5025 research outputs found
Sort by
Yaşa ve Cinsiyete Göre Coccyx'in Morfolojik ve Morfometrik Olarak Değerlendirilmesi
No full textAmaç: Bu çalışma coccyx morfolojisi ve morfometrisini ayrıntılı olarak değerlendirip bunları yaşa ve cinsiyete göre inceleyerek literatüre katkı sağlamak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 18-64 yaş aralığındaki sağlıklı 282 bireyin (141 erkek, 141 kadın) coccyx’i bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden retrospektif olarak incelendi. Coccyx morfolojisinin değerlendirilmesinde coccyx tipine, koksigeal spikül varlığına, koksigeal vertebra sayısına, sakrokoksigeal eklem füzyonuna ve interkoksigeal eklem füzyonuna bakıldı. Coccyx morfometrisinin değerlendirilmesinde ise koksigeal düz uzunluğa, sakrokoksigeal açıya, interkoksigeal açıya, anterior sakrokoksigeal uzunluğa, posterior sakrokoksigeal uzunluğa ve coccyx ön-arka çap kalınlığına bakıldı. Veriler cinsiyetlere ve yaş gruplarına göre istatistiksel olarak incelendi. P<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Tip 1 ve tip 3 coccyx’te, koksigeal düz uzunlukta, sakrokoksigeal açıda, anterior sakrokoksigeal uzunlukta, posterior sakrokoksigeal uzunlukta ve coccyx ön-arka çap kalınlığında cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p0,05).
Sonuç: Bu çalışmanın coccyx patolojilerinin değerlendirilmesinde ve tedavisinde klinisyenlere coccyx’in normal anatomisini sunarak fayda sağlayacağını düşünmekteyiz.KABUL VE ONAY …………...………………………..………………….………… i
TEŞEKKÜR …………………………………………………………….…………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...……….….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….…. vi
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...……………….……… vii
RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...……………………… viii
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...…………………….. ix
ÖZET ………………………………………………………………………………… x
ABSTRACT ………………………………………………………………….………. xi
1. GİRİŞ …………………….…………………...………………………….…….….. 1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....……
2.1. Anatomi ………………………………………………………………………….
2.1.1. Columna Vertebralis …………………………………………………………...
2.1.2. Os sacrum ……………………………………………………………………...
2.1.3. Coccyx …………………………………………………………………………
2.1.3.1. Articulatio Sacrococcygea …………………………………………………...
2.1.3.2. Articulationes Intercoccygeales ……………………………………………...
2.1.3.3. Coccyx’e Tutunan Diğer Ligamentler ……………………………………….
2.1.3.4. Coccyx’e Tutunan Kaslar ……………………………………………………
2.1.3.5. Koksigeal Bölgenin Arteriyal ve Venöz Dolaşımı …………………………..
2.1.3.6. Coccyx’in Lenf Drenajı ……………………………………………………...
2.1.3.7. Plexus Coccygeus ve Ganglion Impar ……………………………………….
2.2. Embriyoloji .……………………………………………………………………...
2.3. Coccyx’in Biyomekaniği ………………………………………………………...
2.4. Klinikte Görülen Coccyx Patolojileri ……………………………………………
2.5. Görüntüleme Yöntemleri ………………………………………………………...
2.5.1. Bilgisayarlı Tomografi …………………………………………………………
2.5.1.1. Morfolojik Değerlendirme …………………………………………………...
2.5.1.1.1. Coccyx Tipi ………………………………………………………………...
2.5.1.1.2. Koksigeal Spikül Varlığı ………………………..........................................
2.5.1.1.3. Koksigeal Vertebra Sayısı …………………………………………………
2.5.1.1.4. Sakrokoksigeal Eklem Füzyonu …………………………………………...
2.5.1.1.5. İnterkoksigeal Eklem Füzyonu …………………………………………….
2.5.1.2. Morfometrik Değerlendirme …………………………………………………
2.5.1.2.1. Koksigeal Düz Uzunluk ……………………………………………………
2.5.1.2.2. Sakrokoksigeal Açı ………………………………………………………...
2.5.1.2.3. İnterkoksigeal Açı ………………………………………………………….
2.5.1.2.4. Anterior Sakrokoksigeal Uzunluk …………………………………………
2.5.1.2.5. Posterior Sakrokoksigeal Uzunluk …………………………………………
2.5.1.2.6. Coccyx Ön-Arka Çap Kalınlığı ………………………………………….... 2
2
2
3
6
7
9
9
10
11
12
12
12
14
15
16
16
17
17
18
18
19
19
20
20
21
22
22
23
23
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...……………………………………….………….… 24
3.1. Gereç …………………………………………………………....…..………….... 24
3.2. Yöntem .……………………………………………………..….........….……...... 24
3.2.1. Coccyx’in Morfolojik Olarak Değerlendirilmesi …………..…..….………….. 25
3.2.1.1. Coccyx Tipinin Belirlenmesi …………..……………………….…………… 25
3.2.1.2. Koksigeal Spikül Varlığının Değerlendirilmesi …………………………….. 28
3.2.1.3. Koksigeal Vertebra Sayısının Belirlenmesi …………………………………. 29
3.2.1.4. Sakrokoksigeal Eklem Füzyonunun Değerlendirilmesi ………...…………... 29
3.2.1.5. İnterkoksigeal Eklem Füzyonunun Değerlendirilmesi ……………………… 30
3.2.2. Coccyx’in Morfometrik Olarak Değerlendirilmesi ……………………………
3.2.2.1. Koksigeal Düz Uzunluğun Ölçülmesi ……………………………………….
3.2.2.2. Sakrokoksigeal Açının Ölçülmesi …………………………………………...
3.2.2.3. İnterkoksigeal Açının Ölçülmesi …………………………………………….
3.2.2.4. Anterior Sakrokoksigeal Uzunluğun Ölçülmesi ……………………………..
3.2.2.5. Posterior Sakrokoksigeal Uzunluğun Ölçülmesi …………………………….
3.2.2.6. Coccyx Ön-Arka Çap Kalınlığının Ölçülmesi ……………………………….
3.2.3. İstatistiksel Değerlendirme ……………………………………………………. 30
30
31
32
32
33
34
34
4. BULGULAR ………………………………………………………………….….... 36
4.1. Morfolojik Değerlendirme …………….………………………………………… 37
4.2. Morfometrik Değerlendirme …………………………………………………….. 44
5. TARTIŞMA …………...…………………………………………...……………… 48
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ………………………………………………………….. 53
KAYNAKLAR …………...……….…………………...……...….………………….. 54
EKLER ……………………………..…………..………….….……………………… 60
Ek 1. Etik Kurul Onayı ..………………………………...……...……………………. 60
Ek 2. Kurum İzin Belgesi ……………………………………………………………. 61
BİLİMSEL ETİK BEYANI .…………………………………………………...…….. 62
ÖZ GEÇMİŞ .………….………………………………………………....................... 6
Alt üriner sistem hastalıklı kedilerde idrar karaciğer tipi yağ asidi bağlayıcı protein (L-FABP) düzeylerinin değerlendirilmesi
Get PDFAmaç: Bu çalışma obstrüktif ve non-obstrüktif alt üriner sistem hastalıklı kedilerde, idrar
karaciğer tipi yağ asidi bağlayıcı protein (uL-FABP) düzeylerinin değerlendirilmesini ve uL FABP'ın serum kreatin (Cr) ve kan üre nitrojen (BUN) konsantrasyonları ile arasındaki
korelasyonların araştırılmasını amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın materyalini FLUTD’lu (Grup 1, n=24) ve sağlıklı (Grup 2,
n=8) olmak üzere 2 temel grupta toplam 32 kedi oluşturdu. FLUTD'lu kediler obstrüktif (Grup
1A, n=16) ve non-obstrüktif (Grup 1B, n=8) olarak 2 alt grupta, obstrüktif kediler ise uzun( <
(≥ 36 saat) süreli (Grup 1A1, n=8) ve kısa (<36 saat) süreli (Grup 1A2, n=8) obstrüktif olmak
üzere 2 alt-alt grupta incelendi. Çalışmaya dahil edilen kedilerin tanımlayıcı özellikleri
(cinsiyet, yaş, ırk) ve medikal anamnez verileri (dizüri, oligüri/anüri, pollaküri, hematüri,
kusma, inapatens) ve detaylı fiziki muayene bulguları (dehidratasyon, letarji, şok) kayıt edildi.
Kan örneklerinden toplam lökosit sayısı (TLS), serum Cr, BUN ve potasyum (K)
konsantrasyonları ölçüldü. İdrar, fiziksel, kimyasal ve mikroskobik olarak incelendi. Ayrıca
idrar süpernatantından uL-FABP ve Cr konsantrasyonları ölçüldü. İdrar L-FABP
konsantrasyonları idrar Cr konsantrasyonuna bölünerek uL-FABP/Cr indeks şeklinde sunuldu.
