5025 research outputs found
Sort by
Pliometrik Sıçrama Egzersizinin Atletler ve Basketbolcularda Diz Eklemi Propriosepsiyon Duyusuna Etkisinin Karşılaştırılması
No full textÖZET
Pliometrik Sıçrama Egzersizinin Atletler ve Basketbolcularda Diz Eklemi Propriosepsiyon Duyusuna Etkisinin Karşılaştırılması
Taşdöner S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hareket ve Antrenman Bilimleri Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırma altı haftalık pliometrik sıçrama egzersizinin basketbol ve atletizm branşı sporcularının diz eklemi propriosepsiyonuna etkisinin belirlenerek iki spor branşı arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, yarı deneysel olarak, Ekim 2023 ve Ocak 2024 tarihleri arasında ADÜ Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 24 basketbolcu ve 24 atlet ile gerçekleşmiştir. Tüm katılımcılara eklem pozisyon hissi protokolü ile 0Flex, 45Flex, 60Flex, 15Ext, 45Ext ve 90Ext açılarında diz eklemi propriosepsiyonu ölçümü yapılmıştır. Ardından her iki branş grubuna 6 haftalık pliometrik egzersiz yaptırılmıştır. Çalışmada ön test-son test ölçüm yöntemi kullanılarak 6 haftalık pliometrik sıçrama egzersizlerinin atletler ve basketbolcular üzerindeki etkileri ve gruplar arasındaki farklılıklar belirlenmiştir.
Bulgular: İstatistiksel analiz sonuçlarına göre 0Flex ölçümünde branşlar için grup içi, 45flex ve 60Flex ölçümlerinde gruplar arası ve Atletizm grubunda grup içi, 15Ext ölçümünde gruplar arası, her iki branşta grup içi ve cinsiyetler arası, 45Ext ölçümünde Atletizm grubunda grup içi ve 90Ext ölçümünde gruplar arasında ve her iki grubun grup içi karşılaştırmalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmüştür (p0,05).
Sonuç: Sonuç olarak bu çalışmada pliometrik egzersizlerin 45Flex, 60Flex, 15Ext ve 90Ext açılarında diz eklemi propriosepsiyonunda gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı farklılık yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Basketbol grubunda 0Flex, 15Ext ve 90Ext açılarında; Atletizm grubunda ise tüm açılarda istatistiksel olarak anlamlı etki düzeyi saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: Atletizm, Basketbol, Diz eklemi, Pliometrik egzersiz, Propriosepsiyon.KABUL VE ONAY İİ
TEŞEKKÜR İİİ
İÇİNDEKİLER İV
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ Vİİ
ŞEKİLLER DİZİNİ Vİİİ
RESİMLER DİZİNİ İX
TABLOLAR DİZİNİ X
ÖZET Xİ
ABSTRACT Xİİ
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 3
1.2. Araştırmanın Amacı 4
1.3. Araştırmanın Hipotezleri 4
1.4. Varsayımlar 4
2. GENEL BİLGİLER 6
2.1. Egzersiz 6
2.1.1. Anaerobik Egzersiz 6
2.1.2. Pliometrik Egzersiz 7
2.1.2.1. Pliometrik Egzersizin Evreleri 7
a) Eksantrik Yükleme Aşaması 7
b) Amortizasyon Aşaması 8
c) Konsantrik Kasılma Aşaması 8
2.2. Basketbol 9
2.2.1. Basketbol Oyun Süresi 9
2.2.2. Basketbol Oyunu Saha Ölçüleri 9
2.2.3. Basketbolda Oyuncular 10
2.3. Atletizm 11
2.3.1. Atletizmin Tarihi 11
2.3.2. Atletizmin Dalları 11
2.3.2.1. Koşular 11
2.3.2.2. Atmalar 14
2.3.2.3. Atmalar 14
2.3.2.4. Çoklu Branşlar 15
2.3.2.5. Sportif Yürüyüş 16
2.4. Propriosepsiyon 16
2.4.1. Diz Eklemi ve Propriosepsiyon 16
2.4.2. Propriosepsiyonun Değerlendirilmesi 17
2.4.2.1. Pasif Hareket Algılama Eşiği Testi 17
2.4.2.2. Eklem Pozisyon Hissi Testleri 18
3. GEREÇ VE YÖNTEM 19
3.1. Gereç 19
3.1.1. Araştırma Modeli 19
3.1.2. Cihaz 20
3.1.3. Araştırma Grubu 20
3.1.4. Çalışma Lokasyonu 21
3.2. Yöntem 21
3.2.1. Propriosepsiyon Ölçümleri 21
3.2.2. Altı Haftalık Pliometrik Sıçrama Egzersizi 24
3.2.3. İşlem 25
3.2.4. İstatistiksel Değerlendirme 26
4. BULGULAR 27
4.1. Betimsel İstatistikler 27
4.2. Normal Dağılım İstatistikleri 28
4.3. Homojenlik İstatistikleri 30
4.4. Karşılaştırma 31
4.4.1. Ön Test, Son Test ve Fark Sonuçlarının Karşılaştırılması 31
4.4.2. 0°Flex 34
4.4.3. 45°Flex 35
4.4.4. 60°Flex 36
4.4.5. 15°Ext 37
4.4.6. 45°Ext 38
4.4.7. 90°Ext 40
5. TARTIŞMA 41
5.1. Sınırlılıklar 5
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 46
6.1. Öneriler 46
KAYNAKLAR 47
EKLER 55
Ek – 1: Kişisel Bilgi ve Veri Toplama Formu 55
Ek – 2: Etik Kurul İzni 56
Ek – 3: Bilgilendirilmiş Onam Formu 57
BİLİMSEL ETİK BEYANI 59
ÖZ GEÇMİŞ 6
Terapötik Oyunun Okul Öncesi Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Tıbbi Materyal Korkusuna Etkisi
No full textAmaç: Bu çalışma, terapötik oyunun okul öncesi çocuklarda hemşirelik girişimleri ve tıbbi materyal korkusuna etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü deneysel bu araştırma, Aydın İl merkezinde bulunan bir devlet ilkokulunda 1 Mart- 1 Haziran 2023 tarihleri arasında okul öncesi eğitim alan 80 çocuk (çalışma:40 ve kontrol:40) ile gerçekleştirildi. Çalışma grubunda yer alan çocuklar için araştırmacı tarafından çocukların yaş ve gelişim özellikleri dikkate alınarak hemşirelik girişimleri ve tıbbi materyaller oyuncak çocuk maketi üzerinden terapötik oyun yöntemi ile anlatıldı. Beş farklı gruptan oluşan 8 çocuğun yer aldığı her bir grup ile haftada bir gün olmak üzere terapötik oyun etkinliği gerçekleştirildi. Terapötik oyun etkinliği toplam 40 çocuk ile 4 haftada tamamlandı. Araştırmanın verileri “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği” kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve t testi kullanıldı.
Bulgular: Çalışma ve kontrol grubuna ait tanımlayıcı özelliklerden anne eğitim durumu dışında iki grup arasında fark olmadığı belirlendi (p˂0,01). Girişim öncesi çalışma ve kontrol grubu korku puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, terapötik oyun etkinliği sonrasında çalışma grubu korku puanları, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azaldı (p˂0,05).
