5025 research outputs found
Sort by
BAKIM VERİCİ PSİKOEĞİTİMİNİN DEPRESYON HASTALARININ İYİLEŞME DÜZEYLERİ İLE BAKIM VERİCİLERİN AİLE YÜKÜ VE DUYGU DIŞAVURUMUNA ETKİSİ
Amaç: Bu çalışmanın amacı, yatarak tedavi görmekte olan depresyon hastaları ve bakım
vericilerine uygulan bakım verici psikoeğitiminin depresyon hastalarının depresif belirtileri
ve iyileşme düzeylerine, bakım vericilerin yük algıları ve duygu dışavurumuna etkisini
değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, randomize kontrollü deneysel nitelikte bir araştırmadır.
Araştırmanın örneklemini “Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri
Servisi”nde F32 [ICD 10 koduna göre Depresif Bozukluk (Nöbet)] ile F33 (ICD 10 koduna
göre [Yineleyici Depresif Bozukluk(Nöbet)] tanılarıyla yataklı serviste takip edilen ve
araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan deney (n=46) ve kontrol grubunu (n=46)
oluşturan toplam 92 depresyon hastası ve bakım vericisi ile yapılmıştır. Deney grubunda yer
alan hasta ve bakım vericilere haftada iki kez, birebir ve yüz yüze olarak, altı oturumdan
oluşan psikoeğitim verilmiştir. Araştırmaya alınan hastalar ve bakım vericilere tanıtıcı bilgi
formu, Hastalara Beck Depresyon Ölçeği ve İyileşme Değerlendirme Ölçeği, bakım
vericilere Duygu Dışavurumu Ölçeği ve Zarit Aile Yükü Ölçeği eğitim öncesi, eğitimden bir
ay sonra ve üç ay sonra uygulanmıştır. Araştırmanın verileri Statistical Packagefor the
Social Sciences paket programı ile analiz edilmiş ve araştırmanın değişkenleriaçısından
deney ve kontrol grubu karşılaştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; aritmetik
ortalama, standart sapma, medyan, sıklık, yüzdelik); normal dağılım gösteren
karşılaştırmalarda Student t test, Paired Samples test, pearson Ki-kare testi; normal dağılım
dışı karşılaştırmalarda Mann Whitney U, Wilcoxon test; başlangıç analizleri olarak normal
dağılım değerlendirilmesinde Kolmogorov-Smirnov testi, tekrarlı ölçümlerde Varyans
xi
Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilmesi için gerekliolan etik kurul izni,
kurum izni, ölçek kullanım izni ve katılımcı yazılı onayları alınmıştır.
Bulgular: Araştırmada deney grubunda psikoeğitimden bir ay sonra ve üç ay sonra Beck
Depresyon Ölçeği Toplam Puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı şekilde azaldığı,
İyileşme Değerlendirme Ölçeği Toplam Puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı şekilde
arttığı saptanmıştır (p<0,05). Araştırmada deney grubunda yer alan bakım vericilerin Duygu
Dışavurumu Ölçeği Toplam Puanlarının psikoeğitimden bir ay sonra ve üç ay sonra duygu
dışavurumu puanlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Araştırmada deney grubunda yer alan bakım vericilerin Zarit Aile Yükü Ölçeği Toplam
Puanlarının psikoeğitimden bir ay sonra ve eğitimden üç ay sonra kontrol grubuna göre yük
algılarının azaldığı saptanmıştır(p<0,05).
Sonuç: Bu sonuçlar bakım verici psikoeğitimin depresyon hastalarında depresif belirtilerini
azalttığı, iyileşme düzeyini arttırdığı; bakım vericilerin duygu dışavurum düzeyleri ve aile
yükünü azaltmada etkili olduğunu göstermiştir.KABUL VE ONAY ..................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER.......................................................................................................................iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ...........................................................................vi
ŞEKİLLER DİZİNİ..............................................................................................................viii
TABLOLAR DİZİNİ..............................................................................................................ix
ÖZET....................................................................................................................................... x
ABSTRACT ..........................................................................................................................xii
1. GİRİŞ................................................................................................................................... 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi............................................................................................. 1
1.2. Araştırmanın Amacı.......................................................................................................... 3
1.3. Araştırmanın Hipotezleri .................................................................................................. 4
2. GENEL BİLGİLER............................................................................................................. 5
2.1. Psikoeğitim....................................................................................................................... 5
2.2. Bakım Verici Psikoeğitimi................................................................................................ 6
2.3. Depresyon......................................................................................................................... 9
2.3.1. Epidemiyolojisi............................................................................................................ 10
2.3.2. Etiyolojisi .................................................................................................................... 11
2.3.3. Tanı ve Sınıflandırma .................................................................................................. 13
2.3.4. Tedavisi........................................................................................................................ 15
2.4. İyileşme Kavramı ........................................................................................................... 17
2.4.1. İyileşme Süreci ve Hemşirelik..................................................................................... 19
2.5. Depresyon ve Aile Yükü................................................................................................. 21
v
2.6. Depresyon ve Duygu Dışavurumu ................................................................................. 24
2.7. Bakım Verici Psikoeğitimi ile İlgili Yapılan Çalışmalar................................................. 27
2.8. Bakım Verici Psikoeğitiminde Hemşirenin Rolü............................................................ 29
3. GEREÇ VE YÖNTEM...................................................................................................... 32
3.1. Araştırmanın Tipi............................................................................................................ 32
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman........................................................................................ 32
3.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri ...................................................................... 32
3.4.Araştırmanın Evren ve Örneklemi................................................................................... 33
3.5. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri .............................................................................. 33
3.6. Araştırmanın Dışlama Kriterleri..................................................................................... 34
3.7. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri.................................................................................. 34
3.8. Veri Toplama Formları.................................................................................................... 35
3.9. Randomizasyon .............................................................................................................. 37
3.10. Araştırmanın Uygulama Süreci .................................................................................... 38
3.10.1. Deney Grubu Uygulama Süreci................................................................................. 40
3.11. Depresyon Hastalarına Yönelik Psikoeğitim İçeriğinin Oluşturulması........................ 42
3.12. Depresyon Hastalarının Bakım Vericilerine Yönelik Psikoeğitim İçeriğinin
Oluşturulması............................................................................................................... 43
3.13. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri ......................................................... 43
3.14. Araştırmanın Etik Yönü................................................................................................ 44
3.15. İstatistiksel Yöntemler.................................................................................................. 44
3.16. Araştırmanın Güçlükleri ............................................................................................... 45
3.17. Araştırmanın Güçlü Yanları.......................................................................................... 45
4. BULGULAR ..................................................................................................................... 46
5. TARTIŞMA ....................................................................................................................... 57
6. SONUÇ VE ÖNERİLER................................................................................................... 64
vi
6.1. Sonuçlar.......................................................................................................................... 64
6.2. Öneriler........................................................................................................................... 65
KAYNAKLAR ...................................................................................................................... 66
EKLER .................................................................................................................................. 99
Ek 1. Etik kurul Onay İzni(Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık
Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu)......... 99
Ek 2. Etik Kurul Sonuç Raporu (Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik
Fakültesi).................................................................................................................... 100
Ek 3. Kurum İzni (Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Başhekimliği) ............ 101
Ek 4. Adnan Menderes Üniversitesi Psikiyatri Servisi Ana Bilim Dalı Başkanı İzni ......... 102
Ek 5. Veri Toplama Formu................................................................................................... 103
Ek 6. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu(Hastalar İçin)................................................. 114
Ek 7. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu(Bakım Vericiler İçin)..................................... 116
Ek 8. Ölçek Kullanım İzinleri.............................................................................................. 119
Ek 9. Depresyon Hastalarına Yönelik Psikoeğitim Kitapçığı Eğitimi ................................ 121
Ek 10. Depresyon Hastalarının Bakım Vericilerine Yönelik Psikoeğitim Kitapçığı Eğitimi135
BİLİMSEL ETİK BEYANI................................................................................................. 149
ÖZ GEÇMİŞ........................................................................................................................ 150