Bulgular: Grup 1A' daki kedilerde oligüri/anüri gibi lokalize semptomların yanı sıra
dehidratasyon, kusma, iştahsızlık, idrar kesesi doluluğu ve abdominal ağrısı gibi polisistemik
bulgular Grup 1B'ye göre istatistiksel olarak daha sık görüldü. İdrar analizinde en sık görülen
bulgular piyüri, hematüri ve proteinüri idi. Total lökosit sayısı ve serum K konsantrasyonları
açısından gruplar ve alt gruplar arasında anlamlı bir fark belirlenmedi. Uzun süreli obsrüktif
FLUTD'lu kedilerin (Grup 1A1) serum BUN konsantrasyonlarının kısa süreli obstrüktif
FLUTD'lu (Grup 1A2) ve sağlıklı (Grup 2) kedilere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu
ix
görüldü. En yüksek ortalama serum Cr konsantrasyonuna Grup 1A1'deki kedilerin sahip olduğu
ve bu değerin diğer tüm grupların ortalama serum Cr konsantrasyonlarından istatistiksel olarak
yüksek olduğu belirlendi. Obstrüktif FLUTD'lu kedilerin (Grup 1A) ortalama uL-FABP/Cr
değerleri non-obstrüktif FLUTD'lu (Grup 1B) ve sağlıklı (Grup 2) kedilerinkine göre
istatistiksel olarak yüksekti. Uzun ve kısa süreli obstrüktif kedilerin ortalama uL-FABP/Cr
değerleri arasındaki fark ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Ayrıca FLUTD'lu kedilerin
uL-FABP/Cr değerleri ile serum Cr (r=0,646; p<0,001) ve BUN (r=0,549; p<0,01)
konsantrasyonları arasında pozitif yönde orta derecede güçlü korelasyonlar hesaplandı.
Sonuç: Bu çalışmada alt üriner sistem hastalıklı kedilerde uL-FABP/Cr değerleri ilk kez ortaya
kondu. Bu kapsamda özellikle obstrüktif FLUTD'lu kedilerde şekillenen postrenal akut böbrek
hasarının belirlenmesinde uL-FABP/Cr değerinin yararlı bir belirteç olabileceği
düşünülmektedir. Ancak mevcut çalışma bulgularının etkilerini daha iyi anlamak için daha
fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.KABUL VE ONAY …………………………………………………………………… i
TEŞEKKÜR …………………………………………………………………………… ii
İÇİNDEKİLER ………………………………………………………………………... iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …………………………………………... v
ŞEKİLLER DİZİNİ …..……………………………………………………………….. vi
TABLOLAR DİZİNİ ………………………………………………………………….. vii
ÖZET ………………………………………………………………………………….. viii
ABSTRACT …………………………………………………………………………… x
1.GİRİŞ ………………………………………………………………………………... 1
2.GENEL BİLGİLER …………………………………………………………………. 2
2.1. Kedilerin Alt Üriner Sistem Hastalıkları (FLUTD) ………………………………. 2
2.1.1 Tanım ve Epidemiyoloji ………………………………………………………… 2
2.1.2. Etiyoloji …………………………………………………………………………. 3
2.1.3. Sınıflandırma ve Klinik Bulgular ………………………………………………. 8
2.1.4. Üretral Obstrüksiyonnun Patofizyolojisi ve Klinik Sonuçları ……….…………. 9
2.2. Akut Böbrek Hasarı ………………………………………………………………. 11
2.3. Karaciğer tipi yağ asidi bağlayıcı protein (L-FABP)…………………………….. 12
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……………………………………………………………... 15
3.1. Hayvan Materyali ve Çalışma Grupları ………………………………………….. 15
3.2. Klinik Muayene …………………………………………………………………... 16
3.3. Kan Analizleri …………………………………………………………………….. 17
3.4. İdrar Analizleri ……………………………………………………………………. 17
3.5 İstatiksel Analizler ………………………………………………………………… 19
iv
4.BULGULAR ………………………………………………………………………… 19
5. TARTIŞMA ………………………………………………………………………… 30
6. SONUÇ VE ÖNERİLER …………………………………………………………… 34
KAYNAKLAR ………………………………………………………………………... 35
EKLER ………………………………………………………………………………… 41
Ek 1 (ADÜ-HADYEK) ……………..……………..……………...……….………….. 41
Ek 2 (Aydınlatılmış Onam Formu) ...……………..……………...……….……….….. 42
Ek 3 (Hasta Muayene Formu) ….…..……………..……………...……….….……….. 43
BİLİMSEL ETİK BEYANI …………………………………………………………… 44
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………………………………………... 4
STAINING TISSUES WITH DYES OBTAINED FROM SAFRAN, CURCUMIN AND HENNA EXTRACT INSTEAD OF HEMATOXYLIN AND EOSIN USED IN ROUTINE TISSUE STAINING
No full textAmaç: Yapılacak olan bu çalışmada rutin doku boyama yöntemi olan hematoksilen ve eozin
yerine safran, kurkumin ve kına ekstraktlarından elde edilen boyalarla dokularda boyama
sağlayarak elde edilen boyaları günlük hayatta kullanılabilir hale getirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; 4 haftalık yetişkin erkek Wistar albino rattan karaciğer,
pankreas ve dalak dokuları alınarak doku takibi, bloklama ve kesit alma işlemlerinden sonra
boyama işlemlerine geçilmiştir. Safran, kurkumin ve kına ekstraktları hazırlanarak karaciğer,
pankreas ve dalak dokuları boyanmıştır.
Bulgular: Yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen boyama görüntüleri hematoksilen ve
eozin boyama görüntüleri ile karşılaştırılmıştır. Safran ve kurkumin ekstraktları ile boyanan
dokularda karaciğerin fagositik sisteme ait olan kupffer hücreleri hematoksilen ve eozin
boyamaya kıyasla net ve yoğun bir şekilde görülmüştür. Kına ekstraktı ile boyanan dokularda
ise hepatositler ve hücre çekirdekleri izlenmiştir.
Sonuç: Bu çalışma, safran, kurkumin ve taş kına ekstraktlarının histolojik doku
boyamalarında hematoksilen ve eozin boyalarına bir alternatif olarak kullanılabileceğini
görülmüştür. Bu bağlamda, safran, kurkumin ve taş kına gibi doğal boyaların, geleneksel
sentetik boyalar yerine kullanılması hem ekonomik açıdan hem de çevre açısından daha
sürdürülebilir bir alternatif sunabilmektedir.Objective: In this study, it is aimed to dye the tissues with dyes obtained from saffron,
curcumin and henna extracts instead of hematoxylin and eosin, which are routine tissue
dyeing methods, and to make the obtained dyes usable in daily life.
Material and Methods: In this study; Liver, pancreas and spleen tissues from 4-week-old
adult male Wistar albino rats were taken and staining was started after tissue tracking,
blocking and sectioning procedures. Saffron, curcumin and henna extracts were prepared and
liver, pancreas and spleen tissues were stained.
Results: The staining images obtained as a result of the studies were compared with
hematoxylin and eosin staining images. In tissues stained with saffron and curcumin extracts,
Kupffer cells belonging to the phagocytic system of the liver were seen clearly and intensely
compared to hematoxylin and eosin staining. Hepatocytes and cell nuclei were observed in the
tissues stained with henna extract.
