5025 research outputs found
Sort by
Yetişkin Hemodiyaliz Hastalarında Beslenme ve Fiziksel Aktivite Durumunun Yaşam Kalitesi ile İlişkisi
Get PDFYETİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA BESLENME VE FİZİKSEL
AKTİVİTE DURUMUNUN YAŞAM KALİTESİ İLE İLİŞKİSİ
Şahin H. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve
Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
Amaç: Bu araştırma yetişkin hemodiyaliz hastaların ve yetişkin sağlıklı bireylerin beslenme
durumunun ve fiziksel aktivite durumunun yaşam kalitesi ile ilişkisini değerlendirmek ve
birbirleriyle kıyaslamak amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak, 20 Mart ile 30 Nisan tarihleri arasında,
Sivas Numune Hastane’sinde 67 hemodiyaliz hastası ile 67 sağlıklı birey olmak üzere 134
gönüllü birey ile gerçekleşmiştir. Bireylere hasta tanılama formu, Yaşam Kalitesi (SF-36)
formu, besin tüketim kaydı, Subjektif Global Değerlendirme formu ve Uluslararası Fiziksel
Aktivite anketi kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ki-kare, Mann
Whitney U testi, bağımsız gruplarda iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi ve spearman
korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: SGA sonuçlarına göre sağlıklı bireylerin tamamı iyi beslenmiş iken; hemodiyaliz
hastalarının %61,2’si hafif-orta beslenme bozukluğuna sahiptir. Yaşam kalitesi ölçeğine göre
hemodiyaliz hastalarının SF-36 alt ölçek puanları sağlıklı bireylere göre daha düşüktür.
Uluslararası Fiziksel Aktivite anketine göre hemodiyaliz hastalarının %58,2’si inaktif iken;
sağlıklı bireylerin %73,1’i minimal aktiftir. Besin tüketim kaydına göre yağ yüzdesi hariç tüm
parametrelerde hemodiyaliz hastaları sağlıklı bireylerden daha düşüktür. Bu çalışmada iki grup
için fiziksel aktivite düzeyi ile yaşam kalitesi arasında korelasyon bulunmamışken; beslenme
durumu ile yaşam kalitesi arasında hemodiyaliz grubu için çoğu parametrede korelasyon
bulunmuştur.
Sonuç: Hemodiyaliz hastaları sağlıklı bireylere göre malnütrisyon açısından daha risklidir,
yaşam kaliteleri daha düşüktür, beslenme durumları daha kötüdür ve fiziksel aktivite düzeyleri
daha düşüktür.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ...………...………………………..………………….………... i
TEŞEKKÜR ………………………………………………………….…………….. ii
İÇİNDEKİLER …………………………………………………...………….……... iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..………………….…………….…… vii
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...……………………. xi
ÖZET ……………………………………………………………………………….. xiii
ABSTRACT ……………………………………………………………….……….. xiv
1. GİRİŞ …………………….…………………...………………………….………. 1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....….. 5
2.1. Kronik Böbrek Yetmezliği Tanımı ……………………………………….......... 5
2.2. Kronik Böbrek Yetmezliği Nedenleri …………..….…………………………… 5
2.3. Kronik Böbrek Yetmezliği Tespiti ………….……………...……….…………... 6
2.4. Kronik Böbrek Yetmezliği Sınıflandırması ..........................….…………........... 7
2.5. Kronik Böbrek Yetmezliği Patofizyolojisi ……………….………….................. 8
2.6. Kronik Böbrek Yetmezliği Belirti ve Bulgular …………………………………. 9
2.7. Kronik Böbrek Yetmezliği Tedavisi …………..……………………….............. 11
2.7.1. Böbrek Transplantasyonu ……………………………………………………. 11
2.7.2. Periton Diyalizi ………………………………………………………………. 12
2.7.3. Hemodiyaliz ………………………………………………………………….. 12
2.7.3.1. Hemodiyaliz Komplikasyonları …………………………………………..... 14
2.8. Yaşam Kalitesi ………………………………………………………………...... 15
2.9. Fiziksel Aktivite ………………………………………………………………. 16
2.10. Hemodiyaliz Hastalarının Beslenme Durumunun Saptanması ………………... 17
iv
2.11. Hemodiyaliz Hastalarında Malnütrisyonun Yaygınlığı ve Nedenleri ………… 17
2.12. Hemodiyaliz Hastalarının Tıbbi Beslenme Tedavisi ………………………….. 18
2.12.1. Enerji ………………………………………………………………………... 19
2.12.2. Protein ………………………………………………………………………. 19
2.12.3. Karbonhidrat ………………………………………………………………... 20
2.12.4. Yağ ………………………………………………………………………….. 20
2.12.5. Sıvı, Vitamin ve Mineraller …………………………………………………. 21
2.12.5.1. Sıvı ve Sodyum …………………………………………………………… 21
2.12.5.2. Potasyum ………………………………………………………………….. 22
2.12.5.3. Kalsiyum-D vitamini ……………………………………………………... 22
2.12.5.4. Fosfor ……………………………………………………………………... 23
2.12.5.5. B Vitamini Grubu …………………………………………………………. 24
2.12.5.5.1. Tiamin (B1) ……………………………………………………………... 24
2.12.5.5.2. Riboflavin (B2) …………………………………………………………. 25
2.12.5.5.3. Niasin (B3) ………………………………………………………............ 25
2.12.5.5.4. Pantotenik Asit (B5) …………………………………………………….. 26
2.12.5.5.5. Piridoksin (B6) ………………………………………………………….. 26
2.12.5.5.6. Biyotin (B7) …………………………………………………………….. 26
2.12.5.5.7. Folik Asit (B9) …………………………………………………………... 27
2.12.5.5.8. Kobalamin (B12) ……………………………………………………….. 27
2.12.5.6. C Vitamini ……………………………………………………………........ 28
2.12.5.7. A Vitamini ……………………………………………………………........ 28
2.12.5.8. E Vitamini ……............................................................................................ 29
2.12.5.9. K Vitamini ………………………………………………………………... 29
2.12.5.10. Demir ……………………………………………………………………. 30
2.12.5.11. Çinko …………………………………………………………………….. 30
v
2.12.5.12. Selenyum ………………………………………………………………... 31
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………………….………….….. 32
3.1. Araştırmanın Amacı ve Türü …………………………………....…..………….. 32
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman …………………………………………. 32
3.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi …………………………..………………… 32
3.4. Araştırmaya Alınma ve Araştırmadan Dışlanma Kriterleri …………..………… 33
3.5. Veri Toplama Araçları …………………………………………………………. 33
3.5.1. Hasta Tanılama Formu ……………...………………………………………... 33
3.5.2. Besin Tüketim Kaydı ………...…………...……………..…………...………. 34
3.5.3. Antropometrik Ölçümler ………………………………………….….……..... 34
3.5.4. Subjektif Global Değerlendirme ……….…………………………………….. 35
3.5.5. Yaşam Kalitesi Anketi (Short-Form 36) ……………………………………… 35
3.5.6. Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ………………………………………… 36
3.6. Verilerin İstatistiksel Değerlendirilmesi ……………………………………….. 36
4. BULGULAR ………………………………………………………………….….. 38
4.1. Bireylerin Genel Özellikleri ……………………………………………………. 38
4.2. Hemodiyaliz Tedavisi Alan Bireylerin Hastalık Durumuna İlişkin Bilgiler ……. 40
4.3. Bireylerin Malnütrisyon Risklerinin Değerlendirilmesi ………………………... 41
4.4. Bireylerin Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi ……………………………….. 44
4.5. Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi …………………………………………... 48
4.6. Enerji ve Besin Öğesi Alımlarının Değerlendirilmesi ………………………….. 51
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…. 65
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…... 72
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….….. 73
EKLER ……………………………………………………………………………... 93
Ek 1. Etik Kurul Kararı ………...………………….…............................................... 93
vi
Ek 2. Kurum İzni ……………………………………………………………………. 94
Ek 3. Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu ……………………………………….. 95
Ek 4. Anket Formu ………………………………………………………………….. 100
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………… 108
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...…………………………… 10
Development Of Recombinant Peptides To Inhibit PAD4 Enzyme Involved in The Pathogenesis of Rheumatoıd Arthritis
No full textAmaç: Romatoid artrit patogenezinden sorumlu peptidil arjinin deiminaz 4 enziminin aktivitesini azaltmaya yönelik değişken ağır zincir (VH; variable heavy chain) yapıda rekombinant inhibitor geliştirmektir.