vii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ
BDÖ : Beck Depresyon Ölçeği
DDÖ : Duygu Dışavurumu Ölçeği
EE(Expressed Emotion) : Duygu Dışavurumu
EKT : Elektrokonvülsif Tedavi
FDA : Food and Drug Administration
İDÖ : İyileşme Değerlendirme Ölçeği
MAO : Monoamin Oksidaz İnhibitörleri
Max : Maksimum
Min : Minimum
SNRI : Serotonin Norepinefrin Geri Alım İnhibitörleri
SPSS : Statistical Package for Social Sciences
SS : Standart Sapma
SSRI : Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri
TDK : Türk Dil Kurumu
WHO : World Health Organization
x̄ : Aritmetik Ortalama
χ
2
: Ki kare
viii
ŞEKİLLER DİZİNİ
Şekil 1. Consort akış planı..................................................................................................... 39
ix
TABLOLAR DİZİNİ
Tablo 1. Depresyon hastalarına verilen psikoeğitim programının içeriği, oturum sayı ve
süreleri.......................................................................................................................... 41
Tablo 2. Depresyon hastalarının bakım vericilerine verilen psikoeğitim programının
içeriği, oturum sayı ve süreleri..................................................................................... 41
Tablo 3. Araştırmaya katılan hastaların sosyo-demografik özelliklerinin gruplara göre
karşılaştırılması (N=92). .............................................................................................. 47
Tablo 4. Araştırmaya katılan bakım vericilerin sosyo-demografik özelliklerinin gruplara
göre karşılaştırılması (N=92). ...................................................................................... 49
Tablo 5. Araştırmaya katılan hasta ve bakım vericilerin sosyo-demografik özelliklerinin
gruplara göre karşılaştırılması (N=92)......................................................................... 52
Tablo 6. Araştırmaya katılan hastaların Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)Toplam
Puanlarının gruplara göre karşılaştırılması (N=92). .................................................... 53
Tablo 7. Araştırmaya katılan hastaların İyileşme Değerlendirme Ölçeği (İDÖ) Toplam
Puanlarının gruplara göre karşılaştırılması (N=92). .................................................... 54
Tablo 8. Araştırmaya katılan bakım vericilerin Duygu Dışavurumu Ölçeği (DDÖ)
ToplamPuanlarının karşılaştırılması (N=92)................................................................ 55
Tablo 9. Araştırmaya katılan bakım vericilerin Zarit Aile Yükü Ölçeği toplam
puanlarının gruplara göre karşılaştırılması (N=92)...................................................... 5
Kanin Distemper Virus ile Enfekte Köpeklerde Zonulin Seviyelerinin Araştırılması
KANİN DİSTEMPER VİRUS İLE ENFEKTE KÖPEKLERDE ZONULİN
SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI
Çöllü E.M. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner
Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Köpek Distemper Virusü’nün bağırsaklarda meydana getirdiği mukozal hasarın
plazma zonulin seviyeleri üzerine nasıl bir etkinliğinin bulunduğu ve özellikle de sinirsel
semptom gösteren hastalarda nasıl değişim gösterdiği ile ilişkili sınırlı düzeyde literatür veri
bulunmasından dolayı planlanan araştırma ile köpek distemper hastalığı ile enfekte ve sinirsel
tutulum gösteren hayvanlardaki plazma zonulin seviyelerindeki değişimlerin belirlenmesi
amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları
Kliniklerine teşhis ve sağaltım amacı ile getirilen Distemper hastalığı şüphesi bulunan
köpeklerden anamez ve klinik muayene bulguları elde edildikten sonra örnekleme işlemlerine
geçildi. Bu kapsamda Kanin Distempler Virus’lü (KDV) olduğu tespit edilen 20 enfekte ve
sağlıklı, aşılama veya kontrol amacıyla getirilen 10 sağlıklı köpek olmak üzere toplamda 30
köpek (1-8 yaş) çalışmaya dahil edilerek enfekte ve sağlıklı gruplara ayrılan hayvanların
plazma zonulin seviyeleri belirlendi.
Bulgular: Sinirsel semptomları olan distemper virus ile enfekte köpeklerde plazma zonulin
seviyelerinin sağlıklı köpeklere göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi. Sağlıklı ve
enfekte köpeklerde zonulin seviyeleri incelendiğinde, hastalıktan etkilenmiş köpeklerin
zonulin seviyelerinin sağlıklı köpeklerle karşılaştırıldığında anlımlı düzeyde yüksek
(p<0,001) olduğu tespit edildi.
Sonuç: Kanin distemper virusüyle enfekte ve nörolojik semptomlar sergileyen köpeklerde,
plazma zonulin seviyelerinin belirgin bir şekilde artma eğiliminde olduğu gözlemlendi. Bu
bulgular, virusün sadece gastrointestinal bariyerde değil, aynı zamanda kan beyin bariyerine
etki ettiğine işaret etmektedir. Bu değişimlerin, kan beyin bariyerinin geçirgenliğini artırıcı
bir etki gösterebileceğini ortaya koymaktadır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY..................................................................................................................i
TEŞEKKÜR............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER.......................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ............................................................................ v
ŞEKİLLER DİZİNİ ............................................................................................................... vii
RESİMLER DİZİNİ ............................................................................................................. viii
TABLOLAR DİZİNİ..............................................................................................................ix
ÖZET....................................................................................................................................... x
ABSTRACT.......................................................................................................................... xii
1. GİRİŞ................................................................................................................................... 1
2. GENEL BİLGİLER............................................................................................................. 3
2.1. Etiyoloji ............................................................................................................................ 3
2.2. Epidemiyoloji ................................................................................................................... 5
2.3. Viral Özellikler ve Patogenez ........................................................................................... 6
2.4. Gelişim Mekanizmaları ve Nörolojik Lezyonlar............................................................ 10
2.4.1. KDV’nin MSS’ye Girişi ve Yayılması........................................................................ 10
2.4.2. Demiyelizan Süreçlerin Nöropatolojisi ....................................................................... 12
2.5. Bağırsak Beyin Ekseni....................................................................................................17
2.6. Bağırsak Fizyolojisi ve Sıkı Bağlantılar ......................................................................... 24
2.7. Zonulin............................................................................................................................ 25
2.8. SARS CoV-2’nin Sinir Sistemi ve Zonulin ile İlişkisi................................................... 27
3. GEREÇ VE YÖNTEM...................................................................................................... 31
3.1. Gereç............................................................................................................................... 31
iv
3.1.1. Hayvan Materyali ........................................................................................................ 31
3.2. Yöntem ........................................................................................................................... 32
3.2.1. Örnekleme İşlemleri ....................................................................................................32
3.2.2. Laboratuvar Analizleri.................................................................................................33
3.2.3. Zonulin Analizi............................................................................................................ 33
3.2.3.1. Test Hazırlığı ............................................................................................................ 33
3.2.3.2. Testin Yapılışı........................................................................................................... 34
3.2.4. İstatistiksel Analiz........................................................................................................ 35
4. BULGULAR...................................................................................................................... 36
4.1. Klinik Bulgular ............................................................................................................... 36
4.1.1. Demografik Bulgular ...................................................................................................36
4.1.2. Olgulara Ait Klinik Bulgular ....................................................................................... 37
5. TARTIŞMA....................................................................................................................... 41
6. SONUÇ VE ÖNERİLER...................................................................................................47
KAYNAKLAR...................................................................................................................... 48
EKLER..................................................................................................................................70
EK 1. BİLGİ ONAM FORMU.............................................................................................. 70
EK 2. ADÜ-HADYEK.......................................................................................................... 71
BİLİMSEL ETİK BEYANI……………………………………………………………………………...72
ÖZ GEÇMİŞ.......................................................................................................................... 7
Betaninin Saos-2 Osteosarkoma Hücre Hattında Wnt/Β-Katenin Ve Pı3k/Akt/Mtor Sinyal Yolakları Üzerindeki Etkisinin Araştırılması
ÖZET
BETANİNİN SAOS-2 OSTEOSARKOMA HÜCRE HATTINDA WNT/β-KATENİN VE PI3K/AKT/mTOR SİNYAL YOLAKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Alkaya F. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırmada kırmızı pancar (Beta vulgaris) bileşeni betaninin Saos-2 insan osteosarkoma hücrelerinde Wnt/β-katenin ve PI3K/AKT/mTOR sinyal yolakları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada osteosarkoma hücre hattı Saos-2 kullanılmıştır. Betaninin hücre canlılığına olan etkisini belirlemek amacıyla 25-400 μM doz aralığında uygulama yapılarak, 24-48. saat sonunda MTT hücre canlılık testi ile etkinliği belirlenmiştir. Süre ve doza bağlı olarak elde edilen proliferasyon grafiğinden apoptoz ve RT-PCR çalışmaları için uygun doz belirlenmiştir. Bu dozlarda uygulama yapılarak Muse hücre analiz cihazında Muse Annexin V kiti ile apoptoz tespit edilmiştir. Gerçek zamanlı PCR yöntemi ile PI3K/AKT/mTOR ve Wnt/β-katenin sinyal yolaklarında bulunan genlerinin ifadeleri mRNA düzeyinde belirlenmiştir. İstatistiksel analizler IBM SPSS (v25) programında bağımsız örneklem t-testi kullanılarak yapılmıştır (p<0,05).