Sonuç: Okul ortamında çocuk hemşiresi tarafından uygulanan terapötik oyunun, okul öncesi dönem çocuklarında hemşirelik girişimleri ve tıbbi materyallere karşı korkuyu azaltmada etkili olduğu sonucuna ulaşıldı.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Hemşirelik girişimleri, Hastane materyalleri, Korku, Oyun.Bu tez Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince desteklenmiştir. Proje numarası: HF-23002İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 3
1.3. Araştırma Hipotezleri 3
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Genel Özellikleri 4
2.2. Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Korku 5
2.2.1. Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Korkuyu Etkileyen Faktörler 7
2.2.2. Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Hastane ve Tıbbi İşlem Korkusu 8
2.3. Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Terapötik Oyun 10
3. GEREÇ VE YÖNTEM 14
3.1. Gereç 14
3.1.1. Araştırmanın Tipi 14
3.1.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman 14
3.1.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 14
3.1.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 15
3.1.5. Randomizasyon………………………………………………………………………...16
3.1.6. Araştırmaya Dahil Edilme, Araştırmadan Dışlanma ve Çıkarılma Kriterleri 17
3.1.6.1. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri 17
3.1.6.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 17
3.1.6.3. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri 17
3.1.7. Veri Toplama Araçları 19
3.1.7.1. Tanıtıcı Bilgi Formu (EK-1 ) 19
3.1.7.2. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği (EK-2) 19
3.1.8. Terapötik Oyun Malzemeleri 20
3.2. Yöntem 20
3.2.1. Araştırmanın Uygulanması /Verilerin Toplanması 20
3.2.2. Ön Uygulaması 21
3.2.3. Çalışma Grubu 21
3.2.3.1. Terapötik Oyun Eğitim İçeriği 22
3.2.4. Kontrol Grubu 24
3.2.5. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri 26
3.2.5.1. Bağımlı Değişkenler 26
3.2.5.2. Bağımsız Değişkenler 26
3.2.6. Araştırmanın Etik Yönü 26
3.2.7. Araştırmanın Güçlü Yönleri 27
3.2.8. Verilerin Değerlendirilmesi 27
3.2.9. Araştırmanın Akış Şeması 28
4. BULGULAR 29
4.1. Çocuk ve Aileye Ait Özellikler 29
4.2. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği Puan Ortalamalarının Gruplara Göre Dağılımı 32
4.3. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyaller Karşı Korku Ölçeği Maddelerinden Alınan Puanların Gruplara Göre Farklılaşma Durumu 33
5. TARTIŞMA 36
5.1. Terapötik Oyun Etkinliği Öncesi ve Sonrası Hemşirelik Girişimleri ve Tıbbi Materyallerin Toplam Korku Puanlarına İlişkin Bulguların Tartışılması 36
5.2. Araştırmanın Sınırlılıkları 38
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 39
6.1. Sonuçlar 39
6.2. Öneriler 39
KAYNAKLAR 40
EKLER 49
Ek 1. Tanıtıcı Bilgi Formu 49
Ek 2. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği 51
Ek 3. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği Kullanma İzni 52
Ek 4. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul Onayı 53
Ek 5. Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ticaret Odası İlkokulu Araştırma İzin Yazısı 54
Ek 6. Araştırmacının Oyun Terapisi Eğitim Sertifikası 55
Ek 7. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu (BGOF) 56
Ek 8. Terapötik Oyun Etkinliğine Ait Fotoğraflar 59
BİLİMSEL ETİK BEYANI 62
ÖZ GEÇMİŞ 6
Effects of Vacuum Impregnation And Erythritol Usage on The Drying Kinetics And Quality Characteristics In The Production of Infused Dried Sour Cherry
No full textBu tezin amacı, vişne (Prunus cerasus L.)’den infüze kurutulmuş meyve üretimi
için ozmotik dehidrasyon (OD) aşamasında sakkaroz, eritritol ve sakkaroz + eritritol (1:1
w:w) olmak üzere üç farklı çözelti kullanımının kontrol, ultrases ve vakumlu emdirim ön
işlemlerinin etkilerinin de incelenerek karşılaştırılması, ardından kurutma kinetiği ve
kurutma sonucunda elde edilen kuru vişnelerin son ürün özelliklerinin analiz edilmesi;
böylece bir şeker alkolü olan eritritolün sakkaroza alternatif bir ikame olarak kullanılıp
kullanılamayacağının araştırılmasıdır. Bu bağlamda, vişne meyvelerinin ideal OD
süresini belirlemek için her bir yöntemde zamana bağlı kuru madde değişimi kinetik
olarak incelenmiştir. Bunun sonucunda OD süresi 15 saat olarak belirlenmiş olup OD
yapılan örneklerin kuru madde miktarları incelendiğinde en etkili yöntemin vakumlu
emdirim olduğu tespit edilmiştir. Vakumlu emdirim ön işlemi uygulanan ve ardından
OD’ye tabi tutulan vişnelerin kurutma sonunda toplam kuru madde miktarı, aw,
rehidrasyon oranı, büzüşme etkisi, esmerleşme indeksi, toplam renk farkı (∆E), biyoaktif
madde miktarları, tekstür özellikleri, taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile morfolojik
özellikleri ve duyusal kalitesi belirlenmiştir. Kinetik değişim incelendiğinde OD
aşamasında kuru madde miktarını en çok artıran karbonhidratın eritritol olduğu
bulgulanmıştır. Sakkaroz + eritritol çözeltisi ile OD’ye tabi tutularak kurutulan infüze
vişnenin aw’si, büzüşme değeri, esmerleşme indeksi değerleri kontrole kıyasla sırasıyla
%27, %53 ve %24 oranında düşüş göstermiştir. Sakkaroz + eritritol grubu örneklerinin
karbonhidratların bireysel kullanımlarına kıyasla kontrol grubuna en yakın ∆E sağladığı
saptanmıştır. En yüksek biyoaktif madde değerlerinin kontrol grubuna ait olduğu
xxii
bulgulanmıştır. Tekstür analiz sonuçları incelendiğinde sakkarozla üretilen meyvelerin
2,40 N, eritritol ile 2,91 N ve sakkaroz + eritritol karışımı ile ise 0,79 N sertlik değerine
sahip olduğu ve dolayısıyla bireysel kullanıma farkla sakkaroz + eritritol kullanımının
önemli ölçüde ürün sertliğini azaltıcı etki gösterdiği not edilmiştir. SEM analizi ile
ürünlerin morfolojik özellikleri incelendiğinde, uygulanan işlemlerin etkinliğinin analiz
sonuçları ile ilişkilendirilebileceği bulgulanmıştır. Duyusal özellikler incelendiğinde en
çok beğenilen ürünün sakkaroz + eritritol grubuna ait olduğu belirlenmiştir. Tüm sonuçlar
değerlendirildiğinde, vakumlu emdirim ön işleminin kütle transferine etki ederek OD
işlemini hızlandırdığı; ayrıca sakkaroz ile eritritolün OD işleminde bir arada kullanımının
ise sağladığı sinerjik etki ile infüze vişnenin hem üretim aşamasında hem de son ürün
özelliklerinde tercih edilebilir bir uygulama olduğu sonucuna ulaşılmıştır.This thesis aimed to investigate the effect of sucrose, erythritol and sucrose +
erythritol (1:1 v:v) in the osmotic dehydration (OD) stage for the production of infused
dried fruit from sour cherry (Prunus cerasus L.), as well as the effect of the same
substances in the OD stage on the resulting product. The objective was to examine the
effects of control, ultrasound and vacuum impregnation pretreatments on the production
of infused dried fruit from sour cherries (Prunus cerasus L.) and to analyse the drying
kinetics and final product properties of the dried sour cherries obtained as a result of
drying. The aim was to investigate whether erythritol, a sugar alcohol, can be used as an
alternative substitute for sucrose. In this context, the time-dependent dry matter change
in each method was analysed kinetically in order to determine the optimal OD time for
sour cherries. Consequently, the optimal OD time was established as 15 hours.
Subsequent analysis of the dry matter content of the OD samples revealed that the most
effective method was vacuum impregnation. At the end of the drying process, a series of
analyses were conducted to evaluate the final product. These included measurements of
the total dry matter content, water activity (aw), rehydration rate, shrinkage effect,
browning index, total colour difference (ΔE), bioactive substances, texture properties,
morphological properties by scanning electron microscopy (SEM), and sensorial quality.
The analysis of the kinetic change revealed that erythritol was the carbohydrate that
exhibited the greatest increase in dry matter content during the OD stage. The aw,
shrinkage value and browning index values of infused sour cherries subjected to OD with
a sucrose + erythritol solution exhibited a decrease of 27%, 53% and 24%, respectively,
xxiv
in comparison to the control. It was determined that the sucrose + erythritol group samples
exhibited the most similar ΔE to the control group when compared to the individual use
of carbohydrates. The highest bioactive substance values were observed in the control
group. The results of the texture analysis revealed that the fruits produced with sucrose
