5025 research outputs found
Sort by
Açık Yara Sağaltımında Resveratrol ve Ozonlanmış Zeytinyağının Etkilerinin Karşılaştırılması: Rat Deneysel Modeli
Amaç: Çalışmada, resveratrol (RSV) ve ozonlanmış zeytinyağının (OZY) açık yara sağaltımındaki etkinliği deneysel rat modeli üzerinde klinik, histopatolojik ve istatistiksel açıdan karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Gereç ve yöntem: Toplam 24 adet Spraque Dawley ırkı ratın dorsal bölge derisi üzerinde punch biyopsi ile bilateral 6 mm çapında oval yara oluşturulmuştur. Ratlar RSV ve OZY olmak üzere 12’şer hayvandan oluşan iki gruba ayrılmıştır. Aynı hayvan üzerinde oluşturulan yaralardan birisine topikal ilaç (RSV ve OZY) uygulanmış diğeri ise kontrol olarak bırakılmıştır. Yara yüzey alanlarının değerlendirilmesi için 0, 3, 5, 7, 11. günlerde yaralar fotoğraflanmıştır. Histopatolojik inceleme için her gruptan 6’şar hayvan 7. ve 11. günlerde sakrifiye edilerek, bölgeden histopatolojik inceleme amacı ile doku örnekleri alınmıştır.
Bulgular: Makroskobik değerlendirmede 3. ve 5. günlerde RSV grubunun yara yüzey alanı daha küçük olarak kaydedilmiştir. RSV ve OZY’nin 11. gündeki histopatolojik skorlarının karşılaştırılmasında epitelyal rejenerasyon skoru, RSV grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). İlaç gruplarının kendi kontrol grupları ile kıyaslamasında ise, 7. günde RSV grubunun kendi kontrol grubuna göre epitelyal rejenerasyon skoru istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek (p<0,05), ülser-nekroz skorlaması ise istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Ozon grubunun kendi kontrol grubu ile kıyaslanmasında ise 7. günde ozon grubunun epitelyal rejenerasyon skorlaması istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek (p<0,05), vasküler proliferasyon skorlaması ise daha düşük olmuştur (p<0,05). 11. günde ise vasküler proliferasyon skorlaması kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek (p<0,05) olarak kaydedilmiştir.
Sonuç: Uygulanan her iki lokal ajan da yara iyileşmesinin belli dönemlerinde kontrol gruplarına göre üstünlük sağlamıştır. Bu nedenle her ikisi de yara tedavisi için seçenek olarak değerlendirilebilir. Ancak uygulama sırasında herhangi bir iritasyon oluşturmaması ve ozona göre epitelyal rejenerasyon skoru daha yüksek olduğu için RSV yara iyileşmesini hızlandırmada daha etkili bulunmuştur.BAP (VTF- 21035)İÇİNDEKİLER
KABUL ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Deri 3
2.2. Yara 3
2.3. Yara İyileşmesi Tipleri 4
2.3.1. Primer İyileşme 4
2.3.2. Sekonder İyileşme 4
2.3.3. Tersiyer İyileşme 4
2.4. Yara İyileşme Aşamaları 5
2.4.1. İnflamasyon Aşaması 6
2.4.2. Proliferasyon Aşaması 7
2.4.3. Yeniden Şekillenme (Remodelling) Aşaması 8
2.5. Yara İyileşmesini Etkileyen Faktörler 8
2.5.1. Yara İyileşmesini Etkileyen Lokal Faktörler 9
2.5.1.1. Nem Durumu 9
2.5.1.2. Enfeksiyon 9
2.5.1.3. Oksijenizasyon 10
2.5.1.4. Yabancı Cisim 10
2.5.2. Yara İyileşmesini Etkileyen Sistemik Faktörler 10
2.5.2.1. Yaş 10
2.5.2.2. Kronik Hastalıklar 11
2.5.2.3. İmmunsupresyon 11
2.6. Yara İyileşmesinde Antioksidanların Yeri 11
2.7. Resveratrol 12
2.8. Ozon 14
3. GEREÇ VE YÖNTEM 17
3.1. Hayvan Materyali 17
3.2. Deneme Gruplarının Oluşturulması 17
3.3. İlaç Uygulamaları 19
3.4. Makraskopik Değerlendirme 19
3.5. Histopatolojik İnceleme 20
3.6. İstatistiksel Değerlendirme 20
4. BULGULAR 22
4.1. Klinik Bulgular 22
4.2. Makroskobik Bulgular 23
4.3. Histopatolojik Bulgular 29
4.4. İstatistiksel Bulgular 43
4.4.1. Yara Boyutlarının İstatiksel Değerlendirmesi 43
4.4.2. Histopatolojik Bulguların İstatistiksel Değerlendirmesi 44
5. TARTIŞMA 45
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 54
KAYNAKLAR 55
EKLER 65
BİLİMSEL ETİK BEYAN 66
ÖZ GEÇMİŞ 6
Determining The Sports Recreation Services Provided By Municipalities In Turkey And England And Investigation of The Effect on The Quality of Life of The Benefiting Individuals (İstanbul And London Example)
Amaç: İstanbul ve Londra Belediyelerinin sunmuş olduğu sportif rekreasyon hizmetlerden faydalanan bireylerin yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi ve demografik değişkenlere göre farklılık olup olmadığının incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, nicel yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi ile yapılmıştır. Analizler, Haziran 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında, İstanbul’da sportif rekreasyon hizmetlerinden faydalanan 254 katılımcı ve Londra’da sportif rekreasyon hizmetlerinden faydalanan 176 katılımcı ile gerçekleşmiştir. Veriler Ware ve Sherbourne (1992) tarafından hazırlanan genel yaşam kalitesi ölçeklerinden biri olan SF-36 (Short Form) ölçeği ile toplanmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiğinden parametrik testler uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Tek Örneklem T Test (One Sample T Test), ANOVA ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: İstanbul (X=3,55) ve Londra’da (X=3,63) sportif rekreasyon faaliyetlerine katılanların genel sağlıklarını değerlendirme düzeyi yüksektir. Yaşam kalitesi düzeylerinin orta düzey olduğu tespit edilmiştir (İstanbul, X=2,78; Londra, X=2,64). İstanbul ve Londra katılımcıları için eğitim durumları, vücut ağırlıkları ve boy uzunluklarına göre anlamlı farklılık (p>0,05) tespit edilmemiştir. İstanbul katılımcılarının yaşam kalitesi düzeylerinde cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.
Sonuç: SF-36 ölçeğine göre katılımcıların yaşam kalitesi düzeyleri değerlendirildiğinde, yaşam kalitesi orta düzeydedir. Cinsiyete göre farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. demografik özelliklere göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yaşam kalitesi boyutlarının bazılarında pozitif yönlü ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Amaç: İstanbul ve Londra Belediyelerinin sunmuş olduğu sportif rekreasyon hizmetlerden faydalanan bireylerin yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi ve demografik değişkenlere göre farklılık olup olmadığının incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, nicel yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi ile yapılmıştır. Analizler, Haziran 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında, İstanbul’da sportif rekreasyon hizmetlerinden faydalanan 254 katılımcı ve Londra’da sportif rekreasyon hizmetlerinden faydalanan 176 katılımcı ile gerçekleşmiştir. Veriler Ware ve Sherbourne (1992) tarafından hazırlanan genel yaşam kalitesi ölçeklerinden biri olan SF-36 (Short Form) ölçeği ile toplanmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiğinden parametrik testler uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Tek Örneklem T Test (One Sample T Test), ANOVA ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: İstanbul (X=3,55) ve Londra’da (X=3,63) sportif rekreasyon faaliyetlerine katılanların genel sağlıklarını değerlendirme düzeyi yüksektir. Yaşam kalitesi düzeylerinin orta düzey olduğu tespit edilmiştir (İstanbul, X=2,78; Londra, X=2,64). İstanbul ve Londra katılımcıları için eğitim durumları, vücut ağırlıkları ve boy uzunluklarına göre anlamlı farklılık (p>0,05) tespit edilmemiştir. İstanbul katılımcılarının yaşam kalitesi düzeylerinde cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.