Gereç ve Yöntem: PAD4 geninin E. coli’ye göre kodon optimizasyonu yapıldı ve sentezlettirildi. Sentezlenen PAD4 geni pET-30a vektörüne klonlandı ve E. coli BL21 (DE3)’e aktarıldı, PAD4 proteininin rekombinant üretimi gerçekleştirildi ve IMAC ile saflaştırıldı. Saflaştırılan PAD4 ile CD-1 fareler immunize edildi. İmmünize fare dalakları alındı ve total RNA izolasyonu yapıldı. Ardından, cDNA sentezi ve VH amplifikasyonu gerçekleştirildi. VH amplikonları çalışmada konstrüksiyonu gerçekleştirilen pComb3-hy vektörüne klonlandı ve E. coli XL1-Blue’ya aktarılarak VH kütüphanesi oluşturuldu. VH kütüphanesini içeren bakteri kültürü M13K07 fajı ile enfekte edildi ve VH gösteren faj kütüphanesi elde edildi. VH kütüphanesinden PAD4’e afinite gösteren VH gösteren fajlar panning ile seçildi. Afinite gösteren VH’ın sekans analizi yapıldı. Elde edilen VH4’ün amino asit sekansı kullanılarak üç boyutlu yapısı belirlendi ve PAD4 ile etkileşimini araştırmak için Alphafold ile modelleme yapıldı. VH4’ün PAD4’ün sitrülinleme aktivitesinin inhibisyonu floresans tabanlı izleme ile in-vitro olarak test edildi. VH4’ün PAD4’ün sitrülinleme aktivitesinin inhibisyonunun HeLa memeli hücre hattına morfolojik etkisi üzerinden değerlendirildi. VH4’ün sitotoksisite deneyi HeLa hücreleri ile WST-1 kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Çalışmada, koloni PCR ve sekans analizi sonucunda PAD4’ün klonlandığı doğrulandı. SDS-PAGE analizinde 75 kDa civarı bant eldesi neticesinde rekombinant PAD4 üretimi ve saflaştırılması doğrulandı. PAD4’e karşı oluşturulan VH gösterimi yapan faj kütüphanesinden PAD4’e afinite gösteren bir fajın kodladığı VH sekansı belirlendi. VH4 adı verilen bu peptidin moleküler ağırlığının 13 kDa ve in-silico olarak PAD4 ile 6 tane hidrojen bağı oluşturduğu gösterildi. In-vitro deneylerde VH4’ün PAD4 aktivitesini %30 azalttığı ve memeli hücre hattıyla yapılan in-vitro deneylerde PAD4 kaynaklı morfolojik bozukluğu önlediği ve sitotoksik etkiye sebep olmadığı gösterildi.
Sonuç: Bu çalışmada sitrülinleme aktivitesi ile romatoid artritin patogenezinde önemli bir role sahip olan PAD4 enzimine karşı VH yapıda rekombinant inhibitor geliştirildi. Bu inhibitörün amino asit sekansı, üç boyutlu yapısı ve PAD4 ile etkileşimi gösterildi. Rekombinant PAD4 inhibitörü VH4’ün romatoid artrit tedavisinde kullanılma potansilyelinin belirlenmesi için hayvan modellerinde etkinliğinin test edilmesi dahil ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Purpose: To develop a recombinant inhibitor based on VH (variable heavy chain) model to reduce the activity of the PAD4 enzyme responsible for the pathogenesis of rheumatoid arthritis.
Materials and Methods: PAD4 gene was synthesized after optimisation of the sequence for E. coli . The synthesized PAD4 gene was cloned into the pET-30a vector and transferred into E. coli BL21 (DE3), recombinantly produced PAD4 protein was purified by IMAC. CD-1 mice were immunized with purified PAD4 protein. Immunized mouse spleens were removed,total RNA was isolated. cDNA synthesis and VH amplification were done using primers for VH amptification. VH amplicons were cloned into the pComb3-hy vector constructed in the study and transferred into E. coli XL1-Blue to create a VH library. The bacteria containing the VH library in pComb3-hy vector were infected with M13K07 phage and the VH-displaying phage library was obtained. VH-expressing phages with affinity for PAD4 from the VH library were selected by panning. Sequence analysis was done for one of the VH showing affinity for PAD4 named as VH4. A three-dimensional structure was obtained using the amino acid sequence of VH 4 and modeling was performed to investigate its in silico interaction with PAD4. Inhibition of the citrullinating activity of PAD4 by VH4 was tested in-vitro by fluorescence-based monitoring. The morphological effect of VH4 inhibition of the citrullinating activity of PAD4 on the HeLa mammalian cell line was evaluated. The cytotoxicity assay of VH4 was performed with HeLa cells using WST-1.
Results: Cloning of PAD4 was confirmed by colony PCR and sequence analysis of the insert. Production and purification of recombinant PAD4 was confirmed by obtaining a band around 75 kDa in SDS-PAGE analysis. The phage with affinity for PAD4 was obtained from the VH display phage library created against PAD4. The molecular weight of this VH named as VH4 is 13 kDa and in silico analysis showed that it forms 6 hydrogen bonds with PAD4. It was shown to reduce citrullinating activity of PAD4 by 30% in in-vitro experiments, and in experiments with a mammalian cell line, it prevented PAD4-induced morphological disorder and did not cause cytotoxic effects.
Conclusion: In this study a recombinant inhibitor of PAD4 was obtained, which is important in the pathogenesis of rheumatoid arthritis with its citrullination activity. Using amino acid sequence of the recombinant inhibitor of PAD4, three-dimensional structure and in silico interaction of this inhibitor with PAD4 were shown. Further studies including animal model studies should be done to investigate its potential to be used for treatment of rheumatoid arthritis.YÖK 100/2000
TUBİTAK 2211/AKABUL VE ONAY .......................................................................................................... İİ
TEŞEKKÜR .................................................................................................................... İİİ
İÇİNDEKİLER ............................................................................................................... İV
ŞEKİLLER DİZİNİ ...................................................................................................... Vİİİ
TABLOLAR DİZİNİ ...................................................................................................... İX
ÖZET ............................................................................................................................... X
ABSTRACT .................................................................................................................. Xİİ
1. GİRİŞ............................................................................................................................ 1
2. GENEL BİLGİLER ...................................................................................................... 3
2.1. Romatoid Artrit (RA) Tanımı ..................................................................................... 3
2.1.1. Romatoid Artrit ve Etiyolojisi ................................................................................. 3
2.1.2. Epidemiyoloji ve Klinik Tanı .................................................................................. 3
2.1.3. Patogenez ve Epidemioloji ...................................................................................... 4
2.1.4. Otoimmünite ve RA ................................................................................................. 4
2.1.5. RA'nın Genetik Temeli ............................................................................................ 5
2.1.6. RA Tedavisi ve Tedavi Yaklaşımları ........................................................................ 6
2.1.7. NSAID'ler ve Kortikosteroidler ............................................................................... 6
2.1.8. Hastalığı Modifiye Edici Antiromatizmal İlaçlar (DMARDs) ................................ 7
2.1.9. Diğer Tedaviler ........................................................................................................ 7
2.2. Peptidil Arjinin Deiminaz (PAD) Enzim Ailesi ......................................................... 8
2.2.1. PAD Enzimlerinin Tanımı ........................................................................................ 8
2.2.2. PAD4 ve Romatoid Artrit ........................................................................................ 9
2.2.3. PAD4 İnhibisyon Çalışmaları ................................................................................ 10
2.3. Antikorlar: Tanım ve Özellikler ............................................................................... 11
2.3.1. Antikorların Yapısı ve Fonksiyonları ..................................................................... 11
2.3.2. Antikor Türleri ....................................................................................................... 11
2.3.3. Monoklonal Antikorlar (mAb'ler) .......................................................................... 12
2.3.4. Rekombinant antikor temelli peptidler .................................................................. 13
2.3.5. Rekombinant Antikor Tasarlama Teknolojileri ...................................................... 14
2.4. Faj Gösterim Tekniği................................................................................................ 15
v
2.4.1. Tanım ve Tarihçe ................................................................................................... 15
2.4.2. Faj Gösterim Tekniği ............................................................................................. 15
2.4.3. Faj Gösteriminin Araştırma ve Tedavide Kullanımı .............................................. 17
2.4.4. Faj Gösterim Tekniğinin Geleceği ......................................................................... 19
3. GEREÇ VE YÖNTEM ............................................................................................... 20
3.1. Gereç ........................................................................................................................ 20
3.1.1. Kullanılan Hücreler ............................................................................................... 20
3.1.2. Plazmidler .............................................................................................................. 20
3.1.3. Model organizma ................................................................................................... 20
3.1.4. FPLC kolonları ...................................................................................................... 20
3.1.5. Enzimler ................................................................................................................. 21
3.1.6. Solüsyonlar ve besiyerleri...................................................................................... 21
3.2. Yöntem ..................................................................................................................... 22
3.2.1. PAD4’ün Ekspresyon Vektörüne Klonlanması ve Saflaştırılması ......................... 22
3.2.2. Deney Hayvanlarının Rekombinant PAD4 ile İmmünizasyonu ............................ 25
3.2.3. VH Kütüphanesi Oluşturulması ............................................................................. 26
3.2.4. VH Kütüphanesinden Rekombinant İnhibitör Adaylarının Tespit Edilmesi ......... 29
3.2.5. Rekombinant İnhibitörün Hücre Kültüründe Test Edilmesi .................................. 31
4. BULGULAR .............................................................................................................. 33
4.1. PAD4’ün Ekspresyon Vektörüne Klonlanması Ve Saflaştırılması ........................... 33
4.1.1. Klonlanacak PAD4 Geninin Sentezlettirilmesi...................................................... 33
4.1.2. PAD4 Geninin Klonlanması ve E.coli BL21’e Transformasyonu ......................... 35
4.2. Farelerin Rekombinant PAD4 ile İmmünize Edildiğinin Doğrulanması ................. 38
4.3. VH Kütüphanesinin Oluşturulması .......................................................................... 39
4.3.1. Total RNA’dan VH Bölgelerinin cDNA Sentezi ve PCR ile Çoğaltılması............ 39
4.3.2. pComb3-hy Vektörünün Oluşturulduğunun Doğrulanması ................................... 40
4.3.3. pComb3-hy Vektörünün TA Vektör Haline Getirilmesi ......................................... 42
4.3.4. VH Kütüphanesinin İçeriğinin İncelenmesi .......................................................... 43
4.4. VH Kütüphanesinden Rekombinant İnhibitör Adaylarının Tespit Edilmesi............ 43
4.4.1. VH Kütüphanesinden Fajların Üretilmesi ............................................................. 43
4.4.2. Gösterimi Yapılan Rekombinant İnhibitör Adaylarının Belirlenmesi ................... 44
4.4.3. Rekombinant İnhibitör Adayının Eldesi ................................................................ 46
4.4.4. VH4’ün rPAD4 İnhibisyonunun in-vitro Tespiti ................................................... 48
4.5. VH4’ün Hücre Kültüründe Test Edilmesi ................................................................ 49
vi
4.5.1. Sitotoksisite Testi ................................................................................................... 49
4.5.2.rPAD4, VH4 ve rPAD4-VH4 kombinasyonunun HeLa hücre hattında etkinliğinin gözlenmesi ...................................................................................................................... 50
5. TARTIŞMA ................................................................................................................ 51
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ........................................................................................... 55
REFERANSLAR ............................................................................................................ 56
ÖZGEÇMİŞ .................................................................................................................... 6
A Effect Of Vitamin B12, Folic Acid And L-Carnitine On Congenital Malformations Caused By Hypervitminosis
No full textAmaç: Gebelik döneminde dışarıdan fazla miktarda A vitamini desteği alan anne adayının
bebeğinde doğumsal kusurlar görülebilir. Çalışma bu kusuralara B12 vitamini, folik asit ve Lcarnitin’in etkilerini araştırmak için yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma kapsamında 3-4 aylık ağırlıkları 200 ile 220 gram arasında değişen
sağlıklı 35 adet wistar albino cinsi dişi sıçan 7 adet erkek sıçan kullanılacaktır. Her bir gruba
bir tane erkek sıçan bırakılıp ertesi sabah erken saatlerde vajina simerler alınacak ve
mikroskopta incelenecektir. Spermatoozonlara bakılacak ve spermatozoon görülen sıçanların
gebeliğin sıfırıncı günü olarak kabul edilecektir. Gebe kalan sıçanların ağırlıkları ölçülecek ve
21 gün süre ile ilaç uygulamaları yapılacaktır. Gruplara A vitamini ile birlikte B12, folik asit
ve L-carnitin verilecektir. 21.günün sonunda tüm grupların ağırlıkları tartılacak ve yeni
doğanlarda konjenital malformasyon olup olmadığı değerlendirilecektir. Yeni doğan sıçanların
batın açılarak beyin, karaciğer, göz dokuları alınacaktır.