exhibited a hardness value of 2.40 N, while those produced with erythritol demonstrated
a value of 2.91 N. In contrast, the fruits produced with a sucrose and erythritol mixture
exhibited a significantly reduced hardness value of 0.79 N. These findings indicate that
the use of a sucrose and erythritol mixture resulted in a notable reduction in products’
hardness values compared to the use of either sucrose or erythritol individually. The
morphological properties of the products examined by SEM analysis revealed a
correlation between the effectiveness of the applied processes. According to sensory
analysis, the most preferred product belonged to the sucrose + erythritol group. Upon
evaluation of the results, it was determined that vacuum impregnation pre-treatment
accelerated the OD process, by affecting the mass transfer. The combination of sucrose
and erythritol in the OD process was identified as a favourable application, exhibiting
benefits in both the production stage and the final product properties of the infused sour
cherry, due to the synergistic effect it provides.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY………………………………………………………………..i
TEŞEKKÜR………………………………………………………………………iii
BİLİMSEL ETİK BEYANI………………………………………………………. v
İÇİNDEKİLER………………………………………………………………….. vii
SİMGELER DİZİNİ……………………………………………………………... xi
KISALTMALAR DİZİNİ……………………………………………………… xiii
ŞEKİLLER DİZİNİ………………………………………………………………xv
RESİMLER DİZİNİ…………………………………………………………….xvii
ÇİZELGELER DİZİNİ…………………………………………………………. xix
ÖZET…………………………………………………………………………… xxi
ABSTRACT……………………………………………………………………xxiii
1.GİRİŞ…………………………………………………………………………… 1
2. KAYNAK ÖZETLERİ……………………………………………………….....7
2.1. Vişne Meyvesi ve Botanik Özellikleri………………………………………..7
2.2. Vişne Meyvesinin Bileşimi…………………………………………………...8
2.3. Vişnenin Kullanım Alanları…………………………………………………10
2.4. Vişne Meyvesinin Dünyada ve Türkiye’de Üretimi………………………...11
2.5. Karbonhidratlar ve Özellikleri……………………………………………… 11
2.5.1.Monosakkaritler ve Disakkaritler…………………………………………..12
2.6. Şeker Alkolleri………………………………………………………………15
2.6.1. Eritritol ve Özellikleri…………………………………………………….. 16
2.6.2. İzomalt ve Özellikleri……………………………………………………...16
2.6.3. Laktitol ve Özellikleri…………………………………………………….. 17
2.6.4. Maltitol ve Özellikleri……………………………………………………..18
2.6.5. Mannitol ve Özellikleri……………………………………………………19
2.6.6. Sorbitol ve Özellikleri……………………………………………………..19
2.6.7. Ksilitol ve Özellikleri……………………………………………………...20
2.7. Ozmotik Dehidrasyon…… ……………………………………………. … 21
2.7.1. Vakumlu Emdirim Destekli Ozmotik Dehidrasyon……………………….23
2.7.2. Ultrases Destekli Ozmotik Dehidrasyon…………………………………..24
3.MATERYAL VE METOT……………………………………………………..27
viii
3.1. Materyal ve Kimyasallar…………………………………………………….27
3.2. Ozmotik Dehidrasyon………………………………………………………. 28
3.2.1. Ozmotik Dehidrasyon Çözeltilerinin Hazırlanması…………………….... 29
3.2.2. Kontrol Yöntemiyle Ozmotik Dehidrasyon Uygulaması………………….29
3.2.3. Ultrases Ön İşlemli Ozmotik Dehidrasyon……………………………….. 29
3.2.4. Vakumlu Emdirim Ön İşlemli Ozmotik Dehidrasyon…………………… 30
3.3. Kurutma İşlemi………………………………………………………………31
3.3.1. Kurutma Kinetiği…………………………………………………………. 31
3.4. Analizler……………………………………………………………………..32
3.4.1. Toplam Kuru Made Miktarı……………………………………………….32
3.4.2. Suda Çözünen Kuru Madde Miktarı………………………………………32
3.4.3. Su Aktivitesi……………………………………………………………….33
3.4.4. Rehidrasyon Oranı………………………………………………………....33
3.4.5. Büzüşme Etkisi…………………………………………………………….33
3.4.6. Renk Değerleri……………………………………………………………. 34
3.4.7. Esmerleşme Indeksi……………………………………………………..…35
3.4.8. Tekstür Analizi…………………………………………………………….35
3.4.9. Toplam Monomerik Antosiyanin………………………………………….36
3.4.10. Toplam Fenolik Madde Miktarları için ekstaksiyon işlemleri…………...36
3.4.11.Toplam Fenolik Madde…………………………………………………...37
3.4.12. Toplam Flavanoid……………………………………………………….. 37
3.4.13. Antioksidan Kapasite……………………………………………………. 38
3.4.14. SEM ile Hücre yapısının görülmesi……………………………………...39
3.4.15. Duyusal Analiz…………………………………………………………...39
3.4.16. Verilerin İstatistiki olarak değerlendirilmesi…………………………… 40
4. BULGULAR VE TARTIŞMA……………………………………………….. 41
4.1. Ozmotik Dehidrasyon Süresisin Belirlenmesi………………………………41
4.2. Nem Oranı…………………………………………………………………...45
4.3. Kuru Vişnelerin Fizikokimyasal Özelliklerinin İncelenmesi………………..47
4.3.1.Kuru Madde Miktarı………………………………………………………. 48
4.3.2.Su Aktivitesi Değeri………………………………………………………..49
4.3.3.Büzüşme Değeri……………………………………………………………49
4.3.4.Dehidrasyon Kapasitesi…………………………………………………….51
ix
4.3.5. Esmerleşme İndeksi………………………………………………………. 53
4.4. Kuru Vişnelerin Renk Özellikleri…………………………………………... 54
4.5. Biyoaktif Özellikler………………………………………………………….56
4.5.1.Toplam Fenolik Madde (TFM)…………………………………………….57
4.5.2. Toplam Flavanoid (TF)……………………………………………………58
4.5.3. Toplam Antosiyanin (TA)………………………………………………....59
4.5.4. Antioksidan Kapasite……………………………………………………... 60
4.5.4.1.ABTS……………………………………………………………………. 60
4.5.4.2.DPPH……………………………………………………………………..61
4.6. Kuru Vişnelerin Tekstür Özellikleri…………………………………………64
4.7. Kuru Vişnelerin SEM Görüntüleri………………………………………… 66
4.8.Kuru Vişnelerin Duyusal Özellikleri………………………………………... 69
5. SONUÇ VE ÖNERİLER…………………………………………………….. 73
6. KAYNAKÇA………………………………………………………………… 75
ÖZ GEÇMİŞ…………………………………………………………………….8
Hipotiroidizmli Köpeklerde Bağırsak Mikrobiyotasındaki Değişimlerin Değerlendirilmesi
Get PDFAmaç: Yapılan çalışmada hipotiroidi hastası olan 3 ila 7 yaş arasındaki köpeklerde hastalığa bağlı olarak yaşanan mikrobiyal değişimlerin belirlenmesi, hipotiroid için ilaç kullananlar ile daha yeni ilaç tedavisine başlayacak olan hipotiroid hastaları arasındaki farkın gösterilmesi hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Tez kapsamında sağlıklı, önceden tanı alıp ilaç tedavisi devam eden ve henüz yeni hipotiroidizm tanısı olan köpeklerin yer aldığı 3 farklı grup oluşturuldu. Bu hastaların her birinden bir defaya mahsus olmak üzere hemogram, biyokimya ve fekal mikrobiyom örnekleri alındı. Tüm gruplarda yer alan köpeklerden hemogram ve biyokimyasal parametreler ile T4 ve TSH düzeylerinin ölçümleri incelendi. Mikrobiyotadan elde edilen analiz sonuçları istatiksel yöntemler kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Grup bazında yapılan analizlerde, Grup I’ de sağlıklı köpeklerde Sorangium cellulosum düzeyleri yüksek bulundu. Grup II’ de hipotiroidi hastası köpeklerde Thalassobaculum sp. OXR-137 ve Thermococcus sp. Bubb.Bath türleri yüksek oranlarda görülürken, Grup III’ de Streptomyces marincola bir köpekte yüksek düzeyde, diğer köpeklerde ise Lactobacillus jensenii, Streptomyces sp. KMM 9044, Staphylococcus haemolyticus ve Mycoplasmopsis agalactiae yüksek oranda bulundu. Grup III’ de ayrıca Blautia argi düzeyleri tüm köpeklerde yüksek olarak belirlendi. Aile bazında değerlendirmelerde, Sphingomonadaceae ve Enterococcaceae aileleri tüm köpeklerde değişen oranlarda bulunurken, hipotiroidi hastalarında Lactobacillaceae, Streptomycetaceae ve Bacillaceae ailelerinin oranları farklılık göstermiştir. İlaç tedavisi gören grupta ise Lachnospiraceae ve Enterococcaceae düzeyleri diğer gruplara göre daha yüksek bulundu.
Sonuç: Bu çalışmada, 16S ribozomal RNA analizleri ile hipotiroidizmi bulunan köpeklerde bağırsak mikrobiyotasının metagenomik tanımlanması ile Enterococcaceae ve Sphingomonadaceae bakterilerinin tüm gruplarda bulunduğu, ancak yoğunluklarının değişkenlik gösterdiği tespit edildi. Grup II' de mikrobiyom dengesizliği gözlenirken, Grup III' de mikrobiyom daha dengeli ve yüksek Lactobacillaceae seviyeleri ile karakterize olduğu belirlendi. Acidplasma cupricumulans sadece hipotiroidili köpeklerde bulunmakla birlikte hipotiroidizm ile olan ilişkisinin belirlenmesinde daha fazla araştırmanın yapılması gerekmektedir.KABUL VE ONAY …………...……………………….……………….……...………... i
TEŞEKKÜR ………………………………………………………….………...……….. ii
İÇİNDEKİLER ..……………………………………….………...………..….….……… iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…...……….……… vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….………………………...………………..….……….. viii
RESİMLER DİZİNİ……………………………………………………………………. ix
TABLOLAR DİZİNİ ….………….………………………...………………...…………. x
ÖZET ……………………………………………………………………...…...……….. xi
ABSTRACT ……………………………………………………………….…..………... xiii
1. GİRİŞ………………………………………………………………………………… 1
2. GENEL BİLGİLER………………………………………………………………….. 6
2.1. Köpeklerde Hipotiroidizm………………………………………………………….... 6