Bulgular: Saos-2 hücrelerinin %50’sini inhibe eden betanin dozunun 330 μM olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca, betanin uygulamasıyla Saos-2 hücrelerinde apoptozun doza bağlı olarak arttığı bulunmuştur. Aynı zamanda betanin uygulamasının PI3K, AKT, mTOR ve β-katenin mRNA ifadelerini azaltırken, GSK-3β mRNA ifadesini anlamlı olarak arttırdığı belirlenmiştir.
Sonuç: Betaninin osteosarkoma hücrelerinde proliferasyonu baskılayıp apoptozu indüklediği, aynı zamanda da Wnt/β-katenin ve PI3K/AKT/mTOR sinyal yolları aracılığı ile in vitro tümör baskılanmasını sağlayabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar kelimeler: Betanin, Osteosarkom, Apoptoz, RT-PCR, PI3K/AKT/mTOR, Wnt/β-katenin.Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından SBF-23004 proje numarası ile desteklenmiştir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Kanser 2
2.1.1. Osteosarkoma 3
2.2. Kırmızı Pancar (Beta vulgaris L.) 5
2.3. Betanin 7
2.4. PI3K/AKT/mTOR Sinyal Yolağı 10
2.5. Wnt/ β-Katenin Sinyal Yolağı 14
2.6. Proliferasyon 16
2.7. Apoptoz 17
2.8. Real-Time PCR (Gerçek Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu) 18
3. GEREÇ VE YÖNTEM 21
3.1. Hücre Hattı Kültür Koşulları 21
3.2. Betanin Hazırlanması 22
3.3. Hücre Canlılığının MTT Yöntemiyle Saptanması 22
3.4. Apoptoz Saptanması 23
3.5. Total RNA İzolasyonu 24
3.6. cDNA Sentezi 25
3.7. Gerçek zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PCR) 26
3.8. İstatistiksel Değerlendirme 28
3.9. Çalışmanın Sınırlılıkları 28
4. BULGULAR 29
4.1. Hücre Canlılık Testi 29
4.2. Apoptoz Testi 30
4.3. Betanin Uygulaması Sonrası İlgili Genlerin mRNA İfadeleri 31
4.3.1. PI3K 31
4.3.2. AKT 32
4.3.3. mTOR 33
4.3.4 β-katenin 34
4.3.5 GSK-3β 35
5. TARTIŞMA 36
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 42
KAYNAKLAR 44
BİLİMSEL ETİK BEYANI 55
ÖZ GEÇMİŞ 5
Epidural Analjezi Uygulanan Primigravid Ve Multigravid Kadınların Kaygı Düzeyi Ve Doğum Süreci Açısından Karşılaştırılması
Amaç: Bu araştırmanın amacı, epidural analjezi uygulanan primigravid ve multigravid kadınların kaygı düzeyi ve doğum süreci açısından karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Analitik ve kesitsel tipteki bu araştırma, Ankara Şehir Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi’nde 15 Mart 2023-15 Mart 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ankara Şehir Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi’nde doğum amaçlı başvuruda bulunan ve epidural analjezi uygulanan 148 kadın (Primipar Kadın:74, Multipar Kadın:74) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Obstetrik Özellikler Formu, İntrapartum ve Epidural Analjezi Bilgi Formu, Yenidoğan Bilgi Formu ve Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (DKE-SKE) kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada epidural analjezi uygulanan primigravid ve multigravid kadınların durumluk-kaygı düzeyleri açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ancak doğum sırasında primigravid kadınların kan basıncı seviyelerinin, özellikle erken zaman dilimlerinde multigravid kadınlara göre daha yüksek olma eğiliminde olduğu görülmüştür. Aynı zamanda uygulamanın iki grup için de aktif faz döneminde başlandığı, bishop skorlaması üzerinde de bir etkisi olmadığı bilgisine ulaşılmıştır.
Sonuç: Araştırmada epidural analjezi sonrası multigravid ve primigravid kadınların durumluk-sürekli kaygı düzeylerinin benzer olduğu, doğum süreci açısından yalnızca primigravid kadınların epidural uygulama sonrası erken zamanda yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Epidural analjezi, doğum, kaygı, ebelik.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
ABSTRACT ix
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Doğum ve Doğum Ağrısı 4
2.1.1. Doğum 4
2.1.1.1. Doğumun Evreleri 4
2.1.2. Doğum Ağrısı 5
2.1.2.1. Doğum Ağrısının Özellikleri 6
2.1.2.2. Doğum Ağrısının, Doğumun Evrelerine Göre Fizyolojisi 6
2.1.2.3. Doğum Ağrısının Değerlendirilmesi 8
2.1.2.4. Doğum Ağrısının Kontrolü 8
2.1.3. Doğum Eyleminde Nonfarmakolojik ve Farmakolojik Yöntemler 8
2.1.3.1. Non-farmakolojik yöntemler 9
2.1.3.2. Farmakolojik Yöntemler 10
2.1.3.2.1. Nitrous oksit ve oksijen karışımının inhalasyonu 10
2.1.3.2.2. Parenteral İlaç Uygulaması 11
2.1.3.2.3. Hasta Kontrollü Analjezi (HKA) 11
2.1.3.2.4. Lokal Anestezi 11
2.1.3.2.5. Regional Anestezi (Bölgesel Anestezi) 11
2.1.3.2.6. Spinal Analjezi 12
2.1.3.2.7. Kaudal Epidural Blok 12
2.1.3.2.8. Pudental Blok 13
2.1.3.2.9. Epidural Blok 13
2.1.3.2.9.1. Epidural Analjezinin Fetal Etkileri 16
2.1.3.2.9.2. Epidural Analjezinin Neonatal Etkileri 16
2.1.4. Kaygı 17
2.1.4.1. Kaygı Çeşitleri 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM 18
3.1. Araştırmanın Türü 18
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 18
3.3 Araştırmanın Zamanı 19
3.4. Araştırmanın Evren ve Örneklemi: 19
3.5. Araştırmaya Alınma ve Araştırmadan Dışlanma Kriterleri: 20
3.5.1. Araştırmaya Alınma Kriterleri 20
3.5.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 20
3.6. Veri Toplama Araçları 20
3.6.1. Kişisel Bilgi Formu (Ek-1) 21
3.6.2. Obstetrik Özellikler Formu (Ek-2) 21
3.6.3. İntrapartum ve Epidural Analjezi Bilgi Formu (Ek-3) 21
3.6.4. Yenidoğan Bilgi Formu (Ek -4) 22
3.6.5. Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği (DKÖ-SKÖ) (Ek-5) 22
3.7. Araştırmanın Uygulanması 23
3.8. Verilerin Değerlendirilmesi 23
3.9. Değişkenler 23
3.9.1. Bağımlı Değişkenler 23
3.9.2. Bağımsız Değişkenler 24
3.10. Araştırma Sırasında Yaşanan Güçlükler 24
3.11. Araştırmanın Etik Yönü 24
4. BULGULAR 25
5. TARTIŞMA 44
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 50
6.1. Sonuç 50
6.2. Öneriler 50
KAYNAKLAR 60
EKLER 61
Ek 1. Kişisel Bilgi Formu (Ek-1) 61