Bulgular: Beyin dokusunda interstisyel alanda ödeme rastlanırken; göz dokusunda ise retina
dekolmanı gözlemlendi. Karaciğer dokusunda sinüzoidal dilatasyonlar hiperkromatik
çekirdekli hücreler, nekroza giden hücreler görüldü ve karaciğer epitel hücre sitoplazmasında
granüler ve vakuoller izlendi.
Sonuç: İlaç verilen 6 grup incelendiğinde karaciğerdeki hasar histolojik olarak ciddi boyutlarda
görülmedi. B12 vitamini, folik asit ve L-karnitin verilen gruplarda ise yüksek doz A vitamini
verilen gruba göre anlamlı bir farklılık gözlemlenmediObjective: Congenital defects may occur in expectant mothers who take excessive amounts of
external vitamin A supplements during pregnancy. The study was conducted to investigate
whether vitamin B12, folic acid and L-carnitine contribute to these defects.
Material and Methods: Within the scope of the study, 35 healthy Wistar albino female rats,
3-4 months old and weighing between 200 and 220 grams, and 7 male rats will be used. One
male rat will be left in each group, and vaginal smears will be taken early the next morning and
examined under a microscope. The spermatozoa will be examined and the rats in which
spermatozoa are seen will be considered as the zeroth day of pregnancy. The weights of
pregnant rats will be measured and medication will be administered for 21 days. Groups will
be given B12, folic acid and L-carnitine along with vitamin A. At the end of the 21st day, the
weights of all groups will be weighed and the newborns will be evaluated for congenital
malformations. The abdomen of newborn rats will be opened and brain, liver and eye tissues
will be removed.
Results: While edema is observed in the interstitial area of the brain tissue; retinal detachment
was observed in the eye tissue. Sinusoidal dilatations, cells with hyperchromatic nuclei, cells
undergoing necrosis were observed in the liver tissue, and granules and vacuoles were observed
in the liver epithelial cell cytoplasm.
Conclusion: When the 6 groups given the drug were examined, the liver damage was not seen
to be serious histologically. No significant difference was observed in the groups given vitamin
B12, folic acid and L-carnitine compared to the group given high doses of vitamin A.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY .................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................ii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ..........................................................................vii
ŞEKİLLER DİZİNİ..............................................................................................................viii
RESİMLER DİZİNİ...............................................................................................................ix
TABLOLAR DİZİNİ..............................................................................................................xi
ÖZET.....................................................................................................................................xii
ABSTRACT .........................................................................................................................xiii
1. GİRİŞ................................................................................................................................... 1
2. GENEL BİLGİLER............................................................................................................. 5
2.1. Ratların Sinir Sistemi Kökeni ve Anatomik Yapısı ......................................................... 5
2.2. Beyin Anatomisi............................................................................................................... 5
2.2.1. Hemispherium Cerebralis (Beyin Yarım Küreleri) ....................................................... 6
2.2.2. Truncus Cerebri (Beyin Sapı)........................................................................................ 6
2.2.3. Cerebellum (Beyincik) .................................................................................................. 6
2.3. Merkezi Sinir Sistemi Histolojisi ..................................................................................... 7
2.3.1. Beyin (Cerebrum).......................................................................................................... 7
2.3.1.1. Serebral Korteks......................................................................................................... 8
2.3.1.2. Substansia Alba (Beyaz Cevher).............................................................................. 11
2.3.2. Beyincik (Serebellum)................................................................................................. 11
2.3.3. Omurilik (Medulla Spinalis)........................................................................................ 13
2.3.3.1. Substansiya Grisea (Gri Cevher).............................................................................. 14
2.3.4. Meninksler (Beyin Zarları).......................................................................................... 15
2.3.5. Koroid Pleksus............................................................................................................. 16
2.3.6. BOS (Beyin-Omurilik Sıvısı)...................................................................................... 17
iv
2.3.7. Kan-Beyin Bariyeri ..................................................................................................... 18
2.4. Sinir Sistemi Embriyolojisi ............................................................................................ 18
2.4.1. Beynin Gelişimi........................................................................................................... 21
2.4.2. Rombensefalon (Arka Beyin)...................................................................................... 21
2.4.2.1. Miyelensefalon ......................................................................................................... 21
2.4.2.2. Metensefalon ............................................................................................................ 22
2.4.3. Mezensefalon (Orta Beyin) ......................................................................................... 23
2.4.4. Prosensefalon (Ön Beyin)............................................................................................ 23
2.4.4.1. Diyensefalon............................................................................................................. 24
2.4.4.2. Telensefalon ............................................................................................................. 25
2.5. Göz Anatomisi................................................................................................................ 25
2.5.1. Gözün İç Yapısı........................................................................................................... 25
2.5.2. Gözün Dış Yapısı ........................................................................................................ 26
2.6. Göz Histolojisi................................................................................................................ 27
2.6.1. Tunica Fibroza............................................................................................................. 27
2.6.2. Tunika Vaskuloza........................................................................................................ 28
2.6.3. Tunika Nervoza (Retina)............................................................................................. 29
2.6.4. Gözün Kırıcı Ortamı................................................................................................... 32
2.6.4.1. Aköz Hümör ............................................................................................................ 32
2.6.4.2. Lens Kapsülü ........................................................................................................... 32
2.6.4.3. Vitröz Cisim ............................................................................................................. 32
2.7. Göz Embriyolojisi .......................................................................................................... 33
2.8. Karaciğer Anatomisi....................................................................................................... 35
2.9. Karaciğer Histolojisi....................................................................................................... 37
2.9.1. Karaciğer Lobülleri...................................................................................................... 37
2.9.1.1. Klasik Karaciğer Lobülü .......................................................................................... 37
2.9.1.2. Portal Lobül.............................................................................................................. 38
v
2.9.2. Karaciğer Asinüsü ....................................................................................................... 38
2.9.3. Hepatositler.................................................................................................................. 38
2.10. Karaciğerin Embriyolojisi ............................................................................................ 39
2.11. A Vitamini (Retinol)..................................................................................................... 41
2.12. B12 Vitamini ................................................................................................................ 44
2.13. Folik Asit...................................................................................................................... 45
2.14. L-Carnitin ..................................................................................................................... 47
3. GEREÇ VE YÖNTEM...................................................................................................... 48
3.1. Gereç.............................................................................................................................. 48
3.1.1. Etik Kurul Kararı......................................................................................................... 48
3.1.2. Deneysel Hayvan Modeli ............................................................................................ 48