2.1.1. Etiyoloji………………………………………………………………………….. 7
2.1.2. Klinik Bulgular…………………………………………………………………... 9
2.1.2.1. Metabolik Bulgular……………………………………………………………… 11
2.1.2.2. Dermatolojik Bulgular…………………………………………………………… 11
2.1.2.3. Nörolojik Bulgular………………………………………………………………. 13
2.1.2.4. Reproduktif Bulgular…………………………………………………………….. 14
2.1.2.5. Kardiyovasküler Bulgular……………………………………………………….. 16
2.1.2.6. Oküler Bulgular………………………………………………………………….. 16
2.1.2.7. Gastrointestinal Bulgular………………………………………………………… 17
2.1.2.8. Koagulasyon Tendidansı……………………………..…………………………. 17
2.1.3. Tanı………………………………………………………………………………. 17
2.1.3.1. Hemogram Değerlendirmesi…………………………………………………... 18
2.1.3.2. Biyokimyasal Değerlendirme……………………………………………………. 18
2.1.3.3. İdrar Analizlerinin Değerlendirilmesi…………………..……………………….. 19
2.1.3.4. Radyografi ve Ultrasonografinin Değerlendirilmesi………………………...…... 19
2.1.3.5. Nükleer Görüntüleme Değerlendirmesi……………..…………………………... 20
2.1.3.6. Hormon Değerlendirmeleri…………..…………………………………………. 21
2.1.3.6.1. Total T3………………………………………………………………………. 21
2.1.3.6.2. Total T4………………………………………………………………………. 22
2.1.3.6.3. Köpeklerde Tiroid Stimüle Edici Hormon…………………………………… 23
2.1.3.6.4. Serbest T4…………………………………………………………………….. 23
2.1.3.6.5. Tiroglobulin Otoantikoru……………...……………………………………... 24
2.1.3.7. Tiroid Biyopsisi…………………………………………………………………. 25
2.1.4. Sağaltım………………………………………………………………………….. 26
2.2. Köpeklerde Mikrobiyota…………………………………………………………….. 27
2.2.1. Mikrobiyotanın Karakterizasyonu……………………………………………….. 29
2.2.2. Mikrobiyotanın İletişim Yolları………………………………………………….. 30
2.3. Endokrin Sistem ve Mikrobiyota İlişkisi……………………………………………. 31
2.3.1. Enteroendokrin Hücreler ve Enteroendokrin Sinyalleşme……………………….. 34
2.3.2. Nörohormonlar…………………………………………………………………… 35
2.4. Bağırsak Mikrobiyotasının Efektör Molekülleri ve Hormonları…………………….. 36
2.4.1. Kısa Zincirli Yağ Asitleri………………………………………………………… 37
2.4.2. Nörotransmitterlerin Düzenlenmesi……………………………………………… 38
2.4.3. Stres ve Bağırsak Hormon Aktivitesi…………………………………………….. 38
2.5. Endokrin Sistem Hastalıklarında Bağırsak Mikrobiyotasının Rolü…………………. 40
2.5.1. Bağırsak Mikrobiyotası ve Hipotiroidizm İlişkisi………………………………... 46
3. GEREÇ VE YÖNTEM………………………………………………………………. 50
3.1. Gereç…………………………………………………………………………………. 50
3.1.1.Hayvan Materyali…………………………………………………………..………. 50
3.1.2. Kullanılan Cihazlar………………………………………………………………… 51
3.1.3.Örnekleme İşlemleri ve Labaratuvar Analizleri……………………………………. 51
3.2. Yöntem……………………………………………………………………………….. 55
3.2.1. Dahil Etme ve Çıkarma Kriterleri.……………..………………………………… 56
3.2.2. İstatistik Analizleri………………………………………………………………. 57
4. BULGULAR…………………………………………………………………………. 58
4.1. Klinik Bulgular ve Değerlendirme………………………………………………….. 58
4.2. Laboratuvar Parametrelerinin Değerlendirilmesi………….………………………… 59
4.3. Mikrobiyom Analizlerinin Değerlendirilmesi ………………………………………. 63
5. TARTIŞMA…………………………………………………………………………... 70
6. SONUÇ VE ÖNERİLER…………………………………………………………….. 80
KAYNAKLAR…………………………………………………………………………… 82
Ek 1 (AYDIN-ADÜ HADYEK)…...…………………………………………………….. 111
BİLİMSEL ETİK BEYANI……………………………………………………………… 112
ÖZ GEÇMİŞ……………………………………………………………………………… 11
Kedi Atopik Deri Sendromunda Kersetinin Klinik Etkinliğinin Araştırılması
Get PDFAmaç: Bu araştırma kapsamında kedilerde yaygın gözlemlenen Kedi Atopik Deri Sendromu (KADS)’ na bağlı olarak gelişen deri lezyonlarının, kaşıntı bulgularının ve sendromun sağaltımında kersetin kullanımının klinik etkinliğinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Oniki aylık yaştan büyük her iki cinsiyette steril ve non-steril kediler seçilerek hasta ve sağlıklı olarak 2 gruba ayrıldı. KADS tanısı konulan kedilerde araştırmacı tarafından FEDESI ve SCORFAD, hasta sahibi tarafından GAS skorlamaları yapıldı ve 14 gün boyunca kedilere 3 mg/kg dozda kersetin oral yol ile verildi. Hastalardan 0., 7. ve 14. günlerde tekrar skorlamalar yapıldı ve kan örnekleri alındı. Alınan kan örnekleri 3000 devirde santrifüj edilerek serumu ayrıldı ve -800C de saklandı. ELISA yöntemi ile thiol disülfit seviyeleri belirlendi.
Bulgular: Kedi Atopik Deri Sendromu tanısı konulan kediler deri reaksiyon paternlerine göre sınıflandırıldı. Yapılan klinik değerlendirmeler ile belirlenen FEDESI, SCORFAD ve GAS ortalama skorlarında anlamlı derecede azalma olduğu belirlendi. Hasta ve sağlıklı hayvanlara ait kontrol günlerinde gerçekleştirilen örneklemlerinde thiol-disülfit dengesinin benzer örneklem günlerinde ve grup içindeki örneklem günleri arasında meydana gelen ılımlı azalmaların istatistiksel anlamlılık göstermediği belirlendi.
Sonuç: Çalışmamızda elde edilen veriler, kersetinin antioksidan ve anti-enflamatuar özellikleri ile KADS’ın klinik belirtilerini hafifleterek veteriner tıbbında yaygın olarak kullanılabileceği konusunda umut veren sonuçlar gösterdiği belirlendi.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY.…………………………………………………………………..
i
TEŞEKKÜR.………………………………………………………………………….
ii
İÇİNDEKİLER………………………………………………………………………..
iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ…………………………………………..
iv
RESİMLER DİZİNİ…………………………………………………………………..
v
ŞEKİLLER DİZİNİ…………………………………………………………………...
vi
TABLOLAR DİZİNİ………………………………………………………………….
vii
ÖZET………………………………………………………………………………….
viii
ABSTRACT…………………………………………………………………………...
xi
1. GİRİŞ……………………………………………………………………………….
1
2. GENEL BİLGİLER………………………………………………………………...
2
2.1. Kedi Atopik Sendromu…………………………………………………………...
2
2.2. KADS’ın Klinik Özellikleri………………………………………………………
3
2.3. Kedilerde Dermatit Skorlama Sistemi……………………………………………
11
2.3.1. Kedilerde FEDESI Skorlama Sistemi…………………………………………..
12
2.3.2. Kedilerde Alerjik Dermatit Skorlaması (SCORFAD)………………………….
14
2.4. Kersetin………………………………………………………………………….
16
2.4.1. Atopik Dermatit Anti-Enflamatuar Özelliklere Sahip Kersetinin Moleküler Hedefleri………………………………………………………………………………
16
2.4.1.1. AD’ nin Altında Yatan Moleküler Mekanizmalar…………………………….
17
2.4.1.2. HMGB1 Sinyal Yolu…………………………………………………………
19
2.4.1.3. JAK-STAT Sinyali…………………………………………………………...
20
2.4.1.4. TSLP’nin Aktivasyonu……………………………………………………….
21
2.4.1.5. Kersetinin Moleküler Hedefleri……………………………………………..
22
2.4.1.6. Kersetinin Deri Enflasmayonu Üzerindeki Antioksidan Etkileri…………...
24
2.4.1.7. Kersetinin Deri Enflamasyonu Üzerindeki Anti-Enflamatuar Özellikleri…...
25
2.4.1.8. Kersetinin Deri Enflamasyonu Üzerindeki Antialerjik Etkisi………………
25
2.4.1.9. Kersetinin Farmakokinetiği………………………………………………..
28
2.4.1.10. Kersetin ve Türevleri ile Klinik Çalışmalar……………………………….
29
3. GEREÇ VE YÖNTEM……………………………………………………………..
31
iv
3.1. Gereç……………………………………………………………………………...
31
3.1.1. Hayvan Materyali ve Grupların Dizaynı……………………………………….
31
3.2. Yöntem……………………………………………………………………………
31
3.2.1. Klinik Değerlendirme ve Skorlandırma………………………………………...
31
3.2.2. Sağaltım Uygulamaları…………………………………………………………
38
3.2.3. Örnekleme İşlemleri……………………………………………………………
39
3.2.4. Laboratuvar Analizleri………………………………………………………….
39
3.2.5. İstatistiksel Analizler…………………………………………………………...
40
4. BULGULAR………………………………………………………………………..
41
5. TARTIŞMA………………………………………………………………………...
46
6. SONUÇ VE ÖNERİLER…………………………………………………………...
53
KAYNAKLAR………………………………………………………………………..
54
EKLER………………………………………………………………………………...
67
Ek 1 (ADÜ-HADYEK)……………………………………………………………….
67
BİLİMSEL ETİK BEYANI…………………………………………………………..
68
ÖZ GEÇMİŞ…………………………………………………………………………..
6
The Relationship Between Sports Sciences Faculty Students' Motivation To Participate in Physical Activities and Social Media Addiction
No full textPurpose: This research was conducted to examine the relationship between the motivation of
students of the Faculty of Sports Sciences to participate in physical activities and social media
addiction.
Materials and Methods: A total of 425 students, 253 female and 172 male, studying at Aydın
Adnan Menderes University, Faculty of Sports Sciences, participated in the study. Data were
collected using Google Form using the Personal Information Form prepared by the researcher,
the Motivation Scale for Participation in Physical Activities developed by Tekkurşun Demir
and Cicioğlu (2018), and the Social Media Addiction Scale developed by Günüç (2009) and
whose validity and reliability study was conducted by Çömlekçi and Başol (2019). collected
in the database. Descriptive statistics, Kruskal Wallis and Mann-Whitney U, correlation test, t
test and ANOVA test analysis were used in the analysis of the data.