Ek 2. Obstetrik Özellikler Formu 63
Ek 3. İntrapartum ve Epidural Analjezi Bilgi Formu 64
Ek 4. Yenidoğan Bilgi Formu 66
Ek 5. Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği 67
Ek 6. İzin Yazıları 69
BİLİMSEL ETİK BEYANI 74
ÖZ GEÇMİŞ 7
Ekstrude Kedi Diyetlerine Sentetik Antioksidan Ve/Veya Bitkisel Ekstrakt Karışımı Katılmasının Zamana Bağlı Lipid Oksidasyonu Ve Besin Madde Bileşimi Üzerine Etkileri
Amaç: Bu tez çalışmasında, ticari olarak üretilen ekstrude kedi diyetlerine sentetik antioksidan
karışımı (BHA, BHT) ve/veya bitkisel ekstrakt karışımı (biberiye, zerdeçal, karanfil)
katılmasının lipid oksidasyonu ve besin madde bileşimi üzerine etkilerinin ortaya konması
amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, köpek ve kedi ekstrude diyetleri üretimi gerçekleştiren özel bir
firmada, deneme gruplarını oluşturacak olan ekstrude kedi diyetleri her bir deneme grubu için
birer tonluk üçer parti olacak şekilde, toplam 12 ton yem üretimi 100 C’de ekstrüzyon işlemiyle
gerçekleştirildi. Araştırmada antioksidan katkısı yapılmayan grup birinci deneme grubu olarak
tanımlandı. Denemede 1000 gramında 200.000 mg BHT, 50.000 mg BHA, koruyucu olarak
80.000 mg sitrik asit, 20.000 mg ortofosforik asit, bağlayıcı ve taşıyıcı olarak 19.000 mg silisik
asit ve %42,10 kalsiyum karbonat kapsayan ticari sentetik antioksidan karışımı firmanın
önerdiği düzey olarak ton yeme bir kg olarak katıldı (Grup 2). Araştırmanın diğer faktörü olan
ticari bitkisel ekstrakt karışımı ise eşit düzeyde biberiye, zerdeçal ve karanfil ekstraktlarını
içerdi ve önerilen düzey olarak diyete ton başına 500 g eklendi (Grup 3). Her iki ticari
antioksidan ürünün de yukarıda belirtilen düzeylerde birlikte katılmasıyla dördüncü deneme
grubu oluşturuldu. Araştırmada üretimi yapılan diyetlerde zamana bağlı (0, 4, 8, 12 ve 16.
haftalar) ham besin madde bileşimlerindeki değişimler, serbest yağ asitleri ve peroksit düzeyleri
belirlendi.
Bulgular: Araştırma sonucunda, gerek sentetik gerekse doğal antioksidan katkısı yapılmasının
diyette zamana bağlı oluşan peroksit düzeyi üzerine ise baskılayıcı etki gösterdiği, birlikte
kullanıldıklarında önemli düzeyde etki meydana getirdiği ortaya konmuştur. Diyetin besin
madde bileşiminde ise oksidasyona ve antioksidan katkısı yapılmasına bağlı olarak bir
değişiklik meydana gelmemiştir.
Sonuç: Bu çalışmada doğal antioksidan katkısı yapılmasının sentetik antoksidanlara iyi bir
alternatif olabileceği, birlikte kullanılmaları durumunda ise meydana getirdikleri istenilen
etkilerin daha belirgin olarak ortaya çıktığı sonucuna ulaşıldı.KABUL VE ONAY
TEŞEKKÜR
İÇİNDEKİLER
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ
RESİMLER DİZİNİ
TABLOLAR DİZİNİ
ÖZET
ABSTRACT
1. GİRİŞ
2. GENEL BİLGİLER
2.1. Hazır Diyetlerin Tarihçesi
2.2. Kedilerin Beslenmesi
2.3. Antioksidanlar
2.3.1. Antioksidanların Etki Mekanizmaları
2.3.1.1. Sentetik antioksidanlar
2.3.1.2. Doğal antioksidanlar
2.3.1.3. Doğal antioksidan olarak tıbbi ve aromatik bitkiler
2.3.1.3.1. Zerdeçal
2.3.1.3.2. Biberiye
2.3.1.3.3. Karanfil
3. GEREÇ VE YÖNTEM
3.1. Gereç
3.1.1. Yem
3.1.2. Cihazlar
3.2. Yöntem
3.2.1. Ham Besin Madde Analizleri
3.2.2. Serbest Yağ Asitleri Düzeyinin Belirlenmesi
3.2.3. Peroksit Düzeyinin Belirlenmesi
3.2.4. İstatistiksel Değerlendirme
4. BULGULAR
4.1. Deneme Diyetlerinde Zamana Bağlı Ham Besin Madde Düzeylerindeki
Değişimler
4.2. Deneme Diyetlerinde Zamana Bağlı Serbest Yağ Asitleri ve Peroksit
Düzeylerindeki Değişimler
5. TARTIŞMA
6. SONUÇ VE ÖNERİLER
KAYNAKLAR
BİLİMSEL ETİK BEYANI
ÖZ GEÇMİ
BROYLER TAVUKLARDAN ELDE EDİLEN SALMONELLA INFANTİS İZOLATLARININ İNTEGRON, ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ VE VİRÜLENS GEN PROFİLLERİNİN İNCELENMESİ
Amaç: Broyler tavuklardan elde edilen Salmonella enterica subsp. enterica serovar Infantis izolatlarında integron, antimikrobiyal direnç ve virülens gen profillerinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Broyler tavuklardan elde edilen toplam 255 Salmonella izolatı kullanıldı. Salmonella izolasyonu, TS EN ISO 6579-1:2017 standardına göre yapıldı. İzolatların cins (invA) ve tür (serovar Enteritidis için sefA, serovar Typhimurium için spy, serovar Infantis için fljB) düzeyinde doğrulanması, integron (int1, int2) ve virülens gen (sopB, pipD, sopE, sifA, stn, spaN, spvC, slyA, hilA, spvR) profillerinin belirlenmesi için polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) kullanıldı. İzolatların sekiz antimikrobiyal aileye ait sekiz antibiyotiğe karşı direnç profilleri disk difüzyon yöntemi ile incelendi. İzolatların çoklu antibiyotik direnç (MDR) durumları ile integron ve virülens genlerinin varlığı arasındaki ilişki; ayrıca, integron genlerinin varlığı ile virülens genlerinin varlığı ve antimikrobiyal direnç arasındaki ilişki Pearson Ki-Kare (χ2) testi kullanılarak incelendi.
Bulgular: Tür spesifik PZR sonuçlarına göre izolatların %62,3'ü S. Infantis olarak identifiye edildi. S. Infantis izolatları arasında en yüksek direnç trimetoprim/sülfametoksazol, tetrasiklin (%89,3) ve amoksisilin/klavulanik aside (%62,9) karşı belirlenirken en etkili antibiyotikler ampisilin ve gentamisin olarak belirlendi. S. Infantis izolatlarının %61,0'i MDR’ye sahip iken %96,8'i integron geni taşıyordu. İzolatların, bazı virülens genlerini (sopB, pipD, sifA, stn, spaN, slyA, hilA) yüksek (%93,7-%96,8) yüksek, bazı virülens genlerini ise (sopE, spvC, spvR) daha düşük oranlarda (%11,9-%3,1) taşıdıkları tespit edildi. Yapılan istatistiksel analiz sonrasında, integron genlerinin varlığı ile bazı antibiyotiklere (gentamisin ve ampisilin) karşı direnç ve
xiv
belirli virülens genlerinin (sopB, pipD, spaN, spvC, slyA, hilA, spvR) varlığı arasında anlamlı bir ilişki saptandı.