Sonuç: SF-36 ölçeğine göre katılımcıların yaşam kalitesi düzeyleri değerlendirildiğinde, yaşam kalitesi orta düzeydedir. Cinsiyete göre farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. demografik özelliklere göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yaşam kalitesi boyutlarının bazılarında pozitif yönlü ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ....................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ...............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER..........................................................................................................................iii
TABLOLAR DİZİNİ..................................................................................................................v
ÖZET vi
ABSTRACT .............................................................................................................................vii
1. GİRİŞ......................................................................................................................................1
1.1. Araştırmanın Problemi ........................................................................................................2
1.2. Araştırmanın Amacı ............................................................................................................3
1.3. Araştırmanın Varsayımları ..................................................................................................4
2. GENEL BİLGİLER................................................................................................................5
2.1. Zaman Kavramı ...................................................................................................................5
2.2. Serbest zaman Kavramı.......................................................................................................7
2.2.1. Boş Zamanın Tarihi Süreci.............................................................................................10
2.2.2. Serbest zaman Anlayışındaki Gelişim Süreci.................................................................13
2.2.3. Serbest zaman Hakkı ......................................................................................................16
2.3.Rekreasyon Kavramı ..........................................................................................................18
2.3.1. Rekreasyonun Tanımı.....................................................................................................18
2.3.2. Rekreasyonun Özellikleri ...............................................................................................21
2.3.3. Toplumsal Açıdan Rekreasyon.......................................................................................22
2.3.4. Rekreasyonun Sınıflandırılması .....................................................................................24
2.3.5. Rekreasyon İhtiyacı ........................................................................................................26
2.3.6. Rekreasyon ve Spor........................................................................................................28
2.4. Türkiye’de Yerel Yönetimler ve Rekreasyon....................................................................30
2.4.1. Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Rekreasyon ile İlgili Görevleri ve Yasal Düzenlemeler32
2.4.2. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Örneği..........................................................................32
2.5.1. Londra Belediyesi Örneği...............................................................................................34
2.5.2. Londra Belediyesinin Rekreasyon Hizmet ve Faaliyetleri.............................................36
2.6. Yaşam Kalitesi ve Rekreasyon ..........................................................................................38
2.7. İlgili Araştırmalar ..............................................................................................................39
3. GEREÇ VE YÖNTEM.........................................................................................................43
3.4. Araştırmanın Modeli .........................................................................................................43
3.5. Araştırma Grubu................................................................................................................43
iv
3.6. Veri Toplama Yöntemi ve Araçları...................................................................................46
3.3.1. Kişisel Bilgi Formu ........................................................................................................47
3.3.2. Yaşam Kalitesi Ölçeği....................................................................................................47
3.7. Verilerin Toplanması.........................................................................................................48
3.8. Verilerin Analizi................................................................................................................48
3.9. Araştırmanın Sınırlılıkları .................................................................................................51
4. BULGULAR ........................................................................................................................52
4.1. SF-36 Ölçeği Açısından Katılımcıların Genel Sağlık Düzeylerine Yönelik Bulgular......52
4.2. SF-36 Ölçeği Açsından Katılımcıların Yaşam Kalitesi Düzeylerine Yönelik Bulgular ...52
4.3. SF-36 Ölçeği ile Demografik Özellikler Arasındaki Farklılığa Yönelik Bulgular ...........53
4.3.1. SF-36 Ölçeğinin ile Cinsiyet Arasındaki Farklılığa Yönelik Bulgular ..........................53
4.3.3. SF-36 Ölçeği ile Eğitim Durumu Değişkeni Arasındaki Farklılığa Yönelik Bulgular ..56
4.3.4. SF-36 Ölçeği ile Vücut Ağırlığı Değişkeni Arasındaki Farklılığa Yönelik Bulgular....57
4.3.5. SF-36 Ölçeği ile Boy Uzunluğu Değişkeni Arasındaki Farklılığa Yönelik Bulgular....58
4.4. SF-36 Ölçeğinin Boyutları Arasında ki Korelasyon Analizine Yönelik Bulgular............59
5. TARTIŞMA..........................................................................................................................64
6. SONUÇ VE ÖNERİLER .....................................................................................................67
6.1. Sonuç .................................................................................................................................67
6.2. Öneriler..............................................................................................................................68
KAYNAKLAR.........................................................................................................................70
EKLER .....................................................................................................................................85
Ek 1(ADÜ Ölçek Uygulama İzin Yazısı)................................................................................85
Ek 2(İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ölçek Uygulama İzin Yazısı) ......................................86
Ek 3(Londra Ölçek Uygulama İzin Yazısı).............................................................................87
Ek 4(Ölçek Formu)..................................................................................................................88
BİLİMSEL ETİK BEYANI .....................................................................................................92
ÖZ GEÇMİŞ.............................................................................................................................9
The Relationship Between Circadian Rhythm and Mediterranean Diet Adaptation Levels In Faculty Of Sports Sciences Students
Amaç: Bu çalışmada Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesindeki Öğrencilerinde Sirkadiyen Ritim ile Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın verileri katılımcılara yüz yüze ulaştırılmış ve katılımda gönüllülük esas alınmıştır. Toplamda 251 kişiye ulaşılmış ve eksiklik ya da hata görülen herhangi bir anket formu olmamıştır. Analiz için 251 anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma grubunu, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 18-22 yaş aralığındaki 251 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma verilerinin elde edilmesinde kişisel bilgi formuna ek olarak, Martinez-Gonzalez ve diğerleri (2012) tarafından geliştirilen ve Pehlivanoğlu ve diğerleri (2020) Türkçeye uyarlanan 14 maddelik Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği, Horne ve Ostberg (2005) tarafından geliştirilen Ağargün ve diğerleri (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan 19 maddelik Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ) Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 25, 0 paket programında %95 güven aralığında ve 0, 05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermediği ve parametrik test varsayımlarının sağlanmadığı anlaşıldığından ikili değişkenlerde Mann Whitney U testi, ikiden fazla değişkenlerde Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Ayrıca ölçekler arası ilişkinin belirlenmesinde spearman korelasyon katsayısından (rho) yararlanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonucunda katılımcıların MEQ ölçekleri değelendirilmiştir ve %4, 8’i akşamcıl kronotip, %90, 0’ı ara kronotip, %5, 2’si sabahçıl kronotip olarak bulunmuştur.
Katılımcıların Akdeniz Diyet uyum puanları değerlendirilmiştir ve %27, 9’u düşük, %59, 8’i orta, % 12, 4’ü yüksek uyumlu olarak bulunmuştur. Katılımcıların MEQ ölçeği ile uykuya dalma süresi değişkeni arasında uygulanan test sonucunda MEQ ölçeğinde istatistiksel yönden anlamlı farklılaşma olduğu tespit edilmiştir (p0.05).
Sonuç: Sonuç olarak katılımcıların Akdeniz Diyeti uyum puanları ile MEQ ölçeği puanları arasında ilişki olmadığı saptanmıştır.Aim: This study aimed to examine the relationship between Circadian Rhythm and Mediterranean Diet Compliance Levels in Adnan Menderes University Faculty of Sports Sciences Students.
