5025 research outputs found
Sort by
The Effect of The Educatıon Program Based on The Health Belıef Model on The Physıcal Actıvıty Belıefs And Behavıor of Fırst Year Students of The Faculty of Nursıng Randomized Controlled Experimental Trial
No full textAmaç: Çalışmanın amacı, Sağlık İnanç Modeline Dayalı Eğitim Programının Hemşirelik Fakültesi 1. Sınıf Öğrencilerinin Fiziksel Aktivite İnanç ve Davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma yöntemi ile incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Aralık 2022- Temmuz 2023 arasında randomize kontrollü olarak sağlık inanç modeline dayalı eğitim programına katılmak isteyen hemşirelik fakültesi 1. sınıf öğrencilerinde yürütülmüştür. Çalışma deney grubunda 60, kontrol grubunda 61 olmak üzere toplam 121 öğrenci ile tamamlanmıştır. Deney grubundaki öğrencilerle sağlık inanç modeli temelli egzersiz eğitim programı 5 hafta uygulanmıştır ve 3. ay ve 6. Ay izlemleri yapılmıştır. Kontrol grubundaki öğrencilere herhangi bir girişim yapılmamıştır. Deney ve kontrol grubu verileri, Öğrenci Kişisel Bilgi Formu, Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Kısa Anket Formu ile toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney-U, Ki-kare, Independent Sample T Testi, Paired Sample Testi ve ANOVA analiziyle değerlendirildi.
Bulgular: Egzersiz programı uygulanan deney grubundaki öğrencilerin ESİMÖ ön test puan ortalamaları ve standart sapma değerleri 124,63±10,57 iken, kontrol grubu öğrencilerinin ESİMÖ ön test puan ortalamaları ve standart sapma değerlerinin 119,30±12,62 olduğu belirlenmiştir. Egzersiz programı uygulaması sonrasında deney grubu öğrencilerinin ESİMÖ son test puan ortalamaları ve standart sapma değerlerinin 132,27±10,49 olup, artış olduğu saptanırken kontrol grubu öğrencilerinin egzersiz sağlık inanç modeli ölçeği puanlarında herhangi bir değişim olmadığı belirlenmiştir.
Deney grubu ESİMÖ yarar algısı (Ön test ortalama ve standart sapma değeri 41,83±5,47 iken son test ortalama ve standart sapma değeri 44,70±5,10) ve duyarlılık algısı alt boyutlarında (Ön test ortalama ve standart sapma değeri 15,08±4,26 iken son test ortalama ve standart sapma değeri 17,43±4,64) ön test ve son test arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Hemşire tarafından Sağlık inanç modeline dayalı egzersiz eğitim programı uygulanan deney grubu öğrencilerinin ESİMÖ puanlarında ve UFAA ölçeğine göre fiziksel aktivitelerinde kontrol grubuna göre artış olduğu saptanmıştır. Üniversite öğrencilerinde fiziksel aktiviteyi artırmaya yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.Objective: The aim of the study is to examine the effect of the Health Belief Model-Based Education Program on the Physical Activity Beliefs and Behaviors of First Year Students of the Faculty of Nursing using a randomized controlled experimental research method.
Materials and Methods: The research was conducted in a randomized controlled manner between December 2022 and October 2023, among first-year students of the faculty of nursing who wanted to participate in an education program based on the health belief model. The study was completed with a total of 121 students, 60 in the experimental group and 61 in the control group. The health belief model-based exercise training program was implemented with the students in the experimental group for 5 weeks and follow-ups were made at the 3rd and 6th months. No intervention was made to the students in the control group. Experimental and control group data were collected with the Student Personal Information Form, Exercise Health Belief Model Scale and International Physical Activity Short Survey Form. Data were evaluated with descriptive statistics, Mann Whitney-U, Chi-square, Independent Sample T Test, Paired Sample Test and ANOVA analysis.
Results: While the exercise health belief model scale pretest mean and standard deviation value of the students in the experimental group, where the exercise program was applied, was 124,63±10,57, the exercise health belief model scale pretest mean and standard deviation value of the control group students was 119,30±12,62 It was determined to be. After the exercise program application, the exercise health belief model scale of the experimental group students' post-test mean and standard deviation value of the experimental group's exercise health belief model scale was 132,27±10,49 and it was determined that there was an increase, while there was no change in the exercise health belief model scale scores of the control group students has been determined.
The experimental group exercise health belief model scale benefit perception (Pre-test mean and standard deviation value is 41,83±5,47, while post-test mean and standard deviation value is 44,70±5,10) and sensitivity perception sub-dimensions (Pre-test mean and standard deviation value are 41,83±5,47). While the standard deviation value was 15,08±4,26, the post-test mean and standard deviation value was 17,43±4,64) and a statistically significant difference was found between the pre-test and post-test (p<0,05).
Conclusion: It was determined that there was an increase in the exercise health belief model scale scores and physical activities according to the international activity scale of the experimental group students, to whom the exercise training program based on the Health belief model was applied by the nurse, compared to the control group. It is recommended that practices aimed at increasing physical activity among university students be disseminated.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 3
1.3. Araştırmanın Hipotezleri 3
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Fiziksel Aktivite ve Egzersizin Tanımı 4
2.2. Fiziksel Aktivite Epidemisi 5
2.3. Fiziksel Aktivitenin Sağlık Üzerine Etkisi 6
2.4. Egzersiz Türleri 8
2.5. Fiziksel Aktivite veya Egzersiz Sırasında Yaralanmaları Önlemek İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler 9
2.6. Sağlık İnanç Modeli Ölçeği 10
2.6.1. Sağlık İnanç Modeli Ölçeğinin Temel Yapıları: 11
2.7. Halk Sağlığı Hemşireliği ve Fiziksel Aktivitenin Önemi 12
3. GEREÇ VE YÖNTEM 14
3.1. Gereç 14
3.1.1. Araştırmanın Tipi 14
3.1.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman 14
3.1.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 14
3.1.4. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 14
3.1.5. Veri Toplama Araçları 20
3.1.5.1. Kişisel Bilgi Formu 20
3.1.5.2. Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (ESİMÖ) 21
3.1.5.3. Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu 21
3.1.5.4 Egzersiz Eğitim Kitapçığı 22
3.2. Yöntem 23
3.2.1. Araştırmanın Uygulanması ve Verilerin Toplanması 23
3.2.2. Araştırmanın Bağımlı-Bağımsız Değişkenleri 24
3.2.3. Araştırmanın Etik Yönü 25
3.2.4. Verilerin Değerlendirilmesi 25
4. BULGULAR 27
4.1. Öğrencilerin Sosyodemografik Özellikleri 27
4.2. Öğrencilerin Egzersiz Yapma Durumları 29
4.3. Öğrencilerin ESİMÖ Ön Test – Son Test Puan Ortalamaları 30
4.4. Öğrencilerin ESİMÖ ve alt faktör puan ortalamaları izlemleri arasındaki farklılığın analizi 32
4.5. Öğrencilerin ESİMÖ Fark Puan Ortalamaları ile Demografik Değişkenler ve Egzersiz Soruları Arasındaki Farklılığın Analizi 34
4.6. Öğrencilerin Uluslararası Fiziksel Aktivite Anket Bulguları 43
5. TARTIŞMA 47
5.1. Öğrencilerin ESİMÖ ve Alt Faktörlerinin Ön Test ile Son Test Puan Ortalamaları Bulgularının Tartışılması 47
5.2. Öğrencilerin ESİMÖ ve Alt Faktörleri Puan Ortalamalarının İzlemler Arasındaki Farklılığın Tartışılması 48
5.3. Öğrencilerin ESİMÖ Fark Puan Ortalamaları ile Demografik Değişkenler ve Egzersiz Soruları Arasındaki Farklılığın Analizi Bulgularının Tartışılması 49
5.4. Öğrencilerin Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Bulgularının Tartışılması 52
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 54
7. KAYNAKLAR 57
8. EKLER 70
EK 1. Kişisel Bilgi Formu 70
EK 2. Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeği 72
EK 3. Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (Kısa Form) 75
EK 4. Etik Kurul Onayı 77
EK 5. Karar Dilekçesi 78
EK 6. Karar Dilekçesi 80
EK 7. Karar Dilekçesi 81
EK 8. Ölçek İzin Belgesi 82
EK 9. Ölçek İzin Belgesi 83
EK 10. Eğitim Sertifikası 84
BİLİMSEL ETİK BEYANI 85
ÖZGEÇMİŞ 8
Ebeler için İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Get PDFAmaç: Bu çalışma Ebeler İçin İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği [The Emotional Availability and Responsiveness in Intrapartum Care Scale (EAR-IC)]’nin geçerlik ve güvenilirliğini test etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma metodolojik bir tipte olup, veriler Adana il merkezinde bulunan dört resmi hastanenin doğumhanelerinde aktif olarak görev yapan 93 ebeden toplanmıştır. Veriler 1 Ocak - 28 Şubat 2022 tarihleri arasında araştırmacı gözetiminde kendi bildirim yöntemi ile toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Ebeler İçin İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği ve Empatik Eğilim Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Ölçeğin çevirisi, "çeviri-geri çeviri yöntemi" ile gerçekleştirilmiştir. Kapsam geçerliği oranı ve kapsam geçerliği indeksi, 10 uzmanın görüşü alınarak Davis tekniğine göre hesaplanmıştır. Ölçeğin geçerliliğini değerlendirmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve yakınsak geçerlik analizi uygulanmıştır. Güvenilirliği değerlendirmek için ise madde-toplam puan korelasyonları, Cronbach alfa katsayısı, Guttman Split Half katsayısı ve test-tekrar test güvenilirlik katsayısı hesaplanmıştır.
