denemeleri…………………………………………….. 55
3.2.7. Rekombinant Siyalidaz Enziminin Saflaştırılması …………………………..
4. BULGULAR…………………………………………………………………...
4.1. Siyalidaz Geninin PCR Sonucu…………...…...…………………………….. 56
57
58
4.2. Siyalidaz Geninin pUC19 ile Klonlanması ve M13 PCR …………………... 59
4.3. pET30’a Aktarım ve Kimyasal Transformasyon …………………………….. 60
4.4. DNA Dizi Analizi ve Karşılaştırma Sonucu
4.5. Rekombinant Siyalidazın Saflaştırma Sonuçları ……………………………. 61
4.6. Rekombinant Siyalidazın Biyokimyasal Aktivitesi ………………………… 62
5. TARTIŞMA …………………………………………………………………... 63
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………………………………... 64
KAYNAKLAR …………………………………………………………………… 65
ÖZGEÇMİŞ ……………………………………………………………………... 6
KANATLI ETLERİNDE SALMONELLA TYPHIMURIUM VE SALMONELLA ENTERIDITIS VARLIĞI VE ANTİBİYOTİK DİRENÇLİLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI
Amaç: Kanatlı etleri yüksek besin değerlerinden dolayı mikroorganizmaların gelişmesi açısından uygun ortamı oluşturmaktadır. Gerek kanatlı hayvanın yetiştirildiği işletmelerde gerekse kesim, işleme, paketleme, muhafaza ve dağıtım gibi basamaklarda, uygun olmayan koşullarda işlem gördüğünde kanatlı eti Salmonella spp. gibi patojen bakterilerle kontamine olabilmekte ve halk sağlığı açısından tüketimi riskli bir hale gelebilmektedir. Gıda kaynaklı hastalıklara neden olan patojenler arasında yer alan Salmonella; insan sağlığı açısından son derece önemli enfeksiyonlara neden olmaktadır. Kontamine olmuş kümes hayvanlarının, özellikle tavuk etlerinin işlenmesi ya da tüketilmesi Salmonella’nın insanlara geçişini sağlamaktadır. Gıda kaynaklı Salmonella enfeksiyonlarında kanatlı eti ve kanatlı et ürünleri ilk sırada yer almaktadır. Bu ürünlerin tüketilmesi sonucu oluşan enfeksiyonlardan kaynaklı gelişen rahatsızlıklar, klinik maliyet, ölüm vakaları hem sağlık açısından hem de sosyoekonomik açıdan sorun teşkil etmektedir. Salmonella spp. kontaminasyonlarında enfektif predominant alttürler arasında Salmonella Enteritidis ve Salmonella Typhimurium bulunmaktadır. Yukarıda belirtilen tüm bu nedenlerden dolayı bu çalışmada Salmonella Enteritidis ve Salmonella Typhimurium’un varlığının ve antibiyotik dirençliliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında Aydın piyasasında market-pazar-şarküterilerden paketlenmiş-paketlenmemiş olarak satışa sunulan 53 kanat, 53 derisiz göğüs ve 54 but olmak üzere toplam 160 adet çiğ kanatlı eti örneği 2021 yılı kasım-mayıs ayları arasında toplanmış, mikrobiyolojik analizleri yapılarak izole edilen etkenlerin antibiyotik dirençleri belirlenmiştir.
Bulgular: Yapılan konvansiyonel analizler sonucunda incelenen 160 adet numunenin 43 tanesinden Salmonella spp. izole edilmiştir. İzole edilen bu 43 adet izolatın 23 tanesinin kanat eti, 12 tanesinin derisiz göğüs eti ve 8 tanesinin but eti olduğu belirlenmiştir. Oransal olarak ise 160 adet toplam kanatlı eti numunesinden %26,9, 53 adet kanat eti numunesinden %43,4, 53 adet derisiz göğüs eti numunesinden %22,6 ve 54 adet but eti numunesinden %14,8 oranında Salmonella spp. izole edilmiştir.
Sonuç: Türk Gıda Kodeksi verilerine göre kanatlı eti örneklerinde bulunmaması gereken Salmonella Enteritidis ve Salmonella Typhimurium suşlarına değişen oranlarda rastlanmıştır. İzolatlarda belirlenen antibiyotik dirençliliğinin bazı antibiyotikler açısından çok yüksek olmasının ve aralarında çoklu antibiyotik dirençliliği gösteren izolatların bulunmasının halk sağlığı açısından sorun yaratabileceği ortaya konulmuştur. Olası kontaminasyonların engellenmesi amacı ile öncellikle iyi üretim ve iyi hijyen uygulamaları yanı sıra HACCP sistemlerinin uygulanmasının zorunlu olduğu kanısına varılmıştır.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. İnsan Beslenmesinde Kanatlı Eti, Yeri ve Önemi 3
2.2. Hayvansal Gıdalardan Kaynaklanan Sağlık Riskleri 7
2.3. Kanatlı Eti Mikrobiyolojisi 10
2.4. Kanatlı Eti Kaynaklı Gıda Enfeksiyon ve İntoksikasyonları 14
2.5. Salmonella spp. Tarihçesi 17
2.6. Salmonella’ların Genel Özellikleri ve Klasifikasyonu 18
2.6.1. Salmonella Enteritidis 25
2.6.2. Salmonella Typhimurium 26
2.7. Salmonella spp.’nin Gelişimini Etkileyen Faktörler 26
2.8. Gıdalarda Salmonella Varlığı 27
2.8.1. Kanatlı Eti 28
2.9. Salmonella Gıda Enfeksiyon/İntoksikasyonlarının Patogenezi 29
2.10. Hayvansal Gıdalarda Antibiyotikler 35
2.11. Salmonella’nın Antibiyotik Dirençliliği 36
2.12. Salmonella Enfeksiyonlarında Koruma ve Kontrol 39
3. GEREÇ VE YÖNTEM 43
3.1. Gereç 43
3.2. Yöntem 43
4. BULGULAR 46
5. TARTIŞMA 52
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 58
KAYNAKLAR 60
BİLİMSEL ETİK BEYANI 69
ÖZ GEÇMİŞ 7
INVESTIGATION OF PATHOTYPIC AND PHYLOGENETIC CHARACTERISTICS OF ESCHERICHIA COLI ISOLATES OBTAINED FROM DOGS WITH DIARRHEA
Amaç: Bu çalışmada evcil köpeklerden elde edilen intestinal patojenik Escherichia coli
(DEC) izolatlarının patotiplerinin, filotiplerinin ve antimikrobiyal direnç durumlarının
değerlendirilemesi ve arasındaki ilişkilerinin analiz edilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 40 ishal ve 40 ishal olmayan evcil köpekten alınan rektal
sürüntü örneklerinden elde edilen 200 E. coli izolatı materyal olarak kullanıldı. E. coli
izolasyonları klasik konvansiyonel yöntemler ile gerçekleştirildikten sonra identifikasyonlar
BD Phoenix 100 sistemi kullanılarak yapıldı. Genotipik olarak da polimeraz zindir reaksiyonu
(PZR) ile doğrulandı. İzolatların patotipleri grupları multipleks PZR ile belirlendi. Antibiyotik
duyarlılık testlerinde BD Phoenix 100 otomatize sistem kullanıldı.
Bulgular: Patotiplendirme çalışmaları tüm E. coli izolatlarının EHEC (%47,2), EPEC
(%34,5), ETEC (%12,8), EIEC (%5,5) patotiplerinde bulunduğunu; filotiplendirme
çalışmaları ise izolatların filogrup B2 ve C (%23,7), D (%20,0), B1 (%12,7), E (%9,0), F
(%3,6) ve A (%1,8) filotiplerinde yer aldığını gösterdi. Antibiyotik duyarlılık test sonuçları
izolatların tüm %78,2’sinin çoklu antibiyotik direncine (MDR) sahip olduğunu ortaya koydu.