Conclusion: This study showed that saffron, curcumin and stone henna extracts can be used
as an alternative to hematoxylin and eosin dyes in histological tissue staining. In this way, the
use of natural dyes such as saffron, curcumin and stone henna instead of traditional synthetic
dyes can offer a more sustainable alternative both economically and environmentallyİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ....................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ...............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER..........................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ..............................................................................vi
ŞEKİLLER DİZİNİ..................................................................................................................vii
RESİMLER DİZİNİ................................................................................................................viii
TABLOLAR DİZİNİ..................................................................................................................x
ÖZET.........................................................................................................................................xi
ABSTRACT .............................................................................................................................xii
1.GİRİŞ.......................................................................................................................................1
2. GENEL BİLGİLER................................................................................................................3
2.1. Histokimyasal Boyalar ........................................................................................................3
2.1.1. Kimyasal Boyalar .............................................................................................................5
2.1.1.1. Hematoksilen ve Eozin..................................................................................................5
2.1.1.2. Periyodik Asit-Schiff (PAS) Boyası..............................................................................7
2.1.1.3. Masson Trikrom Boyama ..............................................................................................8
2.1.1.5. Immunohistokimya (IHC) .............................................................................................9
2.1.1.6. Gümüş Boyama ...........................................................................................................10
2.1.2. Doğal Boyalar.................................................................................................................11
2.1.2.1. Hematoksilen...............................................................................................................11
2.1.2.2. Safranin........................................................................................................................12
2.1.2.3. Orcein ..........................................................................................................................13
2.1.2.4. Karmin.........................................................................................................................14
2.2. Karaciğer ...........................................................................................................................15
2.2.1. Karaciğer Anatomisi.......................................................................................................15
2.2.2. Karaciğer Histolojisi.......................................................................................................18
2.2.3. Karaciğer Embriyojisi.....................................................................................................20
2.3. Dalak..................................................................................................................................22
2.3.1. Dalak Anatomisi.............................................................................................................22
2.3.2. Dalak Histolojisi.............................................................................................................23
iv
2.3.3. Dalak Embriyolojisi........................................................................................................25
2.4. Pankreas.............................................................................................................................26
2.4.1. Pankreas Anatomisi ........................................................................................................26
2.4.2. Pankreas Histolojisi ........................................................................................................27
2.4.3. Pankreas Embriyoloji .....................................................................................................30
2.5. Safran.................................................................................................................................31
2.6. Kurkumin...........................................................................................................................32
2.6. Kına ...................................................................................................................................34
3. GEREÇ VE YÖNTEM.........................................................................................................35
3.1. Dokuların Hazırlanması.....................................................................................................35
3.2. Doku Takibi, Bloklama ve Kesit Alma .............................................................................35
3.3. Ekstraktların Hazırlanması ................................................................................................36
3.3.1. Kına Ekstraktının Hazırlanması......................................................................................36
3.3.2. Kurkumin Ekstraktının Hazırlanması.............................................................................37
3.3.3. Safran Ekstraktının Hazırlanması...................................................................................38
3.4. Ekstraktların Mordant ile Birleştirilmesi...........................................................................39
3.4.1. Safran Ekstraktının Mordant ile Birleştirilmesi .............................................................39
3.4.2. Kurkumin Ekstraktının Mordant ile Birleştirilmesi........................................................40
3.5. Boyama Yöntemleri...........................................................................................................41
3.5.1. Hematoksilen ve Eozin Boyama Prosedürü ...................................................................41
3.5.2. Safran Boyama Prosedürü ..............................................................................................42
3.5.3. Kurkumin Boyama Prosedürü ........................................................................................43
3.5.4. Kına Boyama Prosedürü.................................................................................................44
3.6. Boyama Gruplarının Oluşturulması ..................................................................................45
4. BULGULAR ........................................................................................................................46
4.1. Hematoksilen ve Eozin Boyama........................................................................................46
4.1.1. Karaciğer Dokusu Hematoksilen ve Eozin Boyama ......................................................46
4.1.2. Pankreas Hematoksilen ve Eozin Boyama .....................................................................47
4.1.3. Dalak Hematoksilen ve Eozin Boyama ..........................................................................48
4.2. Hematoksilen Boyama.......................................................................................................49
4.2.1. Karaciğer Hematoksilen Boyama...................................................................................49
4.2.2. Pankreas Hematoksilen Boyama ....................................................................................50
4.2.3. Dalak Hematoksilen Boyama .........................................................................................51
4.3. Kurkumin Boyama ............................................................................................................52
v
4.3.1. Karaciğer Kurkumin ve Hematoksilen Boyama.............................................................52
4.3.2. Pankreas Kurkumin ve Hematoksilen Boyama ..............................................................55
4.3.3. Dalak Kurkumin ve Hematoksilen Boyama...................................................................56
4.4. Kurkumin, Hematoksilen ve Bakır II Sülfat Boyama .......................................................59
4.4.1. Karaciğer Kurkumin, Hematoksilen ve Bakır II Sülfat Boyama ...................................59
4.4.2. Pankreas Kurkumin, Hematoksilen ve Bakır II Sülfat Boyama.....................................60
4.4.3. Dalak Kurkumin, Hematoksilen ve Bakır II Sülfat Boyama..........................................62
4.5. Safran Ekstraktı ile Boyama ..............................................................................................64
4.5.1. Karaciğer Safran ve Hematoksilen Boyama...................................................................64
4.5.2. Pankreas Safran ve Hematoksilen Boyama ....................................................................65
4.5.3. Dalak Safran ve Hematoksilen Boyama.........................................................................67
4.6. Safran ve Bakır II Sülfat ile boyama .................................................................................69
4.6.1. Karaciğer Safran, Hematoksilen ve Bakır II Sülfat Boyama..........................................69
4.6.2. Pankreas Safran, Hematoksilen ve Bakır II Sülfat Boyama...........................................70
4.6.3. Dalak Safran, Hematoksilen ve Bakır II Sülfat Boyama................................................72
4.7. Kına Ekstraktı ile Boyama.................................................................................................74
4.7.1. Karaciğer Kına Boyama .................................................................................................74
4.7.2. Pankreas Kına Boyama...................................................................................................75
4.7.3. Dalak Kına Boyama........................................................................................................76
4.8. Kına ve Hematoksilen Boyama .........................................................................................78
4.8.1. Karaciğer Kına ve Hematoksilen Boyama .....................................................................78
4.8.2. Pankreas Kına ve Hematoksilen Boyama.......................................................................79
4.8.3. Dalak Kına ve Hematoksilen Boyama............................................................................81
5. TARTIŞMA..........................................................................................................................83
6. SONUÇ VE ÖNERİLER .....................................................................................................86
KAYNAKLAR.........................................................................................................................87
EKLER ...................................................................................................................................103
BİLİMSEL ETİK BEYANI ...................................................................................................104
ÖZ GEÇMİŞ...........................................................................................................................10
Tenisçilerde Alt Ekstremite Nöromüsküler Kontrolün Teknik Beceri ile İlişkisi
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı tenisçilerde alt esktremite nöromüsküler kontrolün teknik beceri
ile ilişkisinin belirlenmesidir. Araştırmanın evreni 2023 yılında Muğla Tenis Kulübü (n=45) ve
Didim Tenis Kulübü’nde (n=30) en az 1 yıldır tenis oynayan 18-45 yaş grubundaki 75 kursiyer
bireyden oluşacaktır. Araştırma evreninin çok büyük olmaması ve tamamına ulaşılabilecek
olmasından dolayı tam sayım yönteminden yararlanılacaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu nedenle araştırmanın örnekleminin büyüklüğü 75 olarak belirlenmiştir.
Tenisçilerin kişisel özellikleri araştırmacı tarafından hazırlanan 4 soruluk Kişisel Bilgi Formu
ile belirlenecektir. Tenisçilere uygulanacak performans testleri öncesi fiziksel özellikleri
belirlemeye yönelik boy uzunluğu (cm) ve vücut ağırlığı (kg) ölçümleri yapılacaktır.
Tenisçilerin alt ekstremite nöromüsküler kontrol yetilerinin belirlenmesinde Shark Skill Testi,
tenise özgü teknik becerilerinin belirlenmesinde ise Hewitt Tenis Performansı Testinden
yararlanılacaktır.
Bulgular: Performans testleri açık alanda yapılacaktır. Performans testlerinde kullanılacak olan
araç ve gereçlerin kalibrasyonu önceden yapılarak çalışıp çalışmadığı, doğru ölçümler yapıp
yapmadığı kontrol edilecektir. Ortaya çıkabilecek spor yaralanmalarına anında müdahale
edilebilmesi için acil tıp teknisyeni hazır bulundurulacaktır. Anket uygulamalarından ve
ölçümlerden elde edilen verilerin gizliliğine hassasiyet gösterilecek ve bilimsel bir amaç dışında
kesinlikle kullanılmayacaktır. Kurum izni, bireylerden yazılı onam alınacak ve araştırmaya
katılım gönüllülük esasına dayandırılacaktır. Araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için Aydın
Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Klinik
Araştırmalar Etik Kurulu’ndan onay alınmıştır.
Sonuç: Ölçek uygulamalarından elde edilecek veriler SPSS 25.0 paket programında %95 güven
aralığında ve 0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilecektir. İstatistiksel analizlerden elde
edilecek bulgular ulusal ve uluslararası çalışmalarla desteklenmek suretiyle tartışılıp
x
yorumlanacaktır. Bu araştırma sonrasında tenisçilerde alt ekstremite nöromüsküler kontrolün
öneminin anlaşılmasının bir sonucu olarak alt ekstremite nöromüsküler kontrolün sağlanmasına
yönelik farklı eğitim protokolleri ve egzersiz çeşitleri kullanılabilecektir. Böylece tenisçilerde
fonsksiyonel mobilite (yumuşak doku mobilitesi ve esneklik) ve fonksiyonel stabilite (postür
ve postüral kontrol) sağlanabilecektir. Bunlar tenisçilerde teknik beceri gelişimi ve dolayısıyla
performans artışına katkıda bulunabilecektirİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ....................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ...............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER..........................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR v
ŞEKİLLER DİZİNİ...................................................................................................................vi
TABLOLAR DİZİNİ................................................................................................................vii
ÖZET.......................................................................................................................................viii
ABSTRACT ...............................................................................................................................x
1. GİRİŞ .....................................................................................................................................1
1.1. Araştırmanın Amacı ............................................................................................................4
1.2. Araştırma Soruları ...............................................................................................................4
2. GENEL BİLGİLER................................................................................................................5
2.1. Tenis Kavramı ve Tanımı....................................................................................................5
2.2. Tenis Sporunun Tarihsel Gelişimi.......................................................................................7
2.3. Dünyada ve Türkiye’de Tenis .............................................................................................8
2.4. Tenisin Motorik Ve Bedensel Özellikleri..........................................................................11
2.5. Dayanıklılık .......................................................................................................................13
2.6. Çabukluk............................................................................................................................13
2.7. Koordinasyon ....................................................................................................................14
2.8. Temel Tenis Teknikleri .....................................................................................................15
2.8.1.Servis...............................................................................................................................15