3.1.3. Cihazlar........................................................................................................................ 49
3.2. Yöntem .......................................................................................................................... 49
3.2.1. Deney Gruplarının Oluşturulması ............................................................................... 49
3.2.2. Dokuların Hazırlanması............................................................................................... 51
3.3. Hematoksilen Eozin Boyama ......................................................................................... 52
3.4. İstatistiksel Analizler...................................................................................................... 53
4. BULGULAR ..................................................................................................................... 54
4.1. Grupların Makroskopik Karşılatırmaları........................................................................ 54
4.1.1. Grupların Kilolarına Göre Karşılaştırılması................................................................ 54
4.1.2. Grupların Boy Ortalamalarına Göre Karşılaştırılmaları.............................................. 55
4.1.3. Grupların Kuyruk Boyu Ölçümlerine Göre Karşılaştırılmaları................................... 56
4.1.4. Grupların Kafa Çapı Ölçümlerine Göre Karşılaştırılmaları ........................................ 57
4.1.5. Grupların Ön Ekstrimite Ölçümlerine Göre Karşılaştırılmaları.................................. 58
4.1.6. Grupların Arka Ekstrimite Ölçümlerine Göre Karşılaştırılmaları............................... 59
4.1.7. Grupların Beyin Özkütle Ölçümlerine Göre Karşılaştırılmaları ................................. 60
4.1.8. Grupların Karaciğer Özkütle Ölçümlerine Göre Karşılaştırılmaları ........................... 61
vi
4.1.9. Grupların Göz Ağırlık Ölçümlerine Göre Karşılaştırılmaları ..................................... 62
4.2. Işık Mikroskobuna Ait Histolojik Bulgular.................................................................... 63
4.2.1. Kontrol Grubuna Ait Bulgular..................................................................................... 63
4.2.2. Yüsek Doz A Vitamini Verilen Gruba Ait Bulgular (1. Grup). .................................. 65
4.2.3. Düşük Doz A Vitamini Verilen Gruba Ait Bulgular (2. Grup)................................... 67
4.2.4. Yüksek Doz A Vitamini ve 40mcg B12 Vitamini Verilen Gruba Ait Bulgular (3. Grup)
............................................................................................................................................... 69
4.2.5. Yüksek Doz A Vitamini ve 400mg Folik Asit Verilen Gruba Ait Bulgular (4. Grup)71
4.2.6. Yüksek Doz A Vitamini ve 100 mg L-karnitin Verilen Gruba Ait Bulgular (5. Grup).73
4.2.7. Yüksek Doz A Vitamini ile Birlikte 40 mcg B12 Vitamini, 400mg Folik Asit ve 100mg
L-karnitin Verilen Gruba Ait Bulgular (6. Grup).................................................................. 75
5. TARTIŞMA....................................................................................................................... 78
6. SONUÇ.............................................................................................................................. 85
KAYNAKÇA ........................................................................................................................ 86
EKLER .................................................................................................................................. 94
BİLİMSEL ETİK BEYANI................................................................................................... 95
ÖZ GEÇMİŞ.......................................................................................................................... 9
Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Yaşlı Bireylerin Beslenme Ve İştah Durumları, Biyokimyasal Bulguları ve Antropometrik Ölçümlerinin Saptanması: Iğdır İli Örneği
No full textÖZET
AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE BAŞVURAN YAŞLI BİREYLERİN BESLENME VE İŞTAH DURUMLARI, BİYOKİMYASAL BULGULARI VE ANTROPOMETRİK ÖLÇÜMLERİNİN SAPTANMASI: IĞDIR İLİ ÖRNEĞİ
Güner, DC. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırma, 65 yaş ve üzeri bireylerin beslenme durumlarının belirlenmesi, beslenme durumları ile sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri(boy uzunluğu, vücut ağırlığı, beden kütle indeksi vb.) ve biyokimyasal bulguları arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve metod: Araştırma, analitik kesitsel bir çalışma olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Iğdır il merkezinde bulunan 9 ASM’ye kayıtlı araştırma kriterlerine uyan 65 yaş ve üzeri yaşlı bireyler oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğünü belirlemek için daha önce yapılmış benzer çalışmalar temel alınarak evreni belli olmayan örneklem hesaplamasına göre %5 yanılma payı ve 0,05 örnekleme hatası ile en az 320 kişi olması hesaplanmıştır(N=320). Araştırmaya toplamda 65 yaş ve üzeri 331 gönüllü birey katılmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından bireylerle yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından oluşturulan sosyodemografik özellikler, antropometrik özellikler, biyokimyasal bulgular, genel sağlık soruları ve beslenme alışkanlıkları ile ilgili bilgileri içeren ‘‘Anket Formu’’, ‘Besin Tüketim Sıklığı Formu’’ ve beslenme durumunu tarama amacıyla ‘’SNAQ65+ tarama testi’’ kullanılmıştır. Veriler SPSS Statistics v.22 programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan yaşlı bireylerin yaş ortalaması 71 yıl, çoğunlukla erkek, evli, il merkezinde eşi ile yalnız yaşayan, okur-yazar olmayan, sosyal güvencesi olan ancak çalışmayan, sigara ve alkol kullanmadıkları belirlenmiştir. Bireylerin SNAQ65+ tarama testine verdikleri cevaplara göre kadınların %25,5’i kötü beslenme riski altında ve %9,1’i kötü beslenmiş, erkeklerin %20,5’i kötü beslenme riski altında ve %9,6’sı kötü beslendikleri tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan kadınların erkeklere kıyasla total kolesterol, trigliserid, LDL-K düzeyleri anlamlı bir şekilde daha yüksektir (sırasıyla p=0,017; p=0,019; p=0,009). Ancak HDL-K, açlık kan şekeri, demir ve vitamin B12 cinsiyete göre anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamıza katılan yaşlı bireylerin yaklaşık olarak %33’ü kötü beslenme riski altında veya kötü beslenmiş olduğu görülmüştür. Ayrıca %3,6’sı malnütrisyon riski altındadır. Yaşlı bireylerde, erken dönemde tanı için yaşam tarzılarına uygun malnütrisyon tarama testleri seçilip düzenli tekrarlar sağlanarak izlem yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Antropometrik Ölçümler, Beslenme Durumu, Biyokimyasal Bulgular, Malnütrisyon, YaşlılarİÇİNDEKİLER
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Yaşlılığın Tanımı 3
2.2.Yaşlılıkta Görülen Değişiklikler 3
2.2.1. Fiziksel Değişiklikler 4
2.2.2. Organ Fonksiyonlarındaki Değişiklikler 4
2.2.3. Psikolojik Değişiklikler 6
2.3. Yaşlılıkta Sık Görülen Sağlık Sorunları 6
2.3.1. Obezite 6
2.3.2. Diyabet 7
2.3.3. Kardiyovasküler Hastalıklar 7
2.3.4. Hipertansiyon 8
2.3.5. Osteoporoz 8
2.3.6. Kanser 9
2.3.7. Yaşlılık Anoreksisi 9
2.4. Yaşlılıkta Beslenme 10
2.4.1. Proteinler 10
2.4.2. Yağlar 11
2.4.3. Karbonhidratlar 11
2.4.4. Vitamin ve Mineraller 12
2.4.5. Su 13
2.4.6. Posa / Lif 13
2.4.7. Yaşlılık Döneminde Enerji İhtiyacı 13
2.4.9. Yaşlılık Döneminde Malnütrisyon 14
2.5.Yaşlılarda Beslenme Durumun Değerlendirilmesi 14
2.5.1. Beslenme öyküsü 14
2.5.2. Fiziksel Değerlendirme 15
2.5.3. Biyokimyasal Bulgular 15
2.5.4. Antropometrik Ölçümler 16
2.5.5. Beslenme Tarama Araçları 16
3. MATERYAL VE METOT 18
3.1. Araştırmanın Türü 18
3.2. Araştırmanın Yeri ve Zamanı 18
3.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 18
3.4. Verilerin Toplanması 19
3.4.1. Bireylerin Genel Bilgileri 19
3.4.2. Besin Tüketim Sıklığı 19
3.4.3. Biyokimyasal Bulgular 20
3.4.4. Antropometrik Ölçümler 20
3.4.5. SNAQ65+ Tarama Testi 21
3.5. Verilerin Değerlendirilmesi 21
3.6. Araştırmanın Etik İlkeleri 21
4. BULGULAR 23
5. TARTIŞMA 43
5.1. Bireylerin Genel Bilgilerinin Değerlendirilmesi 43
5.2. Bireylerin Sağlık Durumlarının Değerlendirilmesi 44
5.3. Bireylerin Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi 45
5.4. Bireylerin Antropometrik Ölçümlerinin Değerlendirilmesi 47
5.5. Bireylerin Biyokimyasal Bulguların Değerlendirilmesi 48
5.6. Bireylerin Besin Tüketim Sıklığının Değerlendirilmesi 49
5.7. Beslenme Durumunun Değerlendirilmesi ‘’SNAQ65+ Tarama Testi’’ 52
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 57
KAYNAKLAR 60
EKLER 70
Ek-1 Etik Kurul Kararı 70
Ek-2- Kişisel Bilgi Formu 71
EK-3 Besin Tüketim Sıklığı 73
EK-4 Biyokimyasal Bulgular 74
EK-5 Antropometrik Ölçümler 75
EK-6 Beslenme Durumu Tarama Testi 76
EK-7 İl Sağlık Müdürlüğü İzin Yazısı 77
BİLİMSEL ETİK BEYANI 79
ÖZ GEÇMİŞ 8
Terapötik Oyunun Okul Öncesi Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Tıbbi Materyal Korkusuna Etkisi
Get PDFÖZET
TERAPÖTİK OYUNUN OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARDA HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİ VE TIBBİ MATERYAL KORKUSUNA ETKİSİ
Karaca Develi F. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışma, terapötik oyunun okul öncesi çocuklarda hemşirelik girişimleri ve tıbbi materyal korkusuna etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü deneysel bu araştırma, Aydın İl merkezinde bulunan bir devlet ilkokulunda 1 Mart- 1 Haziran 2023 tarihleri arasında okul öncesi eğitim alan 80 çocuk (çalışma:40 ve kontrol:40) ile gerçekleştirildi. Çalışma grubunda yer alan çocuklar için araştırmacı tarafından çocukların yaş ve gelişim özellikleri dikkate alınarak hemşirelik girişimleri ve tıbbi materyaller oyuncak çocuk maketi üzerinden terapötik oyun yöntemi ile anlatıldı. Beş farklı gruptan oluşan 8 çocuğun yer aldığı her bir grup ile haftada bir gün olmak üzere terapötik oyun etkinliği gerçekleştirildi. Terapötik oyun etkinliği toplam 40 çocuk ile 4 haftada tamamlandı. Araştırmanın verileri “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği” kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve t testi kullanıldı.