Results: It was determined that %40.5 of the students participating in the research were male
and %59.5 were female. Participation in physical activities was significant in the
environmental factors sub-dimension of motivation and in the Social Media Addiction Scale
according to the variables of the sport branch, weekly free time periods and whether they have
any addictions. There appear to be differences.
Result: The students participating in the research had high social media addiction and
motivation to participate in physical activities. A negative relationship was found between
Motivations for Participating in Physical Activities and Social Media Addiction. As a result of
the findings of our study, it was concluded that as university students' motivation to participate
in physical activities increased, their use of social media decreased.Amaç: Bu araştırma Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin fiziksel aktivitelere katılım
motivasyonu ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri
Fakültesinde öğrenim gören 253 kadın ve 172 erkek toplam 425 öğrenci katılmıştır. Veriler,
araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Tekkurşun Demir ve Cicioğlu (2018)
tarafından geliştirilen Fiziksel Aktivitelere Katılım Motivasyonu Ölçeği ve Günüç (2009)
tarafından geliştirilen, Çömlekçi ve Başol (2019) tarafından geçerlik-güvenirlik çalışması
yapılan Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği kullanılarak Google Form veri tabanında
toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U,
Koreleasyon testi, t testi, ANOVA testi analizinden yararlanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %40,5 i erkek, %59,5 i kadın olduğu saptanmıştır.
Fiziksel aktivitelere katılım motivasyonun çevresel etmenler alt boyutunda ve Sosyal Medya
Bağımlılığı Ölçeğinde yapılan spor branşına, haftalık serbest zaman sürelerine ve herhangi bir
bağımlılığı olup olmadığı değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir.
Sonuç: Araştırmaya katılan öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı ve fiziksel aktivitelere
katılım motivasyonları yüksek çıkmıştır. Fiziksel Aktivitelere Katılım Motivasyonları ile
Sosyal Medya Bağımlılığı arasında negatif yönlü ilişki bulunmuştur. Çalışmamızda ulaşılan
bulgular sonucunda üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivitelere katılım motivasyonları
arttıkça sosyal medya kullanımlarında azalma olduğu sonucuna ulaşılmıştır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ..................................................................................................................i
TEŞEKKÜR .............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER........................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ...........................................................................vii
TABLOLAR DİZİNİ.............................................................................................................viii
ÖZET.......................................................................................................................................xi
ABSTRACT ...........................................................................................................................xii
1. GİRİŞ....................................................................................................................................1
1.1. Araştırmanın Amacı ..........................................................................................................3
1.2. Araştırmanın Problem Durumu .........................................................................................4
1.3. Araştırmanın Hipotezleri ...................................................................................................4
1.4. Araştırmanın Varsayımları ................................................................................................5
1.5. Araştırmanın Sınırlılıkları..................................................................................................5
1.6. Tanımlar ............................................................................................................................6
1.7. Araştırmanın Önemi ..........................................................................................................7
2. GENEL BİLGİLER..............................................................................................................8
2.1. Fiziksel Aktivite ................................................................................................................8
2.1.1. Fiziksel Aktivite Olarak Değerlendirilen Aktiviteler.....................................................9
2.1.2. Fiziksel Aktiviteye Etki Eden Unsurlar........................................................................10
2.1.3. Fiziksel Aktiviteye Katılımın Sağlık Açısından Etkileri..............................................11
2.1.3.1. Fiziksel Aktivitenin Faydaları ...................................................................................12
2.1.4. Fiziksel Aktivite Düzeyi, Süresi ve Şiddeti..................................................................13
2.2. Motivasyon ......................................................................................................................14
iv
2.2.1. Motivasyon İle İlgili Bazı Terimler..............................................................................15
2.3. Motivasyon Kuramları.....................................................................................................17
2.3.1. Dışa Yönelik Motivasyon.............................................................................................17
2.3.2. İçe Yönelik Motivasyon ...............................................................................................18
2.3.3. Motive Olamama ..........................................................................................................19
2.4. Spora Katılım Motivasyonu Kavramı .............................................................................19
2.5. Spor Motivasyonu Türleri ...............................................................................................21
2.5.1. Nicelik Olarak Spor Motivasyonu................................................................................21
2.5.1.1. Yeterli Motivasyon...................................................................................................21
2.5.1. 2. Yetersiz Motivasyon.................................................................................................21
2.5.1.3.Aşırı Motivasyon ........................................................................................................21
2.5.1. Nicelik Olarak Spor Motivasyonu................................................................................21
2.5.2. Nitelik Olarak Spor Motivasyonu.................................................................................22
2.5.2.1.Özel Spor Motivasyonu..............................................................................................21
2.5.2.2.Genel Spor Motivasyonu............................................................................................21
2.6. Fiziksel Aktivitelere Katılım Motivasyonu .....................................................................23
2.6.1.Kitle İletişim Araçları....................................................................................................24
2.7. Sosyal Medya ..................................................................................................................25
2.7.1. Sosyal Medya Kullanımının Yararları..........................................................................26
2.7.2. Sosyal Medya Kullanımının Zararları..........................................................................26
2.8. Sosyal Medyanın Kişiler Üzerindeki Etkisi ....................................................................27
2.9. Bağımlılık ........................................................................................................................28
2.9.1. Bağımlılık ve Fiziksel Aktivite ....................................................................................29
2.10. Sosyal Medya Bağımlılığı .............................................................................................29
2.10.1. Sosyal Medya Bağımlılığının Nedenleri ....................................................................30
2.11. Sosyal Medya ve Spor...................................................................................................31
v
2.12. Sosyal Medya Bağımlılığı ve Fiziksel Aktivitelere Katılım Motivasyonu Üzerine
Yapılan Bazı Çalışmalar.............................................................................................32
3. GEREÇ VE YÖNTEM.......................................................................................................35
3.1. Araştırmanın Modeli........................................................................................................35
3.2. Araştırmanın Evren ve Örneklemi...................................................................................36
3.3. Verilerin Toplama Yöntemi ............................................................................................37
3.4. Veri Toplama Araçları.....................................................................................................37
3.5. Kişisel Bilgi Formu .........................................................................................................37
3.6. Fiziksel Aktivitelere Katılım Motivasyonu Ölçeği (FAKMÖ) .......................................38
3.7. Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ...................................................................................39
3.8. Verilerin Analizi..............................................................................................................39
3.8.1 Araştırmanın Bağımlı Bağımsız Değişkenleri...............................................................39
3.8.2. istatistiksel yöntemler (ayrıntılı)...................................................................................40
4. BULGULAR ......................................................................................................................41
5. TARTIŞMA........................................................................................................................62
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ...................................................................................................73
6.1. Sonuçlar...........................................................................................................................73
6.2. Öneriler............................................................................................................................74
KAYNAKLAR.......................................................................................................................76
EKLER ...................................................................................................................................98
Ek 1. Etik Kurul Onayı...........................................................................................................98
Ek 2. Kurum İzin Onayı .........................................................................................................99
Ek 3. Gönüllü Onam Formu .................................................................................................100
Ek 4. Kişisel Bilgi Formu.....................................................................................................101
Ek 5. Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ölçeği .......................................................103
Ek 6. Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği...............................................................................105
vi
BİLİMSEL ETİK BEYAN .................................................................................................10
Organik Kuru Meyve Üretiminde Gıda Güvenliğinin Sağlanmasında Çevresel İzleme Sisteminin Etkinliği
Get PDFÖZET
ORGANİK KURU MEYVE ÜRETİMİNDE GIDA GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASINDA ÇEVRESEL İZLEME SİSTEMİNİN ETKİNLİĞİ
Ayas S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veterinerlik Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın 2024
Amaç: Bu çalışmada, organik kuru meyve işletmesinde gıda güvenliğinin sağlanmasında Çevresel İzleme Sistemi’nin etkinliğinin incelenmesi ve son üründe halk sağlığı açısından mikrobiyolojik kalitenin değerlendirilmesinin yapılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; organik kuru meyve işletmesinden, çevresel izleme sistemi kapsamında bölge 1, bölge 2, bölge 3 ve bölge 4’ten toplamda 300 adet svap örneği ile 180 adet organik kuru meyve (60 adet kuru incir, 60 adet kuru kayısı, 60 adet kuru üzüm) örneğinde mikrobiyolojik analizler gerçekleştirilmiştir. Mart 2022, Mayıs 2022, Temmuz 2022 ve Eylül 2022 tarihlerinde alınan örnekler, alındığı gün mikrobiyolojik analizlere tabi tutulmuştur.
Bulgular: Organik kuru meyve örneklerinde E.coli, koliform, Enterobacteriaceae, Salmonella spp. tespit edilememiştir. Örneklerin hepsi TGK Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğine göre uygun bulunmuştur. Çevresel izleme sistemi kapsamında değerlendirilen ve 4 farklı bölgeden alınan örneklerde Salmonella spp. E.coli, koliform ve Enterobacteriaceae varlığı tespit edilmezken, TMAB ve maya-küf analizlerinde limit değer olmamasına rağmen Almond Board of California (2009) yer alan Sanitasyon Uygulama Öncesi ve Sonrası Ekipman Temizliği için Önerilen Mikrobiyolojik Gösterge Limitleri referans alındığında çalışma süresi boyunca işletmede genel hijyen şartlarının sağlandığı görülmektedir.