Bulgular: Ölçeğin Türkçe çevirisinin tamamlanmasının ardından Kapsam Geçerlik İndeksi'nin 0,91 olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, Kaiser-Meyer-Olkin katsayısının 0,767 olduğu ve Bartlett küresellik testinin anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin tek faktörlü bir yapı oluşturduğu ve Doğrulayıcı Faktör Analizi sonrasında uyum indekslerinde iyileşme sağlandığı görülmüştür. Benzer ölçek geçerlik analizinde Empatik Eğilim Ölçeği ile pozitif yönde orta düzeyde anlamlı korelasyon tespit edilmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise test-tekrar test korelasyon katsayısının 0,465, Cronbach alfa güvenirlik katsayısının 0,878 ve Guttman Split-Half katsayısının 0,654 olduğu belirlenmiştir. Ebelerin intrapartum bakımda duygusal uygunluk ve duyarlılık ölçeği toplam puanı ortalama 33,52±3,88 olarak bulunmuştur. Ebelerin medeni durumlarının, mesleki deneyimlerinin, çalışma ortamından memnun olma durumları ile İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir (p<0,05).
Sonuç: Ebeler için İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği'nin sekiz maddelik Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. İntrapartum Bakım 4
2.1.1. İntrapartum Bakımda Gebe ve Ebe Etkileşiminin Önemi 6
2.2. Duygusal Uygunluk (Erişebilirlik) ve Duyarlılık Kavramları 10
2.2.1. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılığın Rolü 14
3. GEREÇ VE YÖNTEM 17
3.1. Araştırma Şekli 17
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yerler ve Özellikleri 17
3.3. Araştırmanın Zamanı 18
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 19
3.5. Veri Toplama Araçları 20
3.5.1. Tanıtıcı Özellikler Formu 20
3.5.2. Empatik Eğilim Ölçeği 20
3.5.3. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği 20
3.6. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması ve Geçerlik ve Güvenilirliği 21
3.6.1. Dil Geçerliliğinin Yapılması 21
3.6.2. Kapsam Geçerliliği 22
3.6.3. Pilot Uygulama 23
3.6.4. Yapı Geçerliliği 24
3.6.5. Güvenirlik Analizleri 25
3.6.6. İç Tutarlılık 25
3.6.7. Devamlılık/Süreklilik/Zamana Karşı Değişmezliğinin Değerlendirilmesi 26
3.7. Verilerin Toplanması 27
3.8. Verilerin Değerlendirilmesi 28
3.9. Araştırmanın Etik Yönü 29
4. BULGULAR 30
4.1. Sosyo Demografik Özelliklere İlişkin Bulgular 30
4.2. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği’nin Geçerliğine İlişkin Bulgular 33
4.2.1. Ölçeğin Dil Geçerliliği 33
4.2.2. Kapsam Geçerliliği 34
4.2.3. Yapı Geçerliği 35
4.2.3.1. Açıklayıcı Faktör Analizi Bulguları 35
4.2.3.2. Doğrulayıcı Faktör Analizi Bulguları 37
4.2.3.3. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeğinin Benzer Ölçek (Yakınsak) Geçerliği 39
4.3. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeğinin Güvenirlik Analizlerine İlişkin Bulgular 39
4.3.1. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeğinin Ölçeğin İç Tutarlılık Analizleri 39
4.3.2. Ölçeğinin Devamlılık/Süreklilik/Zamana Karşı Değişmezliğinin Değerlendirilmesi. 42
4.4. Katılımcıların İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği’ne İlişkin Bulguları 42
5. TARTIŞMA 47
5.1. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği’nin Geçerliğine İlişkin Bulguların Tartışması 47
5.2. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeğinin Güvenirlik Analizlerine İlişkin Bulguların Tartışması 51
5.3. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği’ne ilişkin Bulguların Tartışması 53
5.4. Araştırmanın sınırlılıkları 57
5.5. Araştırmanın güçlü yönleri 57
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 58
KAYNAKLAR 60
EKLER 68
Ek 1. Veri Toplama Formu 68
Ek 2. Ölçeğin orijinal versiyonu (İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği -Emotional Availability and Responsiveness in Intrapartum Care scale (EAR-IC). 74
Ek 3. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu 75
Ek 4. Etik Kurul Onayı 76
Ek 5. Araştırma İzni 77
Ek 6. Ölçek Yazarı İzni 78
Ek 7. İntrapartum Bakımda Duygusal Uygunluk ve Duyarlılık Ölçeği Uzman Görüş Formu 79
Ek 8. Kurs Katılım Belgesi 81
BİLİMSEL ETİK BEYANI 82
ÖZ GEÇMİŞ 8
Ovarian Hiperstimülasyon Sendromu (OHSS) Oluşturulan Sıçanlarda, İndometazin’in Ovaryum Üzerindeki Yapısal, Biyokimyasal ve Moleküler Düzeydeki Etkileri
Get PDFÖZET
OVARİAN HİPERSTİMÜLASYON SENDROMU (OHSS)
OLUŞTURULAN SIÇANLARDA,
İNDOMETAZİN’İN OVARYUM ÜZERİNDEKİ
YAPISAL, BİYOKİMYASAL VE MOLEKÜLER DÜZEYDEKİ ETKİLERİ
Gökmen Yılmaz E. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü,
Histoloji ve Embriyoloji (Tıp) Doktora Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2024
Amaç: İndometazin’in farklı dozlarının OHSS üzerindeki etkilerini yapısal, biyokimyasal
ve moleküler yöntemlerle ayrıntılı olarak araştırmak amaçlanmıştır. Literatürdeki çelişkili
sonuçlardan biri olan histaminin ve mast hücrelerinin OHSS üzerindeki etkileri araştırılarak
açıklık getirilmesi amaçlanmaktadır. Bunların yanı sıra literatürde sınırlı sayıda mevcut olan
OHSS patofizyolojisine ait verilere katkı sağlanması ve patafizyolosinin daha iyi
anlaşılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada hayvan materyali olarak, immatür (22 günlük) ve ağırlıkları
40-80 gram arasında değişen 40 adet Wistar albino cinsi dişi sıçan kullanıldı. Sıçanlar her
gruba 8’er tane olacak şekilde rastgele olarak 5 gruba ayrıldılar. Sıfır kontrol grubuna
herhangi bir işlem uygulanmazken, sham grubuna 6 gün boyunca 0.1 mL % 0.9’luk steril
salin subkutan (s.c.) olarak enjekte edildi. OHSS gruplarına 4 gün boyunca 10 IU PMSG
subkutan (s.c.) olarak enjekte edildi. Ardından deneyin 5. gününde 30 IU hCG subkutan
(s.c.) olarak enjekte edildi. Tedavi gruplarında ise; 6 gün boyunca 1 mg/kg ve 1 mg/kg
indometazin subkutan (s.c.) olarak enjekte edildi. Deneyin 7. gününde sıçanlar genel
anestezi altına sakrifiye edildiler. Ardından serum, periton sıvısı ve doku örneklerinden
ELİSA ile protein tayini işlemleri, histokimyasal boyamalar ve western blot işlemleri
gerçekleştirildi.
Bulgular: Gerçekleştirilen deneyler sonucunda; OHSS deney grubunda sıçan kilo
değişimleri ve over ağırlıkları artmış olarak saptandı. Bu verilerin indometazin sayesinde
xvii
dozu ile ters orantılı olarak düşüş olduğu saptandı. Ek olarak OHSS durumunda
gözlemlenen üçüncül boşluklara sıvı kaçışı, OHSS gruplarında gözlemlendi. Bu durumun
indometazin uygulanan gruplarda düşüş sağladığı tespit edildi. Ayrıca histopatolojik
incelemelerde; OHSS grubunda artmış sayıda kistik folikül, korpus luteum ve hemorajik
bölge odakları saptandı. Bu bulgular ilaç uygulanan gruplarda doz ile ters orantılı olarak
düşüş gösterdi. Mast hücrelerinin OHSS durumunda hem sayı, hem yoğunluk, hem de
lokasyon olarak değişikliğe uğradığı tespit edildi.