Bulgular: Çalışma ve kontrol grubuna ait tanımlayıcı özelliklerden anne eğitim durumu dışında iki grup arasında fark olmadığı belirlendi (p˂0,01). Girişim öncesi çalışma ve kontrol grubu korku puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, terapötik oyun etkinliği sonrasında çalışma grubu korku puanları, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azaldı (p˂0,05).
Sonuç: Okul ortamında çocuk hemşiresi tarafından uygulanan terapötik oyunun, okul öncesi dönem çocuklarında hemşirelik girişimleri ve tıbbi materyallere karşı korkuyu azaltmada etkili olduğu sonucuna ulaşıldı.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Hemşirelik girişimleri, Hastane materyalleri, Korku, Oyun.Bu tez Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince desteklenmiştir. Proje numarası: HF-23002İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 3
1.3. Araştırma Hipotezleri 3
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Genel Özellikleri 4
2.2. Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Korku 5
2.2.1. Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Korkuyu Etkileyen Faktörler 7
2.2.2. Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Hastane ve Tıbbi İşlem Korkusu 8
2.3. Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Terapötik Oyun 10
3. GEREÇ VE YÖNTEM 14
3.1. Gereç 14
3.1.1. Araştırmanın Tipi 14
3.1.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman 14
3.1.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 14
3.1.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 15
3.1.5. Randomizasyon………………………………………………………………………...16
3.1.6. Araştırmaya Dahil Edilme, Araştırmadan Dışlanma ve Çıkarılma Kriterleri 17
3.1.6.1. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri 17
3.1.6.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 17
3.1.6.3. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri 17
3.1.7. Veri Toplama Araçları 19
3.1.7.1. Tanıtıcı Bilgi Formu (EK-1 ) 19
3.1.7.2. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği (EK-2) 19
3.1.8. Terapötik Oyun Malzemeleri 20
3.2. Yöntem 20
3.2.1. Araştırmanın Uygulanması /Verilerin Toplanması 20
3.2.2. Ön Uygulaması 21
3.2.3. Çalışma Grubu 21
3.2.3.1. Terapötik Oyun Eğitim İçeriği 22
3.2.4. Kontrol Grubu 24
3.2.5. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri 26
3.2.5.1. Bağımlı Değişkenler 26
3.2.5.2. Bağımsız Değişkenler 26
3.2.6. Araştırmanın Etik Yönü 26
3.2.7. Araştırmanın Güçlü Yönleri 27
3.2.8. Verilerin Değerlendirilmesi 27
3.2.9. Araştırmanın Akış Şeması 28
4. BULGULAR 29
4.1. Çocuk ve Aileye Ait Özellikler 29
4.2. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği Puan Ortalamalarının Gruplara Göre Dağılımı 32
4.3. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyaller Karşı Korku Ölçeği Maddelerinden Alınan Puanların Gruplara Göre Farklılaşma Durumu 33
5. TARTIŞMA 36
5.1. Terapötik Oyun Etkinliği Öncesi ve Sonrası Hemşirelik Girişimleri ve Tıbbi Materyallerin Toplam Korku Puanlarına İlişkin Bulguların Tartışılması 36
5.2. Araştırmanın Sınırlılıkları 38
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 39
6.1. Sonuçlar 39
6.2. Öneriler 39
KAYNAKLAR 40
EKLER 49
Ek 1. Tanıtıcı Bilgi Formu 49
Ek 2. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği 51
Ek 3. Çocuklarda Hemşirelik Girişimleri ve Kullanılan Materyallere Karşı Korku Ölçeği Kullanma İzni 52
Ek 4. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul Onayı 53
Ek 5. Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ticaret Odası İlkokulu Araştırma İzin Yazısı 54
Ek 6. Araştırmacının Oyun Terapisi Eğitim Sertifikası 55
Ek 7. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu (BGOF) 56
Ek 8. Terapötik Oyun Etkinliğine Ait Fotoğraflar 59
BİLİMSEL ETİK BEYANI 62
ÖZ GEÇMİŞ 6
Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinde Kafein Kullanım Bozukluğu, Uyku Durumu Ve Duygusal İştah Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi
Get PDFAmaç: Bu çalışmada üniversite öğrencilerinde görülen kafein kullanım bozukluğu, uyku
durumu ve duygusal iştah arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 18-25 yaş arasında 427 öğrenci dahil edilmiştir. Öğrencilere
demografik bilgiler, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçüm soruları ile Duygusal İştah
Ölçeği, Kafein Kullanım Bozukluğu Ölçeği ve Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği’nden oluşan
anket formları uygulanmıştır.
Bulgular: Öğrencilerin %74,7’si kafein içeren içecekler tükettiğini bildirmiştir. Tüm
öğrencilerin Kafein Kullanım Bozukluğu ölçek skoru 15,3±3,32 olarak bulunmuştur.
Çalışmaya katılan öğrencilerin toplam PUKİ skorları 6,69±1,62 olarak bulunmuştur.
Öğrencilerin Negatif DİA ve Pozitif DİA skorları sırasıyla; 3,34±1,53 ve 5,50±1,66 olarak
bulunmuştur. Öğrencilerin kafein kullanım bozukluğu ölçek puanları ve PUKİ skorları arasında
yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p <0,001, r=0,966). Öğrencilerin alkol ve
sigara kullanımları ile uyku kalitesi arasında da anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p <0,001).
Negatif DİA puanı ve PUKİ skoru arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,046).
Sonuç: Çalışmada öğrencilerin kafein kullanım bozukluğu skorları arttıkça uyku kalitelerinin
azaldığı saptanmıştır. Öğrencilere kafein kullanımının olumsuz etkileri hakkında detaylı eğitim
verilip, farkındalıklarının arttırılması uyku kalitesini arttırmak ve duygusal iştah
parametrelerinde daha iyi sonuçlar elde edebilmek için gereklidir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY .................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ...........................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER ......................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR ......................................................................................... v
ŞEKİLLER DİZİNİ ................................................................................................................vi
TABLOLAR DİZİNİ.............................................................................................................vii
ÖZET....................................................................................................................................viii
ABSTRACT ...........................................................................................................................ix
1. GİRİŞ................................................................................................................................... 1
1.1. Amaç ve Araştırma Soruları ............................................................................................. 3
2. GENEL BİLGİLER............................................................................................................. 4
2.1. Beslenme........................................................................................................................... 4
2.2. İştah Metabolizması.......................................................................................................... 4
2.3. Duygusal İştah .................................................................................................................. 6
2.4. Uyku ................................................................................................................................. 8
2.4.1. Uykunun Evreleri........................................................................................................... 9
N1 (Aşama 1) – Hafif Uyku (%5) ........................................................................................... 9
N2 (Aşama 2) – Daha Derin Uyku (%45) ............................................................................... 9
N3 (Aşama 3) – En Derin NREM Uyku (%25)..................................................................... 10
REM Aşaması (%25)............................................................................................................. 10