Materials and Methods: The data of the research was delivered to the participants face to face and participation was voluntary. A total of 251 people were reached and there were no missing or incorrect survey forms. 251 survey forms were evaluated for analysis. The research group consists of 251 undergraduate students between the ages of 18-22 studying at Aydın Adnan Menderes University, Faculty of Sports Sciences. In addition to the personal information form in obtaining study data, the 14-item Mediterranean Diet Compliance Scale developed by Martinez-Gonzalez et al. (2012) and adapted to Turkish by Pehlivanoğlu et al. (2020), Ağargün et al. (2007) developed by Horne and Ostberg (2005) was used. The 19-item Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ) Scale, adapted to Turkish by , was used. The data were evaluated in the SPSS 25.0 package program with a 95% confidence interval and a 0.05 significance level. Since it was understood that the data did not show normal distribution and parametric test assumptions were not met, the Mann Whitney U test was applied for binary variables and the Kruskal Wallis H test was applied for more than two variables. Additionally, Spearman correlation coefficient (rho) was used to determine the relationship between scales.
Results: As a result of the research, the MEQ scales of the participants were evaluated and 4.8% were found to be evening chronotype, 90.0% were intermediate chronotype, and 5.2% were morning chronotype. The Mediterranean Diet compliance scores of the participants were evaluated and 27.9% were found to be low, 59.8% were moderate, and 12.4% were high compliance. As a result of the test applied between the participants' MEQ scale and the time to fall asleep variable, it was determined that there was a statistically significant difference in the MEQ scale (p 0.05).
Conclusion: As a result, it was determined that there was no relationship between the participants' Mediterranean Diet compliance scores and MEQ scale scores.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Yetişkin Bireylerin Uyguladığı Popüler Diyetler 3
2.2. Akdeniz Diyeti 4
2.2.1. Akdeniz Diyetinde Bulunan Besinler 6
2.2.1.1. Tahıllar 6
2.2.1.2. Sebze ve Meyveler 7
2.2.1.3. Süt ve Süt Ürünleri 8
2.2.1.4. Zeytinyağı 8
2.2.1.5. Yağlı Tohumlar 9
2.2.1.6. Şarap 9
2.2.1.7. Balık 10
2.2.1.8. Beyaz Et ve Kırmızı Et 11
2.2.1.9. Baharatlar 11
2.3. Akdeniz Diyetinin Sağlık ile İlişkisi 11
2.4. Sirkadiyen Ritim 12
2.5. Sirkadiyen Ritim ve Enerji Döngüsü 13
2.6. Sirkadiyen Ritimi Etkileyen Faktörler 14
2.6.1. Sirkadiyen Ritim ve Uyku 14
2.6.2. Sirkadiyen Ritim ve Beslenme 15
2.6.3. Sirkadiyen Ritim ve Beslenme Zamanı 16
2.7. Sirkadiyen Ritim ile Akdeniz Diyeti 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM 22
3.1.GEREÇ 22
3.1.1. Araştırma Yeri, Zamanı ve Örneklem 22
3.1.2 Araştırmanın Genel Planı 23
3.2. Yöntem 23
3.2.1. Araştırma Verilerinin Toplanması ve Değerlendirilmesi 23
3.2.1.1. Antropometrik Ölçümler 23
3.2.1.2. Bireylerin Akdeniz Diyetine Uyumlarının Değerlendirilmesi 23
3.2.1.3. Bireylerin Sirkadiyen Ritminin Değerlendirilmesi 24
3.2.2. Verilerin İstatistiksel Olarak Değerlendirilmesi 25
4. BULGULAR 26
5. TARTIŞMA 34
5.1. Bireylerin Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi 34
5.2. Bireylerin Antropometrik Özelliklerinin Değerlendirilmesi 35
5.3. Bireylerin Akdeniz Diyet Ölçeği Puanlarının Değerlendirilmesi 36
5.4. Bireylerin Morningness-Eveningness Questionnaire Puanlarının Değerlendirilmesi 38
5.5. Bireylerin Akdeniz Diyeti Uyum Puanı ile Morningness-Eveningness Questionnaire Puanı Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi 42
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 44
KAYNAKLAR 48
EKLER 61
Ek 1. Anket Formu 61
Ek 2. Etik Kurul Onay 66
Ek 3. İzin Belgesi 67
BİLİMSEL ETİK BEYANI 68
ÖZ GEÇMİŞ 6
INVESTIGATION of WOUND HEALING EFFECTS of CALENDULA (Calendula officinalis) EXTRACT in MICE
Amaç: Sunulan çalışmada BALB/c ırkı farelerde Aynısefa bitkisi çiçeği ekstraktının yara iyileşmesi üzerine etkilerinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada yaşları 6-8 hafta arasında değişen, 72 adet BALB/c ırkı erkek fare her grupta 24 fare olacak şekilde 3 çalışma grubuna [AYSEF (Aynısefa bitkisi çiçeği ekstraktı, FTS (fizyolojik tuzlu su) ve NEGKON (tedavi uygulanmayan)] ayrıldı. Farelerin sırt bölgesine 4 adet simetrik yara açıldı ve tedaviler topikal olarak her gün uygulandı. Yara alanları milimetrik kağıt ile ölçüldü ve çalışmanın 1., 3., 5., 7. ve 14. günlerinde immünohistokimyasal, biyokimyasal ve genomik analizler için yara dokuları toplandı.
Bulgular: Çalışmanın 3., 7. ve 14. gününde çalışma gruplarının yara alanları arasında istatistiksel anlamlı farklar bulundu. Fibroblast sayım değerlerinde çalışmanın 3., 5., 7. ve 14. gününde, makrofaj sayım değerlerinde 5., 7. ve 14. gününde gruplar arası istatistiksel anlamlı farklar bulundu. Çalışmanın 3., 5. ve 7. günlerinde çalışma gruplarının hidroksiprolin düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı farklar bulundu. MDA ve TAS düzeylerinde 14. günde, TOS ve OSİ düzeylerinde 3. günde, GPx düzeylerinde 3. ve 14. günde, FGF düzeylerinde ise 7. ve 14. günde çalışma grupları arasında istatistiksel anlamlı farklar bulundu. MPO, IL-6, GM-CSF, MMP-2 ve MMP-9 düzeylerinde çalışmanın 3., 5., 7. ve 14. gününde, TNF-α düzeylerinde 7. ve 14. gününde, IL-1 düzeylerinde ise 3., 5., 7. gününde çalışma grupları arasında farklar bulundu. MMP-2 ve MMP-9 gen ekspresyonunda çalışmanın 3., 5., 7. ve 14. gününde çalışma grupları arasında istatistiksel anlamlı farklar bulundu.
Sonuç: Ekstraktının yara iyileşmesinde planimetrik, immünohistokimyasal, biyokimyasal ve genomik bulgulara göre alternatif bir tedavi olduğu kanaatine varılmıştır.Objective: The present study aimed to investigate the effects of calendula flower extract on wound healing in BALB/c mice.
Materials and Methods: A total of 72 male BALB/c mice, 6-8 weeks old, were divided into 3 study groups, each consisting of 24 mice: CAL (calendula flower extract), PBS (physiological saline solution), and NEGCON (no treatment). Four symmetric wounds were created on the dorsal area of the mice, and treatments were applied topically daily. Wound areas were measured using millimeter paper, and on days 1, 3, 5, 7, and 14 and wound tissues were collected for immunohistochemical, biochemical, and genomic analyses.
Results: Statistically significant differences in wound areas were found between the study groups on days 3, 7, and 14. Intergroup differences in fibroblast counts were significant on days 3, 5, 7, and 14, while macrophage counts differed significantly on days 5, 7, and 14. In hydroxyproline levels, significant differences were found on days 3, 5, and 7. Significant differences in MDA and TAS levels were found on day 14, TOS and OSI levels on day 3, GPx levels on days 3 and 14, and FGF levels on days 7 and 14. MPO, IL-6, GM-CSF, MMP-2, and MMP-9 levels differed significantly on days 3, 5, 7, and 14, TNF-α levels on days 7 and 14, and IL-1 levels on days 3, 5, and 7. Statistically significant differences in MMP-2 and MMP-9 gene expression were observed on days 3, 5, 7, and 14.