Sonuç: İndometazin’in doz bağımlı olarak OHSS semptomlarını azalttığı ve
patofizyolojisinde iyileşme sağladı tespit edildi.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ............................................................................................................... i
TEŞEKKÜR .......................................................................................................................... ii
ŞEKİLLER DİZİNİ............................................................................................................... x
RESİMLER DİZİNİ........................................................................................................... xiii
TABLOLAR DİZİNİ........................................................................................................... xv
ÖZET….............................................................................................................................. xvi
ABSTRACT ..................................................................................................................... xviii
1.GİRİŞ.................................................................................................................................. 1
2.GENEL BİLGİLER............................................................................................................ 2
2.1. Ovaryum Anatomisi ....................................................................................................... 2
2.2. Ovaryum Histolojisi ....................................................................................................... 3
2.2.1. Folikülogenez ve Ovaryum Folikülleri ....................................................................... 4
2.2.2. Ovulasyon.................................................................................................................. 10
2.3. Sıçanlarda Ovaryum ..................................................................................................... 12
2.4. İnfertilite ....................................................................................................................... 13
2.5. Yardımcı Üreme Teknolojileri ..................................................................................... 14
2.6. Ovarian Hiperstimülasyon Sendromu .......................................................................... 15
2.6.1. Ovarian Hiperstimülasyon Sendromunun Sınıflandırılması ..................................... 16
2.6.2. Ovarian Hiperstimülasyon Sendromunun Patofizyolojisi ......................................... 17
2.6.3. Ovarian Hiperstimülasyon Sendromunun Önlenmesi ve Tedavisi............................ 20
2.7. Steroid Olmayan Antiinflamatuar İlaçlar ..................................................................... 22
2.7.1. İndometazin ............................................................................................................... 23
3. GEREÇ VE YÖNTEM.................................................................................................... 25
v
3.1. Gereç............................................................................................................................. 25
3.1.1. Kullanılan Cihazlar.................................................................................................... 25
3.1.2. Kullanılan Kimyasallar.............................................................................................. 26
3.1.3. Hayvan Materyali ...................................................................................................... 28
3.1.3.1. Deney Grupları ve Hayvan Deneyleri Çalışma Planı............................................. 29
3.1.3.2. Hayvan Deneylerinin Sonlandırılması ve Örneklerin Toplanması......................... 30
3.2. Yöntem ......................................................................................................................... 37
3.2.1. Kimyasalların Hazırlanması ...................................................................................... 37
3.2.1.1. %10’luk Tamponlanmış Nötral Formalin (pH=7.0)............................................... 37
3.2.1.2. Western Blot Yöntemi için Hazırlanan Tamponlar................................................ 37
3.2.2. Doku Örneklerinde Histokimyasal İncelemeler ........................................................ 39
3.2.2.1. Doku Takibi ve Bloklama ...................................................................................... 39
3.2.2.2. Parafin Bloklardan Kesit Alma .............................................................................. 40
3.2.2.3. Alınan Kesitlerin Hematoksilen-Eozin ile Boyanması........................................... 41
3.2.2.4. Alınan Kesitlerin Toluidin Mavisi ile Boyanması.................................................. 42
3.3. Biyokimyasal İncelemeler............................................................................................ 43
3.3.1. BCA Analizleri.......................................................................................................... 43
3.3.2. ELİSA Deneyleri ....................................................................................................... 45
3.4. Western Blot................................................................................................................. 47
3.4.1. Over Dokusunun Homejenizasyonu ve Protein İzolasyonu ...................................... 47
3.4.2. İzole Proteinler ile BCA Analizi ve Seyreltmeler ..................................................... 47
3.4.3. SDS-PAGE Jel Dökme, Örnek Yükleme ve Yürütme .............................................. 48
3.4.4. SDS-PAGE Jelin Membrana Transfer Edilmesi, Blotlama....................................... 49
3.4.5. Membranın Bloklanması, Primer ve Sekonder Antikor ile Muamele Edilmesi ve
Görüntülenmesi.......................................................................................................... 50
3.5. İstatistiksel Analiz ........................................................................................................ 51
vi
4.BULGULAR .................................................................................................................... 52
4.1. Hayvan Ağırlık Değişimleri Ve Ovaryum Ağırlıkları Bulguları.................................. 52
4.1.1. Hayvan Ağırlık Değişimleri ...................................................................................... 52
4.1.2. Ovaryum Ağırlıkları .................................................................................................. 53
4.2. Makroskobik Bulgular.................................................................................................. 54
4.3. Mikroskobik Bulgular .................................................................................................. 55
4.3.1. Hematoksilen – Eozin Boyamasına Ait Bulgular...................................................... 55
4.3.2. Toluidin Mavisi Boyamasına Ait Bulgular ............................................................... 61
4.4. ELİSA Deneylerine Ait Bulgular ................................................................................. 66
4.4.1. BCA Deneyleri (Serum, Doku ve Periton Sıvısı)...................................................... 66
4.4.1.1. Serum BCA Deneyleri............................................................................................ 66
4.4.1.2. Doku BCA Deneyleri ............................................................................................. 66
4.4.1.3. Periton Sıvısı BCA Deneyleri ................................................................................ 67
4.4.2. Serum Histamin Değerleri......................................................................................... 68
4.4.3. Serum VEGF Değerleri ............................................................................................. 70
4.4.4. Serum ve Doku VEGFR-2 Değerleri ........................................................................ 72
4.4.4.1. Serum VEGFR-2 Değerleri .................................................................................... 72
4.4.4.2. Doku VEGFR-2 Değerleri...................................................................................... 74
4.4.5. Serum ve Doku E2 Değerleri ..................................................................................... 75
4.4.5.1. Serum E2 Değerleri................................................................................................. 76
4.4.5.2. Doku E2 Değerleri .................................................................................................. 77
4.4.6. Periton Sıvısı ve Doku Albumin Değerleri................................................................ 79
4.4.6.1. Periton Sıvısı Albumin Değerleri ........................................................................... 79
4.4.6.2. Doku Albumin Değerleri........................................................................................ 81
4.5. Western Blot Deneylerine Ait Bulgular ....................................................................... 82
5.TARTIŞMA...................................................................................................................... 84
vii
6.SONUÇ VE ÖNERİLER ................................................................................................. 96
KAYNAKLAR.................................................................................................................... 98
EK 1. Etik Kurul Onayı ..................................................................................................... 111
BİLİMSEL ETİK BEYANI .............................................................................................. 112
ÖZGEÇMİŞ....................................................................................................................... 11
Non-alkolik yağlı karaciğer hastalarının ultra işlenmiş besin tüketim durumlarının ve yeme bağımlılıklarının değerlendirilmesi
No full textAmaç: Bu çalışmada NAYKH olan bireylerin UİB tüketim durumları ve yeme bağımlılıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Şubat-Ağustos 2023 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği'nde NAYKH tanısı alan 19 yaş ve üzeri 203 birey ile gerçekleştirilmiştir. Bireylere kişisel bilgi formu, besin tüketim sıklığı formu, Modifiye Edilmiş Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği Sürüm 2.0, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ-Kısa Form) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 programı kullanılarak, besin tüketim sıklığına dair veriler ise BeBiS 9.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: UİB tüketimi fazla olan bireylerin günlük aldığı toplam enerji, karbonhidrat ve yağlardan gelen enerji yüzdeleri, sakkaroz, fruktoz, doymuş yağ asiti, tekli doymamış yağ asiti, omega 3, omega 6, kolesterol alımları anlamlı olarak daha yüksek bulunurken proteinlerden gelen enerji yüzdelerinin anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). UİB tüketimi fazla olan bireylerin vücut ağırlığının anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca obez hastaların obez olmayanlara göre yeme bağımlılığı puanlarının daha yüksek olduğu, UİB tüketimi fazla olan bireylerin mYYBÖ 2.0 toplam puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Çalışmanın sonucu, NAYKH olan bireylerde UİB tüketimi arttıkça yeme bağımlılığı düzeylerinin de arttığını göstermiştir.Bu tez Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından
SBF-23003 proje numarası ile desteklenmiştir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY .................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER.......................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ..........................................................................vii
TABLOLAR DİZİNİ..............................................................................................................ix
ÖZET......................................................................................................................................xi
ABSTRACT ..........................................................................................................................xii
1. GİRİŞ................................................................................................................................... 1
1.1. Araştırmanın Amacı ......................................................................................................... 2
1.2. Araştırmanın Soruları ....................................................................................................... 3
2. GENEL BİLGİLER............................................................................................................. 4
2.1. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı Tanımı ............................................................... 4
2.2. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı Epidemiyolojisi ................................................. 6
2.3. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı Etiyolojisi ve Risk Faktörleri ............................ 7