2.5. Sirkadiyen Ritim............................................................................................................. 11
2.6. Sağlıklı Uyku Süresi....................................................................................................... 12
2.6.1. Yenidoğanlar ve Bebekler (0-1 Yaş)........................................................................... 12
2.6.2. Çocuklar (1-9 Yaş) ...................................................................................................... 13
2.6.3. Ergenler (10-18 Yaş) ................................................................................................... 13
2.6.4. Yetişkinler.................................................................................................................... 13
2.7. Kafein ............................................................................................................................. 14
2.7.1. Kafein ve Uyku............................................................................................................ 15
2.8. Uyku ve Duygusal İştah.................................................................................................. 17
2.9. Uykuyu İyileştirmeye Yönelik Beslenme Stratejileri..................................................... 18
2.10. Melatonin Arttırıcı Gıdalar........................................................................................... 18
2.11. Seratonin ve Triptofan .................................................................................................. 19
iv
2.12. Uyku Etkinliğini Arttırabilecek Bazı Diyet Çeşitleri ................................................... 20
2.12.1. Yüksek ve Düşük Karbonhidratlı Diyetler………………………………………….20
2.12.2. Akdeniz Diyeti........................................................................................................... 20
2.12.3. DASH Diyeti ............................................................................................................. 21
3. YÖNTEM VE GEREÇ...................................................................................................... 22
3.1. Araştırmanın Yeri, Zamanı ve Örneklem Seçimi........................................................... 22
3.2. Araştırmanın Etik Kurul Yönü ....................................................................................... 22
3.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi................................................................................. 22
3.4. Veri Toplama Gereçleri .................................................................................................. 23
3.5. Demografik Özellikler.................................................................................................... 23
3.6. Duygusal İştah Ölçeği (DİA).......................................................................................... 23
3.7. Kafein Kullanım Bozukluğu Ölçeği ............................................................................... 24
3.8. Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)......................................................................... 24
3.9. Verilerin İstatistiksel Olarak Değerlendirilmesi............................................................. 25
4. BULGULAR...................................................................................................................... 26
5. TARTIŞMA....................................................................................................................... 38
6. SONUÇ VE ÖNERİLER................................................................................................... 49
6.1. Sınırlılıklar...................................................................................................................... 52
7. KAYNAKÇA .................................................................................................................... 53
8. EKLER …………………………………………………………………………...……………..64
9. BİLİMSEL ETİK BEYANI……………………….………………………......……………….71
10. ÖZGEÇMİŞ……..…………………………………….……………………...…....…………..7
Investigation of Echocardiographic Findings, Cardiopulmonary Biomarkers And Coagulation Profiles in Selected Vector-Borne Disease in Dogs
No full textAmaç: Bu çalışmada seçilmiş vektör kaynaklı hastalıklardan hızlı test kitleri ile Ehrlichiozis, Dirofilariozis, Anaplazmozis, Leishmaniozis ve Babesiozis tanısı konulan köpeklerde ekokardiyografik bulgular, kardiyopulmoner biyobelirteçler (NT-proBNP, cTnI, Miyoglobin, CK-MB, D-Dimer ve cCRP), koagulasyon profilleri (APTT, PT, FİB) ile kandaki hematolojik değişikliklerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın hayvan materyalini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi Küçük Hayvan İç Hastalıkları Poliklinikleri ve İzmir Cat & Dog Veteriner Polikliniği’ne getirilen farklı ırk, yaş ve cinsiyetten daha önce kalp hastalığı geçirmemiş Anaplazmozis, Dirofilariozis, Ehrlichiozis, Leishmaniozis ve Babesiozis ile monoenfekte (n=40) ve koenfekte (n=27) köpekler ile sağlıklı köpekler (n=18) oluşturdu. Çalışma kapsamına alınan köpekler ekokardiyografik bulgular, kardiyopulmoner biyobelirteçler ve koagulasyon profilleri yönünden değerlendirildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ANOVA ve Kruskall-Wallis ANOVA testleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan köpeklerde monoenfekte, koenfekte ve sağlıklı kontrol grubu köpekler karşılaştırıldı. Ekokardiyografik verilere göre LA (p=0,017), LA/Ao (p=0,035), SV (p=0,018) ve FS (p=0,011) değerlerinde anlamlı değişiklikler bulundu. Kardiyopulmoner biyobelirteçlerin analiz verilerine göre CRP (p=0,000), NT- proBNP (p=0,012) ve CK-MB (p=0,004) değerlerinde anlamlı değişiklikler bulundu. Koagulasyon profillerinin analiz verilerine göre PT (p=0,004), APTT (p=0,000), FİB (p=0,000) ve D-Dimer (p=0,000) değerlerinde anlamlı değişiklikler bulundu.
Sonuç: Yapılan çalışma sonucu elde edilen verilere göre vektör kaynaklı hastalıkların tanısının yapılabilmesi, hastalığın prognozu ve tedavi seçeneklerinin belirlenmesinde ekokardiyografik muayene, kardiyopulmoner biyobelirteçlerin değerlendirilmesi ve koagulasyon profillerinin değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.KABUL VE ONAY İ
TEŞEKKÜR İİ
İÇİNDEKİLER İİİ
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ Vİ
ŞEKİLLER DİZİNİ Xİİ
RESİMLER DİZİNİ Xİİİ
TABLOLAR DİZİNİ XV
ÖZET XVİİ
ABSTRACT XİX
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 8
2.1. Köpeklerde Bazı Vektörel Kaynaklı Hastalıklar 8
2.1.1. Leishmaniozis 8
2.1.2. Monositik Ehrlichiozis 20
2.1.3. Anaplazmozis 28
2.1.4. Babesiozis 32
2.1.5. Lyme (Borreliozis) 35
2.1.6. Dirofilariozis 38
2.2. Kalp Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi 40
2.3. Ekokardiyografik Muayene 42
2.4. Kardiyak Biyobelirteçler 43
2.4.1. Kardiyak Troponin I 43
2.4.2. Kreatin Kinaz- Kas Beyin İzomeri 44
2.4.3. Myoglobin 45
2.4.4. Nt- ProBNP 45
2.4.5. C- Reaktif Protein 47
2.5. Protrombotik Durumun Değerlendirilmesi 48
2.5.1. Protrombin Zamanı 48
2.5.2. Aktive Edilmiş Parsiyel Tromboplastin Zamanı 48
2.5.3. Fibrinojen 48
2.5.4. D- Dimer 49
3. GEREÇ VE YÖNTEM 50
3.1. Gereç 50
3.1.1. Hayvan Materyali 50
3.2. Yöntem 50
3.2.1. Klinik Uygulama Prosedürü 50
3.2.1.1. Hasta Seçimi 50
3.2.1.2. Kan Örneklerinin Toplanması 51
3.2.1.3. Hızlı Test Kitlerinin Kullanılması 51
3.2.1.4. Hemogram Analizi 52
3.2.1.5. Kan Enzim ve Biyokimyasal Analiz 53
3.2.1.6. Ekokardiyografik Muayene 53
3.2.1.7. Kardiyopulmoner Biyobelirteçlerin Değerlendirilmesi 54
3.2.1.7.1. Kanin Nt-ProBNP Ölçümü 54
3.2.1.7.2. Kardiyak Troponin I Ölçümü 54
3.2.1.7.3. Miyoglobin Ölçümü 55
3.2.1.7.4. Kreatin Kinaz İzoenzim MB (CK-MB) Ölçümü 55
3.2.1.7.5. Kanin C-Reaktif Protein (cCRP) Ölçümü 56
3.2.1.8. Kogulasyon Profilinin Değerlendirilmesi 56
3.2.1.8.1. D-Dimer Ölçümü 56
3.2.1.8.2. Protrombin Zamanının (PT) Ölçülmesi 57
3.2.1.8.3. Aktive Edilmiş Parsiyel Tromboplastin Zamanının Ölçülmesi 57