Conclusion: It has been concluded that the extract is an alternative treatment for wound healing based on planimetric, immunohistochemical, biochemical, and genomic findings
Medikal Turizmde Hizmet Kalitesinin Hasta Memnuniyetine Etkisi: İzmir İli Örneği
Olgun A., Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Turizmi Disiplinlerarası Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Günümüz dünyasında, hızla değişen koşullar ve yenilikçi yaklaşımlar, her sektör için önemli etkenler haline gelmiştir. Bu süreçte, sürekli değişimin kaçınılmaz bir gerçek olduğunu anlamak ve kabul etmek gerekmektedir. Bu genel değişim çerçevesinde, sağlık turizmi sektörü de değişen talep ve beklentilere uyum sağlamak zorunda kalmıştır. Bu alanda, hizmet alanların - hastaların - ihtiyaç ve beklentilerinin karşılanması, sunulan hizmetlerin kalitesi açısından kurumlar için temel bir öneme sahiptir.
Sağlık hizmetlerinin sunumunda, doktorlar ve ilgili sağlık personeli gibi uzmanların katkısı açıkçası büyük önem taşır. Ancak, hastaların hizmetlere ilişkin algıları ve beklentileri de hizmet kalitesinin değerlendirilmesinde belirleyici bir rol oynar. Bu algı ve beklentilerle doğru bir şekilde ilgilenmek, sektördeki sağlık işletmelerinin rekabetçiliğini önemli ölçüde artırabilir ve müşteri memnuniyetini yükseltebilir. Bu nedenle, diğer sağlık işletmelerinden ayrışmak ve tercih edilen kurum haline gelmek için hizmet kalitesine büyük önem verilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, hasta memnuniyeti, sağlık işletmelerinin öncelikli olarak odaklanması gereken bir konu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İzmir ilindeki sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren sağlık işletmeleri tarafından sunulan hizmetlerin kalitesinin, hastaların memnuniyet düzeyleri üzerindeki etkisini detaylı bir şekilde analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda, katılımcılardan toplanan verilerle kişisel bilgiler, hizmet kalitesi ve memnuniyet düzeyleri hakkında ayrıntılı bilgiler elde edilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma öncesi kavramsal çerçeveyi belirleyebilmek adına literatür çalışması yapılmış ve hasta memnuniyeti üzerine yapılmış olan çalışmalar incelenmiştir. İzmir ilinde yapılan çalışmada sağlık turizmi yetki belgesine sahip olan özel hastaneye medikal sağlık hizmeti almak için gelen hastalara anket tekniği uygulanarak veriler toplanmıştır.
Katılımcılara uygulanan anket 2 bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm demografik bilgileri (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, uyruğu) ve aldıkları sağlık hizmeti ile ilgili bilgileri(daha önce aynı kurumdan hizmet alıp almadığı, sağlık kurumunda kendilerine danışman görevlendirilme durumu) içermektedir. İkinci bölüm ise hizmet kalitesi memnuniyetini belirlemeye çalışan 7 alt boyuttan (yatış ve danışma hizmetleri, oda ve yemek hizmetleri, kat ve temizlik hizmetleri, sağlık personeli hizmetleri, fiyatlandırma hizmetleri, fiziki yapı ve yönetim hizmetleri, hastane ile ilgili düşünceler) oluşmaktadır.
Anket formu araştırma verilerini elde etmek için özel olarak tasarlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, önceden belirlenmiş hipotezlerin doğruluğunu test etmek için analiz edilmiştir.
Çalışma ile toplanan verilere çeşitli istatistiki analizleri yapılmıştır. Çalışmada elde edilen tanımlayıcı istatistikler (sayı, ortalama, standart sapma, minimum, maksimum ve medyan) verilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlikleri test edilmiştir. İstatistiksel analizin ilk adımı olarak normallik varsayımı Shapiro Wilk testi ile varyans homojenliği Levene testi ile kontrol edilmiştir. Normallik varsayımının karşılandığı durumlarda bağımsız iki grup ortalamalarının farkının incelenmesi için Bağımsız Örneklem T testi; normallik varsayımının karşılanmadığı durumlarda ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip olan üç ve daha çok bağımsız grubun ortalamalarının karşılaştırılması için ANOVA, normal dağılım olmadığında Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Farkı yaratan grup ya da grupların belirlenmesi için Post Hoc Bonferroni analizlerinden yararlanılmıştır. Normal dağılıma uygun olmayan sürekli değişkenlerin aralarındaki ilişkinin ölçülmesi için Spearman korelasyonundan yararlanılmıştır. Analizler IBM SPSS 25 programı kullanılarak yapılmıştır.
Araştırmanın Bulguları: Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizi sonucunda, demografik verilerden olan medeni durum ve eğitim düzeyi ile aldıkları sağlık hizmeti ile ilgili bilgilerden olan daha önce aynı kurumdan hizmet alma durumu parametrelerinin memnuniyet üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı; cinsiyet, yaş ve danışman görevlendirme durumu parametrelerinin ise kısmi bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. İkinci bölümde yer alan hizmet kalitesi memnuniyet ölçeğinin incelenmesi sonucunda ise; belirtilen yedi alt boyutun genel memnuniyet üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışma, sağlık turizmi sektöründe hizmet kalitesinin hasta memnuniyeti üzerindeki doğrudan etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, hizmet kalitesini belirleyen yedi boyut arasında önemli etkileşimler olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, sağlık işletmelerinin hizmet gelişimi ve müşteri odaklı stratejiler oluşturma süreçlerinde değerli bilgiler sunmaktadır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET xi
ABSTRACT xiv
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Sağlık ve Sağlık Hizmetlerinin Kavramsal Çerçevesi ve Sınıflandırılması 3
2.1.1. Sağlığın Tanımı ve Kapsamı 3
2.1.2. Sağlık Hizmetlerinin Tanımı, Önemi ve Amacı 5
2.1.3. Sağlık Hizmetlerinin Sınıflandırılması 6
2.1.3.1. Koruyucu Sağlık Hizmetleri 7
2.1.3.2. Tedavi Edici Sağlık Hizmetleri 8
2.1.3.3. Rehabilitasyon Hizmetleri 9
2.1.3.4. Sağlığın Geliştirilme Hizmetleri 10
2.2. Sağlık Turizmi Tanımı ve Kavramsal Çerçeve 11
2.2.1. Sağlık Turizmi Kavramı 11
2.2.2. Sağlık Turizminin Sebepleri 12
2.2.3. Sağlık Turizminin Tarihsel Gelişimi 14
2.2.4. Sağlık Turizmi Çeşitleri 15
2.2.4.1. Termal / Spa Turizmi 15
2.2.4.2. Medikal Turizm 17
2.2.4.3. İleri Yaş (Üçüncü Yaş) Turizmi 18