2.4. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı Patogenezi ......................................................... 8
2.5. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı Belirtileri ve Tanısı ......................................... 10
2.6. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı Tedavi Yöntemleri .......................................... 11
2.6.1. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Yaşam Tarzı Değişikliği Müdahaleleri .. 12
2.7. Ultra İşlenmiş Besinler................................................................................................... 14
2.7.1. Ultra İşlenmiş Besin Tüketimi ve Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı ................ 15
2.8. Yeme Bağımlılığı ........................................................................................................... 16
3. GEREÇ VE YÖNTEM...................................................................................................... 18
3.1. Araştırmanın Türü, Yeri, Zamanı ve Örneklem Seçimi ................................................. 18
3.2. Verilerin Toplanması ve Değerlendirilmesi ................................................................... 19
3.2.1. Bireylerin Sosyo-demografik Özellikleri, Genel Sağlık Bilgileri ve Beslenme
Alışkanlıkları................................................................................................................ 19
3.2.2. Bireylerin Besin Tüketim Sıklığının Saptanması ve Diyet Kalitesinin
Değerlendirilmesi......................................................................................................... 20
3.2.3. Bireylerin Yeme Bağımlılığının Değerlendirilmesi .................................................... 21
3.2.4. Bireylerin Fiziksel Aktivitelerinin Değerlendirilmesi................................................. 22
3.2.5. Bireylerin Antropometrik Ölçümlerinin Değerlendirilmesi........................................ 23
3.2.6. Bireylerin Biyokimyasal Bulgularının ve Karaciğer Yağlanma Evrelerinin
Değerlendirilmesi......................................................................................................... 24
3.3. Verilerin İstatistiksel Analizi.......................................................................................... 25
3.4. Araştırmanın Sınırlılıkları .............................................................................................. 26
4. BULGULAR ..................................................................................................................... 27
4.1. Bireylerin Sosyo-Demografik Özellikleri ...................................................................... 27
4.2. Bireylerin Genel Sağlık Bilgileri.................................................................................... 28
4.3. Bireylerin Beslenme Alışkanlıkları ................................................................................ 29
4.4. Bireylerin Besin Tüketim Sıklıkları ............................................................................... 31
4.5. Bireylerin Yeme Bağımlılıkları...................................................................................... 35
4.6. Bireylerin Fiziksel Aktiviteleri....................................................................................... 35
4.7. Bireylerin Antropometrik Ölçümleri.............................................................................. 36
4.8. Bireylerin Biyokimyasal Bulguları................................................................................. 38
4.9. Bireylerin Karaciğer Yağlanma Evrelerine Göre Toplam Diyet Enerjisindeki UİB
Tüketim Yüzdelerinin ve Yeme Bağımlılığının Değerlendirilmesi ............................. 38
4.10. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimlerine Göre Sosyo-Demografik
Özelliklerinin Dağılımı ................................................................................................ 39
4.11. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimlerine Göre Genel Sağlık Bilgilerinin
Dağılımı ....................................................................................................................... 42
4.12. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimlerine Göre Beslenme Alışkanlıklarının
Dağılımı ....................................................................................................................... 45
4.13. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimlerine Göre Toplam Diyet Enerjisi ve
Makro Besin Ögesi Alımları ........................................................................................ 50
4.14. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimlerine Göre Mikro Besin Ögesi Alımları ..... 52
4.15. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimlerine Göre Yeme Bağımlılığı Bulguları ..... 54
4.16. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimlerine Göre Fiziksel Aktive Durumları ........ 54
4.17. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimlerine Göre Antropometrik Ölçümleri ......... 55
4.18. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimleri ile Yaş, Sigara İçme ve Bırakma
Süreleri, Ana ve Ara Öğün Sayıları ve Su Tüketimleri Arasındaki İlişkiye Ait
Bulgular........................................................................................................................ 57
4.19. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimleri ile Toplam Enerji ve Makro Besin
Ögesi Alımları Arasındaki İlişkiye Ait Bulgular ......................................................... 58
4.20. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimleri ile Diyet Kalitesi Arasındaki İlişkiye
Ait Bulgular.................................................................................................................. 59
4.21. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimleri ile Yeme Bağımlılığı Ölçek Toplam
Puanları Arasındaki İlişkiye Ait Bulgular.................................................................... 60
4.22. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimleri ile Fiziksel Aktiviteleri Arasındaki
İlişkiye Ait Bulgular..................................................................................................... 60
4.23. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimleri ile Antropometrik Ölçümleri
Arasındaki İlişkiye Ait Bulgular.................................................................................. 61
4.24. Bireylerin Ultra İşlenmiş Besin Tüketimleri ile Biyokimyasal Bulguları Arasındaki
İlişkiye Ait Bulgular..................................................................................................... 61
5. TARTIŞMA....................................................................................................................... 63
5.1. Sosyo-Demografik Özelliklerin Tartışılması.................................................................. 63
5.2. Genel Sağlık Bilgilerinin Tartışılması............................................................................ 64
5.3. Beslenme Alışkanlıklarının Tartışılması ........................................................................ 65
5.4. Toplam Enerji, Makro ve Mikro Besin Ögeleri Alımlarının Tartışılması...................... 66
vi
5.5. Yeme Bağımlılığı Bulgularının Tartışılması .................................................................. 68
5.6. Fiziksel Aktivite Bulgularının Tartışılması.................................................................... 69
5.7. Antropometrik Ölçümlerin Tartışılması ......................................................................... 70
6. SONUÇ VE ÖNERİLER .................................................................................................. 72
KAYNAKLAR...................................................................................................................... 75
EKLER .................................................................................................................................. 96
Ek 1. Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul Onay Belgesi ............................ 96
Ek 2. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği
Çalışma İzni ................................................................................................................. 97
Ek 3. Olgu Rapor Formu ....................................................................................................... 98
Ek 4. Ölçek Kullanım İzinleri.............................................................................................. 111
Ek 5. mYYBÖ 2.0 Ölçek Kullanım İzni ............................................................................. 112
BİLİMSEL ETİK BEYANI ................................................................................................ 113
ÖZ GEÇMİŞ........................................................................................................................ 11
INVESTIGATION OF MICROBIAL BIOAEROSOL DIVERSITY IN POULTRY HOUSES
No full textAmaç: Bu tez çalışmasında, broyler kümeslerinden alınacak biyoaerosol örneklerinin MALDI-TOF ve NGS yöntemleri ile mikrobiyal çeşitliliğinin belirlenmesi ile elde edilecek veriler ışığında, hem hayvan sağlığı hem de insan sağlığı açısından risk oluşturabilecek biyoaerosoller ile ilgili önlem ve tedbirlerin alınması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamızda İzmir ili ve çevresinde bulunan 3 farklı üreticiye ait 15 adet kümesten hem MALDI-TOF hem de NGS yöntemleri için ayrı ayrı biyoaerosol numuneleri alınmıştır. MALDI-TOF yöntemi için aktif hava örneklemesi sonrasında izolasyon ve saflaştırma aşamaları gerçekleştirilmiş ve identifikasyon işlemi yapılmıştır. NGS için alınan numunelerden önce DNA ekstraksiyonları yapılmış ve sonrasında izole edilen DNA’daki hedef bölgeler seçilerek enzimatik reaksiyonla kesilmesi sonucunda DNA kütüphanesi oluşturulmuştur. Kütüphaneyi oluşturan DNA parçalarının çoğaltılması sonrasında DNA Parçalarının yeni nesil sekans sistemi ile dizilenmesi gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Konvansiyonel metotlarla kültüre ettiğimiz 35 adet mikrobiyal etkenden 32 adet etken (%91) MALDI-TOF yöntemi ile identifiye edilmiş ve identifiye edilen etkenlerden 23’ü (%71.9) Staphylococcus sp. olarak belirlenmiştir. NGS yöntemi ile yapılan çalışmamız ile 4 filum, 6 sınıf, 10 takım, 16 familya, 35 cins ve 125 tür identifiye edilmiş olup identifikasyonu yapılan türler arasında Staphylococcus sp. (n:24) %19 ile baskın tür konumunda olduğu belirlenmiştir.. Örnek gruplarımızda dominant olan filumlar ise Bacillota (AT1 %61; AT2 %99; AS2 %78) ve Pseudomonadota (AS1 %54; BS1 %87; BS2 %76) olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışma sonucunda, Staphylococcus sp hem MALDI-TOF (%72) hem de NGS (%19) yöntemleri ile identifiye edilen etkenler arasında baskın olan tür konumunda olduğu tespit edilmiştir ve bu durumun antibiyotik direnç genlerinin kazanımı ve aktarılması konusunda getirdiği riskleri ortaya çıkarmıştır.ADÜ BAP - VTF-21013 nolu projeKABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
ABSTRACT ix
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Tavukçuluk Endüstrisi 3
2.2. Biyoaerosoller 6
2.3. Biyoaerosollerin Kaynakları ve Taşınımı 10
2.4. Biyoaerosollerin Örnekleme Yöntemleri 13
2.4.1. Pasif Örnekleme Metodu 14
2.4.2. Aktif Örnekleme Metodu 14
2.5. Biyoaerosollerin Analiz Yöntemleri 17
2.5.1 Konvansiyonel Analiz Yöntemleri 18
2.5.2. Gelişmiş Analiz Yöntemleri 18
2.5.2.1. Moleküler Analiz Yöntemleri 188
2.5.2.2. Kütle Spektrometresi 22
2.5.2.3. Floresan Yöntemi ile Tanımlama 24
2.5.2.4. Mikroakışkan Damlacık Teknikleri 24
2.5.2.5. ATP Biyolüminesans Yöntemi 25
3. GEREÇ VE YÖNTEM 29
3.1. Gereç 29
3.2. Kullanılan Sarf Malzemeler ve Cihazlar 30
3.3. Yöntem 30
3.3.1. Bakteri İzolasyonu 30
3.3.2. MALDI-TOF Çalışması 31
3.4. NGS Çalışması 32
3.4.1. Örneklerden DNA Ekstraksiyonu 32
3.4.2. DNA Qubit Ölçüm Protokolü 33
3.4.3. Mikrobiyom Analizi 34
3.4.4. Biyoinformatik Analiz 35
4. BULGULAR 37
4.1.Fenotipik Bulgular 37
4.2.Genotipik Bulgular 38
4.2.1. Benzerlik Analizi Sonuçları 38
4.2.2. Mikrobiyom Analizlerinin Cins Bazında Değerlendirilmesi 39
4.2.3. Krona Analizi Sonuçları 40
4.2.4. Alpha Çeşitlilik Analizleri 47
4.2.5. PCA Analizleri 48
4.2.6. Mikrobiyom Analizleri Sonucunda Bakterilerin Taksonomik Dağılımları 50
4.2.7. İdentifiye Edilen Bakteriyel Etkenlerin Kümes Gruplarındaki Dağılımları 56
5. TARTIŞMA 62
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 67
KAYNAKLAR 69
BİLİMSEL ETİK BEYANI 93
ÖZ GEÇMİŞ 9
INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN WORKING CONDITIONS AND MUSCULOSKELETAL DISORDERS OF NURSES WORKING AT A STATE UNIVERSITY IN ISTANBUL
No full textAmaç: Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi’nde görev yapan
hemşirelerin çalışma koşullarının kas iskelet sistemi rahatsızlıkları üzerine etkisini araştırmak
amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel bir çalışmadır. İstanbul Üniversitesi
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan hemşireler araştırmanın evrenini oluşturdu.