Köpeklerin klinik durumu ile ampisilin, amoksisilin klavulonat, siprofloksasin ve tigesiklin
direnci arasında anlamlı bir istatistiksel ilişki tespit edilirken; izolatların çoklu antibiyotik
direnç durumları, patotipleri ve filotipleri arasında anlamlı bir istatistiksel ilişki saptanmadı.
Sonuç: Köpek izolatlarında DEC patotiplerine özgü virülans genlerinin varlığı ishal olan
köpekler kadar sağlıklı görünümlü evcil köpeklerin insan enfeksiyonlarının potansiyel bir
kaynağı olabileceğini ve çok farklı filogrupların varlığı E. coli popülasyon çeşitliliğini ortaya
koyarken; çoklu antibiyotik direnci taşıyan izolatların yüksek oranı enfeksiyonların tedavisi
ve kontrolü için antibiyotik seçiminin özenle yapılması gerekliliğini belirtmektedir.KABUL VE ONAY …………...………………………..………………….………… i
TEŞEKKÜR …………………………………………………………….…………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...……….….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….…. ix
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...……………….……… ix
RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...……………………… x
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...…………………….. xi
ÖZET ………………………………………………………………………………… xii
ABSTRACT ………………………………………………………………….………. xiii
1. GİRİŞ …………………….…………………...………………………….…….….. 1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....…… 3
2.1. Escherichia coli…………………………………………………………………………… 3
2.1.1. Kommensal E. coli……………………………………………………………………… 4
2.1.2. Diyarejenik E. coli……………………………………………………………… 5
2.1.2.1. Enteropatojenik. E. coli (EPEC)…………………………………….……..… 9
2.1.2.2. Enterohemorajik. E. coli (EHEC)…………………………………….……… 11
2.1.2.3. Enterotoksijenik. E. coli (ETEC)…………………………………….………. 13
2.1.2.4. Enteroinvaziv E. coli (EIEC)..........….………….....…………………….……. 15
2.1.2.5.Enteroagregatif E. coli (EAEC) …………………………….…………............. 16
2.1.2. 6. Diffuzaderent E. coli (DAEC)………………..…………................................. 18
2.1.2.7. Adherent Invaziv Escherichia coli (AIEC)…………..………………………... 19
2.1.3. E. coli Filotiplendirmesi …………………………………………...……………. 20
2.1.4. E. coli'ye Karşı Antimikrobiyal Direnç ve Hayvan Sağlığı Üzerindeki Etkisi….. 23
iv
2.1.4.1. Antibiyotik Direncinin Mekanizmaları ve E. coli’de Antibiyotik Direnci........ 23
2.1.4.2. E. coli’nin Hayvan Sağlığı Üzerindeki Zararlı Etkileri………………………. 24
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...……………………………………….………….… 26
3.1. Gereç …………………………………………………………....…..………….... 26
3.1.1. Cihazlar ……………………………………………………..….........….……... 26
3.1.2. Hayvan Materyali …………………………..………………..…..….………… 26
3.1.3. Referans Suşlar……………… …………..……………………….………….... 27
3.1.4. Besiyerleri……………………………………………………………………… 27
3.1.4.1. Kanlı Agar…………………………………………………………………… 27
3.1.4.2. Eosin Methylene Blue Agar…………………………………………………. 28
3.1.4.3. MacConkey Agar……………………………………………………………. 28
3.1.4.4. Nutrient Agar………………………………………………………………… 28
3.1.4.5. Nutrient Broth……………………………………………………………….. 28
3.1.4.6. Brain Hearth Infusion Broth…………………………………………………. 28
3.1.5. Ayıraç ve Boyalar……………………………………………………………… 29
3.1.5.1. Gram Boyama Seti………………………………………………………….. 29
3.1.5.2. Oksidaz Ayıracı…………………………………………………………….. 29
3.1.5.3. Hidrojen Peroksit…………………………………………………………… 29
3.1.6. Antibiyotik Duyarlılık Testleri……………………………………………….. 29
3.1.7. Polimeraz Zincir Reaksiyonu…………………………………………………. 30
3.1.7.1. Kullanılan Boya ve Solusyonlar……………………………………………. 30
3.1.7.1.1. 10x Tris Borik Asit EDTA Buffer………………………………………… 30
3.1.7.1.2. 0,5x TBE………………………………………………………………….. 30
3.1.7.1.3. Yükleme Tamponu………………………………………………………… 31
3.1.7.1.4. 5x FIREPol® Master Mix…………………………………………………. 31
3.1.7.1.5. Primerler……………………………………………………………………. 32
v
3.1.7.1.6. Agaroz Jel……………………………………………………………………. 33
3.1.7.1.7. Elektroforez………………………………………………………………….. 33
3.1.7.1.8. Görüntüleme………………………………………………………………… 33
3.1.7.1.9. Marker………………………………………………………………………. 33
3.2. Yöntem ……………………………………………………………………………. 34
3.2.1. Bakteri İzolasyon ve İdentifikasyonu …………………………………………… 34
3.2.2. Antibiyotik Duyarlılık Testi…..…………...……………..…………...…………. 34
3.2.3. DNA İzolasyonu, Miktar Tayinleri ve Saflık Kontrolleri……………………….. 35
3.2.4. Polimeraz Zincir Reaksiyonu…………………………………………………… 36
3.2.5. İstatistiksel Değerlendirme ……….…………………………………………… 37
4. BULGULAR ………………………………………………………………….….... 38
4.1. Bakteri İzolasyon ve İdentifikasyonu …………………………………………… 38
4.2. Polimeraz Zincir Reaksiyonu…………………………………….…….…………. 38
4.2.1. Patotiplendirme………………………………………………………………… 38
4.2.2. Filotiplendirme………………………………………………………………….. 40
4.3. Antibiyotik Duyarlılık Testleri ….………………………………….….………… 42
4.3.1. Çoklu Antibiyotik Direnci..…………………………………………...………… 41
4.4. İstatistiksel Değerlendirme………………………………………………………… 45
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…... 49
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….….… 56
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….…… 58
EKLER ……………………………………………………………………………….. 76
Ek 1 (ADÜ-HADYEK) ……………..……………..……………...……………….… 76
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………….. 77
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...…………………………….. 7
SARKOPTİK UYUZLU KÖPEKLERDE DERMATOSKOPİK BULGULAR
Amaç: Sarkoptik uyuz uzun yıllardır bilinmekte ve araştırılmaktadır. Gelişen teknoloji ile tanı ve incelemelerde kullanılan cihazların sayısı da artmaktadır. Bu çalışmada sarkoptik uyuzlu köpeklerde dermatoskopik bulguların değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın hayvan materyalini, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği’ne kaşıntı, alopesi, eritem, kepeklenme, hiperpigmentasyon ve kabuklanma gibi şikayetler ile getirilen 1-9 yaş arasındaki, farklı ırk ve cinsiyetten toplam 15 sarkoptik uyuzlu köpek oluşturdu. Sarkoptik uyuz tanısı, alınan deri kazıntılarının mikroskobik incelemesinde etkenlerin görülmesiyle konuldu. Sarkoptik uyuzlu köpeklerin dermatoskopik muayenesinde vasküler yapıların morfolojisi/düzeni, derideki pullanma paternleri, deride renk değişimleri, kıl folikülünde meydana gelen anormallikler ve diğer lezyonlar değerlendirildi. Çalışma kapsamında elde edilen dermatoskopik bulguların istatistiksel olarak popülasyon içindeki frekans (f) ve yüzde değerleri (%) bulundu.
Bulgular: Yapılan dermatoskopik muayene sonucunda çalışmaya dahil edilen köpeklerin 10 (%66)’unda sarı-beyaz kabuklu alanlar, 7 (%46)’sinde zayıf ince kıllar, 7 (%46)’sinde ince sarmal kıllar, 5 (%33)’inde ağaçlaşan kırmızı çizgiler, 3 (%20)’ünde foliküler infundubulumun sarı-kahverengi materyal ile tıkanması, 3 (%20)’ünde kıl halkaları, 2 (%13)’sinde sarkoptik uyuz akarı görüldü.