2.2.4.4. Engelli Turizmi 19
2.2.5. Sağlık Turizmini Etkileyen Faktörler 20
2.2.5.1. Sağlık Turizmini Geliştiren Faktörler 20
2.2.5.2. Sağlık Turizmini Kısıtlayan Faktörler 21
2.2.6. Dünya’da Sağlık Turizmi 22
2.2.7. Türkiye’de Sağlık Turizmi 26
2.3. Medikal Turizm Kavramı 30
2.3.1. Medikal Turizmin Sağlık Turizmi İçindeki Yeri 31
2.3.2. Medikal Turizmin Tarihsel Gelişimi 34
2.3.3. Dünya’da Medikal Turizm 35
2.3.4. Türkiye’de Medikal Turizm 39
2.4. Sağlık Turizminde Hasta ve Memnuniyet Kavramları 44
2.4.1. Sağlık Turizminde Hasta, Müşteri ve Memnuniyet Kavramı 44
2.4.2. Hasta Memnuniyetinin Önemi 47
2.4.2.1. İnsan Faktörü ile İlgili Nedenler; 49
2.4.2.2. Ekonomi Faktörünün Oluşturduğu Nedenler; 49
2.4.2.3. Pazarlama Faktörüne Bağlı Gelişen Nedenler; 50
2.4.3. Hasta Memnuniyetine Etkileyen Faktörler 50
2.4.3.1. Hizmet Alana Ait Faktörler; 51
2.4.3.1.1. Yaş 51
2.4.3.1.2. Cinsiyet 52
2.4.3.1.3. Eğitim Düzeyi 52
2.4.3.1.4. Medeni Durum 53
2.4.3.1.5. Ekonomik Gelir 53
2.4.3.2. Hizmet Veren Kuruma Bağlı Faktörler 53
2.4.3.2.1. Sağlık Personelleri ile Hasta Arasındaki Etkileşim 53
2.4.3.2.2. Hasta - Hekim arasındaki Etkileşim 54
2.4.3.2.3. Hasta - Hemşire Arasındaki Etkileşim 55
2.4.3.2.4. Hastalara Yapılan Bilgilendirme 56
2.4.3.2.5. Yeme – İçme Servisleri 56
2.4.3.2.6. Fiziki ve Çevresel Koşullar 57
2.4.3.2.7. Hastanelerde Olan Bekleme Süreleri 57
2.4.3.2.8. Güven 57
2.4.3.2.9. Ücret 58
3. GEREÇ VE YÖNTEM 59
3.1. Araştırmanın Amacı 59
3.2. Araştırmanın Önemi 59
3.3. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 60
3.4. Veri Toplama Aracı ve Yöntemi 61
3.5. Verilerin Analizi 62
3.6. Araştırmanın Hipotezleri 62
4. BULGULAR 64
4.1. İstatistiksel Analizler 65
4.1.1. Araştırmaya Katılan Katılımcıların Frekans ve Yüzde Dağılımları 65
4.1.2. Hizmet Kalitesinin Memnuniyet Üzerine Etkisine Ait İstatistik Sonuçları 68
5. TARTIŞMA 86
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 90
KAYNAKLAR 97
EKLER 105
Ek 1. Etik Kurul Onayı 105
Ek 2. Anket Kullanım İzni 106
Ek 3. Anket Formu (Türkçe) 107
Ek 4. Anket Formu (İngilizce) 111
BİLİMSEL ETİK BEYANI 115
ÖZ GEÇMİŞ 116
Beymelek Lagünü Su ve Balık Örneklerinden İzole Edilen Bakterilerde Antibiyotik Direnç Genlerinin Tespiti
Amaç: Bu araştırma doğal sucul ortamlardan biri olan Beymelek lagünündeki su ve balık örneklerinden izole edilen bakterilerde en sık karşılaşılan antibiyotik direnç genlerinin varlığının tespiti amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Antalya ili Demre ilçesi sınırlarında bulunan Beymelek lagününün beş farklı noktasından iki farklı dönemde alınan su örnekleri ve lagün deniz bağlantı noktasından elde edilen balık türleri ile gerçekleştirilmiştir. Su ve balık örneklerinden izole edilen bakteriler tanımlandıktan sonra belirlenen 16 gen için PCR işlemi uygulanmıştır. Su numunelerinin alındığı noktalarda sıcaklık, pH ve tuzluluk değerleri ölçülmüş ve elde edilen veriler doğrultusunda bakterileri türleri ve seçilen antibiyotik direnç genleri varlığı kıyaslanmıştır.
Bulgular: Şubat ayında alınan su örneklerinden 16, ağustos ayı örneklerinden ise 12 bakteri suşu izole edilmiştir. Sıcaklık ve tuzluluğun artması bazı bakterilerin izole edilmesini desteklerken, toplam bakteri sayısında azalmaya neden olmuştur. Hem su örneklerinden hem de balıklardan ortak olarak izole edilen bakteri türleri Pseudomonas luteola, Pseudomonas stutzeri, Kocuria kristinae ve Kocuria rhizophila iken, su örneklerinden ortak olarak izole edilen bakteriler Micrococcus luteus ve Kocuria rhizophila olmuştur. 38 bakteri suşunda bakılan 16 antibiyotik direnç geninden yalnızca intI1, blaTEM, ermB, sul1, sul2 ve tetW genleri izole edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada çevre kökenli bakterilerde antibiyotik direnç geni varlığı teyit edilmiştir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Denizlerde ve balıklarda görülen bakteriler 3
2.2 Antibiyotik direnci 4
2.3. Mobil Genetik Elementler 5
2.3.1. İntegronlar 5
2.3.2. Transpozonlar 6
2.3.3. Fajlar 7
2.3.4. Plazmidler 7
2.4. Yatay Gen Transfer Mekanizmaları 8
2.4.1. Konjugasyon 8
2.4.2. Transformasyon 8
2.4.3. Transdüksiyon 8
2.5. Antimikrobiyal Direnç Mekanizmaları 9
2.5.1. Hücre zarı geçirgenliğinin değiştirilmesi 10
2.5.2. Enzimatik modifikasyon ve inaktivasyon 10
2.5.3. Farklı metabolik yollar 11
2.5.4. Hedef bölgelerin değişimi 11
2.5.5. Aktif akış pompaları 11
2.5.6. Çoklu İlaç Direnci 12
2.6. Antibiyotiklerin Etki Mekanizmaları 13
2.6.1. β-laktam antibiyotikler 13
2.6.2. Aminoglikozidler 14
2.6.3. Tetrasiklinler 14
2.6.4. Kinolonlar 15
2.6.5. Makrolid/Linkozamid/Streptogramin (MLS grubu) antibiyotikler 15
2.6.6. Sulfonamidler ve Trimetoprim 15
2.6.7. Amfenikoller 16
2.7. Antibiyotik Direnç Genleri 17
2.7.1. β-laktam (ampC, blaTEM): 17
2.7.2. Aminoglikozid (aadA1): 18
2.7.3. Tetrasiklin (tetA, tetB, tetW): 18
2.7.4. Kinolon (qnrA1): 18
2.7.5. Makrolid/Linkozamid/Streptogramin (ermB, mphA): 19
2.7.6. Sulfonamid (sul1, sul2, sul3) Trimetoprim (dfrA1): 19
2.7.7. Amfenikol (cfr, floR): 19
2.7.8. Sınıf 1 integron integraz (intI1): 20
2.8. Antibiyotik Direncinin Ekolojik Sistemlere Etkileri 20
2.9. Lagünler 22
2.9.1. Beymelek Lagünü (36°16′K 30°03′D) 23
3. GEREÇ VE YÖNTEM 24
3.1. Gereç 24
3.1.1. Örnekleme 24
3.1.2. Kullanılan Cihazlar ve Ekipmanlar 25
3.1.3. Kullanılan Besiyerleri ve Kimyasallar 26
3.1.4. Primerler 28
3.2. Yöntem 29
3.2.1. Su ve Balık Örneklerinin Alınması 29
3.2.2. Su ve Balık Örneklerinden Bakteriyolojik Ekimler 30
3.2.3 Gram Boyama 33
3.2.4. Katalaz ve Oksidaz Testleri 33
3.2.5. Bakterilerin Tanımlanması 33
3.2.6. Koloni PCR 34
3.2.7. Antibiyotik Direnç Genlerinin PCR ile Belirlenmesi: 35
3.2.8. Jel Elektroforezi 36
3.2.9. Jel görüntüleme 36
4. BULGULAR 37
4.1. Su Örnekleri 37
4.1. Balık Örnekleri 39
4.3. Bakteri Tanımlama 42
4.4. PCR Bulguları 48
5. TARTIŞMA 59
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 79
KAYNAKLAR 80
ÖZ GEÇMİŞ 11
DETERMINATION OF YIELD, YIELD Components AND QUALITY and amino acid values OF WHEAT (Triticum durum L.) VARIETIES IN AYDIN ECOLOGICAL CONDITIONS
Amaç: Bu çalışmanın amacı Akdeniz iklim koşullarına uygun makarnalık buğday çeşitlerinin kıyı ege bölgesi koşullarında verim, verim öğeleri ve kalite özelliklerinin ile aminoasit değerlerinin belirlenmesidir.