Örneklem olarak 489 hemşireye (kadın=305 erkek=184) ulaşıldı. Çalışmada veriler,
tanımlayıcı bilgi formu ve Cornell Kas İskelet Rahatsızlığı Ölçeği ile toplandı. Araştırma
öncesi Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik
Araştırmalar Etik Kurulu’ndan ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Hastanesi’nden resmi izinler ve gönüllülerden yazılı onam alındı. Anket formları aracılığıyla
elde edilen veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS 22.0) programı
kullanılarak bilgisayar ortamında değerlendirildi. Elde edilen sonuçlar temel istatistiksel
analizler, Mann Whitney U, Kruskall-Wallis H ve Spearman korelasyon analizi ile
değerlendirildi.
Bulgular: Her iki elini kullanan hemşirelerin iki elinden birini kullananlara göre
omurgalarında rahatsızlık düzeylerinin yüksek olduğu, nadiren egzersiz yapan ve
yapmayanların haftada 1-2 gün ve ayda 1-3 gün yapanların haftada en az 3 gün yapanlara
göre, kas iskelet sistemi rahatsızlığı nedeniyle doktora gidenlerin alt ekstremitelerinde ve
omurgalarında rahatsızlık düzeylerinin yüksek olduğu, kronik rahatsızlığı olanların alt
ekstremitelerinde rahatsızlık düzeylerinin yüksek olduğu bulundu.
viii
Dijital ve manuel tansiyon aleti kullananların monitör kullananlara göre omurga
rahatsızlıkları, hemşirelik süresi 20 yıl ve üzeri olanların diğerlerine, 10-20 yıl arasında
olanların 10 yıl altında çalışanlara göre üst, alt ekstremite ve omurgalarında rahatsızlık
düzeylerinin yüksek olduğu saptandı Haftalık çalışma süresi 40 saat ve altı ve 50 saat ve üzeri
olan hemşirelerin 40-50 saat çalışanlara göre, kullanılan masanın çalışmayı olumsuz
etkilediğini belirten hemşirelerin belirtmeyen veya kısmen belirtenlere göre üst, alt ekstremite
ve omurgalarında rahatsızlık düzeylerinin yüksek olduğu belirlendi. İlaç hazırlamada
kullandıkları tezgahın rahat olmadığını belirten hemşirelerin belirtmeyen veya kısmen
belirtenlere göre üst, alt ekstremite ve omurgalarında rahatsızlık düzeylerinin yüksek olduğu
görüldü.
Sonuç: Hemşirelerin kas iskelet sistemi sağlığının kişisel özellikleri ve çalışma koşullarından
etkilendiği söylenebilir. Bu sonuç doğrultusunda kişisel özelliklerinin de göz önüne alınarak
çalışma koşullarının iyileştirilmesi önerilebilir.Objective: This study was conducted to investigate the effect of working conditions on
musculoskeletal disorders among nurses working at Istanbul University Cerrahpaşa Medical
Faculty Hospital.
Materials and Methods: The research is an analytical cross-sectional study. The population
of the study consisted of nurses working at Istanbul University Cerrahpaşa Medical Faculty
Hospital. A sample of 489 nurses (305 women and 184 men) was reached. Data were
collected using a descriptive information form and the Cornell Musculoskeletal Discomfort
Questionnaire. The study used a survey form and the Cornell Musculoskeletal Discomfort
Questionnaire. Prior to the research, official permissions were obtained from the NonInterventional Clinical Research Ethics Committee of Aydın Adnan Menderes University
Nursing Faculty and Istanbul University Cerrahpaşa Medical Faculty Hospital. Verbal consent
was obtained from the volunteers. The data obtained through the survey forms were evaluated
using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS 22.0) software. The results were
analyzed using basic statistical analyses, the Mann Whitney U test, the Kruskal-Wallis H test,
and Spearman correlation analysis.
Results: It was found that nurses who use both hands had higher levels of discomfort in their
spines compared to those who use only one hand. Nurses who rarely exercise or do not
exercise at all, those who visit a doctor due to musculoskeletal disorders, and those with
chronic illnesses had higher levels of discomfort in their lower extremities and spines.
x
Nurses using digital and manual blood pressure monitors had higher spine discomfort
compared to those using monitors, and those with 20 or more years of nursing experience had
higher levels of discomfort in their upper, lower extremities, and spines compared to those
with less experience. Nurses working 40 hours or less and 50 hours or more per week had
higher levels of discomfort in their upper, lower extremities, and spines compared to those
working 40-50 hours per week. Those who reported that the desks they used for work were
uncomfortable had higher levels of discomfort in their upper, lower extremities, and spines
compared to those who did not report or partially reported this. Similarly, nurses who
reported that the counters they used for medication preparation were uncomfortable had
higher levels of discomfort in their upper, lower extremities, and spines compared to those
who did not report or partially reported this.
Conclusion: It can be said that nurses' musculoskeletal health is affected by personal
characteristics and working conditions. Based on these results, it is recommended that
working conditions be improved while considering personal characteristics.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY .............................................................................................................. i
TEŞEKKÜR.......................................................................................................................... ii
İÇİNDEKİLER..................................................................................................................... iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ.......................................................................... v
TABLOLAR DİZİNİ ........................................................................................................... vi
ÖZET ........................................................................................................................... vii
ABSTRACT......................................................................................................................... ix
1. GİRİŞ .................................................................................................................. 1
2. GENEL BİLGİLER ............................................................................................ 3
2.1. Hemşirelik Mesleği ve Çalışma Şartları ............................................................. 4
2.2. Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ..................................................................... 6
2.3. Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının Sınıflandırılması .................................... 7
2.4. Hemşirelik Mesleğinde Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ............................... 8
2.4.1. Kişisel Risk Faktörleri ........................................................................................ 9
2.4.2. Çalışma Ortamına Bağlı Risk Faktörleri........................................................... 11
2.5. Hemşirelerde Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının Semptomları
ve Belirlenmesi ................................................................................................. 13
2.6. Dünyada ve Türkiye’de Hemşirelerde Kas İskelet Sistemi
Rahatsızlıkları ................................................................................................... 14
2.7. Hemşirelerde Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının Önlenmesinde
Halk Sağlığı Hemşireliği................................................................................... 16
3. GEREÇ VE YÖNTEM .................................................................................... 18
3.1 Gereç…………………………………………………………………………..18
3.1.1 Araştırmanın Tipi.............................................................................................. 18
3.1.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman.............................................................. 18
iv
3.1.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi................................................................... 18
3.2. Yöntem…….…………………………………………………………………..18
3.2.1. İstatistiksel ve Analitik Yöntemler ................................................................... 18
3.2.2. Araştırmaya Alınma Kriterleri.......................................................................... 19
3.2.3. Araştırmaya Alınmama Kriterleri ..................................................................... 19
3.2.4. Araştırmada Kullanılan Veri Toplama Araçları................................................ 19
3.2.5. Tanıtıcı Bilgi Formu.......................................................................................... 19
3.2.6. Cornell Kas İskelet Rahatsızlığı Ölçeği............................................................ 20
3.3. Araştırmanın Uygulama Planı........................................................................... 20
4. BULGULAR..................................................................................................... 22
5. TARTIŞMA ...................................................................................................... 35
6. SONUÇ VE ÖNERİLER.................................................................................. 46
6.1. Sonuçlar ............................................................................................................ 46
6.2. Öneriler ............................................................................................................. 47
KAYNAKLAR.................................................................................................................... 48
EKLER ........................................................................................................................... 60
BİLİMSEL ETİK BEYANI ................................................................................................ 72
ÖZ GEÇMİŞ........................................................................................................................ 7
IN VITRO GERMINATION AND CALLUS INDUCTION OF Corchorus olitorius L.
No full textCorchorus olitorius L. dünyanın birçok yerinde lif bitkisi olarak kullanılması
sebebiyle yüksek ekonomik öneme sahip bir türdür. Tür aynı zamanda sebze ve çeşni olarak
kullanılmakta ve içerdiği etken maddeler nedeniyle tıbbi özellikler taşımaktadır.