2.8.2. El Önü Vuruş (Forehand) ...............................................................................................15
2.8.3 El Arkası Vuruş (Backhand)............................................................................................16
iv
2.9. Teniste Reaksiyon Zamanının Önemi ...............................................................................16
2.10. Yön Değiştirme ...............................................................................................................17
2.11. Ritim Yeteneği.................................................................................................................18
2.12. Agonist ve Antagonist Kas Uyumu ve Kas Uyumunun Önemi ......................................18
2.13. Diz Eklemi Biyomekaniği ve Kinesiyolojisi...................................................................19
2.14. Nöromüsküler kontrol mekanizması ...............................................................................22
3. GEREÇ VE YÖNTEM.........................................................................................................27
3.1. Araştırmanın modeli..........................................................................................................27
3.2. Araştırmanın Evren ve Örneklemi.....................................................................................27
3.3. Veri toplama araçları .........................................................................................................28
3.3.1. Kişisel Bilgi Formu ........................................................................................................28
3.3.2. Shark Skill Test ..............................................................................................................29
3.3.3. Hewitt Tenis Performansı Testi......................................................................................29
3.3.3.1. Teknik Beceri Değerlendirme Testleri ........................................................................29
3.3.3.1.1. Forehand ve backhand vuruşlarının değerlendirilmesi.............................................30
3.3.3.1.2. Servis Vuruşlarının Değerlendirilmesi .....................................................................31
3.4. Verilerin Analizi................................................................................................................31
4. BULGULAR .......................................................................................................................34
4.1. Katılımcıların Demografik Özellikleri ..............................................................................35
4.2. Tanımlayıcı İstatistik ve Pearson Korelasyon Analiz .......................................................40
4.2.1. Nöromüsküler Kontrol Süreleri Arasındaki İlişkiler......................................................42
4.2.2. Nöromüsküler Kontrol ile Teknik Beceri Puanları Arasındaki İlişkiler ........................43
4.2.3. Teknik Beceri Puanları Arasındaki İlişkiler...................................................................43
4.3. Hiyerarşik Regresyon Analizi ...........................................................................................44
4.4. Regresyon Analizi Sonuçları.............................................................................................50
5.TARTIŞMA...........................................................................................................................63
v
6. SONUÇ VE ÖNERİLER .....................................................................................................67
KAYNAKLAR.........................................................................................................................68
EKLER .....................................................................................................................................72
EK 1 Etik Kurul Kararı.............................................................................................................72
BİLİMSEL ETİK BEYANI .....................................................................................................73
ÖZGEÇMİŞ..............................................................................................................................7
Aggression, Anger Level And Associated Factors In Footballers Playing In Aydın Super Amateur League
No full textAmaç: Çalışmanın amacı 2021-2022 Futbol Sezonunda Aydın Süper Amatör Ligi’nde oynayan futbolcularda saldırganlık ve öfke düzeyi ile ilişkili faktörlerin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini 2021-2022 Futbol Sezonunda Aydın Süper Amatör Ligi’ndeki 2 farklı grupta yer alan 18 takımda oynayan futbolcular (n=380) oluşturmuştur. Olası kayıplar göz önünde bulundurularak %37 ekleme yapılarak örneklem büyüklüğü 137 olarak belirlenmiş ve araştırma 137 kişi ile tamamlanmıştır. Ölçek uygulamaları, 2021-2022 Futbol Sezonunda Aydın Süper Amatör Ligi’nde 2 farklı grupta mücadele eden 18 takımın antrenmanlarından 45 dakika önce yapılmıştır. Medeni durum, eğitim durumu, anne-baba eğitim durumu, gelir düzeyi, profesyonel olarak futbol oynama durumu, futbol oynanan pozisyon ve saldırganlık - öfke eylemleri nedeniyle kulüp yönetim kurulu ve ASKF Amatör Futbol Disiplin Kurulu’ndan ceza alma gibi değişkenlerden elde edilecek nitel verilere göre futbolcular saldırganlık ve öfke düzeyi açısından karşılaştırılmıştır. Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği uygulamalarından elde edilen veriler SPSS 25,0 paket programında %95 güven aralığında ve 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Futbolcuların saldırganlık ve öfke düzeyi ile yaş, gelir, futbola başlama yaşı, süper amatör ligde oynama yılı, takım kaptanlığı yapma, futbol oynadığı pozisyon ve sarı kart görme durumu değerlendirmesinde anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Futbolcuların saldırganlık ve öfke düzeyi ile medeni durumu değerlendirmesinde evli futbolcularda; anne-baba eğitim durumu değerlendirmesinde üniversite hariç, eğitim kademesi arttıkça; profesyonel futbol oynamayanlarda; daha çok sayda futbol takımı oynayanlarda; 3’den fazla kırmızı kart görenlerde saldırganlık ve öfke düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların öfke düzeyi ile eğitim durumu değerlendirmesinde ise eğitim düzeyi ilkokul kademesinde olanlarda öfke düzeyinin daha düşük olduğu görülmüştür.
viii
Sonuç: Futbolcuların saldırganlık ve öfke ortalamaları değerlendirmesi sonucunda öfke düzeyinin, saldırganlık düzeyine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öfke ve saldırganlık düzeyleri normale dönen sporcular böylelikle öncelikle kendilerine, daha sonra takımlarına, genel olarak ise ülke sporuna yararlı olacağı düşünülmektedir.Objective: The aim of the study is the events related to aggression and anger in the players in Aydın Super Amateur in the 2021-2022 Football Season.
Material and Methods: The universe of the research consisted of football players (n=380) playing in 18 teams in 2 different groups in the Aydın Super Amateur League in the 2021-2022 Football Season. Considering the possible losses, the sample size was determined as 137 by adding 37% and the research was completed with 137 people. Scale applications were made 45 minutes before the training of 18 teams competing in 2 different groups in the Aydın Super Amateur League in the 2021-2022 Football Season. According to the qualitative data obtained from variables such as marital status, education level, parental education level, income level, professional football playing status, position in which football is played, and being punished by the club board of directors and ASKF Amateur Football Disciplinary Committee due to aggression - anger acts. Football players were compared in terms of aggression and anger level. The data obtained from the Aggression and Anger Scale in Sport applications were evaluated in the SPSS 25.0 package program at the 95% confidence interval and at the 0.05 significance level.
Results: No significant difference was found between the aggression and anger level of the football players and the age, income, age of starting football, years of playing in the super amateur league, being the team captain, the position in which he played football and the status of seeing a yellow card. In the evaluation of the aggression and anger level and marital status of the football players; In the evaluation of the educational status of the parents, with the exception of university, as the education level increases; those who do not play professional football; those who play more football teams; It was observed that those who received more than 3 red cards had higher levels of aggression and anger. In the evaluation of the anger level
x
and educational status of the participants, it was seen that the anger level was lower in those whose education level was at the primary school level.
Conclusion: As a result of the evaluation of the aggression and anger averages of the football players, it was determined that the anger level was higher than the aggression level. It is thought that the athletes whose anger and aggression levels return to normal will thus be beneficial primarily to themselves, then to their teams, and to the country's sport in general.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY .................................................................................................................... i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................... ii
İÇİNDEKİLER .......................................................................................................................... iii
TABLOLAR DİZİNİ .................................................................................................................. v
ÖZET ........................................................................................................................................ vii
ABSTRACT .............................................................................................................................. ix
1.GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1
2. GENEL BİLGİLER ................................................................................................................ 6
2.1. Öfke Kavramı ...................................................................................................................... 6
2.2. Öfkenin Nedenleri ............................................................................................................... 7
2.3. Öfkenin Boyutları ................................................................................................................ 9
2.4. Öfkenin İşlevleri .................................................................................................................. 9
2.5. Öfkenin Psikolojik Boyutu ................................................................................................ 10
2.6. Öfkenin Fizyolojik Boyutu ................................................................................................ 11
2.7. Öfkenin Kontrol Edilmesi ................................................................................................. 11
2.8. Öfke İfade Tarzları ............................................................................................................ 12
2.8.1. Öfke Tarzı ile Alakalı Faktörler .................................................................................................. 14
2.9. Spor ve Öfke ...................................................................................................................... 17
2.10. Saldırganlık Kavramı ve Nedenleri ................................................................................. 18
2.11. Saldırganlıkla Alakalı Kuramsal Görüşler ...................................................................... 19
2.11.1. Etholojik Kuram ........................................................................................................................ 19
2.11.2. Psikoanalitik Kuram .................................................................................................................. 19
2.11.3. Evrimsel Sosyal Psikoloji .......................................................................................................... 20
2.11.4. Engellenme-Saldırganlık Kuramı (Hipotezi) ............................................................................ 20
iv
2.12. Saldırganlık ve Spor ........................................................................................................ 21
2.12.1. Sporda Şiddet ............................................................................................................................ 22
2.12.2 Futbolda şiddet ve Nedenleri ...................................................................................................... 22
3. GEREÇ VE YÖNTEM ......................................................................................................... 24
3.1. Araştırmanın Tipi .............................................................................................................. 24
3.2. Evren ve Örneklem ............................................................................................................ 24
3.3. Araştırmanın Uygulanacağı Yer ve Zaman ....................................................................... 25
3.4. Verilerin Toplanması ......................................................................................................... 25
3.4.1. Kişisel Bilgi Formu ..................................................................................................................... 25
3.4.2. Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği ............................................................................................ 26
3.5. İstatistiksel Yöntemler ....................................................................................................... 26
3.6. Normallik Analizi .............................................................................................................. 26
3.7. Ölçüm Yorumlarının Kullanımlarının Geçerliliği ............................................................. 27
4. BULGULAR ........................................................................................................................ 28
4.1. Araştırmaya Dair Elde Edilen Demografik Bulgular ........................................................ 28
4.2. Futbolcuların Saldırganlık ve Öfke Düzeylerine Dair Bulgular ........................................ 30
5. TARTIŞMA .......................................................................................................................... 45
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ..................................................................................................... 50
KAYNAKLAR ......................................................................................................................... 52
EKLER ..................................................................................................................................... 69
EK 1. Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu .............................................................. 69
EK 2. Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği............................................................................... 70
BİLİMSEL ETİK BEYANI ..................................................................................................... 73
ÖZ GEÇMİŞ ............................................................................................................................. 7
TAVŞANLARDA KETAMİN-DEKSMEDETOMİDİN-MİDAZOLAM ANESTEZİSİNDE BUTORFANOL VE BUPRENORFİN KULLANIMININ KARDİYAK TROPONİN I VE C-REAKTİF PROTEİN KONSANTRASYONLARI ÜZERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Get PDFAmaç: Tavşanlarda daha önce hiç uygulanmamış iki farklı anestezik kombinasyonun yani ketamin- deksmedetomidin- midazolam- butorfanol ve ketamin- deksmedetomidin-midazolam- buprenorfin anestezisinin kısa süreli anestezilerde kardiyak troponin I (cTn-I) ve C-reaktif protein (CRP) konsantrasyonları üzerine olası etkilerinin araştırılması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Hayvan materyalini 8 erkek ve 8 dişi olmak üzere toplam 16 adet erişkin Yeni Zelanda tavşanı oluşturdu. Tavşanlar 4 erkek ve 4 dişi olacak şekilde 2 gruba ayrılarak 1. Gruptaki tavşanlara Ketamin (20 mg/kg im), deksmedetomidin (35 μg (mikrogram)/kg im.), midazolam (0,5 mg/kg im) ve buprenorfin (0,02 mg/kg im) uygulanarak toplam 1 saatlik bir anestezi oluşturuldu. 2. gruptaki hayvanlara ise yine sırasıyla Ketamin (20 mg/kg im), deksmedetomidin (35 μg (mikrogram)/kg im.), midazolam (0,5 mg/kg im) ve son olarakta butorfanol (0,2 mg/kg im.) uygulanarak toplam 1 saatlik bir anestezi oluşturuldu. Ayrıca her tavşan için anestezi öncesi ve anesteziden 5, 10, 15, 30, 45 ve 60. dakikalarda refleksler (ayakta kalma, kulak ve arka pedal) ve kardiyopulmoner parametreler (kalp frekansı, solunum frekansı, periferal oksijen saturasyonu) kayıt edildi. CRP ve cTn-I analizleri için indüksiyon öncesi, anestezi esnası ve sonrasındaki 6, 12 ve 24. saatlerde v. auricularis marginalisten serum separatör tüpüne 2 ml kan alındı.