Materyal ve Yöntem: Bu deneme, 2023 yılı kışlık ürün yetiştirme periyodunda Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Uygulama ve Araştırma Çiftliğinde yürütülmüştür. Deneme materyali olarak: Alatay, Çeşit 1252, Poyraz, Şölen 2002 ve Yaren olmak üzere 5 farklı makarnalık buğday çeşitleri kullanılarak yapılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur.
Bulgular: Çalışmadan elde edilen başakta tane sayısı ortalamasının 45 adet/başak olduğu, tane verimi ortalama değerinin 658,96 tane olduğu belirlenmiştir. Başak uzunluğu açısından çalışmada elde edinilen değere bakıldığında ortalama değerin 6,5 cm olduğu, M2 deki başak sayısı ortalama değerinin ise 557 adet olduğu bulunmuştur. Tanede kalite parametreleri incelendiğinde protein oranı ortalama %13,88, nişasta oranı ise ortalama %57,3 olduğu belirlenmiştir. Tanede aminoasit oranları bakımından en iyi sonuçlar: Histidin 0,258, Arjinin 0,563, Treonin 0,388, Lizin 0,293, Metionin 0,263, İzolösin 0,555, Lösin 1,153 Fenilalanin 0,705 ve Valin 0,573 olarak ölçülmüştür.
Sonuç: Başakta tane bakımında Şölen 2002, Tane verimi açısından Alatay, Poyraz ve Şölen 2002, Başak uzunluğu bakımından Çeşit 1252, M2 de başak sayısı bakımından Poyraz ve Yaren, Protein oranı açısından Çeşit 1252 çeşidini, nişasta oranı açısından Çeşit 1252 ve Şölen 2002 çeşitleri iyi sonuç vermişler. Eğer Histidin, Arjinin, Treonin ve Lizin aminoasitleriyle açısında değerlendirme yapılırsa Poyraz, Metionin, İzolösin, Lösin ve Fenilalanin aminoasitleriyle ilgili yorumlanacaksa Çeşit 1252 çeşidini önerebiliriz. Valin aminoasidi açısından ise Yaren çeşidini sunabiliriz.Purpose: The aim of this study is to determine the yield, yield elements, quality characteristics and amino acid values of durum wheat varieties suitable for Mediterranean climate conditions in the coastal Aegean region.
Materials and Methods: This experiment was carried out at Aydın Adnan Menderes University Faculty of Agriculture Application and Research Farm during the winter crop growing period of 2023. It was used 5 different types of durum wheat as Alatay, Çeşit 1252, Poyraz, Şölen 2002 and Yaren. The experiment was set up according to the randomized blocks trial design with 4 replications.
Results: It was determined that the average number of grains per spike was 45 pieces/ear, and the average value of grain yield was 658,96 grains. it was found in the study in terms of spike length, it was found that the average value was 6.5 cm, and the average value of the number of ears in M2 was 557 pieces. In terms of the quality parameters of the grain, the protein rate was found to be 13.88% on average, while the starch rate was determined to be 57.3% on average. Histidin, Arjinin, Treonin, Lizin, Metionin, Lösin, İzolösin, Fenilalanin, and Valin values were found as 0,258, 0,563, 0,388, 0,293, 0,263, 0,555, 1,153, 0,705 and 0,573 respectively.
Conclusion: We recommend Şölen 2002 for grain per spike, Alatay, Poyraz and Şölen 2002 for grain yield, and Variety 1252 for spike length. Poyraz and Yaren in terms of number of ears per m², Variety 1252 in terms of protein ratio, and Variety 1252 and Şölen 2002 in terms of starch ratio. They gave good results. If we look at the amino acids histidine, arginine and tryptophan and compare them to the amino acids poyraz, methionine, isoleucine, leucine and phenylalanine, we can recommend variety 1252. We can offer variety yaren in terms of valine.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ii
TEŞEKKÜR iii
BİLİMSEL ETİK BEYANI v
İÇİNDEKİLER vii
SİMGELER DİZİNİ ix
KISALTMALAR DİZİNİ xi
RESİMLER DİZİNİ xiii
ŞEKİLLER DİZİNİ xv
ÇİZELGELER DİZİNİ xvii
ÖZET xix
ABSTRACT xxi
1.GİRİŞ 1
2. KAYNAK ÖZETLERİ 7
3.MATERYAL VE YÖNTEM 17
3.1. Çalışma Yeri 17
3.1.1. Bölgenin Genel İklim Durumu 17
3.1.2.AraştırmaYerinin İklim Özellikleri 18
3.1.3.Çalışma Sahasına Ait Toprak Analiz Değerleri 19
3.2. Materyal 19
3.2.1. Çalışmada Edinilen Makarnalık Buğday Tipleri ve Özellikleri 19
3.3. Yöntem 26
3.3.1. Ekim, Bakım ve Hasat işlemleri 26
3.4. İncelenen Özellikler 29
3.4.1. Başakta Tane Sayısı (adet) 29
3.4.2. Tane Verimi (kg/daˉ¹) 29
3.4.3. Başak Uzunluğu (cm) 29
3.4.4. Metrekarede Başak Sayısı (adet/m2) 29
3.4.5. Tanede Protein Oranı (%) 30
3.4.6. Tanede Nişasta Oranı (%) 30
3.4.7. Tanede Amino Asit (g/100 g) Değerleri 30
3.4.8. Verilerin Değerlendirilmesi 30
4.BULGULAR 31
4.1. Başakta Tane Sayısı (adet/tane) 31
4.2. Tane Verimi (kg/da) 32
4.3. Başak Uzunluğu (cm) 33
4.4. M2 de Başak Sayısı (adet/tane) 34
4.5. Tanede Protein Oranı (%) 35
4.6.Tanede Nişasta Oranı (%) 36
4.7.Tanede Amino Asit Değerleri 37
5.TARTIŞMA 43
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 49
KAYNAKLAR 51
ÖZ GEÇMİŞ 5
YAŞLI BİREYLERDE UMUTSUZLUK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
YAŞLI BİREYLERDE UMUTSUZLUK, DEPRESYON DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
Zirek R. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışmada, 65 yaş üstü bireylerde umutsuzluk, depresyon düzeyleri ve ilişkili faktörleri belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışma Muğla il merkezinde bulunan 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezinde yapılmıştır. Araştırmada veri toplama zaman aralığı Eylül 2023 ve Eylül 2024 tarihleri arasındadır.
Araştırmanın evrenini Muğla Merkez 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezinde bulunan 5 Aile Hekimliği nüfusuna kayıtlı 2528, 65 yaş üstü birey oluşturmuştur. Araştırmada örneklem büyüklüğü 375'tir. Çalışmadaki veriler; araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' Geriatrik Depresyon Ölçeği-Kısa Formu ve Beck Umutsuzluk Ölçeği ile toplanmıştır.
Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın başlangıcında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik kurul izni alınmıştır. Kurum izni, ve katılımcılardan yazılı onam alındı ve araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayandırılmıştır. Araştırmada kullanılan 'Geriatrik Depresyon Ölçeği-Kısa Formu (GDÖ-15)' ile 'Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ)' ölçekleri kullanımı için izin alınmıştır.
Bulgular: Katılımcıların Geriatrik Depresyon Ölçeği-Kısa Formu ve Beck Umutsuzluk Ölçeği ortalamaları sırasıyla 4,28±3,15(3,00); 7,21±6,27(5,00) bulunmuştur. Katılımcıların eğitim durumu, medeni durumu, gelir durumu, birlikte yaşadığı kişilere göre Geriatrik Depresyon Ölçeği puanları ve Beck Umutsuzluk Ölçeği puanlarının farklılaştığı görülmüştür.