Sonuç: Çevresel izleme sistemi gıda işletmelerinde yapılan hijyen ve sanitasyonun değerlendirilmesinde önemlidir. Bu sebeple gıda sektöründe çevresel izleme sistemine daha fazla önem verilmesi ve yaygınlaşması gıda güvenliğinin desteklenmesinde önemli bir rol oynayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Çevresel izleme sistemi, Gıda güvenliği, Halk sağlığı, Organik kuru meyve.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Gıda Güvenliği 3
2.1.1. Dünyada Gıda Güvenliği 5
2.1.2. Avrupa Birliğinde Gıda Güvenliği 6
2.1.3. AB Gıda Güvenliği Tüzüğü (178/2002/EC) 8
2.1.4. Türkiye’de Gıda Güvenliği 10
2.1.5. Türkiye’de Gıda Güvenliği ile İlgili Mevzuat 10
2.1.6. Türk Gıda Kodeksi (TGK) 12
2.2. Gıda Güvenliği Kalite Yönetim Sistemleri 12
2.2.1. HACCP 13
2.2.1.1. İyi Tarım Uygulamaları (GAP) 15
2.2.1.2. İyi Veteriner Uygulamaları (GVP) 15
2.2.1.3. İyi Üretim Uygulamaları (GMP) 15
2.2.1.4. İyi Hijyen Uygulamaları (GHP) 16
2.2.1.5. İyi Laboratuvar Uygulamaları (GLP) 16
2.2.2. British Retailer Consortium (BRC) 16
2.2.3. International Food Standard (IFS) 17
2.2.4. International Standard Organisation (ISO 22000) 18
2.2.5. Public Available Specification (PAS 220) 20
2.2.6. FSSC & PAS 220 20
2.3. Gıda İşletmelerinde Personel Hijyen Uygulamaları ve İzlenmesi 20
2.3.1. Hijyen 20
2.3.2. Gıda İşletmelerinde Sanitasyon 21
2.3.3. Dezenfeksiyon 21
2.3.4. Sterilizasyon 22
2.3.5. Personel Hijyeni 22
2.3.6. Hijyen Eğitimi 25
2.3.7. Çevresel İzleme Programı (ÇİP) 25
2.4. Organik Tarım 28
2.4.1. Organik Kuru Meyve Üretimi 30
2.4.1.1. Kuru İncir 30
2.4.1.2. Kuru Kayısı 32
2.4.1.3. Kuru Üzüm 34
3. GEREÇ VE YÖNTEM 37
3.1. Gereç 37
3.2. Yöntem 37
3.2.1. Mikrobiyolojik Analizler 37
3.2.1.1. Toplam Mezofilik Aerobik Bakteri (TMAB) Analizi 38
3.2.1.2. Maya-Küf Analizi 38
3.2.1.3. Enterobacteriaceae Analizi 38
3.2.1.4. Koliform Bakteri Analizi 38
3.2.1.5. Escherichia coli Analizi 39
3.2.1.6. Salmonella spp. Analizi 39
3.2.2. Çevresel İzleme Sistemi Bölgelerinden Örnek Alımı 39
3.2.2.1. Bölge 1 40
3.2.2.2. Bölge 2 41
3.2.2.3. Bölge 3 41
3.2.2.4. Bölge 4 42
3.2.3. İstatistiksel Değerlendirme 43
4. BULGULAR 44
4.1. Organik Kuru Meyve Analiz Sonuçları 44
4.1.1. Kuru İncir Mikrobiyolojik Analizleri 44
4.1.2. Kuru Kayısı Mikrobiyolojik Analizleri 45
4.1.3. Kuru Üzüm Mikrobiyolojik Analizleri 45
4.2. Çevresel İzleme Bölge Sonuçları 46
4.2.1. Çevresel İzleme Bölge 1 Analizleri 46
4.2.2. Çevresel İzleme Bölge 2 Analizleri 47
4.2.3. Çevresel İzleme Bölge 3 Analizleri 47
4.2.4. Çevresel İzleme Bölge 4 Analizleri 48
5. TARTIŞMA 49
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 54
KAYNAKLAR 55
BİLİMSEL ETİK BEYANI 62
ÖZGEÇMİŞ 6
The Effect of Experiential Marketıng Perception On Customer Satisfaction, Intention to Visit Again And Word-Of-Mouth Communication In Thermal Hotels
No full textAmaç: Günümüz rekabetçi turizm sektöründe, müşterilere unutulmaz ve tatmin edici
deneyimler sunmak, işletmelerin sürdürülebilir başarısı için kritik bir rol oynamaktadır.
Özellikle termal oteller, sundukları benzersiz hizmetlerle müşterilerin hem fiziksel hem de
ruhsal sağlığını hedefleyen bir deneyim sunmaktadır. Bu bağlamda, termal otellerde
deneyimsel pazarlama uygulamaları, müşteri tatmini, tekrar ziyaret etme niyeti ve ağızdan
ağıza iletişim üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Deneyimsel pazarlama, müşterilerin
sadece bir ürünü veya hizmeti tüketmekle kalmayıp, aynı zamanda bu süreçte benzersiz ve
tatmin edici deneyimler yaşamalarını sağlayan bir yaklaşımdır. Müşteri deneyimini merkeze
alan bu pazarlama stratejisi, müşteri memnuniyetini ve sadakatini artırmada kritik bir öneme
sahiptir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmanın temel amacı, Afyonkarahisar ilindeki 4 ve 5 yıldızlı
termal otel müşterilerinin deneyimsel pazarlama algılarını derinlemesine incelemek ve bu
algıların müşteri tatmini, tekrar ziyaret etme niyeti ve ağızdan ağıza iletişim üzerindeki
etkilerini değerlendirmektir. Araştırmanın kapsamını geniş tutmak amacıyla, %95 güven
aralığı ve %5 hata payı esas alınarak en az 384 katılımcıya ulaşılması hedeflenmiş,
toplamda 420 anket ile analiz süreci yürütülmüştür.
Bulgular: Araştırmada kullanılan kolayda örnekleme yöntemi, hızlı ve ekonomik veri
toplama imkânı sunarak geniş bir örneklem grubuna ulaşmayı sağlamıştır. Elde edilen
veriler üzerinde yapılan korelasyon analizleri, deneyimsel pazarlamanın duyusal ve
duygusal boyutlarının müşteri tatmini, tekrar ziyaret etme niyeti ve ağızdan ağıza iletişim
üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle
xi
duyusal ve duygusal deneyim boyutlarındaki artışın, müşteri tatmini ve bağlılığını önemli
ölçüde artırdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, ilişkisel deneyim boyutundaki artışın da müşteri
tatminini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.
Sonuç: Bu bulgular, termal otellerin deneyimsel pazarlama stratejilerini güçlendirerek
müşteri tatminini ve bağlılığını artırabileceğini, böylece olumlu ağızdan ağıza iletişim
yoluyla işletme performansını iyileştirebileceğini göstermektedir. Bu çalışma, termal otel
işletmeleri için deneyimsel pazarlamanın önemini vurgularken, aynı zamanda müşteri
davranışlarını anlamada ve geliştirmede önemli bir rehber sunmaktadır.Objective: In today's competitive tourism industry, providing customers with memorable
and satisfying experiences plays a critical role in the sustainable success of businesses. In
particular, thermal hotels offer an experience that targets both the physical and mental
health of customers with their unique services. In this context, experiential marketing
practices in thermal hotels have significant impacts on customer satisfaction, revisit
intention, and word-of-mouth communication. Experiential marketing is an approach that
enables customers not only to consume a product or service but also to have unique and
satisfying experiences in the process. This customer-experience-centered marketing strategy
is critical to increasing customer satisfaction and loyalty.
Material and Metods: The main purpose of this study is to examine in depth the
experiential marketing perceptions of 4 and 5 star thermal hotel customers in
Afyonkarahisar province and to evaluate the effects of these perceptions on customer
satisfaction, revisit intention, and word-of-mouth communication. In order to keep the scope
of the research wide, it was aimed to reach at least 384 participants based on a 95%
confidence interval and a 5% margin of error, and the analysis process was carried out with
420 questionnaires in total.
Results: The convenience sampling method used in the study enabled a large sample group
to be reached by providing fast and economical data collection. Correlation analyses of the
obtained data revealed that the sensory and emotional dimensions of experiential marketing
have positive and statistically significant effects on customer satisfaction, revisit intention,
and word-of-mouth communication. In particular, it was observed that an increase in the
xiii
sensory and emotional experience dimensions significantly increased customer satisfaction
and loyalty. In addition, an increase in the relational experience dimension was also found
to positively affect customer satisfaction.