Bulgular: Buprenorfin grubunda enjeksiyon sonrası sedatif etki ortalama 131,3±17,67 saniye, butorfanol grubunda ise ortalama 133,8±23,52 saniye içerisinde gerçekleşti. Cerrahi anestezi süresi Buprenorfin grubunda ortalama 1650±247,1 saniye (yaklaşık 27 dakika), butorfanol grubunda ise 1950±985 saniye (yaklaşık 32 dakika) olarak belirlendi. Pupillar refleks kaybolma süresi butorfanol grubunda (2025±147,3) buprenorfin grubuna (1388±149,3 ) göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha uzun olarak gerçekleşmiştir. Anestezi süresi butorfanol grubunda buprenorfin grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha uzundu. Oluşan anestezi minör cerrahi girişimler için yetecek düzeydeydi. Solunum sayısı butorfanol grubunda buprenorfin grubuna daha yüksek seyrederken anestezi bitiminde ise her iki grupta fizyolojik değerler içerisinde olduğu gözlenmiştir. Vücut sıcaklığı her iki grupta giriş değerlerine yakın seyrederken anestezinin 15.dakikasından sonra keskin bir düşüş göstermiştir ve anestezinin 60. dakikasında giriş değerinin altında kalmaktadır. Kalp frekansı buprenorfin grubunda anestezinin 0.dakikasında butorfanol grubuna göre biraz daha yüksekti. Daha sonra butorfanol grubunda anestezinin 5.grubunda hafif bir yükselme gösterirken her iki gruptada tüm anestezi boyunca hafif bir düşüş gözlenmiştir. Serum CRP düzeyi buprenorfin grubunda sağlıklı hayvanlarda butarfanol grubuna göre daha yüksek olarak ölçülmüştür. Her iki grupta anesteziden 12 saat sonra tedrici bir yükselişi takiben anesteziden bir gün sonra başlangıç değerlerine yaklaşmış ya da daha düşük olarak ölçülmüştür. Serum cTn-I değerleri butorfanol grubunda buprenorfin grubuna göre daha düşüktü. Neredeyse ölçülen tüm aralıklarda fizyolojik sınırlar içinde istatistiksel olarak anlamlı olmayan hafif artış ya da azalışlar kaydedildi.
Sonuç: Sonuç olarak gerek ketamin-deksmedetodin-midazolam-butorfanol gerekse de ketamin-deksmedetodin-midazolam-buprenorfin kombinasyonu önerilen doz aralığında tavşanlarda kısa dönem cerrahi prosedürler için uygun bulunmuştur. Fakat daha uzun süreli cerrahi anestezi süresi ve daha derin bir sedasyon sağladığı için butorfanol kombinasyonu buprenorfine göre üstün gözükmektedir. Her iki grupta da anestezik kombinasyonu takiben hipoksemi gözlenmiştir ve tüm hayvanlar anestezi boyunca %100 oksijen ile tedavi edilmesi gerekmektedir. Yine her iki gruptada tüm anestezi boyunca hayvanları ölümcül hipotermilerden korumak için eksternal ısı kaynaklarıyla anestezi boyunca mutlaka stabil bir vücut sıcaklığı korunmaya çalışılmalıdır. Her iki gruptada bradikardi gözlenmemiş ve her iki kombinasyonun serum CRP ve cTn-I konsantrasyonlarında artışa neden olmamış ve dolayısıyla bu doz aralığında ve kısa süreli anesteziler için güvenli olarak kullanılabileceği kanısına varılmıştır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ x
ŞEKİLLER DİZİNİ xii
RESİMLER DİZİNİ xiii
TABLOLAR DİZİNİ xiv
ÖZET xv
ABSTRACT xvii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Laboratuvar Hayvanı Olarak Tavşan 2
2.2. Tavşanlara Ait Bazı Fizyolojik Parametreler 3
2.3. Tavşanlarda Preoperatif Bakım 4
2.3.1. Anestezik Ekipman, Anestezik İlaçlar ve Personelin Hazırlığı 4
2.3.1.1. Görüntüleme Ekipmanı 5
2.3.1.2. İnkübatörler ve Kuvözler 5
2.3.1.3. Personel’in Hazırlığı 5
2.3.2. Deney Hayvanlarının Hazırlığı 5
2.3.2.1. Ortama Uyum 6
2.3.2.2. Klinik Muayene 6
2.3.2.3. Preoperatif Açlık 7
2.4. Anestezinin Monitörizasyonu 8
2.4.1. Anestezi Derinliğinin Değerlendirilmesi 8
2.4.1.1. Ağrılı Uyaranlara Karşı Tepkiler 9
2.4.1.2. Göz Reflekslerindeki Değişiklikler 10
2.4.1.3. Kardiyovasküler ve Solunum Fonksiyonlarındaki Değişiklikler 10
2.4.2. Hasta Sağlığının Değerlendirilmesi 11
2.4.3. Vücut Sistemlerinin Monitörizasyonu: Solunum Sistemi 11
2.4.3.1. Solunum Sisteminin Monitörleri 12
2.4.3.2. Akciğerlerdeki Gaz Alışverişinin Değerlendirilmesi 12
2.4.3.2.1. Pulse Oksimetrisi 13
2.4.3.2.2. Kan Gazı Analizi 14
2.4.3.3. Kardiyovasküler Sistem 14
2.4.3.3.1. Elektrokardiyografi 15
2.4.3.4. Vücut Sıcaklığı 15
2.4.3.5. Anestezi Ekipmanının Fonksiyonları 16
2.4.3.5.1. İnfüzyon Pompaları 16
2.5. Anestezi Esnasında Gözlenen Problemler ve Acil Durumlar 16
2.5.1. Solunum Sistemi 17
2.5.1.1. Solunum Sayısı 17
2.5.1.2. Tidal Volüm 17
2.5.1.3. Akciğerlerde Gaz Alışverişi 18
2.5.1.3.1. Mukoza Membran Rengi 18
2.5.1.3.2. Pulse Oksimetresi 18
2.5.2. Kardiyovasküler Sistem 18
2.5.2.1. Kalp Yetmezliğinin Klinik Belirtileri 19
2.5.2.1.1. Mukoz Membranların Görünümü 19
2.5.2.1.2. Perifer Vücut Sıcaklığı 19
2.5.2.1.3. Kan Basıncı 19
2.5.2.1.4. Kalp Frekansı veya Ritimdeki Değişiklikler 20
2.5.3. Sıvı-Elektrolit Dengesi 20
2.5.4. Hipotermi 21
2.5.4.1. Hipotermiden Koruyucu Tedbirler 22
2.5.5. Kusma ve Regürgitasyon 23
2.6. Ketamin 23
2.6.1. Ketaminin Kimyasal Özelliği 23
2.6.2. Ketaminin Farmakokinetiği 24
2.6.3. Ketaminin Farmakolojik Etkileri 25
2.6.3.1. Ketaminin Solunum Sistemine Etkileri 25
2.6.3.2. Ketaminin Kardiyovasküler Sisteme Etkileri 26
2.6.3.3. Ketaminin Merkezi Sinir Sistemine Etkileri 26
2.6.3.4. Ketaminin Gastro-intestinal Sisteme Etkileri 27
2.6.3.5. Ketaminin İskelet Kasına Etkileri 27
2.6.3.6. Ketaminin Göze Etkileri 27
2.6.4. Ketaminin Klinik Kullanımı 27
2.6.4.1. Ameliyat Öncesi ve Sonrası Akut Ağrı Yönetimi 27
2.6.4.2. Ameliyathane Dışında Kullanım 28
2.6.4.3. Kronik Ağrı Yönetimi 28
2.6.4.4. Ketaminin Antiinflamatuvar Etkisi 28
2.6.4.5. Ketaminin Yan Etkileri 29
2.7. Deksmedetomidin 29
2.7.1. Deksmedetomidinin Kimyasal Özelliği 29
2.7.2. Deksmedetomidinin Farmakokinetiği 30
2.7.3. Deksmedetomidinin Farmakolojik Etkileri 31
2.7.3.1. Deksmedetomidinin Kardiyovasküler Etkileri 31
2.7.3.2. Deksmedetomidinin Solunum Üzerindeki Etkileri 33
2.7.3.3. Deksmedetomidinin Sedatif/Hipnotik ve MAC-tutucu Etkileri 34
2.7.3.4. Deksmedetomidinin Analjezik Etkileri 35
2.7.3.5. Bir Premedikant Olarak Deksmedetomidin 36
2.7.3.6. Deksmedetomidinin Neden Olduğu Yan Etkiler 37
2.8. Midazolam 37
2.8.1. Midazolamın Kimyasal Özelliği 37
2.8.2. Midazolamın Farmakokinetiği 38
2.8.3. Midazolamın Farmakolojik Etkileri 39
2.8.3.1. Stres Tepkisinin Bastırılması 39
2.8.3.2. Kardiyovasküler Etkiler 39
2.8.3.3. Midazolamın Solunum Üzerindeki Etkisi 39
2.8.3.4. Belirli Organlara Kan Akışında Değişiklikler 40
2.8.4. Midazolamın Yan Etkileri 40
2.8.5. Midazolamın Klinik Kullanımı 40
2.9. Buprenorfin 41
2.9.1. Buprenorfinin Kimyasal Özelliği 41
2.9.2. Buprenorfinin Farmakokinetiği 42
2.9.2.1. Absorbsiyon 42
2.9.2.2. Dağılım 42
2.9.2.3. Metabolizma 43
2.9.2.4. Eliminasyon 43
2.9.3. Buprenorfinin Farmakolojik Etkileri 44
2.9.3.1. Sedasyon ve Eksitasyon 44
2.9.3.2. Solunum Depresyonu 44
2.9.3.3. Öksürük Önleyici Etkiler 44
2.9.3.4. Kardiyovasküler Etkiler 45
2.9.3.5. Gastrointestinal Motilite 45