Sonuç: Broyler tavuklardan elde edilen MDR’ye sahip S. Infantis izolatlarında yüksek düzeyde integron ve virülens genlerinin belirlenmesi; bu patojenin ilaç direncini ve hastalık yapma potansiyelini anlamak için önemlidir ve etkili tedavi stratejilerinin geliştirilmesine yardımcı olabilir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ........................................................................................................... i
TEŞEKKÜR ....................................................................................................................... i
İÇİNDEKİLER ................................................................................................................ iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ................................................................... vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ........................................................................................................... x
TABLOLAR DİZİNİ ...................................................................................................... xii
ÖZET.............................................................................................................................. xiii
ABSTRACT .................................................................................................................... xv
1. GİRİŞ ............................................................................................................................ 1
2. GENEL BİLGİLER ...................................................................................................... 4
2.1. Salmonella Türlerinin Tarihçesi ................................................................................. 4
2.2. Salmonella Türlerinin Sınıflandırılması ..................................................................... 4
2.3. Salmonella Türlerinin Özellikleri .............................................................................. 5
2.3.1. Morfolojik ve Biyokimyasal Özellikleri ................................................................. 5
2.3.2. Antijenik Özellikleri................................................................................................ 7
2.4. Salmonella Türlerinde Epidemiyoloji ........................................................................ 8
2.5. Salmonella Türlerinin Patogenezi .............................................................................. 9
2.5.1. Salmonella Türlerinin Virülens Faktörleri ............................................................ 10
2.5.1.1. Salmonella Patojenite Adaları ............................................................................ 10
2.5.1.2. Salmonella Virülens Plazmidleri........................................................................ 17
2.5.1.3. Flagella ............................................................................................................... 18
2.5.1.4. Fimbria ............................................................................................................... 18
2.5.1.5. Sideroforlar ........................................................................................................ 19
iv
2.5.1.6. Toksinler ............................................................................................................ 19
2.6. Antimikrobiyal Direnç ............................................................................................. 20
2.6.1. Antibiyotiklere Direnç Gelişim Mekanizmaları .................................................... 21
2.6.1.1. Biyokimyasal Yollar .......................................................................................... 21
2.6.1.1.1. Enzimatik inaktivasyon ................................................................................... 21
2.6.1.1.2. Hedef modifikasyonu ...................................................................................... 22
2.6.1.1.3. Effluks pompası ve dış membran geçirgenliğindeki değişim ......................... 22
2.6.1.1.4. Antibiyotik inaktivasyonu ............................................................................... 22
2.6.1.2. Genetik Yollar .................................................................................................... 22
2.6.1.2.1. Horizontal gen transferi................................................................................... 23
2.7. S. Infantis’in Salmonellozis’teki Önemi .................................................................. 27
3. GEREÇ VE YÖNTEM ............................................................................................... 29
3.1. Gereç ........................................................................................................................ 29
3.1.1. İzolasyon Materyali ............................................................................................... 29
3.1.1.1. Drag Svap Örneklerinin Alınması ...................................................................... 29
3.1.2. Pozitif Kontrol ve Negatif Kontrol Suşları ........................................................... 30
3.1.3. Besiyerleri ............................................................................................................. 30
3.1.3.1. Tamponlanmış peptonlu su ................................................................................ 30
3.1.3.2. Modifiye yarı katı rappaport vassiliadis besiyeri .............................................. 31
3.1.3.3. Mueller Kauffmann tetrathionate novobiocin broth .......................................... 32
3.1.3.4. Ksiloz lizin deoksikolat agar .............................................................................. 34
3.1.3.5. Kolumbia kanlı agar … ...................................................................................... 35
3.1.3.6. MacConkey agar … ........................................................................................... 36
3.1.3.7. Nutrient agar…................................................................................................... 37
3.1.3.8. Nutrient broth….. ............................................................................................... 38
3.1.3.9. Mueller hinton agar… ........................................................................................ 39
v
3.1.3.10. Brain hearth infusion broth …… ..................................................................... 40
3.1.3.11. Üre indol besiyeri ............................................................................................. 41
3.1.4. Boya ve Ayraçlar................................................................................................... 42
3.1.4.1. Gram boyama seti ….. ....................................................................................... 42
3.1.4.2. Kovaks indol ayracı ….. .................................................................................... 42
3.1.4.3. Oksidaz ayracı.. .................................................................................................. 43
3.1.4.4. Hidrojen peroksit….. .......................................................................................... 43
3.1.5. Antiserumlar .......................................................................................................... 43
3.1.6. Antibiyotik Diskleri .............................................................................................. 43
3.1.7. Polimeraz Zincir Reaksiyonu ................................................................................ 44
3.1.7.1. Solüsyon ve boyalar ........................................................................................... 44
3.1.7.1.1. Tris, borik asit, EDTA buffer ......................................................................... 44
3.1.7.2. Yükleme tamponu .............................................................................................. 44
3.1.7.3. Primerler ............................................................................................................. 45
3.1.7.4. Agaroz jel ........................................................................................................... 47
3.1.7.5. Kullanılan cihazlar ............................................................................................. 48
3.1.7.6. Marker ................................................................................................................ 48
3.2. Yöntem ..................................................................................................................... 49
3.2.1. Salmonella spp. İzolasyonu ve Fenotipik İdentifikasyonu ................................... 49
3.2.1.1. Birinci Gün: Ön Zenginleştirme......................................................................... 50
3.2.1.2. İkinci Gün: Zenginleştirme ................................................................................ 50
3.2.1.3. Üçüncü Gün: Selektif Katı Besiyerine Zenginleştirme Amaçlı İnokülasyon .... 51
3.2.1.4. Dördüncü Gün: Değerlendirme .......................................................................... 52
3.2.1.5. Beşinci Gün: Biyokimyasal Doğrulama ............................................................ 52
3.2.1.6. Altıncı Gün: Serolojik Doğrulama Testleri ........................................................ 53
3.2.2. Genotipik İdentifikasyon ....................................................................................... 55
vi
3.2.3. Sekans Analizi ....................................................................................................... 58
3.2.4. Antibiyotik Duyarlılık Testi .................................................................................. 59
3.2.5. İstatistiksel Analiz ................................................................................................. 60
4. BULGULAR ............................................................................................................... 61
4.1. İzolasyon .................................................................................................................. 61
4.2. İdentifikasyon ........................................................................................................... 62
4.3. Sekans Analizi ........................................................................................................ 644
4.4. Virülens Genotiplendirme ........................................................................................ 66
4.5. İntegronların Varlığı............................................................................................... 689
4.6. Antibiyotik Direnci .................................................................................................. 70
4.7. İstatistiksel Analiz .................................................................................................... 71
5. TARTIŞMA ................................................................................................................ 75
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ............................................................................................ 83
KAYNAKLAR ............................................................................................................... 85
EKLER .......................................................................................................................... 100
Ek 1. S. Infantis izolatlarının virülens gen, integron ve antibiyotik direnç durumları..100
Ek 2. (ADÜ-HADYEK)..……………………………………………………………..104
BİLİMSEL ETİK BEYANI .......................................................................................... 105
ÖZ GEÇMİŞ ................................................................................................................. 10
THE EFFECT OF THE THERAPEUTIC PLAY APPLIED BEFORE SURGICAL DRESSING ON ANXIETY AND FEAR IN CHILDREN
ÖZET
ÇOCUKLARDA CERRAHİ PANSUMAN ÖNCESİ UYGULANAN TERAPÖTİK
OYUNUN ANKSİYETE VE KORKUYA ETKİSİ
Özer Y. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Hemşireliği Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırma hastanede yatan 7-12 yaş grubu çocuklara ameliyat sonrası yapılan ilk
cerrahi pansuman girişimi öncesinde uygulanan terapötik oyun yönteminin anksiyete ve
korkuya etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma randomize kontrollü deneysel desende yapıldı. Araştırma 7
Nisan-27 Aralık 2023 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi
Çocuk Cerrahi Servisi’nde yatan ve ameliyat olan 7-12 yaş arası çocuklar ile yapıldı. Çocuklar
basit randomizasyonla çalışma ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Örneklem,
çalışma grubunda n=46 ve kontrol grubunda n=46 olmak üzere toplam n=92 çocuktan oluştu.
Çalışma grubuna dramatizasyon yöntemi ile terapötik oyun uygulandı. Kontrol grubundaki
çocuklara rutin pansuman işlemi uygulandı. Araştırmanın verileri, Çocuk ve Ebeveyn Bilgi
Formu, Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk (ÇAS-D) ve Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ)
kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi ve
tekrarlı ölçümlerde Friedman varyans analizi kullanıldı.