Conclusion: These findings suggest that by strengthening experiential marketing strategies,
thermal hotels can increase customer satisfaction and loyalty, thereby improving business
performance through positive word-of-mouth. This study highlights the importance of
experiential marketing for thermal hotel businesses and provides an important guide to
understanding and improving customer behavior.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ..................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER.......................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ..........................................................................vii
ŞEKİLLER DİZİNİ..............................................................................................................viii
TABLOLAR DİZİNİ..............................................................................................................ix
ÖZET....................................................................................................................................... x
ABSTRACT ..........................................................................................................................xii
1. GİRİŞ................................................................................................................................... 1
2. GENELBİLGİLER.............................................................................................................. 3
2.1. Pazarlama Ve Deneyimsel Pazarlama............................................................................... 3
2.1.1. Pazarlama Kavramı ....................................................................................................... 3
2.1.2. Deneyimsel Pazarlama Kavramı ................................................................................... 4
2.1.3. Deneyimsel Pazarlamanın Ortaya Çıkış Nedenleri ....................................................... 5
2.1.4. Deneyimsel Pazarlamanın Faydaları ............................................................................. 6
2.1.5. Deneyimsel Pazarlamanın Uygulama Sahaları.............................................................. 7
2.1.5.1. Tüketim Deneyimi Boyutları...................................................................................... 9
2.1.5.2. Stratejik Deneyimsel Boyutlar.................................................................................. 10
2.1.5.2.1. Duyusal Deneyim Boyutu (Sense) ........................................................................ 11
2.1.5.2.2. Duygusal Deneyim Boyutu (Feel)......................................................................... 12
2.1.5.2.3. Düşünsel Deneyim Boyutu (Think)....................................................................... 14
2.1.5.2.4. Davranışsal-Fiziksel Deneyim Boyutu (Act) ........................................................ 15
2.1.5.2.5. İlişkisel Deneyim Boyutu (Relate)........................................................................ 16
2.1.6. Deneyimsel Pazarlama Uygulama Süreçleri ............................................................... 17
2.1.6.1. Müşteri Deneyimi Analizi ........................................................................................ 19
iv
2.1.6.2. Deneyimsel Platformun Oluşturulması .................................................................... 22
2.1.6.3. Marka Deneyiminin Meydana Getirilmesi............................................................... 24
2.1.6.4. Müşteri Etkileşiminin Oluşturulması ....................................................................... 25
2.1.6.5. Sürekli Yenilik (İnovasyon)...................................................................................... 26
2.1.7. Geleneksel Pazarlamanın Özellikleri .......................................................................... 27
2.1.8. Deneyimsel Pazarlamanın Özellikleri ......................................................................... 29
2.2. Müşteri Tatmini, Tekrar Ziyaret Etme Niyeti ve Ağızdan Ağıza İletişim (Wom) .......... 30
2.2.1. Müşteri Kavramı.......................................................................................................... 30
2.2.2. Müşteri Tatmini ........................................................................................................... 32
2.2.3. Müşteri Tatmininin Önemi .......................................................................................... 33
2.2.4. Müşteri Tatmini Unsurları ........................................................................................... 33
2.2.4.1. Beklentiler ................................................................................................................ 33
2.2.4.2. İstekler...................................................................................................................... 34
2.2.4.3. Algılanan Performans............................................................................................... 34
2.2.5. Müşteri Tatminini Belirleyen Faktörler....................................................................... 35
2.2.6. Müşteri Tatminsizliği................................................................................................... 37
2.2.7. Deneyimsel Pazarlama ve Müşteri Tatmini Arasındaki İlişki ..................................... 37
3. GEREÇ VE YÖNTEM...................................................................................................... 39
3.1. Tekrar Ziyaret Etme Niyeti............................................................................................. 39
3.2. Tekrar Ziyaret Etme Niyetinin Önemi............................................................................ 40
3.3. Tekrar Ziyaret Etme Niyetine Etki Eden Faktörler......................................................... 41
3.3.1. Hizmet Kalitesi............................................................................................................ 41
3.3.2. Destinasyon İmajı........................................................................................................ 42
3.3.3. Misafirperverlik........................................................................................................... 42
3.3.4. Memnuniyet................................................................................................................. 42
3.3.5. Hijyen ve Temizlik ...................................................................................................... 43
3.3.6. Ulaşım.......................................................................................................................... 43
v
3.4. Ağızdan Ağıza İletişim ................................................................................................... 43
3.4.1. Ağızdan Ağıza İletişimin Özellikleri........................................................................... 45
3.4.1.1. Değer ........................................................................................................................ 45
3.4.1.2. Odak ......................................................................................................................... 45
3.4.1.3. Zamanlama ............................................................................................................... 46
3.4.1.4. İstek .......................................................................................................................... 47
3.4.1.5. Katılım...................................................................................................................... 47
3.5. Ağızdan Ağıza İletişim Süreci ........................................................................................ 47
3.6. Ağızdan Ağıza İletişimin Etkileyicileri .......................................................................... 49
3.6.1. Etkileyen Faktörler...................................................................................................... 49
3.6.2. Etkileyen Kişi ve Gruplar............................................................................................ 51
3.7. Ağızdan Ağıza İletişim Türleri ...................................................................................... 52
3.7.1. Olumlu Ağızdan Ağıza İletişim................................................................................... 52
3.7.2. Olumsuz Ağızdan Ağıza İletişim................................................................................. 53
4. BULGULAR ..................................................................................................................... 54
4.1. Termal Otellerde Deneyimsel Pazarlama Algısının Müşteri Tatmini Tekrar Ziyaret
Etme Niyeti Ve Ağızdan Ağıza İletişim Üzerine Etkisi Üzerine Bir Araştırma........... 54
4.1.1. Araştırmanın Amacı ve Önemi .................................................................................... 54
4.1.2. Araştırmanın Yöntemi ................................................................................................. 55
4.1.3. Araştırmanın Modeli ve Hipotezleri............................................................................ 55
4.1.4. Araştırmanın Evren ve Örneklemi............................................................................... 58
4.1.5. Araştırmanın Kapsamı ve Sınırlılıkları........................................................................ 58
4.1.6. Veri Toplama Yöntemi................................................................................................. 59
4.2. Bulgular ve Değerlendirme ............................................................................................ 59
4.2.1. Demografik Veriler...................................................................................................... 60
4.2.2. Deneyimsel Pazarlama Algısı, Müşteri Tatmini, Tekrar Ziyaret Etme Niyeti ve
Ağızdan Ağıza İletişim Ölçeklerine İlişkin Bulgular ve Değerlendirmeler................. 61
vi
4.2.2.1. Deneyimsel Pazarlama Algısı Ölçeğine İlişkin Tanımlayıcı İstatistikler ................. 61
4.2.2.2. Müşteri Tatmini Ölçeğine İlişkin Tanımlayıcı İstatistikler....................................... 62
4.2.2.3. Tekrar Ziyaret Etme Ölçeğine İlişkin Tanımlayıcı İstatistikler ................................ 63
4.2.2.4. Ağızdan Ağıza İletişim Ölçeğine Tanımlayıcı İstatistikler....................................... 64
4.3. Ölçeklere ilişkin Güvenilirlik ve Faktör Analizleri ........................................................ 64
4.3.1. Deneyimsel Pazarlama Algısı Ölçeğine Ait Güvenilirlik ve Faktör Analizleri........... 64
4.3.2. Müşteri Tatmini Ölçeğine Ait Güvenilirlik ve Faktör Analizleri................................. 67
4.3.3. Tekrar Ziyaret Etme Niyeti Ölçeğine Ait Güvenilirlik ve Faktör Analizleri............... 68
4.3.4. Ağızdan Ağıza İletişim Ölçeğine Ait Güvenilirlik ve Faktör Analizleri ..................... 69
4.4. Hipotez Testleri............................................................................................................... 70
4.4.1. Deneyimsel Pazarlama Algısı ve Boyutları ile Müşteri Tatmini, Tekrar Ziyaret
Etme Niyeti ve Ağızdan Ağıza İletişim Arasındaki İlişki............................................ 70
4.4.2. Deneyimsel Pazarlama Algısı ve Boyutlarının Müşteri Tatmini, Tekrar Ziyaret
Etme Niyeti ve Ağızdan Ağıza İletişim Üzerine Etkisi................................................ 73
4.4.2.1. Deneyimsel Pazarlama Algısı ve Boyutlarının Müşteri Tatmini Üzerine Etkisi ...... 74
4.4.2.2. Deneyimsel Pazarlama Algısı ve Boyutlarının Tekrar Ziyaret Etme Niyeti
Üzerine Etkisi............................................................................................................... 76
4.4.2.3. Deneyimsel Pazarlama Algısı ve Boyutlarının Ağızdan Ağıza İletişim Üzerine
Etkisi ............................................................................................................................ 77
4.5. Araştırma Hipotezlerinin Genel Durumu ....................................................................... 78
5. SONUÇ VE ÖNERİLER................................................................................................... 80
KAYNAKLAR ...................................................................................................................... 84
EKLER .................................................................................................................................. 98
Ek 1. Anket Formu ................................................................................................................ 98
BİLİMSEL ETİK BEYANI................................................................................................. 101
ÖZ GEÇMİŞ........................................................................................................................ 10
Enfeksiyöz Bursal Hastalık (Gumboro Hastalığı) Virus Aşısı ile Aşılanan Civcivlerde Viral Antijen Lokalizasyonlarının İmmunohistokimyasal Olarak Belirlenmesi
Get PDFmaç: Bu tez çalışması, Infeksiyöz bursal hastalık atenüe immunkompleks virusu (IBDV) ile aşılanmış civcivlerde şekillenen patomorfolojik değişiklikleri ve viral antijenin immunohistokimyasal dağılımını saptamak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada IBDV aşısı ile aşılanmış 55 adet civcivin histopatolojik ve immunohistokimyasal bulguları incelenmiştir. Hayvanlara 1, 3., 5., 10., 20., 30. ve 40.günlerde ötanazi uygulanmış, nekropsileri gerçekleştirilmiş, alınan doku örnekleri formol solüsyonunda tespit edilmiş ve alkollerde dehidre edilerek parafinde bloklanmıştır. Mikrotom ile 4 µm kalınlığında alınan kesitler hematoksilen ve eozin ile boyanarak ışık mikroskobik incelemeleri gerçekleştirilmiştir. İmmunohistokimyasal incelemede kullanılan IBDV antikoru, Yeni Zelenda Albino tavşanından elde edilmiştir. İmmunohistokimyasal inceleme için, seri kesitlere avidin-biotin immunoperoksidaz metodu uygulanmıştır.