Bu tez kapsamında ilk olarak türün tohumlarının in vitro çimlenmesi üzerine besin
ortamlarının, ortamların fiziksel halinin, ışığın ve gibberellik asitin etkisi araştırılmıştır. İkinci
olarak ise kallus indüksiyonu üzerine farklı tip ve konsantrasyonda bitki büyüme
düzenleyicilerinin etkisi ile uygun eksplant tipi araştırılmıştır.
Tohumlara uygulanan tetrazolium testi ile tohumların canlılık oranı %80 olarak
belirlenmiştir. In vitro çimlenme üzerine besin ortamlarının tipinin ve fiziksel durumunun
etkisini belirlemek için DS, Agar, MS (Murashige ve Skoog (1962)) (sıvı) ve MS (katı)
ortamları kullanılmıştır. En yüksek in vitro çimlenme değeri DS ortamında %68,86 olarak
belirlenmiştir.
In vitro çimlenme ile elde edilmiş bitkiciklerin gelişimleri için 8 g/l agar ile
katılaştırılmış MS ortamına kültüre edilmiştir. Kotiledonlar kültür başlangıcından bir hafta
sonra yapraklar ise kültür başlangıcından 4-6 hafta sonra izole edilmiş ve kallus indüksiyonu
için eksplant olarak kullanılmışlardır. Her iki eksplant tipinde de kallus oluşumu teşvik
edilmiştir. Elde edilen kallus oranları birbirinden farklıdır. Kotiledon eksplantlarından %100
kallus değeri, 10 mg/l NAA, 5 mg/l NAA ve 1 mg/l BA ilaveli besi ortamlarında hem karanlık
hem de fotoperiyot koşullarında elde edilmiştir. Ayrıca, 1 mg/l 2,4-D ilaveli ortamda da en
yüksek kallus değeri karanlık koşullarda gözlemlenmiştir. Yaprak eksplantlarında %100
kallus teşviki sağlanmış; özellikle tek başına 10 mg/l NAA, 5 mg/l NAA ve 1 mg/l BA
kombinasyonunda elde edilmiştir. Yaprak eksplantları, kotiledon eksplantlarına göre daha
yüksek oranda kallus teşviki ile tepki vermiştir ve her iki eksplant tipinde etkili oksin NAA
olarak belirlenmiştir.
xx
Hem çimlenme hem de kallus indüksiyonu çalışmalarında elde edilen yüksek oranlar
ve literatürde ilk kez yaprak eksplantları kullanılarak başarılı bir kallus indüksiyonu
sağlanması, bu çalışmanın yalnızca tür üzerinde yapılacak genetik iyileştirme çalışmalarına
değil, aynı zamanda yapraklarında bulunan tıbbi bileşiklerin eldesine yönelik in vitro
çalışmalar için de öncü bir yaklaşım sunduğunu vurgulamaktadır.Corchorus olitorius L. is a species of high economic importance due to its use as a
fiber plant in many parts of the world. The species is also used as a vegetable and condiment
and has medicinal properties due to the active ingredients it contains.
Within the scope of this thesis, firstly, the effects of nutrient media, physical state of
the media, light and gibberellic acid on the in vitro germination of the seeds of the species
were investigated. Secondly, the effect of different types and concentrations of plant growth
regulators on callus induction and the appropriate explant type were investigated.
With the tetrazolium test applied to the seeds, the viability rate of the seeds was
determined as 80%. DS, Agar, MS (Murashige and Skoog (1962)) (liquid) and MS (solid)
media were used to determine the effect of the type and physical of the nutrient media on in
vitro germination. The highest in vitro germination value was determined as 68.86% in DS
medium.
The plantlets obtained through in vitro germination were cultured on MS medium
solidified with 8 g/l agar. Cotyledons were isolated one week after the initiation of culture,
while leaves were isolated 4-6 weeks after the initiation of culture and used as explants for
callus induction. Callus formation was stimulated in both types of explants, and the obtained
callus rates were different from one another. A callus value of 100% was achieved from
cotyledon explants in culture media supplemented with 10 mg/l NAA, 5 mg/l NAA and 1
mg/l BA under both dark and photoperiod conditions. Additionally, the highest callus value
was observed at dark conditions with 1 mg/l 2,4-D. In leaf explants, 100% callus induction
was also achieved using combinations of auxins and cytokinins, particularly with 10 mg/l
NAA, 5 mg/l NAA and 1 mg/l BA. Leaf explants showed higher callus rates compared to
cotyledon explants, and in both explant types, the effective auxin was identified as NAA.
The high rates achieved in both germination and callus induction studies, along with
the first successful callus induction using leaf explants reported in the literature, highlight this
xxii
study‟s potential not only for genetic improvement efforts with the species but also as a
pioneering approach for in vitro studies targeting the extraction of medicinal compounds
present in its leaves.ĠÇĠNDEKĠLER
KABUL VE ONAY .................................................................................................................... i
TEŞEKKÜR .............................................................................................................................. iii
BİLİMSEL ETİK BEYANI ....................................................................................................... v
İÇİNDEKİLER ......................................................................................................................... vii
SİMGELER DİZİNİ ..................................................................................................................ix
KISALTMALAR DİZİNİ .........................................................................................................xi
ŞEKİLLER DİZİNİ ................................................................................................................. xiii
RESİMLER DİZİNİ .................................................................................................................xv
ÇİZELGELER DİZİNİ ........................................................................................................... xvii
ÖZET ....................................................................................................................................... xix
ABSTRACT ............................................................................................................................ xxi
1. GİRİŞ ...................................................................................................................................... 1
2. KAYNAK ÖZETLERİ ........................................................................................................... 7
3. MATERYAL VE YÖNTEM................................................................................................ 13
3.1. Materyal ............................................................................................................................. 13
3.2. Yöntem .............................................................................................................................. 15
3.2.1. In vitro Çalışmalar İçin Yapılan Ön Hazırlıklar ............................................................. 15
3.2.1.1. Tohum Canlılık Oranının Belirlenmesi ....................................................................... 15
3.2.1.2. Besin Ortamı Hazırlığı ................................................................................................ 16
3.2.1.3. In vitro Çimlenme Denemeleri İçin Kavanozların ve Besin Ortamlarının Hazırlığı .. 17
3.2.1.4. Alet, Ekipman ve Çalışma Ortamının Sterilizasyonu .................................................. 18
3.2.2. In vitro Çimlenme Denemeleri ....................................................................................... 19
3.2.2.1 Tohum Sterilizasyonu ................................................................................................... 19
3.2.2.2. In vitro Çimlenmeyi Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi ............................................ 19
3.2.3. Kallus İndüksiyon Denemeleri ....................................................................................... 20
3.2.3.1. Verilerin Değerlendirilmesi ......................................................................................... 21
4. BULGULAR VE TARTIŞMA ............................................................................................. 23
4.1. Tohum Canlılığı ................................................................................................................. 23
4.2. In vitro Çimlenme .............................................................................................................. 23
viii
4.2.1. In vitro Çimlenme Üzerine Besi Ortamlarının ve Işığın Etkisi ...................................... 24
4.2.2. In vitro Çimlenme Üzerine GA3‟ün Etkisi ..................................................................... 27
4.3. Kallus İndüksiyonu ............................................................................................................ 29
5. SONUÇ ................................................................................................................................. 37
KAYNAKLAR ......................................................................................................................... 39
ÖZ GEÇMİŞ ............................................................................................................................. 4
Colostrum Quality and Effecting Factors in Goats and Sheeps in Thrage Region
No full textAmaç: Ülkemizdeki hayvan yetiştiriciliğinin başlıca sorunlarından biri yenidoğanların yüksek morbidite ve mortalitesidir. Bunun da en önemli nedenlerinden biri kaliteli bir kolostrumun yenidoğanlar tarafından zamanında ve yeterince alınamamasıdır. Bu çalışma Trakya Bölgesi’ndeki koyun ve keçilerde kolostrum kalitesi ve bunu etkileyen olası faktörleri saptamak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Trakya bölgesinde Keşan, İpsala ve Tekirdağ’da en az 100 baş damızlık dişi hayvan bulunan 18 koyun (Ovis aries) ve 18 keçi (Capra hircus) işletmesinden sağlıklı ve yaşayan bir yavruya sahip 15’er, toplam 270 koyun (Kıvırcık ve Merinos) ve 270 keçi (Kıl Keçisi) kullanıldı. Kolostrum %Brix değerleri dijital refraktometre ile saptandı. Bir anket formu ile de olası faktörler konusunda veriler toplandı. Veriler SPSS 22.0 programıyla tanımlayıcı istatistik, frekans, bağımsız gruplar için t-Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirildi.