3.2.1.8.4. Fibrinojen Konsantrasyonunun Ölçülmesi 58
3.2.1.9. İstatistiksel Değerlendirme 58
4. BULGULAR 59
4.1. Demografik Bilgiler 59
4.2. Klinik Bulgular 59
4.3. Ekokardiyografik Muayene Bulguları 71
4.4. Kardiyopulmoner Biyobelirteçlerin Analiz Bulguları 78
4.5. Koagulasyon Profillerinin Analiz Bulguları 85
5. TARTIŞMA 93
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 102
KAYNAKLAR 103
EKLER 136
Ek 1. Köpeklerde Vektör Kaynaklı Hastalık Değerlendirme Formu 136
Ek-2. Aydınlatılmış Bilgi Onam Formu 137
Ek-3. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Belgesi 138
BİLİMSEL ETİK BEYANI 139
ÖZ GEÇMİŞ 14
EVALUATION OF STRESS AND PAIN IN PATIENTS USED WITH HYRAX AND MEMORY EXPANSION APPARATUS DURING THE PUBERTAL PERIOD
No full textİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
İÇİNDEKİLER iii
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xii
ABSTRACT xiv
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Üst Çenenin Gelişimi 3
2.2. Üst Çene Darlığının Teşhisi 4
2.3. Üst Çene Darlığının Etyolojisi 5
2.4. Görülme Sıklığı 6
2.5. Posterior Çapraz Kapanış 7
2.5.1. Dişsel Posterior Çapraz Kapanış 7
2.5.2. İskeletsel Posterior Çapraz Kapanış 7
2.5.3. Fonksiyonel Posterior Çapraz Kapanış 8
2.6. Üst Çene Genişletmesi 8
2.6.1. Üst Çene Genişletmesinin Tarihçesi 8
2.6.2. Genişletme Protokolü 10
2.6.2.1. Hızlı Üst Çene Genişletmesi Protokolü 10
2.6.2.2. Yarı Hızlı Üst Çene Genişletmesi Protokolü 11
2.6.2.3. Yavaş Üst Çene Genişletmesi Protokolü 11
2.6.3. Üst Çene Genişletmesinde Kullanılan Apareyler 12
2.6.3.1. Hızlı Üst Çene Genişletmesinde Kullanılan Apareyler 12
2.6.3.2. Yavaş Üst Çene Genişletmesinde Kullanılan Apareyler 13
2.7. Ağrı 15
2.7.1. Ağrı Tanımı 15
2.7.2. Ağrı Sınıflandırması 16
2.7.3. Ağrı İletim Mekanizması 17
2.7.4. Ağrı Algısı 18
2.7.5. Ağrıyı Etkileyen Faktörler 19
2.7.5.1. İmpulsların Beyin Kökünde Yükselme Düzeyi 19
2.7.5.2. Geçmişteki Ağrı Deneyimi 20
2.7.5.3. Duygusal Faktörler 20
2.7.5.4. Davranış Özellikleri 21
2.7.5.5. Cinsiyet 21
2.7.5.6. Yaş 22
2.7.6. Ağrı Değerlendirme Yöntemleri 22
2.7.6.1. Sözel Değerlendirme Skalası (Verbel Rating Scale-VRS) 23
3. GEREÇ VE YÖNTEM 32
3.1. Araştırmanın Türü ve Etik Kurul İzni 32
3.2. Katılımcıların Belirlenmesi ve Gruplandırılması 32
3.2.1. Dahil Edilme ve Dışlanma Kriterleri 33
3.2.1.1. Dahil Edilme Kriterleri 33
3.2.1.2. Dışlama Kriterleri 34
3.3. Yöntem 34
3.3.1. Kayıtların Toplanması 34
3.3.2. Laboratuvar İşlemleri 35
3.3.3. Apereyin Simantasyonu ve Aktive Edilmesi 36
3.4. Tedavi Programı 37
3.4.1. 1. Seans T (0) 38
3.4.2. 2. Seans T (1) 38
3.4.3. 3. Seans T (2) 38
3.4.4. 4. Seans T (3) 39
3.4.5. 5. Seans T (4) 39
3.4.6. 6. Seans T (5) 40
3.4.7. 7. Seans T (6) 40
3.4.8. 8. Seans T (7) 40
4. BULGULAR 50
5. TARTIŞMA 70
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 87
KAYNAKLAR 89
EKLER 112
Ek 1. Etik kurul onay 112
Ek 2. Bilgilendirilmiş Onam Formu-Anket Araştırmaları 113
Ek 3. Form-4-Ebebeyn Formu 118
Ek 4. Çocuk Rıza Formu 123
Ek 5. Anlık Kaygı Ölçeği 125
ANLIK ANKSİYETE ÖLÇEĞİ 125
Ek 6. Sürekli Kaygı Ölçeği 126
SÜREKLİ ANKSİYETE ÖLÇEĞİ 126
Ek 7. VAS (Ağrı İndeksi) - Hyrax Grubu VAS 1. Form 127
Ek 8. VAS (Ağrı İndeksi) - Hafızalı Genişletme Grubu VAS 1. Form 131
Ek 9. VAS (Ağrı İndeksi) - Hyrax Grubu VAS 2.Form 135
Ek 10. Vas Ağrı İndeksi - Hafızalı Genişletme Grubu Vas 2. Form 140
BİLİMSEL ETİK BEYANI 143
ÖZGEÇMİŞ 14
“Sığ Kızartma Yapılan İncir (Ficus carica) Çekirdeği Yağı ve Ayçiçek Yağı ile Beslenen Ratlarda Meydana Gelen Oksidatif Hasarın İncelenmesi
Get PDFSIĞ KIZARTMA YAPILAN İNCİR (Ficus carica) ÇEKİRDEĞİ YAĞI VE AYÇİÇEK
YAĞI İLE BESLENEN RATLARDA MEYDANA GELEN OKSİDATİF HASARIN
İNCELENMESİ
Kübra B. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji (TIP)
Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: İncir çekirdeği yağı ve ayçicek yağı antioksidan içeriği yüksek yağlardır. İncir çekirdeği
yağında linolenik asit oranı, ayçiçeği yağında ise linoleik asit oranı en yüksektir. Ancak bu
yağların kızartılınca antioksidan düzeyinin ne gibi etkileneceği bilinmemektedir. Bu yağlar sığ
kızartma yöntemiyle kızartılacaktır ve bu kızartılmış yağlarla beslenen ratlarda meydana gelen
oksidatif hasarlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Günümüzde beslenmeye verilen önemin
artmasıyla birlikte kullanılan sağlıklı yağların da tercihi artmıştır. Yapılacak olan çalışmanın
yağların tercihine, literatüre ve bundan sonraki yapılacak olan çalışmalara ışık tutacağı ve yol
göstereceği düşünülmektedir. Konu ile gerçekleştirilecek ileriki çalışmalar sonucunda
multidisipliner çalışmalar artacak ve bilimin ışığında daha fazla çalışma ile insanlığa yararlı
bilgiler sunulacaktır. Ortaya çıkacak sonuçların yapılacak diğer bilimsel çalışmalara katkı
sağlamasını da amaçlamaktayız.
Gereç ve Yöntem: Deney için 18 adet Wistar Albino sıçan 3 gruba ayrıldı (n=6). Ayçiçek yağı
Komili’den ve incir çekirdeği yağı Oneva’dan alındı. Yağlara 15 dakika sığ kızartma işlemi
uygulandı. Sığ kızartma işlemi yapılan yağlar şişelere paketlendi. Grup1’de ki deney
hayvanlarına 30 gün boyunca orogastrik gavaj yöntemiyle 3 ml/kg ayçiçek yağı (Komili)
verildi. Grup 2’de ki deney hayvanlarına 30 gün boyunca orogastrik gavaj yöntemiyle 3 ml/kg
incir çekirdeği yağı (Oneva) verildi. Kontrol grubundaki deney hayvanları hiçbir işleme tabi
tutulmadı. Gruplardan 0. Gün- 15. Gün – 30. Gün tartım sonuçları alındı. 30 gün sonra deney
gruplarındaki hayvanlardan kan ve doku örnekleri alınarak hayvanlara anestezi altında servikal
xiii
dislokasyon ile sakrifikasyon yapıldı. Kan, karaciğer ve böbrek dokuları incelendi.
Biyokimyasal ve hispatolojik sonuçlar istatiksel yöntemlerle incelendi.
Bulgular: Bu çalışmada, kontrol grubuna oranla İY ve AY gruplarının AST ve ALT düzeyleri
yükselmiştir. Ayçiçek yağının değerleri anlamlı düzeyde daha yüksek görülmüştür.
Karaciğerde hasar İY grubunda daha yüksektir. Kontrol grubuna oranla İY ve AY gruplarının
GPx ve CAT düzeyleri azalmıştır. Ayçiçek yağının GPx ve CAT düzeyleri anlamlı düzeyde
daha çok azaldığı tespit edilmiştir. TNF-alfa ve IL-1B düzeyi kontrol grubuna göre 2 grupta da
artmış olup AY grubunda daha çok arttığı gözlendi. MDA düzeyi, 2 grupta da yükselmiştir. İY
ve AY gruplarındaki MDA düzeyindeki yükselme lipit peroksidasyon oluştuğunun
göstergesidir. Patolojik sonuçlarda da biyokimyasal sonuçlara paralel anlamlı sonuçlar
çıkmıştır. İY Grubu karaciğerde dejenerasyon, portal enflamasyon odaksal nekroz ve apoptoz,
peritonal nekroz sinüzidial dilatasyon ve sentrilobüler nekroz ayçiçek yağı grubuna göre daha
düşük seviyede olduğu saptanmıştır. Fibrozis, glomerüler nekroz ve skleroz gözlenmemiştir.
Sonuç: Bu çalışmada; sığ kızartılmış incir çekirdeği yağının sığ kızartılmış ayçiçek yağına
oranla daha olumlu sonuç vermesinden dolayı karaciğer ve böbreğe daha az hasar veren incir
çekirdeği yağının kızartmalarda tercih edilmesi tavsiye edilmektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI…………………………………………………………………i
TEŞEKKÜR………………………………………………………………………………..…. ii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ……………………………………………..…...vii
ŞEKİLLER DİZİNİ……………………………………………………………………………ix
RESİMLER DİZİNİ…………………………………………………………………………....x
TABLOLAR DİZİNİ…………………………………………………………………………xii
ÖZET……………………………………………………………………………………...…xiii
ABSTRACT…………………………………………………………………………………..xv
1.GİRİŞ…………………………………………………………………………………………1
2.GENEL BİLGİLER………………………………………….……………………………….3
2.1. İncir (Ficus Carica)………………………………………………………………………..3
2.1.1 İncirin Tarihçesi………………………………………………………………………….6
2.1.2. İncirin Faydaları………………………………………………………………………...6
2.1.3. İncir Çekirdeği……………………………………………………………………..……7
2.1.4. İncir Çekirdeği Yağı…………………………………………………………………….9
2.1.5. İncir Çekirdeği Yağının İçeriği………………………………………………….………9
2.1.6. İncirin Dünyada İhracatı Ve İthalatı……………………………………………...……..10
2.2. Ayçiçek……………………………………………………………………………….…..12
2.2.1. Ayçiçek Yağı……………………………………………………………………….… .13
2.2.2. Ayçiçek Yağının Tarihçesi……………………………………………..………………14