Sonuç: Bu çalışma köpeklerde sarkoptik uyuz tanısında, paraziter etkenin yoğunluğunun ve deri yüzeyindeki parazit sayısının dermatoskopi yönteminin duyarlılığını etkileyebildiğini ve dermatoskopinin doğruluğunu değerlendirecek prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu gösterdi. Ayrıca dermatoloji vakalarında oynayabileceği rolün ortaya konulabilmesi için, dermatoskopinin daha geniş çalışmalar ile değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldı.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Köpeklerde Sarkoptik Uyuz 2
2.2. Etiyoloji 2
2.3. Biyoloji 4
2.4. Epidemiyoloji 5
2.5. Patogenez 7
2.6. Klinik Bulgular 9
2.7. Tanı 10
2.8. Tedavi 12
2.9. Dermatoskopi 14
2.9.1. Tanım 14
2.9.2. Dermatoskopi Yöntemi 14
2.9.3. Dermatoskopide Kullanılan Temel Yapılar ve Kavramlar 16
2.9.4. Veteriner Hekimlikte Dermatoskopi 20
3. GEREÇ VE YÖNTEM 23
3.1. Gereç 23
3.1.1. Hayvan Materyali 23
3.2. Yöntem 23
3.2.1. Parazitolojik Muayene 23
3.2.2. Dermatoskopik Muayene 24
3.2.3. İstatistiksel Değerlendirme 24
4. BULGULAR 25
4.1. Klinik Muayene Bulguları 25
4.2. Dermatoskopik Bulgular 26
5. TARTIŞMA 30
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 33
KAYNAKLAR 34
EKLER 44
Ek 1. Bilgi Onam Formu 44
Ek 2. Hasta Gözlem Formu 45
BİLİMSEL ETİK BEYANI 46
ÖZ GEÇMİŞ 4
SCOTTISH FOLD VE BRITISH SHORTHAIR IRKI KEDİLERDE RADYOGRAFİK GÖRÜNTÜLEME İLE SKELETON AXIALE’NİN LUMBAL, SACRAL VE CAUDAL BÖLÜMLERİNİN MORFOMETRİK ANALİZİ
SCOTTISH FOLD VE BRITISH SHORTHAIR IRKI KEDİLERDE RADYOGRAFİK GÖRÜNTÜLEME İLE SKELETON AXIALE’NİN LUMBAL, SACRAL VE CAUDAL BÖLÜMLERİNİN MORFOMETRİK ANALİZİ
Korkmaz, B. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veterinerlik Anatomisi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu tez çalışması ile; Scottish Fold ve British Shorthair ırkı kedilerde skeleton axiale’nin pars lumbalis, pars sacralis ve pars caudalis’lerinin radyografik görüntülerinin analizi ve görüntüler üzerinden alınacak morfometrik verilerin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 16 Scottish Fold ve 16 British Shorthair olmak üzere toplam 32 kedi kullanılmıştır. Skeleton axiale’nin pars lumbalis, pars sacralis ve pars caudalis’lerini oluşturan anatomik yapıların ventro-dorsal ve latero-lateral radyografileri alınmış, bu görüntüler üzerinden karşılaştırmalı makroanatomik inceleme ve morfometrik ölçümler yapılarak, elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: British Shorthair ve Scottish Fold ırkı kedilerin röntgen görüntüleri üzerinden yapılan makroanatomik incelemede, iki kedide 8 adet bel omuru ve sakralizasyon, yetişkin dört kedide tam kaynaşmamış S2-S3, on aylık bir kedide tam kaynaşmış S3-Ca1 olgusuna rastlanmıştır. Morfometrik verilerin analizinde, tüm bel omurlarının ortalama uzunluk ve genişlik değerlerinin British Shorthair, foramen vertebrale yüksekliğinin ise Sottish Fold ırkı kedilerde daha büyük olduğu görülmüştür. Irk farkı göz ardı edilerek yapılan karşılaştırmada erkeklerde, L₇ dışındaki diğer tüm bel ve kuyruk omurları daha uzun, bel omuru ortalama genişlikleri de daha büyük bulunmuştur.
Sonuç: Her iki ırka ait bazı morfometrik veriler ve makroanatomik bulgular sunulmuştur. Bu çalışma sonucunda elde edilen verilerin, sağlıklı kediler yetiştirilmesi ve vertebraların stabilizasyonu için güvenli implantasyon koridorlarının tanımlanmasına yönelik araştırmalara katkı sağlaması beklenmektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Kedi (Felis Domesticus) Skeleton Axiale Anatomisi 3
2.1.1. Columna Vertebralis Anatomisi 3
2.1.2. Omurların Anatomik Oluşumları 4
2.1.2.1. Corpus Vertebrae 4
2.1.2.2. Arcus Vertebrae 5
2.1.2.3. Processus Vertebrae 5
2.1.2.4. Incisurae Vertebrae ve Foramina Vertebrae 6
2.1.3. Discus intervertebralis 8
2.1.4. Kedi Columna Vertebralis’inin Komparatif İncelemesi 9
2.1.4.1. Vertebrae Lumbales 10
2.1.4.2. Vertebrae Sacrales (Os Sacrum) 12
2.1.4.3. Vertebrae Caudales 14
2.2. British Shorthair Kedi Irkı 15
2.3. Scottish Fold Kedi Irkı 16
2.4. X-Ray Görüntüleme 19
2.4.1. X-ray LL Görüntüleme Standardizasyonu 21
2.4.2. X-ray VD Görüntüleme Standardizasyonu 22
2.5. X-ray Görüntüleme ile Skeleton Axiale’de Görüntülenen Vertebra Bölgesi Deformasyonları 23
3. GEREÇ VE YÖNTEM 31
3.1. Gereç 31
3.1.1. Hayvan Materyali 31
3.1.2. Radyografi 31
3.2. Yöntem 32
3.2.1 Röntgen Çekimleri 32
3.2.2. Ölçümler 34
3.2.2.1. Morfometrik Ölçüm Bölgeleri 35
4. BULGULAR 38
4.1. Anamnez ve Fiziksel Muayene Analizi 38
4.2. Röntgen Görüntüleri Üzerinden Vertebra Bölgesi Deformasyonlarının Analizi 38
4.3. Morfometrik Analizler 44
4.3.1. Irklar Arası Karşılaştırma Analizleri 46
4.3.2 Cinsiyetler Arası Karşılaştırma Analizleri 52
5. TARTIŞMA 58
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 65
KAYNAKLAR 67
EKLER 80
EK-1 Etik Kurul Onayı- HADYEK 80
EK-2 Gönüllü Onam Formu-HADYEK 81
BİLİMSEL ETİK BEYANI 8
Fitness yapan bireylerin egzersiz bağımlılığı, yaşam kalitesi düzeyleri ve ilişkili faktörler
Çakır E. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hareket ve Antrenman Bilimleri Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Araştırmanın amacı, fitness yapan bireylerin egzersiz bağımlılığı, yaşam kalitesi düzeyleri ve ilişkili faktörleri incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada nicel yöntem takip edilmiş ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Gt Sports Fitness ve Folkart Carrera Fitness & Spa’da spor yapmaya başlayalı bir yıl olan, haftanın en az dört günü spor yapan 18-60 yaş arası 368 birey oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları, Kişisel Bilgi Formu, Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği, WHOQOL-BREF (Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form) olarak belirlenmiştir. Verilerin analizinde önce verilerin normallik analizleri yapılmış ve normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla parametrik testler yerine non-parametrik testler kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada katılımcıların egzersiz bağımlılık düzeyi orta düzeyin üzerinde tespit edilmiştir. Egzersiz bağımlılık düzeyinde, haftalık antrenman süresi dışında diğer demografik özelliklerin (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, gelir düzeyi) anlamlı bir farklılık oluşturmadığı bulgusu elde edilmiştir. Ayrıca, katılımcıların yaşam kalitesi düzeyi yüksek düzeyde bulgulanmıştır. Yaşam kalitesi düzeyinin yaş, gelir düzeyi ve haftalık antrenman süresine göre anlamlı düzeyde değiştiği tespit edilirken; cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu değişkenlerine göre istatistiksel yönden bir farklılık oluşmadığı bulgusu elde edilmiştir. Araştırmada son olarak egzersiz bağımlılığı ile yaşam kalitesi arasında istatistiksel yönden anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir.