Bulgular: Grupların pansuman işleminden 2 saat önce (terapötik oyun öncesi) ÇAS-D puanları
arasında (p>0,05) ve pansuman işleminden sonraki ÇAS-D puanları arasında istatistiksel olarak
anlamlı fark yoktu (p>0,05). Pansuman işleminden 15 dakika önce (terapötik oyun sonrası) ise
çalışma grubundaki çocukların ÇAS-D puanları, kontrol grubundaki çocukların ÇAS-D
puanlarına göre daha düşüktü (p<0,05). Grupların pansuman işleminden 2 saat önce (terapötik
oyun öncesi) ÇKÖ puanları arasında (p>0,05) ve pansuman işleminden sonraki ÇKÖ puanları
arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Ancak pansuman işleminden 15 önce
(terapötik oyun sonrası) çalışma grubundaki çocukların ÇKÖ puanları, kontrol grubundaki
çocukların ÇKÖ puanlarından daha düşüktü (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada hastanede yatan 7-12 yaş grubu çocuklara ameliyat sonrası ilk cerrahi
pansuman girişiminden önce uygulanan terapötik oyunun, çocukların anksiyete ve korku
xii
düzeylerini azaltmada etkili bir yöntem olduğu belirlendi. Bu sonuca dayanarak ameliyat
sonrası ilk cerrahi pansuman girişimi uygulanacak çocuklarda terapötik oyun yönteminin
kullanılması önerildi.
Anahtar kelimeler: Anksiyete, Ameliyatlar, Hastaneye Yatırılmış Çocuk, Korku, Oyun,
Pansumanlar.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY..................................................................................................................... i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................... ii
İÇİNDEKİLER..........................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ. ............................................................................ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ................................................................................................................. viii
RESİMLER DİZİNİ.................................................................................................................. ix
TABLOLAR DİZİNİ...................................................................................................................x
ÖZET......................................................................................................................................... xi
ABSTRACT ............................................................................................................................ xiii
1. GİRİŞ......................................................................................................................................1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi.................................................................................................1
1.2. Araştırmanın Amacı..............................................................................................................4
1.3. Araştırmanın Hipotezleri. .................................................................................................... 4
2. GENEL BİLGİLER. ............................................................................................................... 5
2.1. Çocuk ve Hastaneye Yatma...................................................................................................5
2.1.1. Hastaneye Yatmanın Okul Çocuğuna Etkileri ve Baş Etme Yolları…................................6
2.2. Pansuman İşlemi...................................................................................................................7
2.2.1. Okul Çocuklarının Pansuman İşlemine İlişkin Tepkileri....................................................8
2.3. Çocuklarda Anksiyete ...........................................................................................................9
2.4. Çocuklarda Korku...............................................................................................................10
2.5. Çocuk ve Oyun.................................................................................................................. 10
2.6. Hastaneye Yatan Çocuk için Oyunun Önemi ......................................................................12
2.7. Terapötik Oyun. ................................................................................................................. 12
2.7.1. Terapötik Oyun Türleri. ...................................................................................................13
iv
2.7.1.1. Dramatik Oyunlar........................................................................................................ 13
2.7.1.2. Enerji Harcanarak Oynanan Oyun ................................................................................13\ud
2.7.1.3. Yaratıcı Oyunlar............................................................................................................14
2.7.2. Terapötik Oyunun Yararları .............................................................................................15
2.7.2.1. Çocuk Açısından Yararları .......................................................................................... 15
2.7.2.2. Hemşire Açısından Yararları....................................................................................... 16
2.7.3. Okul Çocukluğu Döneminde Kullanılan Terapötik Oyunlar............................................17
2.8. Terapötik Oyunun Pediatri Hemşireliğinde Kullanımı. ......................................................18
3. GEREÇ VE YÖNTEM..........................................................................................................20
3.1. Gereç .................................................................................................................................20
3.1.1. Araştırmanın Tipi.............................................................................................................20
3.1.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman.........................................................................................20
3.1.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri. .......................................................................20
3.1.4. Araştırmanın Evren ve Örneklemi ...................................................................................21
3.1.5. Araştırmaya Dahil Edilme, Araştırmadan Dışlanma ve Çıkarılma Kriterleri. ..................23
3.1.5.1. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri. ............................................................................23
3.1.5.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri. ................................................................................24
3.1.5.3. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri. ...............................................................................24
3.1.6. Veri Toplama Araçları. .....................................................................................................26
3.1.6.1. Çocuk ve Ebeveyn Bilgi Formu…................................................................................26
3.1.6.2. Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk..........................................................................26
3.1.6.3. Çocuk Korku Ölçeği….................................................................................................27
3.1.7. Terapötik Oyun Malzemeleri. ..........................................................................................27
3.2. Yöntem. ............................................................................................................................. 28
3.2.1. Araştırmanın Uygulanması / Verilerin Toplanması..........................................................28
3.2.2. Ön Uygulama. ..................................................................................................................28
3.2.3. Çalışma Grubu.................................................................................................................29
v
3.2.3.1. Terapötik Oyun İçeriği. .................................................................................................30
3.2.4. Kontrol Grubu..................................................................................................................34
3.2.5. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri. ............................................................36
3.2.5.1. Bağımlı Değişkenler.................................................................................................... 36
3.2.5.2. Bağımsız Değişkenler...................................................................................................36
3.2.6. Araştırmanın Etik Yönü...................................................................................................36
3.2.7. Araştırmanın Güçlükleri. ................................................................................................ 37
3.2.8. Verilerin Değerlendirilmesi............................................................................................. 37
4. BULGULAR ........................................................................................................................ 39
4.1. Çocukların ve Ebeveynlerin Tanımlayıcı Özellikleri ..........................................................39
4.2. Çocukların ÇAS-D Puanlarının Karşılaştırılması. ..............................................................44
4.3. Çocukların ÇKÖ Puanlarının Karşılaştırılması ...................................................................46
5. TARTIŞMA.......................................................................................................................... 49
5.1. Çocukların ÇAS-D Puanlarına İlişkin Bulguların Tartışılması ...........................................49
5.2. Çocukların ÇKÖ Puanlarına İlişkin Bulguların Tartışılması ..............................................51
5.3. Araştırmanın Sınırlılıkları. ..................................................................................................52
6. SONUÇ VE ÖNERİLER. ......................................................................................................53
6.1. Sonuçlar............................................................................................................................. 53
6.2. Öneriler.............................................................................................................................. 53
KAYNAKLAR......................................................................................................................... 54
EKLER. .................................................................................................................................... 67
Ek 1. Çocuk ve Ebeveyn Bilgi Formu........................................................................................67
Ek 2. Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk .............................................................................70
Ek 3. Çocuk Korku Ölçeği.........................................................................................................71
Ek 4. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik
Araştırmalar Etik Kurulu Onayı. .............................................................................................. 72
Ek 5. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Başhekimliği İzin Yazısı......... 73
vi
Ek 6. Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk ve Çocuk Korku Ölçeği İzni ............................... 74
Ek 7. Oyun Terapisi Uygulayıcı Sertifikası. .............................................................................. 75
Ek 8. Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu. ........................................................................... 76
Ek 9. Çocuk Rıza Formu… ...................................................................................................... 80
Ek 10. Çalışmada Kullanılan Oyun Malzemeleri. ....................................................................82
BİLİMSEL ETİK BEYANI...................................................................................................... 84
ÖZ GEÇMİŞ.............................................................................................................................8
INVESTİGATİON OF THE EFFİCACY OF INTRA-ARTİCULAR BOTULİNUM TOXİN TYPE-A APPLİCATİON İN THE TREATMENT OF EXPERİMENTALLY INDUCED OSTEOARTHRİTİS İN RATS
Amaç: Bu araştırma botulinum toksin tip A’nın deneysel olarak oluşturulan osteoartritte etkinliğinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, 30 adet erkek sprague-dawley cinsi erkek rat üzerinde gerçekleştirildi. Eklem içi 3 mg/rat dozunda uygulanan MIA enjeksiyonu ile osteoartrit oluşturuldu. Eklem içi 10 U BoNT-A ve 20 U BoNT-A uygulamalarının etkinliği canlı ağırlık takibi, diz çevresi ölçümü, bacak postür skorlaması, röntgen, mikro tomografi ve histopatolojik inceleme kullanılarak değerlendirildi. Verilerin analizinde Tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, genelleştirilmiş doğrusal model, varyans analizi, Kruskal Wallis testi, bağımsız örneklem T testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırmamızda BoNT-A uygulamaları sonrası canlı ağırlık üzerinde anlamlı bir düşüş, topallık skorlamasında anlamlı bir artış meydana geldi. Diz çevresi ölçümlerinde ise çalışma sonunda anlamlı bir değişiklik meydana gelmedi. Röntgen skorlamalarında anlamlı bir fark ortaya çıkmadı, mikro tomografi değerlendirmelerinde ise istatistiksel açıdan önemli değişiklikler bulundu.