2.9.3.6. Termoregülasyon 46
2.9.3.7. Bağışıklık Sistemi Etkileri 46
2.9.4. Morfinin Klinik Kullanımı 46
2.10. Butorfanol 47
2.10.1. Butorfanolun Kimyasal Özelliği 47
2.10.2. Butorfanolun Farmakokinetiği 48
2.10.3. Butorfanolun Farmakolojik Etkileri 49
2.10.3.1. Respirasyon Üzerine Etkileri 49
2.10.3.2. Hemodinamik Etkiler 49
2.10.3.3. Narkotik Agonist Aktivitesi 49
2.10.4. Butorfanolun Klinik Kullanımı 50
2.10.4.1. Butorfanolun Analjezik Etkisi 50
2.10.5. Butorfanolun Yan Etkileri 50
2.11. Tavşanlarda Akut Faz Proteinleri 51
2.11.1. Serum C-Reaktif Protein (CRP) 51
2.11.2. Kardiyak Troponin I (cTn-I) 53
3. GEREÇ VE YÖNTEM 55
3.1. Hayvan Materyali 55
3.2. Anestezi Protokolü 57
3.2.1. Preklinik Çalışmalar 57
3.2.2. Klinik ve Hemodinamik Parametreler 58
3.3.3. Refleks Ölçümleri 59
3.3.3.1. Ayakta Kalma Refleksi 59
3.3.3.2. Kulak Refleksi 60
3.3.3.3. Kuyruk Refleksi 61
3.3.3.4. Arka Pedal Refleksi 61
3.3.3.5. Ön Pedal Refleksi 62
3.3.3.6. Pupillar Refleks 63
3.4. Klinik Parametreler 64
3.4.1. Rektal Vücut Sıcaklığı 64
3.4.2. Kalp Frekansı 64
3.4.3. Solunum Frekansı 64
3.4.4. Perifer Oksijen Saturasyonu 64
3.5. Biyokimyasal Parametreler 65
3.6. İstatistiksel Analizler 68
4. BULGULAR 69
4.1. Refleks Kaybolma Süreleri 69
4.2. Respiratorik Sistem (Solunum sistemi) Bulguları 70
4.3. Kardiyovasküler Sistem Bulguları 72
4.4. Vücut Sıcaklığı Değişimleri 73
4.5. Biyokimyasal Parametreler 75
5. TARTIŞMA 77
5.1. Refleks Kaybolma Süreleri 78
5.2. Respiratorik Sistem (Solunum sistemi). 80
5.3. Vücut Sıcaklığı 82
5.4. Kalp-Damar Sistemi 83
5.5. Biyokimyasal Parametreler 84
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 88
KAYNAKLAR 89
EKLER……………………………………………………………………………….........114
EK (ADÜ-HADYEK)……………………………………………………………………...114
BİLİMSEL ETİK BEYANI 115
ÖZ GEÇMİŞ 11
COVID-19 PANDEMİ SÜRECİNDE YOĞUN BAKIMDA ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN UMUTSUZLUK DÜZEYİ İLE HEMŞİRELİK BAKIMI İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı, Covid-19 pandemisi ve sonrasında yoğun bakımda çalışan hemşirelerin umutsuzluk düzeyi ile hemşirelik bakım davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte olan bu çalışma 28 Aralık 2022 – 28 Nisan 2023 tarihleri arasında Aydın İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı iki devlet hastanesinde Covid-19 pandemisinde yoğun bakımda çalışan, 88 hemşire ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu, Bakım Davranışları Ölçeği-24 ve Beck Umutsuzluk Ölçeği kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22.0 programı kullanıldı. Normallik testleri Shapiro-Wilk Testi yardımıyla yapıldı. Buna göre grupların ikili karşılaştırmalarında dağılım durumuna göre Student t Testi, Krusskall Wallis Testi,Mann Whitney-U Testi kullanıldı. Tüm istatistiksel değerlendirmelerde anlamlılık düzeyi p<0.05 alındı.
Bulgular:Araştırmada yer alan hemşirelerin %79,5’inin kadın, %20,5’inin erkek olduğu saptandı. Beck Umutsuzluk Ölçeği puan otalaması 1,43±0,47, Bakım Davranışları Ölçeği puan ortalaması 5,13±0,62 olarak bulundu. Beck Umutsuzluk Ölçeği puan ortalaması ile Bakım Davranışları Ölçeği puan ortalamaları (-0,038; 0,72) arasında korelasyon değerlerine bakıldığında negatif yönlü düşük düzede ilişki bulundu.
Sonuç ve Öneriler: Hemşirelerin umutsuzluk düzeyleri arttıkça bakım davranışlarında olumsuz yönde düşme görüldüğü saptandı. Bu sonuç doğrultusunda, idare tarafından hemşirelerin esnek çalışma mesailerinin düzenlenmesi ve psikolojik destek sağlanması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, Hemşirelik bakımı, Umut, Yoğun bakım hemşireliği.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 2
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Dünyada ve Türkiye’de Covid-19 3
2.1.1. Covid-19 Pandemi Döneminde Hemşirelik 7
2.1.2. Covid-19 Pandemi Döneminde Yoğun Bakım Hemşireliği 9
2.2. Hemşirelerin Umutsuzluk Düzeyi 11
2.2.1. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Covid-19 Dönemi Umutsuzluk Düzeyi 12
2.3. Hemşirelerin Bakım Davranışları 13
2.3.1. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Covid-19 Dönemi Bakım Davranışları 14
3. GEREÇ VE YÖNTEM 16
3.1. Gereç 16
3.1.1. Araştırmanın Türü 16
3.1.2. Araştırma Yapılan Yerin Özellikleri 16
3.1.3. Araştırmanın Zamanı 16
3.1.4. Araştırmada Evren ve Örneklem Seçimi 17
3.1.5. Veri Toplama Araçları 18
3.1.5.1. Tanıtıcı Bilgi Formu 18
3.1.5.2. Beck Umutsuzluk Ölçeği 18
3.1.5.3. Bakım Davranışları Ölçeği-24 19
3.1.5.4. Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu 20
3.2. Yöntem 20
3.2.1. Araştırmanın Etik Yönü 20
3.2.2. Araştırmanın Uygulanması ve Araştırma Verilerinin Elde Edilmesi 21
3.2.3. Verilerin Değerlendirilmesi 22
3.2.3.1. İç Tutarlılık Analizleri 22
4. BULGULAR 23
5. TARTIŞMA 35
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 39
KAYNAKLAR 40
EKLER 48
Ek 1. Tanıtıcı Bilgi Formu 48
Ek 2. Bakım Davranışları Ölçeği-24 51
Ek 3. Beck Umutsuzluk Ölçeği 53
Ek 4. Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu 55
Ek 5. Kurum izin yazısı 56
Ek 6. Etik Kurul Onayı 57
Ek 7. Etik Kurul Değişiklik Sonrası Onayı 59
Ek 8. Beck UmutsuzlukÖlçeği İzin Yazısı 60
Ek 9. Bakım Davranışları Ölçeği İzin Yazısı 61
Ek 10. G Power Analiz Sonucu 62
Ek 11. Etik Kurul Sonuç Raporu 63
BİLİMSEL ETİK BEYANI 64
ÖZ GEÇMİŞ 65
TERMAL TURİZM ÇALIŞANLARININ SAĞLIK OKURYAZARLIĞI VE AKILCI İLAÇ KULLANIMI DÜZEYLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ
Get PDFTERMAL TURİZM ÇALIŞANLARININ SAĞLIK OKUR YAZARLIĞI VE AKILCI İLAÇ KULLANIMI DÜZEYLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ
Bükecik N. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Doktora Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2024
Amaç: Bu araştırma termal turizm çalışanlarının sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı düzeylerinin geliştirilmesi için verilen eğitimin etkisini belirlemeyi amaçlayan ön test son test kontrol gruplu düzende yarı deneysel olarak yapılmış bir çalışmadır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma ön test son test kontrol gruplu düzende yarı deneysel olarak 01 Şubat 2022 - 31 Temmuz 2023 tarihleri arasında Bolu il merkezinde yer alan termal tesislerde çalışan 72 kontrol ve 101 deney grubu olmak üzere toplam 173 çalışan üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı-TR Ölçeği (TSOY-32) ve Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın uygulama aşamasında deney grubunda olan çalışanlara sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı düzeylerinin geliştirilmesi eğitimi verilmiştir. Sekiz haftalık eğitimin başında ve eğitimden bir ay sonra veri toplanmıştır. Kontrol grubuna araştırma kapsamında bir uygulama yapılmamış, araştırmanın tamamlanmasından sonra tüm eğitim konuları gönderilmiştir.