Sonuç: Yapılan araştırmanın sonucunda katılımcıların egzersiz bağımlısı olduğu, egzersiz bağımlılığının haftalık antrenman süresi ile anlamlı düzeyde değiştiği, yaşam kalitesi düzeyinin yüksek düzeyde tespit edildiği, katılımcıların yaşam kalitesinin yaş, gelir düzeyi ve haftalık antrenman süresine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı, egzersiz bağımlılığı ile yaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığı yönünde sonuçlara ulaşılmıştır.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
1.1. Araştırmanın Amacı 1
1.2. Araştırmanın Problem Durumu 1
1.3. Araştırmanın Alt Problemleri 6
1.4. Araştırmanın Hipotezi/hipotezleri 6
1.5. Araştırmanın Varsayımları 6
1.6. Araştırmanın Sınırlılıkları 6
2. GENEL BİLGİLER 8
2.1. Fitness Sporu 8
2.1.1. Fitness Merkezi Tanımı 9
2.1.2. Fitnessin Birey İçin Yararları 9
2.2. Egzersiz Kavramının Tanımı ve Egzersizin Birey için Yararı 10
2.3. Bağımlılık ve Egzersiz Bağımlılığı Kavramlarının Tanımı 12
2.3.1. Egzersiz Bağımlılığının Tanı Kriterleri 13
2.3.2. Egzersiz Bağımlılığının Nedenleri 14
2.3.3. Egzersiz Bağımlılığı Ölçüm Yöntemleri 16
2.3.3.1. Tek Boyutlu Ölçümler 16
2.3.3.2. Çok Boyutlu Ölçümler 17
2.3.4. Egzersiz Bağımlılığının Tedavisi 17
2.4. Yaşam Kalitesi 18
2.4.1. Yaşam Kalitesi Boyutları 19
2.4.1.1. Öznel Boyut (Öznel Mutluluk-İyilik Hali ve Yaşam Doyumu) 20
2.4.1.2. Nesnel Boyut 21
2.4.2. Yaşam Kalitesini Arttıran ve Azaltan Faktörler 22
2.4.2.1. Yaşam Kalitesini Azaltan Faktörler 22
2.4.2.2. Yaşam Kalitesini Artıran Faktörler 23
2.5. İlgili Araştırmalar 23
3. GEREÇ VE YÖNTEM 26
3.1. Araştırmanın Yöntemi 26
3.1.1. Evren ve Örneklem 26
3.1.2. Dâhil Edilme ve Dışlama Kriterleri 27
3.1.3. Araştırmanın Uygulanacağı Yer ve Zaman 27
3.1.4. Veri Toplama Aracı 28
3.1.4.1. Kişisel Bilgi Formu 28
3.1.4.2. Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği 28
3.1.4.3. WHOQOL-BREF (Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form) 29
3.1.5. Verilerin Analizi 29
4. BULGULAR 33
5. TARTIŞMA 48
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 55
KAYNAKLAR 58
EKLER 71
Ek 1. Etik Kurul Onayı 71
Ek 2. Spor Merkezi İzni 72
Ek 3. Kişisel Bilgi Formu 73
Ek 4. Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği 74
Ek 5. WHOQOL-BREF (Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form) 75
BİLİMSEL ETİK BEYANI 77
ÖZ GEÇMİŞ 7
Deneysel Endotoksemili Buzağılarda İntestinal Biyobelirteçlerin Değerlendirilmesi
Amaç: Buzağılarda deneysel endotoksemi sürecinde intestinal biyobelirteçler kapsamında sitrulin, intestinal yağ asidi bağlayıcı protein (iFABP), zonulin konsantrasyonları ve intestinal alkalin fosfataz (IAP) aktivitesindeki değişimlerin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın hayvan materyalini 1-4 haftalık yaşlar arasında 6 sağlıklı Holstein ırkı erkek buzağı oluşturdu. Endotoksemi oluşturmak için E. coli 0111:B4; Sigma, lipopolisakkarit 1 µg/kg dozda, 100 ml %0,9’luk NaCl solüsyonu içinde çözdürülerek, intravenöz yolla 5 dakika içinde uygulandı. Buzağıların uygulama öncesi (0. saat) ve uygulama sonrası 0,5, 1, 2, 4, 8, 12, 24 ve 48. saatlerde kan alındı. Klinik muayene kapsamında vücudun tutuluşu, deri elastikiyeti, mukoz membranlar, kapiller dolum zamanı, göz küresinin orbita çukurluğundaki konumu, kalp ve solunum frekansı, vücut sıcaklığı, emme refleksi, mental refleks, ayağa kalkabilme durumu, dışkı karakteri değerlendirildi. Laboratuvar analizler kapsamında tam kan sayımı, kan gazları, rutin serum biyokimya testlerine ek olarak sitokinler (interleukin 1-β, interleukin 6, Tümör nekroz faktör-alfa), akut faz proteinleri (serum amiloid A, haptoglobin) değerlendirildi. İntestinal biyobelirteç olarak sitrulin, iFABP, zonulin konsantrasyonları ve IAP aktivitesi belirlendi.
Bulgular: Buzağıların klinik skorlamaları zamana göre değerlendirildiğinde değişikliklerin daha çok 30. dakika ve 4. saat arasında gerçekleştiği ve genel olarak 12. saat itibariyle normal değerlere yaklaştığı gözlendi (p<0,05). Vital parametrelerde vücut sıcaklığı, solunum ve kalp frekanslarında 0. saate göre farklı zamanlarda anlamlı yükselmeler belirlendi (p<0,05). Hematolojik değerlendirmeler kapsamında WBC ve PLT sayılarında 0. saate göre farklı saatlerde anlamlı azalmalar bulundu (p<0,001). Kan gazları ve elektrolit parametrelerinde zamana göre değişiklikler izlenmekle birlikte, yalnızca laktat konsantrasyonundaki farklılıklar anlamlılık gösterdi (p<0,01). Rutin biyokimyasal testler kapsamında glukoz ve üre konsantrasyonlarında, AST, ALP enzim aktivitelerinde farklı zamanlarda anlamlı değişiklikler belirlendi (p<0,01). Akut faz proteinleri değerlendirildiğinde serum amiloid A düzeylerinde zamana göre farklılıklarda önem belirlenemezken, haptoglobin konsantrasyonu 2, 8, 12 ve 24. saatlerde 0. saate göre yüksek bulundu (p<0,01). İntestinal biyobelirteçler kapsamında sitrulin konsantrasyonu başlangıç (0. saat) değeri ile karşılaştırıldığında 30. dakikadan itibaren anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Ortalama iFABP konsantrasyonu zamana göre değerlendirildiğinde 1, 12, 24. saatlerdeki değişimler 0. saate göre anlamlı yüksekti (p<0,01). Zamana göre değişiklikler belirlenmekle birlikte IAP ve zonulin konsantrasyonlarındaki farklılıklar istatistiksel anlam göstermedi.