Bulgular: Koyun ve keçilerin ortalama kolostrum Brix değerleri ve varyasyonları birbirine yakındı (Sırasıyla: 24,39 4,16, Min 16,80-Max 37,40 ve 24,304,83, Min 17,20-Max 36,90). Doksan dört (%34,81) koyun ve 107 (%39,63) keçinin %Brix değerleri bu türler için kaliteli bir kolostrumun göstergesi olarak kabul edilen %22’nin altındaydı. İki türde de kolostrum Brix değerleri işletmeler arasında önemli farklılıklar gösterdi (p<.05). Merinosların kolostrum Brix değerleri kıvırcıklarınkinden daha yüksekti. İki türde de yaş, parite, doğum zamanı ile mastitis ve doğumdan önce sağma/memede sızıntı öyküsünün bilinme durumu ile keçilerde sürü bakımını kimin yaptığı kolostrum Brix değerlerinde etkiliydi (p<.001).
Sonuç: Trakya bölgesindeki koyun ve keçilerin önemli bir kısmında kolostrum Brix değerleri istenilen düzeylerde değildir. Bu durum, yenidoğan morbidite ve mortalitesi açısından son derece önemli olduğu için, kolostrum kalitesi değerlendirmesinin her işletmede yapılması ve gerektiğinde uygun ek önlemlerin alınması önemli olacaktır.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Meme ve Plasentanın Evrimi 4
2.2. Kolostrum 5
2.3. Plasenta 9
2.4. Yenidoğanda Gastrointestinal Kanalın Gelişimi ve Kolostrum 10
2.4.1. Özofagus 10
2.4.2. Mide 10
2.4.3. İnce Bağırsaklar 11
2.5. Kolostrumun Bileşenleri 12
2.5.1. Karbonhidratlar 13
2.5.2. Proteinler 14
2.5.3. Nükleotitler ve Nükleozitler 16
2.5.4. Lipidler 16
2.5.5. Sitokinler ve Büyüme Faktörleri 17
2.5.6. Mineraller ve Vitaminler 18
2.6. Kolostrum Kalitesini Etkileyen Faktörler 19
2.6.1. Hayvana Bağlı Faktörler 20
2.6.1.1. Aşılama 20
2.6.1.2. Irk 21
2.6.1.3. Yaş 21
2.6.1.4. Parite 22
2.6.1.5. Yavru Sayısı 23
2.6.1.6. Doğum Dönemi 23
2.6.1.7. Laktasyon Evresi 24
2.6.2. Mastitis 24
2.6.3. Yönetim 25
2.6.4. Kuru Dönem 26
2.6.5. Kortikosteroid Kullanımı 26
2.7. Kolostrum Kalitesini Belirleme Yöntemleri 27
2.7.1. Direkt yöntemler 27
2.7.2. İndirekt Yöntemler 28
2.7.2.1. Refraktometre 29
2.7.2.2. Kolostrometre 30
3. GEREÇ VE YÖNTEM 31
3.1. Gereç 31
3.1.1. Hayvanlar 31
3.2. Yöntem 31
3.3. İstatistiksel Analizler 32
3.4. Etik Kurul Onayı 32
4. BULGULAR 33
4.1. Koyunlar 33
4.1.1. İşletme 36
4.1.2. Irk 39
4.1.3. Yaş 39
4.1.4. Parite 40
4.1.5. Doğum Zamanı 41
4.1.6. Sağma - Memede Sızıntı 41
4.1.7. Mastitis 42
4.2. Keçiler 42
4.2.1. İşletme 45
4.2.2. Yaş 48
4.2.3. Parite 48
4.2.4. Doğum Zamanı 49
4.2.5. Sağma - Memede Sızıntı 50
4.2.6. Mastitis 50
5. TARTIŞMA 51
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 57
KAYNAKLAR 58
Ek-1 (VERİ TOPLAMA FORMU) 84
Ek-2 (NKÜ-HADYEK) 85
BİLİMSEL ETİK BEYANI 86
ÖZ GEÇMİŞ 8
ÜLSERATİF KOLİT MODELİNDE FARKLI DOZLARDA UYGULANAN Cannabis sativa TOHUMU YAĞININ OLASI ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
No full textÜlseratif Kolit Modelinde Farklı Dozlarda Uygulanan Cannabis sativa Tohumu Yağının Olası Etkilerinin Araştırılması
Kavak İ. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji (TIP) Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırma Cannabis sativa tohumu yağının ülseratif kolit üzerine olası olumlu etkisini araştırmak ve aydınlatmak için yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, 24 Wistar Albino sıçan, yaklaşık 2 aylık, dört gruba ayrılarak Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde gerçekleştirildi. Deneysel ülseratif kolit modeli TNBS ile oluşturuldu. Kolon dokusundan örnekler alınarak veri elde edildi. Veriler araştırmacı ve danışmanı tarafından istatistiksel olarak değerlendirildi. Histopatolojik olarak incelenip, biyokimyasal açıdan SOD, CAT, GSH Px, MDA, MPO, IL1 beta, TNF alfa düzeylerine bakıldı.
Bulgular: Kolit ve tedavi grupları karşılaştırıldığında gruplar arasında makroskopik ve mikroskopik açıdan belirgin farklılık mevcuttu (p<0.05). Tedavi grubunda doku düzeyinde ölçülen IL1 beta, MDA, CAT, GSH Px, MPO, TNF alfa, SOD düzeyleri kolit grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar verdi (p<0.05). CAT aktivitesinde; kontrol grubu TNBS grubuna nazaran istatistiksel oalrak anlamlı bulundu. CS3 grubu TNBS grubuna nazaran istatistiksel olarak anlamlı bulundu. SOD aktivitesinde TNBS grubu kontrole nazaran anlamlı yüksek bulundu. CS grupları TNBS gruplarına nazaran anlamlı yüksek bulundu. Kontrol grubu CS1 grubuna nazaran anlamlı düşük bulundu. TNF alfa seviyesi, kontrol grubu TNBS’ye göre anlamlı düşük bulundu. TNBS grubu CS3 grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). MDA seviyesinde kontrol-TNBS arasında TNBS grubunda anlamlı yüksek bulundu. Kontrol- CS grupları arasında CS gruplarında anlamlı yüksek bulundu. CS- TNBS arasında, TNBS gruplarında istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). GSH Px seviyesinde; TNBS-kontrol grupları arasında TNBS grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu. Kontrol- CS gruplarında kontrol gruplarında istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. CS- TNBS gruplarında CS gruplarında anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). IL1 beta seviyelerinde kontrol TNBS gruplarında TNBS seviyesi istatistiksel olarak aşırı yüksek anlamlı bulundu. Kontrol CS gruplarında CS1 seviyesi anlamlı yüksek bulundu. TNBS-CS gruplarında TNBS seviyesi anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). MPO seviyeleri kontrol-TNBS arasında TNBS seviyesi istatistiksel olarak aşırı yüksek anlamlı bulundu. Kontrol-CS grupları arasında CS1 grubu yüksek bulundu. TNBS-CS grupları arasında TNBS seviyesi istatistiksel oalrak yüksek anlamlı bulundu (p<0.05). MDA seviyesi kontrol-TNBS arasında TNBS yüksek anlamlı bulundu. Kontrol-CS grupları arasında CS gruplarında anlamlı artış bulundu. TNBS- CS grupları arasında TNBS istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0.05).
Sonuç: Deneysel olarak TNBS ile ülseratif kolit oluşturulmuş ve kolit modeline uygulanan Cannabis sativa tohumu yağı 1 ml/kg ve 3 ml/kg doz grupları, histopatolojik ve biyokimyasal parametrelere bakıldığında inflamasyonu belirgin düzeyde azaltmıştır. Sonuç olarak, kolit grubunda belirgin düzeyde oluşan kolit CS gruplarında belirgin olarak azalmıştır ve CS gruplarının iyileştirici ve tedavi edici özelliği istatistiksel olarak ortaya konulmuştur (p<0.05).