iv
2.2.3. Türkiye’de ve Dünya’da Ayçiçeği Üretim Miktarı…………………………………….17
2.2.4. Türkiye’de Ayçiçeği İhracat ve İthalatı………………………………………..………..17
2.3. Sığ Kızartma……………………………………………………………………..……….18
2.4. Serbest Radikaller ve Serbest Radikallere Karşı Koruyucu Antioksidan Savunma
Mekanizmaları…………………………………………………………………….…...……..20
2.4.1. Reaktif Oksijen Türleri……………………………………………………...…………21
2.4.2. Serbest Radikaller Sonucu Oluşan Hasarlar………….…………………….………… 23
2.4.3. Serbest Radikallere Karşı Koruyucu Antioksidan Savunma Mekanizmaları……….…24
2.4.4. Oksidatif Hasar……………………………………………………………………..….27
2.5 Karaciğer………………………………………………………………………………….27
2.5.1. Karaciğer Anatomisi…………………………………………………………...……….29
2.5.2. Karaciğer Fizyolojisi …………………………………………………………...………30
2.5.3. Karaciğer Hastalıkları…………………………………………………………………..30
2.5.4. Lipit ve Kolesterol Metabolizması………………………………………………...……32
2.5.5. Karaciğer Fonksiyon Testleri……………………………………………..…………….33
2.6. Böbrek……………………………………………………………………………………33
2.6.1. Böbrek Anatomisi ……………………………………………………………...………36
2.6.2. Böbrekte Renal Parankimal Kan Dolaşımı………………………………….………….36
2.6.3. Böbrekte Dolaşım ……………………………………………………….……………..37
2.6.4. Böbrek Hastalıkları……………………………………………..………………………39
2.6.5. Böbrekler ve Lipidler……………………………………………..……………………39
2.6.6. Böbrek Testleri…………………………………………………...…………………….40
3. GEREÇ VE YÖNTEM……………………………………………………………………..41
v
3.1. Etik Kurul Kararı……………………………………………………….………………...41
3.2. Deney Hayvanları……………………………………………………………………...…42
3.3. Deney Tasarımı…………………………………………………………………...………42
3.3.1. Deneyde Kullanılan Kimyasallar ve Kitler…………………………….……….………43
3.3.2. Deneyde Kullanılan Araç ve Gereçler…………………………….……………………43
3.3.3. İncir (ficus carica) Çekirdeği Yağı…………………………………………….………..44
3.3.4. Ayçiçek Yağı…………………………………………………………………..……….45
3.3.5. Deney Grupları……………………………………………………………...………….45
3.3.5.1.Deney Hayvanlarının Tartımı…………………………………………………………45
3.3.6. Biyokimyasal Analiz……………………………………………………..…………….46
3.3.6.1. Dokuların Homojenizasyonu…………………………………………………………46
3.3.6.2. AST Düzeyinin Ölçülmesi………………………………………………..…………..47
3.3.6.3. ALT Düzeyinin Ölçülmesi……………………………………………….….………..47
3.3.6.4. Glutatyon Peroksidaz (GPx) Düzeyinin Ölçülmesi …………………………..………47
3.3.6.5. Malondialdehit (MDA) Düzeyinin Ölçülmesi …………………………………….…47
3.3.6.6. IL-1B Düzeyinin ölçülmesi…………………………………………………………..48
3.3.6.7. TNF-Alfa Düzeyinin Ölçülmesi……………………………………………………...48
3.3.6.8. Doku Protein Tayini………………………………………………………….……….48
3.3.7. Histopatolojik Analiz…………………………………………………….……………..48
3.3.7.1. Böbrek dokularının histopatolojik değerlendirmesi…………………….…………….49
3.3.7.2. Karaciğer dokularının histopatolojik değerlendirmesi……………….………….……49
3.7.8. İstatistiksel Analiz………………………………………………………………..……49
4. BULGULAR……………………………………………………………………………….50
vi
4.1. AST Düzeyi………….……………………………………………….………………..…50
4.2 ALT Düzeyi…………………….……………………………………………..………….51
4.3. Glutatyon Peroksidaz (GPx) Düzeyi ……….………………………………..……...……52
4.4. İL-1B Düzeyi……………………...……………………………………….……………..52
4.5. Malondialdehit (MDA) Düzeyi……………………………………………...…………..53
4.6. TNF-alfa Düzeyi……….………………………………………………..……………….54
4.7. Katalaz (CAT) Düzeyi …………..……………………………………...……………….55
4.8. Makroskopik ve Histopatolojik Bulgular…………………………………………………55
5. TARTIŞMA……………………………………………………………….………………..63
6. SONUÇ VE ÖNERİLER……………………………………………………...……………67
7. KAYNAKLAR………………………………………………………………..……………68
8. EKLER………………………………………………………………………….………….81
EK 1. HAYVAN DENEYİ YEREL ETİK KURULU………………………………………..82
BİLİMSEL ETİK BEYAN FORMU…………………………………………………….……82
ÖZGEÇMİŞ……………………………………………………………...………………..….8
Ratlarda Deneysel Asetaminofen Toksikasyonunda İncir (Ficus carica) Çekirdeği Yağının Etkilerinin Araştırılması
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı, asetaminofen (N-asetil-p-aminofenol, APAP) ile toksikasyon oluşturulmuş ratlarda, incir (Ficus carica, FCY) çekirdeği yağının DNA, karaciğer ve böbrek dokularına yönelik koruyucu etkileri ile antioksidan/oksidan denge üzerine etkilerinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: 48 adet Wistar albino dişi rat 6 gruba ayrıldı; kontrol, APAP, FCY-1, FCY-2, APAP+FCY-1 ve APAP+FCY-2. FCY-1 gruplarına 3 ml/kg/gün ve FCY-2 gruplarına 6 ml/kg/gün dozda incir çekirdeği yağı verildi. 7 gün FCY-1 ve FCY-2 uygulamalarından sonra APAP toksikasyonu 3 g/kg dozda indüklendi. Belirtilen farmakolojik ajanlar oral gavaj ile uygulandı. APAP uygulamasından 24 saat sonra anestezi altındaki ratlardan kan örnekleri ve ötenazi sonrası karaciğer ve böbrek dokuları alındı.
Bulgular: Serum örneklerinden yapılan biyokimyasal parametre analizleri sonucunda, diğer deneysel gruplarla karşılaştırıldığında APAP grubunda ALP, AST ve kreatinin değerleri istatiksel olarak yüksek bulundu. Dokulara ait antioksidan ve oksidan parametre sonuçları APAP grubu ile karşılaştırıldığında, FCY verilen toksikasyon gruplarında süperoksit dismutaz aktiviteleri (böbrek dokusu APAP+FCY-2 hariç), glutatyon seviyeleri (karaciğer dokusu APAP+FCY-1 hariç) ve katalaz aktiviteleri (karaciğer dokusu APAP+FCY-1 hariç) istatistiksel olarak yüksek, malondialdehit seviyeleri istatistiksel olarak daha düşük bulundu. Lenfositlerden yapılan DNA hasarı ölçümünde, hem APAP+FCY-1 hem de APAP+FCY-2 gruplarına göre APAP grubunda kuyruk momenti ve kuyruk yoğunluğunun anlamlı olarak yüksek olduğu belirlendi. Her iki dokunun histolojik olarak yapılan değerlendirmesinde, APAP grubunda yaygın kanamalar, yer yer nekroze odaklar ve hepatositlerin glikojen depolama yeteneğinin kaybolmuş olduğu görüldü. Buna karşılık FCY verilen toksikasyon gruplarının bulguları kontrol grubu ile benzerlik gösterdi.
Sonuç: Çalışmamızda deneysel asetaminofen toksikasyonunda incir çekirdeği yağının hepatoprotektif ve nefroprotektif etkilerinin olduğu sonucuna varıldı.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Asetaminofen 2
2.1.1. Asetaminofenin Tarihçesi 2
2.1.2. Asetaminofenin Yapısı ve Özellikleri 2
2.1.3. Asetaminofenin Etki Mekanizması 3
2.1.4. Asetaminofenin Metabolizması 5
2.1.5. Asetaminofenin Terapötik Kullanımı 7
2.1.6. Asetaminofenin Yan Etkileri 7
2.2. Asetaminofen Toksisitesi 7
2.2.1. Toksikasyonun Klinik Seyri ve Tedavi 9
2.3. Serbest Radikaller ve Oksidatif Stres 10
2.3.1. Serbest Radikallerin Etkileri 14
2.3.1.1. Serbest Radikallerin Hücre Lipitlerine Etkileri 14
2.3.1.2. Serbest Radikallerin Hücre Proteinlerine Etkileri 15
2.3.1.3. Serbest Radikallerin DNA Üzerine Etkileri 15
2.4. Antioksidanlar 15
2.5. İncir (Ficus carica) ve Çekirdek Yağı 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM 20
3.1. Gereç 20
3.1.1. Cihazlar, Araç ve Gereçler 20
3.1.2. Kullanılan Kimyasal Maddeler 20
3.1.3. Hayvan Materyali 21
3.1.4. Deneysel Aşama 22
3.2. Yöntem 24
3.2.1. Bazı Serum Biyokimya Parametre Analizleri 24
3.2.2. Karaciğer ve Böbrek Dokularına ait Antioksidan ve Oksidan Parametre Analizi 24
3.2.2.1. Dokuların Homojenizasyonu 24
3.2.2.2. Süperoksit dismutaz (SOD) Analizi 25
3.2.2.3. İndirgenmiş Glutasyon (GSH) Analizi 26
3.2.2.4. Katalaz (CAT) Analizi 26
3.2.2.5. Malondialdehit (MDA) Analizi 27
3.2.2.6. Myeloperoksidaz (MPO) Analizi 28
3.2.2.7. Total protein analizi 28
3.2.3. DNA Hasarının Belirlenmesi 29
3.2.4. Histolojik Yöntem 31
3.2.4.1. Üçlü Boyama Metodu 31
3.2.4.2. Periyodik Asit-Schiff (Pas) Metodu 31
3.2.4.3. Toluidin Blue Boyaması 32
3.2.5. İstatistiksel Değerlendirme 32
4. BULGULAR 33
4.1. Canlı Ağırlık 33
4.2. Bazı Serum Biyokimyasal Parametreler 34
4.3. Antioksidan ve Oksidan Parametreler 37
4.3.1. Karaciğer Dokusu Antioksidan ve Oksidan Parametreler 37
4.3.2. Böbrek Dokusu Antioksidan ve Oksidan Parametreler 40
4.4. DNA Hasarının Değerlendirilmesi 43
4.5. Karaciğer ve Böbrek Dokularının Histolojik Değerlendirmesi 47
4.5.1. Karaciğer Dokusu Histolojik Değerlendirme 47
4.5.1. Böbrek Dokusunun Histolojik Değerlendirmesi 52
5. TARTIŞMA 56
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 65
KAYNAKLAR 66
EKLER 78
BİLİMSEL ETİK BEYANI 7