Sonuç: Endotoksemi sürecinde başlangıç değerlerine göre sitrulin konsantrasyonlarının belirgin olarak azaldığı, iFABP konsantrasyonunda farklı saatlerde artış olduğu görüldü. Zamana göre değişiklikler belirlenmekle birlikte IAP, zonulin konsantrasyonlarındaki farklılıklar istatistiksel anlam göstermedi. Elde edilen sonuçlar temelinde bağırsak hasarı ya da sepsisle seyreden buzağı hastalıklarında intestinal hasarın değerlendirildiği daha geniş popülasyonları içeren yeni çalışmaların gerçekleştirilmesinin faydalı olabileceği düşünülmektedir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Sepsis 3
2.2. Deneysel Endotoksemi 4
2.3. Sağlıklı Gastrointestinal Fonksiyon 7
2.3.1. Sindirim ve Emilim 8
2.3.2. Mikrobiyota 8
2.3.3. Gastrointestinal Bariyer ve Bağışıklık Sistemi 9
2.3.4. Bağırsağın Nöroendokrin ve Motor Fonksiyonu 10
2.4. Sepsiste ve Endotoksemide İntestinal Disfonksiyon 11
2.4.1. Dismotilite 12
2.4.2. Disbiyozis 12
2.4.3. Bariyer Disfonksiyonu 13
2.4.4. Bakteriyel Translokasyon 14
2.5. İntestinal Disfonksiyonun Tanısı 18
2.6. İnstestinal Biyobelirteçler 18
2.6.1. Sitrulin 18
2.6.2. İntestinal Yağ Asidi Bağlayıcı Proteinler 20
2.6.3. Zonulin 22
2.6.4. İntestinal Alkalen Fosfataz 24
3. GEREÇ VE YÖNTEM 27
3.1. Hayvan Materyali 27
3.2. Klinik Muayene 29
3.3. Endotokseminin Oluşturulması 30
3.4. Örneklerin Alınması ve Saklanması 31
3.5. Analizlerin Gerçekleştirilmesi 31
3.5.1. Hematolojik ve Biyokimyasal Değerlendirme 32
3.5.2. Kan Gazları Analizi 33
3.5.3. Sitokinler ve Akut Faz Proteinleri 34
3.5.4. İntestinal Biyobelirteçler 34
3.6. İstatistiksel Analizler 35
4. BULGULAR 36
4.1. Klinik Muayene ve Skorlama 36
4.2. Hematolojik Bulgular 36
4.3. Kan Gazları ve Elektrolit Bulguları 37
4.4. Biyokimyasal Bulgular 37
4.5. Sitokinler ve Akut Faz Proteinleri 37
4.6. İntestinal Biyobelirteçler 38
5. TARTIŞMA 48
5.1. Klinik Muayene ve Skorlama 49
5.2. Hematoloji ve Kan Gazı Parametreleri 50
5.3. Biyokimyasal Parametreler 52
5.4. Sitokinler ve Akut Faz Proteinleri 53
5.5. İntestinal Biyobelirteçler 54
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 60
KAYNAKLAR 61
EKLER 90
Ek 1 ADÜ-HADYEK 90
BİLİMSEL ETİK BEYANI 91
ÖZ GEÇMİŞ 9
İNDOMETAZİN İLE MİDE ÜLSERİ OLUŞTURULAN RATLARDA ZEYTİN (Olea Europaea) YAPRAĞI ESKTRESİNİN KORUYUCU ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Amaç: İndometazin ile oluşturulan mide ülserinde zeytin yaprağı (Olea Europaea) ekstresinin koruyucu etkilerinin araştırılması.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 42 adet erkek Sprague Dawley rat kullanılmıştır. Zeytin yaprakları (Olea Europaea) uygun şartlarda toplanıp sıvı azotla parçalanarak etanolde çözündürüldükten sonra uygulanan evaporasyon işlemiyle konsantre zeytin yaprağı ekstresi elde edildi. Ratlar, kontrol grubu, ülser grubu (25 mg/kg indometazin), zeytin yaprağı ekstresi (400 mg/kg) grubu, lansoprazol (30 mg/kg) alan ülser grubu (referans ilaç), zeytin yaprağı ekstresi (100, 200, 400 mg/kg) alan ülser grubu olmak üzere yedi gruba ayrılmıştır (n=6). Hayvanlar 16 saat aç bırakıldıktan sonra, tüm maddeler belirtilen doz ve miktarlarda oral olarak verildi. 15 dakika sonra kontrol ve 400 mg zeytin yaprağı grupları hariç tüm ratlara İndometazin (25 mg/kg dozda) uygulandı. 6 saat sonra ratlar anestezi altında kalplerinden 5 ml kan alınarak ötenazi edilmiş ve mideleri çıkarılmıştır. Dokular, hematoksilen-eozin boyama tekniği kullanılarak histopatolojik olarak incelendi ve interlökin 1 beta (IL-1β) ve TNF alfa (TNF-α) düzeyleri ticari kit kullanılarak ELİSA yöntemiyle, malondialdehit (MDA), süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (KAT), glutatyon (GSH), miyeloperoksidaz (MPO) ve glutatyon peroksidaz (GPx) düzeyleri ise spektrofotometrik manuel yöntemle belirlenmiştir. Biyokimyasal verilerin istatistiksel analizde Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Histopatolojik bulguların değerlendirilmesi tek yönlü ANOVA ve Tukey testi ile gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Makroskopik incelemeler sonucunda, kontrol grubunda ve 400 mg zeytin yaprağı ekstresi verilen grupta midede herhangi bir harabiyet gözlenmedi. İndometazin ile birlikte
verilen zeytin yaprağı ekstresinin (100 mg/kg- 200 mg/kg- 400 mg/kg) rat midesinde oluşturduğu harabiyet oranları sırasıyla %0,89, %0,67 ve %0,83 olarak tespit edildi. Biyokimyasal analizler sonucunda indometazin grubu, lansoprazol + indometazin grubu ve zeytin yaprağı ekstresi grupları ile kontrol grubu arasında GSH, KAT, MDA, MPO, SOD ve GPx değerleri arasında anlamlı bir farklılık tespit edildi (p<0.05). Zeytin yaprağı ekstresi uygulanan gruplarda TNF-α ve IL-1β düzeylerinde anlamlı azalma olduğu görüldü. (H=40,216, p=0,00). Bütün parametreler birlikte değerlendirildiğinde genellikle 200 ve 400 mg/kg dozların koruyucu etkili olduğu en etkili dozun 400 mg/kg zeytin yaprağı ekstresi olduğu belirlendi. En yüksek dozun uygulandığı 400 mg zeytin yaprağı ekstresi grubunda herhangi bir toksik etki görülmedi.