Bulgular: Histopatolojik incelemede, Bursa fabricius'ta ödem ve lenfositlerde karyolizis, karyoreksis ve karyopiknozis ile karakterize nekrotik değişiklikler, dalakta ise aşı uyarımına ilişkin primer lenfoid folikül oluşumları gözlendi. İmmunohistokimyasal incelemede, IBDV antijeni en yoğun olarak Bursa fabricius, timus, kemik iliği ve daha az olarak da dalakta tespit edildi.
Sonuç: Ülkemizde en sistemli hayvancılığın gerçekleştirildiği kanatlı sektöründe IBDV aşısına ilişkin doku hasarlarının düzeyi ve rejeneratif yanıtın incelendiği ve yorumlandığı bu çalışmada, elde edilen sonuçların klasik yüksek virulensli IBDV aşılarına göre nekroz şiddetinin orta düzeyde kaldığı ve rejeneratif yanıtın da güçlü olduğu kaydedilmiştir. Dalaktaki antijenik uyarım ve B lenfosit aktivasyon alanlarını gösteren primer folikül oluşumlarının yeterli düzeyde görülmesi, hayvanların aşı virusuna iyi yanıt verdiğinin göstergesi olarak değerlendirildi
Huzursuz Bağırsak Sendromunda Fodmap Diyetinin Etkinliği: Metaanaliz Çalışması
Get PDFİrritabl bağırsak sendromu (IBS), tekrarlayan karın ağrısı, değişen bağırsak alışkanlıkları ve şişkinlikle karakterize edilen yaygın bir gastrointestinal bozukluktur. Küresel prevalansı %4,1 olan IBS, bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkilerken, sağlık hizmetleri ve ekonomik yükler açısından da önemli bir sorun teşkil etmektedir. IBS'nin patofizyolojisi, bağırsak-beyin aksındaki düzensizlik, değişmiş bağırsak hareketliliği ve bağırsak mikrobiyomunun disbiyozunu içeren çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Son yıllarda, düşük fermente oligosakkaritler, disakkaritler, monosakkaritler ve polyoller (FODMAP) diyeti, IBS semptomlarının hafifletilmesinde umut verici sonuçlar göstermiştir. Bu çalışma, IBS hastalarında FODMAP diyetinin etkinliğini değerlendirmek amacıyla mevcut literatürü inceleyen bir meta-analiz yapmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, IBS'li bireylerin tedavisinde beslenme stratejilerinin nasıl optimize edilebileceğine dair kapsamlı bir anlayış elde edilmesi hedeflenmektedir. Bu tez çalışması, IBS hastalarında FODMAP diyetinin etkinliğini değerlendirmek amacıyla mevcut literatürü inceleyen bir meta-analiz yapmayı amaçlamaktadır. Literatür taramaları, uluslararası alanda konuyla ilgili güncel meta-analiz çalışmalarının sınırlı sayıda olduğunu ve ülkemizde ise bu konuya dair güncel bir meta-analiz çalışmasına rastlanmadığını göstermektedir. Bu çalışma, bu alandaki ilk örnek olarak önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı, FODMAP diyetinin IBS semptomları üzerindeki etkisini belirlemek ve bu semptomları yönetmede ne kadar etkili olduğunu değerlendirmek için çeşitli randomize kontrollü çalışmaların sonuçlarını bir araya getirmektir. Bu sayede, IBS'li bireylerin tedavisinde beslenme stratejilerinin nasıl optimize edilebileceğine dair kapsamlı bir anlayış elde edilmesi hedeflenmektedir. Meta-analize dahil edilen çalışmalar, FODMAP diyetinin IBS semptomlarını hafifletmede istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.KABUL VE ONAY .................................................................................... i
TEŞEKKÜR ............................................................................................ ii
İÇİNDEKİLER ...................................................................................... iii
ŞEKİLLER DİZİNİ .................................................................................. v
ÇİZELGELER/TABLOLAR DİZİNİ ...................................................... vi
EKLER DİZİNİ ....................................................................................... vii
KISALTMALAR DİZİNİ ....................................................................... viii
ÖZET ..................................................................................................... x
ABSTRACT ............................................................................................. xi
GİRİŞ ................................................................................................... 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi .............................................................. 1
1.2. Araştırmanın Amacı .......................................................................... 2
GENEL BİLGİLER ............................................................................. 3
2.1. Irritable Bağırsak Sendromunun Tanımı ......................................... 3
2.2. Irritable Bağırsak Sendromunun Sınıflandırılması ......................... 3
2.3. Irritable Bağırsak Sendromunun Epidemiyolojisi .......................... 4
2.4. Irritable Bağırsak Sendromunun Etiyolojisi ve Patofizyolojisi ....... 4
2.4.1. Değişmiş Bağırsak Motilitesi ..................................................... 5
2.4.2. Visseral Hipersensitivite ............................................................. 6
2.4.3. Mikrobiyota- Beyin- Bağırsak Ekseni ......................................... 6
2.4.4. Antibiyotik Sonrası IBS ............................................................ 7
2.4.5. Psikolojik Faktörler ..................................................................... 7
2.5. Irritable Bağırsak Sendromunun Tanı Kriterleri ........................... 8
2.5.1. Manning Kriterleri ....................................................................... 9
2.5.2. Roma Kriterleri ............................................................................ 9
2.6. Irritable Bağırsak Sendromunun Semptom ve Klinik Bulguları .... 10
2.6.1. Karın Ağrısı ve Rahatsızlık ........................................................ 10
2.6.2. Şişkinlik ve Gaz .......................................................................... 10
2.6.3. Dışkılama Düzeninde Değişiklikler ............................................ 11
2.6.4. Dışkıda Mukus ............................................................................. 11
2.6.5. Kronik Yorgunluk ve Uyku Bozuklukları ................................. 11
2.6.6. Anksiyete ve Depresyon .............................................................. 12
2.7. Irritable Bağırsak Sendromunda Kullanılan Ölçekler ................... 13
2.7.1. IIBS-Semptom Şiddet Skoru (IBS-SSS) .................................... 13
2.7.2. IBS Yaşam Kalitesi Ölçeği (IBS-QOL) ...................................... 13
2.7.3. Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası (HADS) ................... 13
2.7.4. Bristol Dışkı Skalası ..................................................................... 13
2.8. Irritable Bağırsak Sendromunun Tedavi Yöntemleri .................... 14
2.8.1. Düşük FODMAP Diyeti ............................................................. 14
GEREKÇE VE YÖNTEM .................................................................... 20
3.1. Araştırma Tipi ................................................................................. 20
3.2. Araştırma Hipotezi .......................................................................... 20
3.3. Dışlama ve Dahil Etme Kriterleri .................................................. 20
3.4. Verilerin Toplanması ....................................................................... 21
3.5. Taramada Kullanılan Anahtar Kelimeler ....................................... 21
3.6. Tarama Yapılan Kaynaklar ve Veri Tabanları ............................... 22
3.7. Kodlama Yöntemi ........................................................................... 22
3.8. Araştırmanın Etik Boyutu ............................................................... 22
3.9. İstatistiksel Analiz .......................................................................... 23
3.10. Çalışma Sınırlılıkları ..................................................................... 23
3.11. Raporlama ...................................................................................... 23
BULGULAR ........................................................................................ 24
4.1. Tanımlayıcı Bulgular ....................................................................... 24
4.2. Araştırma Yanlılığının Değerlendirilmesi ..................................... 24
4.3. Etki Büyüklüğü ve Heterojenite .................................................... 26
4.3.1. Genel Etki Büyüklükleri ve Heterojenite ................................... 26
4.3.2. FODMAP Diyetinin IBS-SSS Ölçeği Üzerine Etkisi ................. 26
4.4. FODMAP Diyetinin Karın Ağrısı Üzerine Etkisi ......................... 28
4.5. FODMAP Diyetinin Karın Ağrısı Sıklığı Üzerine Etkisi .............. 29
4.6. FODMAP Diyetinin Karın Şişkinliği Üzerine Etkisi ................... 30
4.7. FODMAP Diyetinin Bağırsak Alışkanlıklarında Memnuniyetsizlik Durumu Üzerine Etkisi ................. 31
4.8. FODMAP Diyetinin Bağırsak Alışkanlıklarında Genel Yaşam Üzerine Etkisi ........................................ 32
TARTIŞMA .......................................................................................... 34
SONUÇ VE ÖNERİLER .................................................................... 41
KAYNAKÇA ....................................................................................... 45
EKLER ................................................................................................... 59
BİLİMSEL ETİK BEYANI .................................................................... 62
ÖZ GEÇMİŞ ........................................................................................... 6