Araştırmanın verileri Statistical Package for the Social Sciences Version 21 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada normal dağılım Gauss Eğrisi, minimum ve maksimum puan genişliği, Kolmogorov Smirnov testleri ile değerlendirilmiş ve verilerin normal dağılıma uyduğu belirlenmiştir. Araştırma verileri tanımlayıcı istatistikler, Pearson Ki-kare testi, Paired Samples testi, Student–t Test ve Tekrarlı Ölçümlerde Varyans analizi ile analiz edilmiştir. P<0,05 düzeyindeki değerler istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. Araştırmanın uygulama aşamasından önce kurum izni, etik kurul izni, ölçek kullanım izni ve katılımcılardan yazılı onam alınmıştır.
Bulgular: Deney ve kontrol grupları arasında eğitim sonrası: hastalıklardan korunma/sağlığın geliştirilmesi, sağlıkla ilgili bilgiyi anlama ve sağlıkla ilgili bilgiyi değerlendirme boyutları puan ortalamalarında (p0,05). Eğitim sonrasında ise anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. (p<0,05). Farklılığın, yetersiz Sağlık Okuryazarlığı ve Mükemmel Sağlık Okuryazarlığından kaynaklı olduğu görülmektedir. Deney grubunun Yetersiz Sağlık Okuryazarlığı düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşmüş, Mükemmel Sağlık Okuryazarlığı düzeyi ise artmıştır.
Deney ve Kontrol grupları arasında eğitim sonrasında deney grubunun Akılcı İlaç Kullanımı Ölçek skorlarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur (t = 2,062; p=0,041). Deney ve Kontrol Grupları arasında Hem Eğitim Öncesi hem de Eğitim sonrası Akılcı İlaç Kullanım Düzeyleri fark testleri sonuçları açısından düzeyler arası herhangi bir farklılığa rastlanılmamıştır (t= 1,722; p=0,423)
Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda verilen eğitimin bireylerin hem sağlık okuryazarlığı hem de akılcı ilaç uygulamalarını olumlu etkilediği görülmüştür. Termal turizm çalışanları sektörleri, sektörün riskleri gereği üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir gruptur. Halk sağlığı hemşirelerinin bu sektörde yapacakları girişimsel uygulamalar değerlidir. Bu açıdan hem sağlık okuryazarlığı hem de akılcı ilaç uygulamalarını geliştirici uygulamaların yapılması önerilebilir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1. GİRİŞ 1
1.1. Araştırmanın Amacı 2
1.2. Araştırmanın Hipotezleri 2
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Sağlık Turizmi 3
2.1.1. Geçmişten Bugüne Sağlık Turizminin Gelişimi 5
2.1.2. Sağlık Turizmin Türleri 8
2.1.3. Sağlık Turizminin Önemi ve Özellikleri 13
2.1.4. Türkiye’de Sağlık Turizmi 16
2.2.Termal Turizm 22
2.2.1.Termal Turizm Kavramı 22
2.2.2. Termal Turizmin Tarihsel Gelişimi 24
2.2.3. Termal Turizm İşletmelerinin Özellikleri 29
2.2.4. Termal Turizm İşletmelerinin Önemi 31
2.2.5. Dünya’da Termal Turizm 32
2.2.6. Türkiye’de Termal Turizm 33
2.3. Sağlık Okuryazarlığı 38
2.3.1. Sağlık Okuryazarlığı Kavramı 38
2.3.2. Sağlık Okuryazarlığı Sınıflandırmaları 39
2.3.3. Sağlık Okuryazarlığının Önemi 40
2.3.4. Sağlık Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler 42
2.3.5. Dünya’da ve Türkiye’de Sağlık Okuryazarlığı 44
2.4. Akılcı İlaç Kullanımı 47
2.4.1. İlacın Tanımı 47
2.4.2. Akılcı İlaç Kullanımı Tanımı 48
2.4.3. Akılcı İlaç Kullanımı Kriterleri 50
2.4.4. Akılcı İlaç Kullanımının “Akılcılık” Ölçütleri 53
2.4.5. Akılcı İlaç Kullanımında Taraflar 54
2.4.6. Dünya’da Akılcı İlaç Kullanımı Uygulamaları 57
2.4.7. Türkiye’de Akılcı İlaç Kullanımı Uygulamaları 59
2.4.8. Akılcı Olmayan İlaç Kullanımı 61
2.4.9. Akılcı Olmayan İlaç Kullanımı Sonuçları 65
2.4.10. Akılcı Olmayan İlaç Kullanımı ile İlgili Alınması Gereken Önlemler 67
3. GEREÇ VE YÖNTEM 69
3.1. Araştırmanın Tipi 69
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman 69
3.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 69
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 71
3.5. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri 72
3.6. Araştırmadan Dışlama Kriterleri 72
3.7. Veri Toplama Formları 72
3.8. Eğitim İçeriğinin Oluşturulması 74
3.9. Araştırmanın Ön Uygulaması 75
3.9.1. Deney Grubu Uygulama Süreci 76
3.9.2. Kontrol Grubu Uygulama Süreci 76
3.10. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri 77
3.11. Araştırmanın Etik Yönü 77
3.12. İstatistiksel Yöntemler 77
3.13. Araştırmanın Güçlükleri 78
3.14. Araştırmanın Sınırlılıkları 78
3.15. Araştırmanın Varsayımları 78
4. BULGULAR 79
5. TARTIŞMA 86
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 95
6.1. Sonuçlar 95
6.2. Öneriler 96
KAYNAKLAR 98
EKLER 126
Ek 1. Etik Kurul Onay İzni (Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu) 126
Ek 2. Kurum İzni (1) (Bolu Gazella Resort SPA Otel) 129
Ek 3. Kurum İzni (2) (Sarot Thermal Corperation) 130
Ek 4. Kurum İzinleri (3) (Narven Termal Kasaba) 130
Ek 5. Veri Toplama Formu 131
Ek 6. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu 136
Ek 7. Ölçek Kullanım İzni 138
Ek 8. Eğitim İçeriği 139
BİLİMSEL ETİK BEYANI 144
ÖZ GEÇMİŞ 14
MASTİTİSLİ SÜTLERDEN SPHINGOMONAS PAUCIMOBILIS’ İN İZOLASYONU, ANTİMİKROBİYAL DUYARLILIĞININ BELİRLENMESİ VE GENOTİPLENDİRİLMESİ
No full textAmaç: Bu araştırmada, mastitisli sütlerden Sphingomonas paucimobilis’in izolasyonu, antimikrobiyal duyarlılığının belirlenmesi ve genotiplendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Sphingomonas paucimobilis izolasyonu için İzmir ve Aydın Bölgesinden sağlıklı ve mastititisli sığırlardan alınan süt örnekleri kullanılmıştır. Şüpheli olarak değendirilen suşlar VITEK-2 sistemi ile identifiye edilmişlerdir. Moleküler teşhis için PCR yöntemi uygulanmıştır. Kirby-Bauer Disk Diffüzyon yöntemiyle antimikrobiyal duyarlılıkları belirlenmiştir. Genotiplendirme GTG5-PCR yöntemiyle incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda 100 süt örneğinden 8 adet S. paucimobilis identifiye edilmiştir. Antibiyotik direnç profilini belirlemek için Kirby-Bauer disk diffüzyon yöntemiyle İncelenen 8 adet S. paucimobilis izolatının 7 (%87,5) ’si amoksisilin-klavulonikasit’e , 8 (%100)’i ampisilin-sulbaktam’a ve sefquinom’a dirençli bulunmuştur. amoksisilin-klavulonik asit’e yanlızca 1 (%12,5) izolat duyarlı bulunurken, sefoperazone , sefquinome ve gentamisin’ e 8 (%100) izolat da duyarlı bulunmuştur. S. paucimobilis olarak identifiye edilen 8 adet izolatın genotiplendirmesi (GTG)5 primeri kullanılarak (GTG)5-PCR yöntemiyle yapılmıştır.