Sonuç: Bulgularımız, zeytin yaprağı ekstresinin, indometazin tarafından oluşturulan mide ülseri ve oksidatif strese karşı koruyucu etkili olduğunu göstermektedir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ x
RESİMLER DİZİNİ xi
TABLOLAR DİZİNİ xii
ÖZET xiii
ABSTRACT xv
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Mide Anatomisi 3
2.2. Midenin Fizyolojisi ve Histolojisi 4
2.2.1. Midenin Fizyolojisi 4
2.2.2. Midenin Histolojisi 5
2.2.2.1. Tunika Mukoza 5
2.2.2.1.1. Lamina Epitelyalis 6
2.2.2.1.2. Lamina Propria 7
2.2.2.1.3. Lamina Muskularis 7
2.2.2.2. Tunika Submukoza 8
2.2.2.3. Tunika Muskularis (Muskularis Propria) 8
2.2.2.4. Tunika Seroza 9
2.3. Ülser 9
2.4. Ülser Nedenleri 10
2.4.1. Yaş 10
2.4.2. Genetik Faktörler 10
2.4.3. Sigara ve Alkol Tüketimi 10
2.4.4. Stres 10
2.4.5. Ek Hastalıklar 11
2.4.6. Helicobakter Pylori (H. Pylori) Enfeksiyonu 11
2.4.7. Non- Steroidal Antienflamatuvar İlaçlar (NSAİİ) 11
2.4.7.1. NSAİİ Kaynaklı Ülser Gelişimi 12
2.4.8. İndometazin 13
2.4.9. Oksidatif Stres ve Ülser İlişkisi 13
2.5. Mide Savunma Mekanizmaları 14
2.5.1. Onarıcı Mekanizmalar 15
2.6. Serbest Radikaller 16
2.6.1. Serbest Oksijen Radikalleri 17
2.6.1.1. Redüksiyon ürünleri: 17
2.6.1.1.1. Süperoksit Radikali (O2-) 17
2.6.1.1.2. Hidrojen Peroksit (H2O2) 18
2.6.1.1.3. Hidroksil Radikali (OH.) 18
2.6.1.2. Ekstitasyon ürünü: 19
2.6.1.2.1. Singlet Oksijeni O- (1O2): 19
2.6.2. Enzim Yapısında Olan Antioksidanlar 20
2.6.2.1. Süperoksit Dismutaz (SOD) 20
2.6.2.2. Katalaz (KAT) 20
2.6.2.3. Glutatyon Peroksidaz (GPx) 21
2.6.2.4. Glutatsyon S-Transferaz (GST) 22
2.6.3. Enzim Yapısında Olmayan Antioksidanlar 22
2.8. Zeytin Yaprağı 23
2.8.1. Oleuropein 27
2.8.1.1. Zeytin Yaprağının Antioksidan Etkisi 29
3. GEREÇ VE YÖNTEM 31
3.1. Gereç 31
3.1.1. Deney Hayvanları 31
3.1.2. Deney Bitkileri 31
3.1.3. Kullanılan Cihazlar 31
3.1.4. Çalışmada Kullanılan Kimyasallar 32
3.2. Yöntem 32
3.2.1. Zeytin Yapraklarının Ekstraksiyonu 32
3.2.2. Deneysel Ülser Modelinin Oluşturulması ve Mide Örneklerinin Alınması 32
3.2.3. Makroskobik ve Mikroskobik İnceleme 34
3.2.4. Mide Homojenatının Oluşturulması ve Biyokimyasal Analizler 35
3.2.4.1. Biyokimyasal Analizler 35
3.2.4.1.1. Doku Homojenatının Hazırlanması 35
3.2.4.1.2. Dokuda Protein Tayini 35
3.2.4.1.3. IL- 1β Analizi 36
3.2.4.1.4. TNF-α Analizi 37
3.2.4.1.5. Malondialdehit Analizi (MDA) 39
3.2.4.1.6. Süperpoksit Dismutaz Analizi (SOD) 40
3.2.4.1.7. Katalaz Analizi (KAT) 41
3.2.4.1.8. Glutatyon Analizi (GSH) 42
3.2.4.1.9 Miyeloperoksidaz (MPO) Analizi 43
3.2.4.1.10. Glutatyon Perosksidaz Analizi (GPx) 45
3.2.5. Histopatolojik Analizler 46
3.2.5.1. Doku Kesitlerinin Alınması 46
3.2.5.2. Hematoksilen-Eozin(H&E) Boyama Protokolü 46
3.2.6. İstatistiksel Yöntem 47
4. BULGULAR 48
4.1. Makroskopik Bulgular 48
4.2. Biyokimyasal Bulgular 50
4.2.1. TNF-α Düzeyleri 50
4.2.2. IL-1β Düzeyleri 51
4.2.3. GSH Düzeyleri 52
4.2.4. Katalaz Düzeyleri 53
4.2.5. MDA Düzeyleri 55
4.2.6. MPO Düzeyleri 56
4.2.7. SOD Düzeyleri 57
4.2.8. GPx Düzeyleri 58
4.3. Histopatolojik Bulgular 60
5. TARTIŞMA 63
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 69
KAYNAKLAR 70
EKLER 84
Ek 1 (ADÜ-HADYEK) 84
BİLİMSEL ETİK BEYANI 85
ÖZ GEÇMİŞ 8
MİTRAL REGÜRGİTASYONLU KÖPEKLERDE KARDİYOPULMONER BİYOBELİRTEÇLER İLE PROTROMBOTİK DURUMUN ARAŞTIRILMASI
Amaç: Mitral regürgitasyon dejenere mitral kapak yapısı sebebiyle gelişen ve kronik mitral kapak hastalığı olarak köpeklerde en sık görülen kardiyovasküler hastalık durumudur. İlerlemesiyle beraber sol atriyum, sol ventrikül ve kapak anulusunda dilatasyon şekillenmesiyle beraber konjestif kalp yetmezliği gelişmektedir. Kardiyak hasarın belirlenmesinde Kreatin kinaz MB, D-dimer, kardiyak troponin I, D-dimer, natriüretik peptitler gibi biyobelirteçler yaygın olarak kullanılmakta olup aktive edilmiş parsiyal tromboplastin zammanı, fibrinojen ve protrombin zamanı gibi koagulasyon profilleri de değerlendirilmektedir. Planlanan araştırmada mitral regürgitasyonlu köpeklerde ölçüm kriterine göre sınıflandırılan gruplarımızda farklı evrelerde kardiyak hasarın şiddetinin belirlenmesinde kullanılan biyobelirteçlerden NT-proBNP, D-dimer, CK-MB ve cTnI üzerinde farklı etkilerinin olup olmadığı ve genel olarak protrombotik profil (APTT, PT, FIB) üzerine etkileri ile Vit K2 (MK-4 ve MK-7) profili tespit edilmiş olunacaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda kliniğimize kalp hastalığı şüphesiyle getirilen köpeklerin mitral regürgitasyonu Doppler ekokardiyografi aracılığı ile regürgitasyonun şiddeti belirlenen 47 hasta hayvan ile 7 sağlıklı köpek kontrol grubu olan toplam 54 hayvan çalışmaya dahil edildi. Çalışmada yer alan mitral regürgitasyonlu hayvanlar klinik bulgulardan (aritmi, üfürüm, dispne, egzersiz intolerans, kilo kaybı, asites vb.) bir ya da bir kaçını gösteren olgular arasından seçildi. Araştırmamızda klinik bulguları bulunan hasta hayvanlar, mitral regürgitasyon şiddetinin derecesi evre I, %70 (n=11) semikantitatif ölçüm değerlendirmesiyle 4 evreye ayrılıp protrombotik profil (APTT, PT, FIB, D-dimer), kardiyak biyobelirteçler (NT-proBNP, CK-MB ve cTnI) ve Vit K2 (MK-4 ve MK-7) profili sağlıklı gruba göre değerlendirmek üzere toplam olarak 5 alt grupta incelendi. Mitral regürgitasyon bulunan köpeklerde ekokardiyografik olarak doppler (PW), LA/ Ao oranı, M-mod ölçümleri (IVSd, LVIDd, LVWPd, IVSs, LVIDs, LVWPd, EDV, ESV), diğer değerlendirmeler (nLVIDd, nLVIDs, LVIDd/ Ao, LVIDs/ Ao, EDVI, ESVI, MRSI) yapılarak gruplar arasındaki istatiksel değişimler değerlendirildi. Bununla birlikte mitral kapağın Carpentier’in sınıflandırmasına göre değerlendirmesi gerçekleştirildi.
Bulgular: Mitral regürgitasyon şiddetine göre evrelerimizde görülen klinik bulgulardan aritmi (p1800 pmol/l olarak bulunan evre IV’ün sağlıklı (p<0,003), evre I (p<0,001), evre II (p<0,003) ve evre III (p<0,003) ile arasında ve bazı gruplar arasında cTnI’de istatiksel olarak anlamlı ilişkisi bulundu. Vitamin K2 analizi olarak yalnızca MK-4 için sağlıklı grup ile evre I ve evre IV arasında istatistiksel anlamlı farklılığın olduğu belirlendi.