Sonuç: Bu çalışmada BoNT-A’nın ağrı ve kemik parametreleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı olsa da klinik açıdan anlamlı olmayan değişiklikler oluşturduğu, yüksek dozda uygulanan BoNT-A’nın ise istenmeyen etkiler meydana getirdiği sonucuna ulaşıldı.ADÜ BAPİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ...........................................................................................................İ TEŞEKKÜR ..................................................................................................................... İİ İÇİNDEKİLER ...............................................................................................................İİİ SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ.................................................................Vİİİ ŞEKİLLER DİZİNİ..........................................................................................................X RESİMLER DİZİNİ........................................................................................................Xİ TABLOLAR DİZİNİ ................................................................................................... Xİİİ ÖZET............................................................................................................................. XV ABSTRACT ................................................................................................................. XVİ
GİRİŞ .........................................................................................................................1 GENEL BİLGİLER ...................................................................................................3 Eklemler .................................................................................................................. 3 Eklemlerin Anatomisi ..........................................................................................3 Eklemlerin Sınıflandırılması ................................................................................ 3 Fibröz Eklem veya Sinartroz.............................................................................3 Kartilajinöz Eklem veya Amfiartroz.................................................................4 Sinoviyal Eklem veya Diartroz ......................................................................... 4 Sinoviyal Eklemin Bileşenleri........................................................................5
1.
2.
2.1. 2.1.1. 2.1.2. 2.1.2.1. 2.1.2.2. 2.1.2.3. 2.1.2.3.1.
2.1.2.3.1.1. 2.1.2.3.1.2. 2.1.2.3.1.3. 2.1.2.3.1.4. 2.1.2.3.1.5.
Artiküler Yüzey..............................................................................................5 Eklem Kıkırdağı.............................................................................................5 Eklem Kapsülü...............................................................................................6 Eklem Boşluğu...............................................................................................6
Sinoviyal Membran........................................................................................6 iii
2.1.2.3.1.6. 2.1.2.3.1.7. 2.1.2.3.1.8.
2.1.2.3.2. 2.1.2.3.3. 2.1.2.3.4. 2.1.2.3.5.
Sinoviyal Sıvı (Eklem Sıvısı).........................................................................7 Ligamentler .................................................................................................... 7 Fibrocartilaginöz Yapılar ............................................................................... 7
Sinoviyal Eklemlerin Hareketleri...................................................................7 Sinoviyal Eklemlerin Sınıflandırılması..........................................................7 Sinoviyal Eklemlerin Beslenmesi .................................................................. 9 Sinoviyal Eklemlerin İnnervasyonu...............................................................9
2.2. Diz Eklemi ............................................................................................................10
Diz Ekleminin Bileşenleri..................................................................................11 Kemikler.......................................................................................................... 11 Menisküsler ..................................................................................................... 12 Ligamentler ..................................................................................................... 12 Eklem Kapsülü................................................................................................13
Diz Ekleminin Vaskülarizasyonu.......................................................................13 Diz ekleminin İnnervasyonu .............................................................................. 13 Diz Ekleminin Biyomekaniği.............................................................................14
2.2.1.
2.2.1.1.
2.2.1.2.
2.2.1.3.
2.2.1.4.
2.2.2.
2.2.3.
2.2.4.
2.3. Osteoartrit.............................................................................................................. 15
2.3.1. 2.3.2. 2.3.3. 2.3.4. 2.3.5. 2.3.6. 2.3.7. 2.3.8. 2.3.8.1.
Eklem Yapıları ................................................................................................... 17 Osteoartritte Patogenez ...................................................................................... 18 Osteoartritte İnflamasyon ................................................................................... 19 Osteoartritte Risk Faktörleri...............................................................................21 Osteoartritte Morfolojik Değişiklikler ...............................................................22 Osteoartrit Sınıflandırması ................................................................................. 22 Osteoartritte Klinik Bulgular..............................................................................23 Osteoartritte Medikal Tedavi ............................................................................. 24
Kortikosteroidler ............................................................................................. 24 iv
2.3.8.2. 2.3.8.3. 2.3.8.4. 2.3.8.4.1. 2.3.8.4.2.
Steroid Olmayan Yangı Önleyici İlaçlar.........................................................24 Opioid Ağrı Kesiciler......................................................................................25 Ağrı Kesicilere Alternatif İlaçlar ....................................................................26
Prostoglandin E2 Reseptör 4 (EP4)..............................................................26 Polisülfatlı Glikozaminoglikan ....................................................................27
2.3.8.5.
2.3.9.
2.3.9.1.
2.3.9.2.
2.3.9.3.
2.3.9.4.
2.3.10.
2.3.11.
2.3.11.1.
2.3.11.2.
2.3.11.3.
2.3.11.4.
2.3.11.5.
2.3.11.6.
2.3.12.
2.3.13.
2.4. Botulinum Toksini ................................................................................................37
2.4.1. Botulinum Toksinlerinin Etki Mekanizması......................................................40
2.4.2. Botulinum Toksini ve İlaç Etkileşimleri ............................................................ 42
2.4.3. Botulinum Toksini ve Doz İlişkisi ..................................................................... 43
2.4.4. Botulinum Toksinlerinin Depolanması..............................................................43
2.4.5. Botulinum Toksininde İmmünojenisite.............................................................. 44
Hyaluronik Asit...............................................................................................27 Osteoartritte Medikal Olmayan Tedavi Yöntemleri ..........................................28 Diyet ................................................................................................................ 28 Kilo Kontrolü .................................................................................................. 28 Nutrasötikler.................................................................................................... 29 Fiziksel Rehabilitasyon...................................................................................31 Osteoartritte Rejeneratif Tedavi Yöntemleri....................................................31 Osteoartritte Diğer Tedavi Yöntemleri ............................................................33 Düşük Seviyeli Lazer Tedavisi .....................................................................33 Kısa Dalga Diatermi, Ultrason......................................................................33 Ekstrakorporeal Şok Dalgası Tedavisi..........................................................34 Transkütanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu...............................................34 Akupunktur ................................................................................................... 35 Statik Manyetik Alan ....................................................................................35 Osteoartrit Tedavisinde Eklem İçi Enjeksiyonlar ............................................ 36 Osteoartritte Multimodal Tedavi Yöntemleri...................................................36
v
2.4.6. Botulinum Toksini ve Ağrı Kesici Etkinliği......................................................44 3. GEREÇ VE YÖNTEM ............................................................................................ 46
3.1.
3.1.1.
3.1.2.
3.1.3.
3.2.
3.2.1.
3.2.1.1.
3.2.1.1.
3.2.2.
3.2.2.1.
3.2.2.2.
3.2.2.3.
3.2.3.
3.2.4.
3.2.5.
3.2.6.
4. BULGULAR ............................................................................................................ 57
Gereç ..................................................................................................................... 46 Cihazlar .............................................................................................................. 46 Kullanılan Kimyasal Maddeler .......................................................................... 47 Hayvan Materyali...............................................................................................47
Yöntem .................................................................................................................. 47 Deneysel Çalışma ............................................................................................... 47 Osteoartrit Oluşturma......................................................................................47 Eklem İçi Enjeksiyonlar.....................................................................................48 Klinik Muayene ve Değerlendirmeler................................................................50 Canlı Ağırlık Takibi........................................................................................50 Diz Çevresinin Ölçümü...................................................................................50 Ağrı Düzeyinin Belirlenmesine Yönelik Davranışsal Testler.........................51 Radyolojik Muayene ve Skorlama.....................................................................52 Mikro Tomografi................................................................................................53 Histopatolojik İnceleme ..................................................................................... 55 İstatistiksel Analiz .............................................................................................. 56
4.1.