Sonuç: Mastitis etkenleri arasına yeni katılan bir bakteri olarak tanımlanan S. paucimobilis’in teşhisi ve filogenetik yakınlığının tespiti mastitis epidemiyolojisi ve koruma stratejilerinin belirlenmesinde oldukça önemlidir.KABUL VE ONAY…………...………………………..………………….………… i
TEŞEKKÜR …………………………………………………………….…………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...……….….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….…. v
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...……………….……… vi
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...…………………….. vii
ÖZET ………………………………………………………………………………… viii
ABSTRACT ………………………………………………………………….………. ix
1. GİRİŞ …………………….…………………...………………………….…….….. 1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....…… 3
2.1. Mastitisin Tanımı ………………………………………………………..………. 3
2.2. Mastitisin Önemi.……….….…… …………………………................................ 3
2.3.Mastitislerin Etiyolojisi…………………………………………………………… 4
2.4.Mastitislerin Sınıflandırılması ve Teşhisi………………………………………… 5
2.5. Mastitise Neden Olan Bakteriyel Etkenler……………………………………….. 6
2.6. Sphingomonas paucimobilis……………………………………………………........... 7
2.6.1. Tarihçesi …………..…………………………………………………………… 8
2.6.2. Genel Özellikleri …………………………………………...………………….. 8
2.6.3. Epidemiyolojisi…………………………………………………………………
2.6.4. Virülens Faktörleri…………………………………………………………….
2.6.5. Neden Olduğu Enfeksiyonlar……………………………………………………
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...……………………………………….………….… 14
3.1.Gereç …………………………………………………………....…..………….... 14
3.1.1.İzolasyon Örnekleri ……………………………………………………..…......... 14
3.1.2. Kullanılan Besiyerleri …………………………..………………..…..….……… 14
3.2. Yöntem …………..……………………….…………............................................. 14
3.2.1. Suşların İzolasyon ve İdentifikasyonu………………………………………….. 14
3.2.2. Antibiyotik Dirençliliklerinin Belirlenmesi…………………………………….. 15
3.2.3. Genotiplendirme ………...…………...……………..…………...……………... 16
3.2.3.1. (GTG)5-PCR Paternlerinin Belirlenmesi ……….…………………………… 16
4. BULGULAR ………………………………………………………………….….... 17
4.1. Suşların İzolasyonu ……………….………………………………….………... 17
4.2. Antibiyotik Duyarlılığının Tespiti………………………………………………... 18
4.3. Genotiplendirme ve Filogenetik Analiz …………………………………………. 19
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…... 21
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….….… 25
KAYNAKLAR…………………………………………………………………………
BİLİMSEL ETİK BEYAN ..………………………………...……...…………………. 26
41
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...…………………………….. 4
INVESTIGATION OF THE EFFECTIVENESS OF PLATELET-RICH PLASMA IN THE TREATMENT OF CORNEAL ULCER: AN EXPERIMENTAL RAT MODEL
No full textKORNEA ÜLSERİ SAĞALTIMINDA TROMBOSİTTEN ZENGİN PLAZMANIN ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI: DENEYSEL RAT MODELİ
Berberoğlu C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışmada, ratlarda alkali maddeyle oluşturulan kornea ülserinin tedavisinde otolog TZP'nin etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 15 haftalık yaşta 24 adet Wistar albino ırkı rat kullanıldı. Ratların 2 haftalık adaptasyon sürecini takiben kuyruk venlerinden 17, 18 ve 19 haftalık olduklarında ve çalışmanın 0. 6. 15.günlerinde birer kez kan örnekleri alınarak otolog TZP elde edildi. Ratlar 20 haftalık yaşa ulaştığında genel anestezi altında, NaOH emdirilmiş steril filtre kâğıdı, korneanın merkezine 30 saniye boyunca temas ettirilerek alkali kornea ülseri oluşturuldu. Kornea ülseri oluşturulan ratlar her grupta 8 denek olacak şekilde rastgele seçilerek 3 tedavi grubuna (Grup I: İzotonik sodyum klorür, Grup II: Moksifloksasin hidroklorür-diklofenak sodyum ve Grup III: Otolog TZP) ayrıldı. Tedaviler ve klinik oftalmolojik muayeneler günlük yapıldı. Ülser alanları çalışmanın 0., 3., 6., 9., 12., 15., 18. ve 21. günlerinde kamera ile fotoğraflandı ve fotoğraflar üzerinden ölçümler yapıldı.
Bulgular: Moksifloksasin hidroklorür-diklofenak sodyum ve otolog TZP gruplarında ülser boyutlarının benzer olmasına karşın, izotonik sodyum klorür grubuna oranla 3., 6., 9., 12., 15., 18., ve 21. günlerde istatistiksel anlamlı düzeyde küçük olduğu görüldü (p<0,001). Aynı şekilde meloksikam-diklofenak sodyum ve otolog TZP gruplarında ortalama günlük kornea ülser alanlarının değişim miktarlarının izotonik sodyum klorür grubuna oranla 0-3., 3-6., 6-9., 15-18. ve 18-21. günlerde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı olduğu görüldü (p<0,05). Çalışmanın 4. gününde izotonik sodyum klorür grubunda bulunan bir ratın gözünde purulent akıntı gözlenirken diğer hiçbir denekte enfeksiyon gözlenmedi. Bununla birlikte izotonik sodyum klorür grubundaki tüm ratlarda gözlenen pruritis oculi, bilefaritis, blefarospazm, fotofobi ve epiforaya otolog TZP ve moksifloksasin hidroklorür-diklofenak sodyum gruplarında rastlanmadı.
Sonuç: Sunulan çalışmada, kornea ülserlerinin tedavisinde otolog TZP'nin anti-enflamatuar özelliklerinin yanı sıra iyileşme sürecini hızlandırdığı, kornea yaralarının stabil bir şekilde kapanmasını sağladığı ve enfeksiyon riskini azalttığı gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Alkali yanık, Kornea ülseri, Otolog TZP, Rat, SağaltımKABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1.GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Kornea Anatomisi 3
2.2. Göz Yaşı Film Tabakası 5
2.3. Kornea Histolojisi 6
2.4. Kornea Embriyolojisi 8
2.5. Kornea Fizyolojisi 9
2.5.1. Korneal İnnervasyon 9
2.5.2. Kornea Hücrelerinde Metabolizma 10
2.5.2.1. Glukoz Metabolizması 10
2.5.2.2. Oksijen Metabolizması 10
2.5.2.3. Stromal Hidrasyon ve Korneanın Şeffaflığı 11
2.6. Kornea Reaksiyonları 11
2.6.1. Korneal Ödem 11
2.6.2. Korneal Pigmentasyon (Melanoz) 13
2.6.3. Korneal Vaskülarizasyon 14
2.6.4. Korneal Fibrozis 15
2.6.5. Korneal Dejenerasyon 16
2.6.6. Anterior Stromada Lipid ve/veya Mineral Birikimi 16
2.6.7. Stromal Malazi (Erime) 17
2.6.8. Stroma İçine Beyaz Kan Hücreleri Sızması 18
2.7. Korneal Yara İyileşmesi 19
2.7.1. Epitelyal İyileşme 19
2.7.2. Stromal İyileşme 19
2.7.3. Endotel ve Descemet Katın İyileşmesi 21
2.8. Korneanın Kimyasal Yaralanmaları 22
2.8.1. Alkali Yanıklar 23
2.8.2. Asit Yanıkları 26
2.9. Trombositten Zengin Plazma (TZP) 27
2.10. Moksifloksasin Hidroklorür 30
2.11. Diklofenak Sodyum 31
3. GEREÇ ve YÖNTEM 32
3.1. Gereç 32
3.1.1. Deney Hayvanları 32
3.1.2. Çalışmada Kullanılan Alet ve Cihazlar 32
3.1.3. Çalışmada Kullanılan Kimyasal Maddeler 33
3.1.4. Trombositten Zengin Plazma (TZP) Damlanın Hazırlanması 34
3.2. Yöntem 37
3.2.1.Deneysel Alkali Kornea Yanık Modeli 37
3.2.2. Ajanların Uygulanması 39
3.2.3. Fotografik Takip ve Değerlendirme 41
3.2.4. İstatiksel analizler 41
4. BULGULAR 42
4.1. Oftalmolojik Muayene Bulguları 42
4.2. Kornea Ülser Alanının Tedavi Gruplarına Göre Ölçüm Günlerindeki Değişimi 49
4.2.1. İzotonik Sodyum Klorür Grubu 49
4.2.2. Moksifloksasin Hidroklorür-Diklofenak Sodyum Grubu 49
4.2.3. Otolog TZP Grubu 49
4.2.4. Ölçüm Günlerinde Tedavi Grupları Arası Karşılaştırmalar 51
4.3. Kornea Ülser Alanının Tedavi Gruplarına Göre Ölçüm Günü Aralıklarındaki Değişimi 51
4.3.1. İzotonik Sodyum Klorür Grubu 51
4.3.2. Moksifloksasin Hidroklorür-Diklofenak Sodyum Grubu 51
4.3.3. Otolog TZP Grubu 52
4.3.4. Ölçüm Günlerinde Tedavi Grupları Arası Karşılaştırmalar 52
5. TARTIŞMA 54
6. SONUÇ ve ÖNERİLER 60
KAYNAKLAR 61
BİLİMSEL ETİK BEYANI 75
ÖZ GEÇMİŞ 7