Sonuç: Sonuç olarak NT-proBNP, cTnI ile MK-4 ve ekokardiyografik parametrelerden LVIDd, EDV, LVIDd/ Ao, LVIDs/ Ao; PW (E/A oranı), LA/ Ao oranı, nLVIDd, EDVI, ESVI, MRSI değerleri MR bulunan köpeklerde biyobelirteç olarak kullanılabilir.KABUL VE ONAY ………………………………………………………………….. i
TEŞEKKÜR ………………………………………………………………………….. ii
İÇİNDEKİLER ………………………………………………………………………. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …………………………………………. viii
ŞEKİLLER DİZİNİ ………………………………………………………………….. xiii
RESİMLER DİZİNİ …………………………………………………………………. xiv
TABLOLAR DİZİNİ ………………………………………………………………… xviii
ÖZET ………………………………………………………………………………… xx
ABSTRACT ………………………………………………………………………….. xxii
1. GİRİŞ ……………………………………………………………………………… 1
2. GENEL BİLGİLER………………………………………………………………. 3
2.1. Mitral Regürgitasyon ……………………………………………………………. 3
2.2. Köpeklerde Kalbin Anatomisi …………………………………………………... 4
2.2.1. Mitral Kapağın Anatomisi …………………………………………………….. 5
2.3. Kalbin Histolojik Yapısı ……………………………………………………….... 6
2.3.1. Mitral Kapağın Histolojisi …………………………………………………...... 7
2.3.2. Dejeneratif Mitral Kapak Hastalığının Histopatolojisi ………………………... 9
2.4. Kalbin Fizyolojisi ……………………………………………………………….. 10
2.4.1. Mitral Kapağın Fizyolojisi …………………………………………………….. 11
2.5. Etiyoloji ve Epidemiyoloji ………………………………………………………. 12
2.6. Patoloji ve Patofizyolojiler ……………..……………………………………….. 14
2.6.1. Dejeneratif Mitral Kapak Hastalığı ……………………………………………. 14
2.6.2. Mitral Kapak Prolapsusu ……………………………………………………… 17
2.6.3. Chorda Tendinea Rupturu …………………………………………………….. 18
2.6.4. Kronik Mitral Kapak Yetmezliği ……………………………………………… 20
2.6.5. Sol Atriyum Dilatasyonu ……………………………………………………… 22
2.6.6. Sol Ventrikül Dilatasyonu …………………………………………………….. 23
2.6.7. Konjestif Kalp Yetmezliği …………………………………………………….. 24
2.6.8. Sol Atriyal Ruptur ……………………………………………………………... 25
2.6.9. Perikardiyal Efüzyon ………………………………………………………….. 26
2.6.10. Pulmoner Arter Hipertansiyonu ……………………………………………… 26
2.6.11. Kardiyorenal Sendrom ……………………………………………………….. 26
2.6.12. Sindirim Sisteminin Fonksiyon Bozukluğu ………………………………….. 27
2.6.13. Mitral Kapak Stenozisi ………………………………………………………. 28
2.6.14. Bakteriyel Endokarditis …………………………………………………….... 29
2.6.15. Büyük Irk Köpeklerde Dejeneratif Mitral Kapak Hastalığı ………………….. 29
2.7. Mitral Regürgitasyon Bulunan Köpeklerde Klinik Muayene …………………… 30
2.7.1. Uluslararası Küçük Hayvan Kalp Sağlığı Komitesi’ne (International Small
Animal Cardiac Health Council ) Göre Kalp Yetmezliğinin Sınıflandırılması ……… 31
2.7.2. Köpeklerde Kronik Valvüler Kalp Hastalığında Amerikan Koleji Veteriner İç
Hastalıkları (American College of Veterinary Internal Medicine) Konsensüs ……….
Sınıflandırması ……………………………………………………………………….. 31
2.7.3. Miksamatöz Mitral Kapak Hastalığının Tanısına Yönelik ACVIM Klavuzu … 33
2.7.3.1. A Evresinin Tanısına Yönelik Öneriler ……………………………………... 33
2.7.3.2. B Evresinin Tanısı Ve Sınıflandırılmasına Yönelik Öneriler ……………….. 33
2.7.3.3. C Evresinin Tanısına Yönelik Öneriler ……………………………………... 35
2.7.3.4. D Evresi (Refrakter Kalp Yetmezliği) Tanısına Yönelik Öneriler ………….. 36
2.8. Mitral Regürgitasyon Bulunan Köpeklerde Paraklinik Muayene ……………….. 38
2.8.1. Hematoloji ve Serum Biyokimyası ……………………………………………. 38
2.8.2. Kardiyak Biyobelirteçler ………………………………………………………. 39
2.8.2.1. Troponin ……………………………………………………………………... 40
2.8.2.2. Natriüretik Peptitler …………………………………………………………. 41
2.8.3. Protrombotik Zamanın Değerlendirmesi ……………………………………… 42
2.8.3.1. Aktive Edilmiş Parsiyel Tromboplastin Süresi (APTT) …………………….. 46
2.8.3.2. Protrombin Süresi (PT) ……………………………………………………… 47
2.8.3.3. Fibrinojen ……………………………………………………………………. 47
2.8.3.4. D-Dimer ……………………………………………………………………... 48
2.8.4. Kan Basıncı ……………………………………………………………………. 49
2.8.5. Radyografi …………………………………………………………………….. 49
2.8.5.1. Vertebral Sol Atriyal Ölçümü (VLAS) ……………………………………… 52
2.8.5.2. Radyografik Sol Atrial Dimensiyon (VLAD) ……………………………… 53
2.8.6. Elektrokardiografi ……………………………………………………………... 53
2.9. Köpek Mitral Regürgitasyonun Ekokardiyografik Değerlendirilmesi ………….. 54
2.9.1. Mitral Kapak Lezyonlarının Belirlenmesi …………………………………….. 55
2.9.1.1. Mitral Kapak Prolapsusunun Ekokardiyografik Değerlendirmesi …………... 57
2.9.1.2. Chorda Tendinea Rupturunun Ekokardiyografik Değerlendirmesi ………… 58
2.9.1.3. Perikardiyal Efüzyonun Ekokardiyografik Değerlendirmesi ……………….. 59
2.9.1.4. Endokarditin Ekokardiyografik Değerlendirmesi …………………………… 60
2.9.2. Mitral Regürgitasyonun Şiddetinin Belirlenmesi ……………………………... 61
2.9.2.1. Mitral Regürgitayonun Semikantitatif Ölçümü ……………………………... 61
2.9.2.2. Mitral Regürgitasyonun Kantitatif Ölçümü (Proksimal İzovelosite Yüzey
Alanı) ………………………………………………………………………………… 62
2.9.2.3. Puls Dalga Doppler (PW Doppler- E/A Velosite Oranı) …………………… 65
2.9.2.4. Sürekli Dalga Doppler (CW Doppler) ………………………………………. 69
2.9.2.5. dP/ dt Ölçümü ……………………………………………………………….. 70
2.9.3. Sol Kalp Yeniden Şekillenmesi ve Miyokardiyal Değişikliklerin
Değerlendirilmesi …………………………………………………………………….. 70
2.9.3.1. Sol Atriyum ve Aortun Ekokardiyografik Değerlendirilmesi ………………. 70
2.9.3.2. Sistolik Fonksiyonun Kantitatif Olarak Değerlendirilmesi …………………. 72
2.10. Mitral Kapak Hastalığında Sağaltım …………………………………………… 77
2.10.1. MMKH'nin Tedavisine Yönelik ACVIM Klavuzu ………………………….. 77
2.10.2. Cerrahi Tedavi ……………………………………………………………….. 77
2.11. Menakinon-4 Ve Menakinon-7’nin Kalple İlişkisi …………………………….. 79
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……………………………………………………………. 83
3.1. Gereç …………………………………………………………………………….. 83
3.1.1. Hayvan Materyali ……………………………………………………………... 83
3.1.2. Grupların Oluşturulması ve Çalışmanın Dizaynı ……………………………… 83
3.2. Yöntem …………………………………………………………………………... 86
3.2.1. Ekokardiyografik Değerlendirme Prosedürü ………………………………….. 86