Sonuç: Araştırmaya katılan yaşlıların umutsuzluk ve depresyon düzeylerinin kişisel özelliklerinden etkilendiği bulunmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda; konuyla ilgili daha kapsamlı ve farklı örneklem gruplarını içeren araştırmaların yapılması, umutsuzluk ve depresyonla başa çıkmada çeşitli müdahale ve destek yöntemlerini uygulanması, yaşlıların duygularını ifade etmeleri konusunda desteklenmesi önerilebilir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
TABLOLAR DİZİNİ vi
ÖZET vii
ABSTRACT ix
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Yaşlılık Dönemine Özgü Değişiklikler 6
2.1.1. Fiziksel Değişiklikler 7
2.1.2. Zihinsel ve Bilişsel Değişiklikler 8
2.1.3. Sosyal Değişiklikler 9
2.1.4. Duygusal ve Psikolojik Durum 10
2.1.5. Sağlık ve Bakım İhtiyaçları 11
2.1.6. Ekonomik Durum 12
2.1.7. Teknolojik Adaptasyon 12
2.1.8. Manevi ve Spiritüel Boyut 12
2.2. Yaşlanma Kuramları 12
2.2.1. Biyolojik Yaşlanma Kuramları 13
2.2.2. Psikolojik Yaşlanma Kuramları 13
2.2.3. Sosyal Yaşlanma Kuramları 14
2.3. Yaşlılık Döneminde Umutsuzluk 14
2.4. Yaşlılık Döneminde Depresyon 15
2.5. Yaşlılık Dönemi Depresyon ve Umutsuzluk Düzeyleri ve Halk Sağlığı Hemşireliği 16
3. GEREÇ VE YÖNTEM 19
3.1. Araştırmanın Tipi 19
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman 19
3.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 19
3.4. Araştırmaya Alınma Kriterleri 19
3.5. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 20
3.6. Araştırmanın Uygulaması 20
3.7. Veri Toplama Formları 20
3.8. Katılımcıların Özellikleri 21
3.9. Pilot Uygulama: 22
3.10. Bağımlı/Bağımsız Değişkenler: 22
3.11. İstatiksel Yöntemler 22
3.12. Araştırmanın Etik Yönü 22
4. BULGULAR 23
5. TARTIŞMA 30
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 43
6.1. Sonuçlar 43
6.2. Öneriler 44
KAYNAKLAR 45
EKLER 61
BİLİMSEL ETİK BEYANI 73
ÖZGEÇMİŞ 7
Os Sacrum ve Hiatus Sacralis’in Morfolojik ve Morfometrik Olarak Değerlendirmesi
ÖZET
OS SACRUM VE HIATUS SACRALIS’İN MORFOLOJİK VE MORFOMETRİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Orhan N. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Anatomi (Tıp) Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışma os sacrum ve hiatus sacralis’in morfolojisini ve morfometrisini detaylı olarak inceleyerek, ileride yapılacak çalışmalara rehber olabilmek ve literatüre katkı sağlamak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı laboratuvarında bulunan toplam 68 adet kuru os sacrum örnekleri üzerinde yapıldı. Os sacrum ve hiatus sacralis morfolojisinin değerlendirilmesinde hiatus sacralis’in şekline, tepe seviyesine ve taban seviyesine bakıldı. Os sacrum ve hiatus sacralis morfometrisinin değerlendirilmesinde ise hiatus sacralis’in uzunluğuna, genişliğine, derinliğine bakıldı. Hiatus sacralis tepe noktası, foramina sacralia posterior (S2), basis ossis sacri, apex ossis sacri, sağ ve sol crista sacralis lateralis’ler baz alınarak ölçümler yapıldı. Canalis sacralis’e, os sacrum’un uzunluğuna ve genişliğine bakıldı. Hiatus sacralis’in en üst noktası ile sağ ve sol crista sacralis lateralis’lerin en üst noktalarının birleşmesiyle oluşan üçgenin mesafe ve açıları karşılaştırıldı. İstatistiksel olarak incelendi. P<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hiatus sacralis’in en üst noktası ile sağ ve sol crista sacralis lateralis’lerin en üst noktalarının birleşmesiyle oluşan üçgenin mesafe ve açıları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark (p>0,05) bulunmadı. Os sacrum ve hiatus sacralis’in diğer morfolojik ve morfometrik değerlendirmeleri literatürle karşılaştırıldığında bazı benzerliklerin ve farklılıkların olduğu görüldü.
Sonuç: Bu çalışmada çıkan sonuçların os sacrum ve hiatus sacralis’e yönelik yapılacak cerrahi yaklaşımlarda klinisyenler için fayda sağlayacağını düşünmekteyiz.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Embriyolojik Gelişim 2
2.1.1. Os Sacrum’un Gelişimi 3
2.2. Columna Vertebralis’in Anatomisi 3
2.2.1. Omurların Ortak Özellikleri 5
2.3. Os Sacrum 7
2.3.1. Canalis Sacralis 10
2.3.2. Hiatus Sacralis 11
2.4. Sakralizasyon - Lumbalizasyon 12
2.5. Os Coccygis 14
2.6. Eklemler ve Bağlar 14
2.6.1. Art. Lumbosacralis 14
2.6.2. Art. Sacroiliaca 14
2.6.3. Art. Sacrococcygea 15
2.7. Os Sacrum’a Bağlanan Kaslar 15
2.8. Plexus Sacralis 16
2.9. Columna Vertebralis’in Eğrilikleri 16
2.9.1. Normal Eğrilikler 17
2.9.2. Anormal Eğrilikler 19
2.10. Columna Vertebralis’in Klinik Açıdan Değerlendirilmesi 21
2.10.1. Disk Hernileri 21
2.10.2. Spondilolizis ve Spondilolistezis 22
2.10.3. Spinal Stenoz 23
2.10.4. Spina Bifida 24
2.10.5. Vertebra Asimetrisi 24
2.10.6. Sacrum acutum ve Sacrum arcuatum 25
2.11. Kaudal Epidural Anestezi 25
3. GEREÇ VE YÖNTEM 27
3.1. Gereç 27
3.2. Yöntem 29
3.2.1. Parametreler 29
3.2.2. İstatistiksel Analiz 42
4. BULGULAR 44
4.1. Metrik olmayan değerlendirme kriterleri 44
4.2. Metrik değerlendirme kriterleri 47
5. TARTIŞMA 65
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 73
KAYNAKLAR 74
BİLİMSEL ETİK BEYANI 80
ÖZ GEÇMİŞ 8
Determination of Mechanization Characteristics of Dairy Cattle Farms In Efeler District
Bu araştırmada, Aydın ili Efeler ilçesi süt sığırcılığı işletmelerinin mekanizasyon
özelliklerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Aydın ilinin
Efeler ilçesine bağlı 5 belde ve 56 köyden, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi ile
seçilmiş olan köy/belde de 34 işletme ile anket yoluyla yüz yüze görüşme yapılarak
veriler elde edilmiştir.
Aydın ili Efeler ilçesinde, İşletme sahiplerinin yaş ortalaması 42,89 olarak
hesaplanmıştır. Süt sığırcılığı yapan işletmelerin %8,8’i sadece sığırcılıkla, %85,3’ü
bitkisel üretimle birlikte süt sığırcılığı yapmakta olup, %5.9’u ise bitkisel üretim + besi
hayvancılığı + süt sığırcılığı faaliyetleriyle uğraşmaktadır. İşletmelerde ortalama inek
başına günlük süt verimi 18,72 litredir. İşletmelerin %85,3’ünde sağım yeri
bulunmaktadır ve sağım yeri tipi %52,94’ü tek duraklı olup %41,18’i çift duraklıdır.