4.2.
4.3.
4.4.
4.4.1. Radyolojik Görüntüler .......................................................................................62
4.5. İki Boyutlu Mikro Tomografi Değerlendirmesi....................................................65
4.6. Mikro Tomografi ile Üç Boyutlu Osteofit Değerlendirmesi.................................69
4.7. Mikro Tomografi Görüntüleri Üzerinden Kemik Hacimleri Ölçümleri ............... 73
Canlı Ağırlık.......................................................................................................... 57 Diz Çevresinin Ölçümü.........................................................................................58 Bacak Postür Skorlaması.......................................................................................59 Radyolojik Skorlama.............................................................................................61
vi
4.8.
5.
6.
KAYNAKLAR .............................................................................................................102 EKLER .......................................................................................................................... 130 EK-1 ADÜ-HADYEK .................................................................................................. 130 BİLİMSEL ETİK BEYANI..........................................................................................131 ÖZ GEÇMİŞ .................................................................................................................13
HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNDE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
ÖZET
HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNDE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
Erdabakoğlu T. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmış kesitsel tipte bir araştırmadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi’nde, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılları içerisinde öğrenim gören tüm öğrenciler oluşturmuştur. Çalışmanın toplam süresi Eylül 2023-Eylül 2024 12 aydır. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi’nde 2023-2024 Eğitim öğretim yılında mevcut öğrenci sayısı 1468’dir. Araştırmanın örneklemini 498 öğrenci oluşturmuştur. Yapılan post Hoc güç analizinde araştırmanın gücü %98,5 olarak hesaplanmıştır.
Çalışmadaki veriler; araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan ‘Kişisel Bilgi Formu’ ve Türkiye’de geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan ‘Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II’ ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p≤0,05 olarak kabul edilmiştir.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan etik kurul izni, araştırmada kullanılacak olan Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II’nin kullanımı için ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenirliğini yapan araştırmacılardan kullanım izni Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dekanlığından kurum izni alınmıştır. Araştırmaya katılımın öncesinde, katılımcılardan yazılı onam alınmıştır.
Bulgular: Katılımcıların kişisel özellikleri ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve altölçek puanları karşılaştırıldığında; cinsiyet, uzun süreli yaşanan yer, gelir durumu, aile tipi, anne eğitimi, eğitim görülen sınıf, barınma şekli, okula ulaşım şekli, sigara kullanma durumu, fiziksel aktivite yapma durumu, hobisinin olma durumu fark saptanmıştır.
Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda katılımcıların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kişisel özelliklerinden etkilendiği söylenebilir. Hemşirelik öğrencilerine yönelik risk faktörleri göz önüne alınarak sağlıklı yaşamı destekleyici uygulamaların yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Öğrenci, Sağlıklı yaşam biçimi davranışları.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
TABLOLAR DİZİNİ vi
ÖZET vii
ABSTRACT ix
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Sağlık Kavramı 6
2.2. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları 7
2.2.1. Sağlıklı Beslenme 8
2.2.2. Fiziksel Aktivite 9
2.2.3. Stres Yönetimi 10
2.2.4. Kişilerarası İlişkiler 12
2.2.5. Manevi Gelişim 12
2.2.6. Sağlık Sorumluluğu 13
2.3. Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Önemi 14
2.4. Sağlığı Geliştirme Modeli 15
2.4.1. Bireysel Özellikler ve Deneyimler 15
2.4.2. Davranışa Özgü Bilişler ve Duygular 16
2.4.3. Davranış Sonuçları 17
2.5. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Geliştirilmesinde Halk Sağlığı Hemşiresinin Rol ve Sorumlulukları 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM 19
3.1. Araştırmanın Tipi 19
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman 19
3.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 19
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 19
3.5. Araştırmaya Alınma Kriterleri 20
3.6. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 20
3.7. Veri Toplama Formları 20
3.8. Katılımcıların Özellikleri 21
3.9. Pilot Uygulama: 21
3.10. Bağımlı/Bağımsız Değişkenler: 21
3.11. İstatiksel Yöntemler 22
3.12. Araştırmanın Etik Yönü 22
4. BULGULAR 23
5. TARTIŞMA 38
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 48
6.1. Sonuçlar 48
6.2. Öneriler 50
KAYNAKLAR 51
EKLER 63
BİLİMSEL ETİK BEYANI 74
ÖZGEÇMİŞ 75
HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNDE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
ÖZET
HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNDE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
Erdabakoğlu T. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmış kesitsel tipte bir araştırmadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi’nde, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılları içerisinde öğrenim gören tüm öğrenciler oluşturmuştur. Çalışmanın toplam süresi Eylül 2023-Eylül 2024 12 aydır. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi’nde 2023-2024 Eğitim öğretim yılında mevcut öğrenci sayısı 1468’dir. Araştırmanın örneklemini 498 öğrenci oluşturmuştur. Yapılan post Hoc güç analizinde araştırmanın gücü %98,5 olarak hesaplanmıştır.
Çalışmadaki veriler; araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan ‘Kişisel Bilgi Formu’ ve Türkiye’de geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan ‘Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II’ ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p≤0,05 olarak kabul edilmiştir.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan etik kurul izni, araştırmada kullanılacak olan Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II’nin kullanımı için ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenirliğini yapan araştırmacılardan kullanım izni Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dekanlığından kurum izni alınmıştır. Araştırmaya katılımın öncesinde, katılımcılardan yazılı onam alınmıştır.
Bulgular: Katılımcıların kişisel özellikleri ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve altölçek puanları karşılaştırıldığında; cinsiyet, uzun süreli yaşanan yer, gelir durumu, aile tipi, anne eğitimi, eğitim görülen sınıf, barınma şekli, okula ulaşım şekli, sigara kullanma durumu, fiziksel aktivite yapma durumu, hobisinin olma durumu fark saptanmıştır.
Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda katılımcıların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kişisel özelliklerinden etkilendiği söylenebilir. Hemşirelik öğrencilerine yönelik risk faktörleri göz önüne alınarak sağlıklı yaşamı destekleyici uygulamaların yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Öğrenci, Sağlıklı yaşam biçimi davranışları.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
TABLOLAR DİZİNİ vi
ÖZET vii
ABSTRACT ix
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Sağlık Kavramı 6
2.2. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları 7
2.2.1. Sağlıklı Beslenme 8
2.2.2. Fiziksel Aktivite 9
2.2.3. Stres Yönetimi 10
2.2.4. Kişilerarası İlişkiler 12
2.2.5. Manevi Gelişim 12
2.2.6. Sağlık Sorumluluğu 13
2.3. Hemşirelik Öğrencilerinde Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Önemi 14
2.4. Sağlığı Geliştirme Modeli 15
2.4.1. Bireysel Özellikler ve Deneyimler 15
2.4.2. Davranışa Özgü Bilişler ve Duygular 16
2.4.3. Davranış Sonuçları 17
2.5. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Geliştirilmesinde Halk Sağlığı Hemşiresinin Rol ve Sorumlulukları 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM 19
3.1. Araştırmanın Tipi 19
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman 19
3.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 19
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 19
3.5. Araştırmaya Alınma Kriterleri 20
3.6. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 20
3.7. Veri Toplama Formları 20
3.8. Katılımcıların Özellikleri 21
3.9. Pilot Uygulama: 21
3.10. Bağımlı/Bağımsız Değişkenler: 21
3.11. İstatiksel Yöntemler 22
3.12. Araştırmanın Etik Yönü 22
4. BULGULAR 23
5. TARTIŞMA 38
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 48
6.1. Sonuçlar 48
6.2. Öneriler 50
KAYNAKLAR 51
EKLER 63
BİLİMSEL ETİK BEYANI 74
ÖZGEÇMİŞ 75