3.2.1.1. Mitral Regürgitayon Şiddet İndeksini Değerlendirme ………………………. 87
3.2.1.2. Carpentier’in Sınıflandırması ve MR Tiplerine Göre Değerlendirme ……… 92
3.2.2. Radyografik Değerlendirme …………………………………………………... 93
3.2.3. Laboratuvar Örneklerinin Alınması …………………………………………… 96
3.2.4. Laboratuvar Analizleri ………………………………………………………… 96
3.2.5. Kardiyopulmoner Biyobelirteçlerin Analizi …………………………………... 97
3.2.5.1. NT-proBNP Analizi ……………………………………………………...….. 98
3.2.5.2. cTnI Analizi …………………………………………………………………. 99
3.2.5.3. CK-MB Analizi …………………………………………………………...…. 101
3.2.6. D-Dimer ……………………………………………………………………….. 102
3.2.7. Protrombotik Durum Profilinin Belirlenmesi …………………………………. 104
3.2.7.1. Fibrinojenin Belirlenmesi …………………………………………………… 105
3.2.7.2. Aktive Parsiyel Tromboplastin Zamanın (APTT) Belirlenmesi ……………. 105
3.2.7.3. Protrombik Zamanın (PT) Belirlenmesi …………………………………….. 106
3.2.8. Vitamin K2 (MK-4 ve MK-7) ………………………………………………… 107
3.2.9. İstatiksel Analizler …………………………………………………………….. 107
4. BULGULAR ………………………………………………………………………. 108
4.1. Demografik Değerlendirme ……………………………………………………... 108
4.2. Olguların Klinik Muayene Bulguları ……………………………………………. 111
4.3. Ekokardiyografik Değerlendirme ……………………………………………….. 115
4.3.1. Carpentier’in Sınıflandırmasına Göre Olguların Değerlendirilmesi ………….. 124
4.4. Radyografik Değerlendirme …………………………………………………….. 126
4.5. Laboratuvar Sonuçları …………………………………………………………… 128
4.5.1. D-Dimer ve Protrombotik Durum Değerlendirilmesi …………………………. 129
4.5.2. Kardiyovaskuler Biyobelirteçlerin Değerlendirilmesi ………………………… 130
4.5.3. Menakinon 4 ve 7’nin Değerlendirilmesi ……………………………………... 131
5. TARTIŞMA ……………………………………………………………………….. 132
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ………………………………………………………….. 146
KAYNAKLAR ………………………………………………………………………. 147
EKLER ……………………………………………………………………………….. 187
Ek 1. ADÜ-HADYEK ………………………………………………………….......... 187
Ek 2. Bilgi Onam Formu ……………………………………………………………... 188
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………….......................... 189
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………………………………………. 19
Nosematosis ile Doğal Enfekte Bal Arısı (Apis mellifera) Kolonilerinde, Nutrasötik ile Pre/probiotik bileĢenlerin Etkinliklerinin AraĢtırılması
ÖZET
NOSEMATOSĠS ĠLE DOĞAL ENFEKTE BAL ARISI (Apis mellifera)
KOLONĠLERĠNDE, NUTRASÖTĠK ĠLE PRE/PROBĠOTĠK BĠLEġENLERĠN
ETKĠNLĠKLERĠNĠN ARAġTIRILMASI
Tütenk K. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veterinerlik
Parazitolojisi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024
Amaç: Bu tez çalıĢmasının amacı, (i) özellikle gezici arıcıların uğrak noktalarından biri olan
Aydın yöresindeki Bal Arılarında bulunan Nosema etkenlerinin yaygınlığının mikroskobik
olarak belirlenmesi, (ii) doğal enfekte bulunan kovanlarda, nutasötik bileĢenlerden Beeseba®
ile Origanum onites (Türk kekiği) etkinliğinin; Prebiyotik olan duobalance pre (Ġnulin ve
Fruktooligosakkarit) ile Probiyotik olan Pro-Kolin (Proteksin) etkinliğinin Nosema
tür/türlerine karĢı araĢtırılması ve karĢılaĢtırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalıĢmada Aydın ili doğu, batı, kuzey ve güney olmak üzere dört
bölgeye ayrıldı. 50 iĢletmedeki 356 kovandan alınan numuneler Aydın Adnan Menderes
Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji laboratuvarında çalıĢma yapıldı. Tedavi öncesi ve
sonrası yapılan spor sayımlarıyla ürünlerin etkinliği, Nosema‟nın bölgede yaygınlığı bulundu.
Moleküler analiz yapılarak bölgede Nosema‟nın türü tespit edildi ve verilerin analizinde
tamamlayıcı istatistikler kullanıldı.
Bulgular: Toplanan numunelerden moleküler analiz yapılarak bölgede N. cerenae’nın yaygın
olduğu ve yaygınlık oranının % 71,07 olduğu tespit edildi. ÇalıĢmada kullanılan dört ürünün
de Nosema’ya % 68 – 100 arasında etki ettiği bulundu.
Sonuç: Yapılan çalıĢmada kullanılan dört ürününde değiĢen oranlarda etkili olması olumlu
bulundu. Yine yapılan bu çalıĢmayla Aydın ilinde Nosema’nın kısa bir sürede %100‟lere
varan bir oranda artıĢ gösterdiği görüldü. Bu tür çalıĢmaların çoklu örneklerle yapılarak çıkan
sonuçların sahada uygulanabilirliğin sağlanmasının ne kadar önemli olduğu anlaĢıldı."ĠÇĠNDEKĠLER
KABUL VE ONAY i
TEġEKKÜR ii
ĠÇĠNDEKĠLER iii
SĠMGELER VE KISALTMALAR DĠZĠNĠ vi
ġEKĠLLER DĠZĠNĠ vii
RESĠMLER DĠZĠNĠ viii
TABLOLAR DĠZĠNĠ ix
ÖZET x
ABSTRACT xi
1. GĠRĠġ 1
2. GENEL BĠLGĠLER 4
2.1. Arıcılık ve Önemi 5
2.2. Bal Arısı Hastalık ve Zararlıları 8
2.2.1.Nosematosis Hastalığının Etkenlerinin Etiyolojisi 9
2.2.2. Nosema Türlerinin YaĢam Döngüsü ve Çoğalması 10
2.2.3. Hastalığın Epidemiyolojisi 12
2.2.4. Hastalığın Patojenitesi 13
2.2.5. Klinik Belirtiler 15
2.2.6. Tanı 16
2.2.6.1. Ġnspeksiyonla Makroskobik Tanı 17
2.2.6.2. Mikroskobik Tanı 17
2.2.6.3. Boyama 17
2.2.6.4. Serolojik Tanı 17
iv
2.2.6.5. Moleküler Tanı 18
2.2.6.6. Elektron Mikroskobik Tanı 18
2.2.6.7. Hücre Kültürü ve Hibridizasyon 18
2.2.7. Diğer Bal Arısı Hatalıklarıyla Nosema‟nın ĠliĢkisi 19
2.2.8. Tedavi 19
2.2.9. Korunma ve Kontrol 25
3. GEREÇ VE YÖNTEM 26
3.1. ÇalıĢma Bölgeleri ile Arılıkların Tespiti ve Kodlanması 26
3.2. Örneklerin Toplanması 26
3.3. Homojenatların Hazırlanması 28
3.4. Spor Sayımları Yapılması ve Grupların OluĢturulması 29
3.4.1. Neubauer Hemositometrik Lamın Hazırlanması 30
3.4.2. Spor Sayımlarının Yapılması 30
3.5. Gruplar ve Uygulamalar 31
3.5.1. K1 Grubu 31
3.5.2. N1 Grubu 31
3.5.3. N2 Grubu 32
3.5.4. Pre Grubu 33
3.5.5. Pro Grubu 33
3.6. Moleküler Analiz 34
3.7. Ġstatistiksel Analizler 34
3.8. Anket ÇalıĢması 35
4. BULGULAR 36
4.1. Klinik ve Post Mortem Bulgular 36
4.2. Ürün Uygulamaları ve Yüzde Etkinlik Düzeyleri 37
4.3. Moleküler Analiz 38
v
4.4 Ġstatistiksel Analizler 39
4.5. Anket Sonuçları 41
5. TARTIġMA 43
6. SONUÇ VE ÖNERĠLER 50
KAYNAKLAR 53
EKLER (ADÜ - HAYDEK) 69
BĠLĠMSEL ETĠK BEYANI 70
ÖZ GEÇMĠġ 7