İşletmelerin %82,4’ünde süt akış ölçer bulunmamaktadır. Süt soğutma tankı ise
işletmelerin %47’sinde bulunmaktadır. İşletmelerin yem temini büyük oranda kendi
üretimleri ile sağlanırken, kesif yemlerin %76,4'ü dışarıdan temin edilmektedir.
İşletmelerin %67,64’i hayvanlara yemi, yem karma ve dağıtma makinası ile dağıtırken
%14,7’sı ise el ile dağıtmaktadır. İşletmelerin %73,52’sinde tarım arabası
bulunmaktadır. Tarım arabası bulunan işletmelerin %24’ü yemleme işlemini tarım
arabası ile yapmaktadır. Hayvancılık işletmelerinin büyük çoğunluğunun (%76,5) kilitli
tip yemlikleri tercih etmektedir. İşletmelerin %44,11’inde mısır silaj makinası,
%29,41’inde ot silaj makinası bulunmaktadır. Barınak yapılarında serbest barınak tipi
(%85,29) ve çelik konstrüksiyon (%88,3) yaygın olarak tercih edilmektedir. Bu yapılar,
bölgenin iklim koşullarına uygunluk ve hayvan refahını artırma açısından avantaj
sağlamaktadır. Hayvancılık işletmelerinde doğal havalandırma yaygın (%97) olup, fan
sistemi ise %35,3 oranında kullanılmaktadır. İşletmelerde 1-3 traktör bulunmaktadır ve
traktörlerin çoğu orta güçtedir.
xvi
Aydın İli Efeler ilçesi, süt sığırcılığı yapan işletmelerin daha ziyade, küçük ve orta
ölçekli işletmelerden oluştuğunu, ancak bu işletmelerin teknolojik donanım ve
verimlilik artırma konusuna ihtiyaç duyduklarını belirlenmiştirIn this study, it was aimed to determine and evaluate the mechanization structure
of dairy cattle farms in Efeler district of Aydın province. For this purpose, data were
obtained by conducting face-to-face interviews with 34 enterprises in 5 towns and 56
villages of Efeler district of Aydın province, which will be selected by stratified random
sampling method.
In Efeler district of Aydın province, the average age of business owners was
calculated as 42,89. 8,8% of the dairy cattle enterprises are engaged in cattle breeding
only, 85,3% are engaged in dairy cattle breeding together with plant production, and
5,9% are engaged in plant production + livestock breeding + dairy cattle activities. The
average daily milk yield per cow in enterprises is 18,72 liters. 85,3% of the enterprises
have a milking place and 52,94% of the milking place type is one-stop and 41,18% is
double-stop. 82,4% of the enterprises do not have milk flow meters. Milk cooling tanks
are available in 47% of the enterprises. While the feed supply of the enterprises is
largely provided by their own production, 76,4% of the concentrate feeds are supplied
from outside. While 67,64% of the enterprises distribute feed to animals with feed
mixing and distribution machines, 14,7% distribute them manually. 73,52% of the
enterprises have agricultural carts. 24% of the enterprises with agricultural carts do the
feeding process with agricultural carts. The vast majority of livestock enterprises
(76,5%) prefer locked-type feeders. 44,11% of the enterprises have corn silage
machines and 29,41% have grass silage machines. Free shelter type (85,29%) and steel
construction (88,3%) are widely preferred in shelter structures. These structures provide
advantages in terms of adaptation to the climatic conditions of the region and increasing
animal welfare. Natural ventilation is common (97%) in livestock farms, and the fan
system is used at a rate of 35,3%. There are 1-3 tractors in the enterprises, and most of
the tractors are of medium power.
xviii
In Efeler district of Aydın Province, it has been determined that dairy cattle
enterprises mostly consist of small and medium-sized enterprises, but these enterprises
need technological equipment and productivity increase.İÇİNDEKİLER
KABUL ve ONAY............................................................................................................. i
TEŞEKKÜR .................................................................................................................... iii
BİLİMSEL ETİK BEYANI.............................................................................................. v
ŞEKİLLER DİZİNİ......................................................................................................... ix
ÇİZELGELER DİZİNİ.................................................................................................... xi
RESİMLER DİZİNİ...................................................................................................... xiii
ÖZET.............................................................................................................................. xv
ABSTRACT ................................................................................................................. xvii
1. GİRİŞ............................................................................................................................ 1
1.1. Aydın İlinin Ve Efeler İlçesinin Genel Özellikleri..................................................... 7
2. KAYNAK ÖZETLERİ................................................................................................11
3. MATERYAL VE YÖNTEM/ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ:..................................... 15
3.1. Materyal:.................................................................................................................. 15
3.2. Yöntem .................................................................................................................... 16
3.2.1 Örnek hacminin belirlenmesi................................................................................. 16
3.2.2 Verilerin toplanması............................................................................................... 17
3.2.3. Verilerin değerlendirilmesi ................................................................................... 17
4. BULGULAR ve TARTIŞMA..................................................................................... 19
4.1. Aydın İli Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Genel Özellikleri ................................ 19
4.1.1 Süt sığırcılığı yapan işletmelerin yaş ve eğitim durumu ....................................... 19
4.1.2 İşletmelerin üretim faaliyetleri .............................................................................. 20
4.1.3 İşletmelerdeki büyükbaş hayvan varlığı ve sağılan hayvan sayıları...................... 21
4.1.4 İşletme sahiplerinin yetiştirdiği ürünler ve yemleri temin şekilleri....................... 22
4.1.5 İşletmelerin üyelik (birlik – kooperatif) durumları ............................................... 23
4.2. Aydın İli Efeler İlçesi Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısal Özellikleri ................. 24
viii
4.2.1 Aydın İli Efeler İlçesi Süt Sığırcılığı İşletmelerinin barınak tipi........................... 25
4.2.2 İşletme sahiplerinin hayvanlara yemlerin temini, dağıtım şekli ve yemlik tipi..... 26
4.2.3 İşletmelerde bulunan havalandırma sistemleri ...................................................... 27
4.3 işletmelerin mekanizasyon özellikleri ...................................................................... 28
4.3.1 işletmelerde bulunan traktör sayıları ve güç aralıkları .......................................... 28
4.3.2 İşletmelerde tarım makinalarının varlığı ............................................................... 30
4.3.2 İşletmelerin gübre temizleme düzeni ve değerlendirme yöntemleri ..................... 37
4.3.3 İşletmelerdeki sağım yeri ve tipi ........................................................................... 38
4.3.4 İşletmelerde süt ölçer ve süt soğutma tankı varlığı ............................................... 40
4.3.5 İşletmelerde sütün değerlendirilmesi ve satışı....................................................... 41
4.4 İşletmelerdeki hayvan bakımı ve hastalıkları ........................................................... 42
4.4.1 İşletmelerde hayvanlarda görülen hastalıklar........................................................ 42
4.4.2. İşletmelerde hasta hayvan sağımının yapılması ................................................... 43
4.4.3 İşletmelerde hayvan kaşıma fırçası (kaşağı) varlığı .............................................. 44
4.4.4 İşletmelerdeki buzağı kulübesinin varlığı ............................................................. 44
4.4.5 İşletmelerdeki buzağıların doğumu ve yardımcı araçları ...................................... 45
4.4.6 İşletmelerdeki revir varlığı .................................................................................... 46
4.4.7 Büyükbaş hayvan işletmelerinde tohumlama ........................................................ 47
4.4.8 Büyükbaş hayvan işletmelerinde tutulan kayıtlar.................................................. 47
4.4.9 Büyükbaş hayvan işletmelerinde sıcak su temini.................................................. 48
4.4.10 İşletmelerde kullanılan deterjan ve özelliği......................................................... 49
4.4.11 İşletmelerde kalite kontrol ve bakteri sayımı....................................................... 50
5. SONUÇ ve ÖNERİLER............................................................................................ 53
KAYNAKÇA .................................................................................................................. 55
EKLER ........................................................................................................................... 59
ÖZGEÇMİŞ .................................................................................................................... 6