Anahtar kelimeler: Cannabis Sativa, Cannabis sativa tohumu yağı, kenevir, keten tohumu, ülseratif kolitİçindekiler
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Kolon Anatomisi 3
2.1.1. Çekum 5
2.1.2. Transvers Kolon 5
2.1.3. Çıkan Kolon 5
2.1.4. İnen Kolon 5
2.1.5. Sigmoid Kolon 5
2.2. Kolon Histolojisi 6
2.3. Kolon Fizyolojisi 6
2.4. İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları 6
2.4.1.Ülseratif Kolit 7
2.4.1.1. Risk Faktörleri 7
2.4.1.2. Ülseratif Kolit Epidemiyolojisi 8
2.4.1.3. Ülseratif Kolitin Etiyopatogenezi 8
2.4.1.4. Ülseratif Kolit Komplikasyonu 10
2.4.2. Crohn Hastalığı 10
2.4.2.1. Crohn Hastalığının Tarihçesi 11
2.4.2.2.Genetik Faktör Etkisi 11
2.5. İndüklenebilir Kolit Modelleri 12
2.6. Cannabis sativa’nın Tarihçesi 12
2.6.1. Endokannabinoid sistem 13
2.6.2. Kannabinoid Reseptörlerinin İşlevselliği 14
2.6.3. Fitokannabinoidler 14
2.6.3.1. Kannabigerol (CBG) 15
2.6.3.2. Kannabikromen (CBC) 16
2.6.3.3. Kannabidiol (CBD) 16
2.6.3.4. Tetrahidrokannabinol 16
2.6.3.5. Δ9-Tetrahidrokannabivarin (Δ9-THCV) 16
2.7. Terpenoitler 17
2.7.1. D-Limonen 17
2.7.2. β-Mirsen 17
2.7.3. Alfa-Pinen 18
2.7.4. D-Linalol 18
2.7.5. β-Karyofilen 18
2.7.6. Karyofilen oksit 18
2.7.7. Fitol 18
2.8. Cannabis sativa tohumu yağı 19
2.8.1. Cannabis sativa’nın Terapöitik Kullanımı: Kolit 19
2.9. Oksidatif Hasar 20
2.10. İnflamasyon 20
2.11. Sitokinler 20
2.11.1. TNF alfa 21
2.11.2. İnterlökinler 21
3. GEREÇ VE YÖNTEM 21
3.1. Gereç 21
3.1.1. Deney Hayvanları 21
3.1.2. Hayvan Materyali 22
3.1.3. Deney Grupları 23
3.1.4. Kolit Oluşturma 24
3.1.5. Kullanılan Kimyasal maddeler ve Kitler 24
3.1.6. Kullanılan Cihazlar 25
3.2. Yöntem 25
3.2.1. Biyokimyasal Analiz 26
3.2.1.1.Dokuların Homojenizasyonu 26
3.2.1.2. Dokuda Myeloperoksidaz aktivitesi 26
3.2.1.3. Dokuda Süperoksit dismutaz (SOD) aktivitesi 27
3.2.1.4. Dokuda Glutatyon peroksidaz (GPx) aktivitesi 27
3.2.1.5. Dokuda Katalaz (CAT) aktivitesi 28
3.2.1.6. Dokuda Myeloperoksidaz (MPO) aktivitesi 28
3.2.1.7. Dokuda IL1 beta aktivitesi 28
3.2.1.8. Dokuda TNF alfa aktivitesi 28
3.2.1. Deneysel Çalışma Grupları 31
3.2.1.1. Kontrol Grubu (Kolit Olmayan) 31
3.2.1.2.Kolit Grubu 36
3.2.1.3.Ülseratif kolit+ Cannabis sativa tohumu yağı 1ml/kg grubu 38
3.2.1.4. Ülseratif kolit+ Cannabis sativa tohumu yağı 3ml/kg grubu 41
3.2.1.5. Kolit Oluşturulması 42
3.2.2. Makroskopik Skorlama 44
3.2.2.1.Histopatolojik değerlendirme 44
3.2.2.2. Histolojik (Mikroskopik) Skorlama 45
3.3.İstatistiksel Analiz 45
4. BULGULAR 45
4.1. Biyokimyasal Bulgular 46
4.2.Makroskopik Değerlendirme Sonuçları 6
4.3.Histolojik Bulgular 11
4.3.1.Histolojik Sonuçlar 11
4.4. İnhibisyon Değerleri 11
5.TARTIŞMA 11
KAYNAKLAR 17
EKLER 44
BİLİMSEL ETİK BEYANI 46
ÖZ GEÇMİŞ 4
Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği'nin Çocuk Hemşirelerinde Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Get PDFHEMŞİRELER İÇİN YAS DURUMU ÖLÇEĞİNİN ÇOCUK HEMŞİRELERİNDE TÜRKÇE GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Eker, H. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk
Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu araştırma ile hemşirelerde profesyonel yası değerlendiren “Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği (The Grief traits and State Scale for Nurses)’nin çocuk hemşirelerinde Türkçe uyarlanması yapılarak ülkemize kazandırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Metodolojik tipteki bu araştırma 30 Mart – 2 Temmuz 2023 tarihleri arasında, çocuk kliniklerinde en az 1 yıl çalışma tecrübesi olan ve hasta kaybı yaşamış çalışmaya katılmaya gönüllü 205 çocuk hemşiresi ile yapılmıştır. Araştırma verileri Tanıtıcı Bilgi Formu ve Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği kullanılarak, Google Form üzerinden online veri formuna dönüştürülerek toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı/yüzde, t testi, korelasyon analizi, Cronbach α güvenirlik katsayısı ve faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır.
Bulgular: Ölçeğin tüm maddeleri ile her iki bölüm ve alt boyutlarının Kurtosis ve Skewness değerleri incelenmiş ve normal dağılım gösterdiği bulunmuştur. Ölçeğin birinci bölümü için KMO=0.791, AFA Toplam Varyans=%74.462 ve cronbach alfa değeri 0,803 olarak bulunmuştur. Ölçeğin ikinci bölümü için KMO=0.873, AFA Toplam Varyans=%61.108 ve cronbach alfa değeri 0,871 olarak saptanmıştır. Her iki bölüm ve alt boyutları için standardize edilmiş katsayılar incelenmiş faktör yüklerinin yüksek, standart hata değerlerinin düşük, t değerlerinin anlamlı ve faktör analizine alınan değişkenler arasında ilişkinin olduğu (p=0.000<0.05) belirlenmiştir. Ölçeğin kompozit güvenirlik (CR) ve Ortalama Açıklanan Varyans (AVE) değerlerinin anlamlı Tukey Toplanabilirlik Testinin p<0,05’ten küçük olduğu sapanmıştır. Ölçeğin her iki bölümü için Alt %27 ile Üst %27 grupları arasında anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05) ve ayırt edici hassas ölçüm yaptığı saptanmıştır. Hemşirelerin birinci bölüm puan ortalaması 18,634±5,523 (Min=7; Maks=35), ikinci bölüm puan ortalaması 29,010±7,443 (Min=12; Maks=50) ve toplam puan ortalaması 47,644±11,551 (Min=22; Maks=81), olarak tespit edilmiştir.
Sonuç: Verilerin analizi sonucunda Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Türk kültürü için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu bulunmuştur. Ülkemizdeki hemşirelerde yas düzeyini değerlendirmek için kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk Hemşireliği, Geçerlik, Güvenirlik, Yas, Yas Ölçeği.KABUL VE ONAY
TEŞEKKÜR
İÇİNDEKİLER
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ
ŞEKİLLER DİZİNİ
TABLOLAR DİZİNİ
ÖZET
ABSTRACT
1. GİRİŞ
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi
1.2. Araştırmanın Amacı
1.3. Araştırma Soruları
2. GENEL BİLGİLER
2.1. Yas Kavramı
2.2. Yas Süreci
2.3. Yas Sürecini Etkileyen Faktörler
2.4. Yasla İlgili Yaklaşımlar
2.4.1. Devam Eden Bağlar Yaklaşımı
2.4.2. Anlamı Yeniden Yapılandırma Yaklaşımı
2.5. Yas Modelleri
2.5.1. Klasik Psikoanalitik Yas Modeli
2.5.2. Bağlanma Kuramı
2.5.3. Beş Aşamalı Yas Süreci Modeli
2.5.4. Yas Görevleri Modeli
2.5.5. İki Boyutlu Yas Modeli
2.6. Yas Türleri ve Yas Tepkileri
2.6.1. Patolojik Yas
2.6.2. Kronik yas
2.6.3. Abartılmış yas (Hipertrofik yas)
2.6.4. Gecikmiş yas
2.6.5. Maskelenmiş yas
2.6.6. Haklarından Mahrum Bırakılmış Yas
2.7. Hemşirelerde Yas
2.8. GSSN Ölçeğinin Geliştirilmesi
3. GEREÇ VE YÖNTEM
3.1. Araştırmanın Tipi ve Amacı
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman
3.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi
3.4. Araştırmaya Alınma Kriterleri
3.5. Araştırmaya Alınmama (Dışlama) Kriterleri
3.6. Araştırmada Kullanılan Veri Toplama Araçları
3.6.1. Tanımlayıcı Bilgi Formu (EK-4)
3.6.2. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği (HYKDÖ) (The Grief traits and State Scale for Nurses, GSSN) (EK- 5) (EK - 6)
3.7. Araştırmanın Uygulanması
3.8. Araştırmanın Ön Uygulaması
3.9. The Grief traits and State Scale for Nurses (GSSN) Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama Aşamaları
3.10. HYKDÖ (GSSN) Ölçeğinin Geçerlik Aşamaları
3.10.1. HYKDÖ (GSSN) Ölçeğinin Dil Geçerliliği
3.10.2. HYKDÖ (GSSN) Ölçeğinin Kapsam Geçerliliği
3.10.3. HYKDÖ (GSSN) Ölçeğinin Görünüş Geçerliliği
3.10.4. HYKDÖ (GSSN) Ölçeğinin Yapı Geçerliliği
3.11. HYKDÖ (GSSN) Ölçeğinin Güvenirlik Aşamaları
3.11.1. HYKDÖ (GSSN) Ölçeğinin İç Tutarlılık Analizi
3.11.2. HYKDÖ (GSSN) Ölçeğinin Madde Analizi
3.12. Araştırmanın İstatistiksel Değerlendirilmesi
3.13. Araştırmanın Etik Yönü
3.14. Araştırmanın Akış Şeması
4. BULGULAR
4.1. Tanımlayıcı Özellikler
4.2. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Geçerlik Bulguları
4.2.1. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Kapsam Geçerliği
4.2.2. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Yapı Geçerliği
4.3. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Güvenirlik Bulguları
4.3.1. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Cronbach Alpha Güvenirlik Katsayıları
4.3.2. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Tukey Toplanabilirlik Testi Sonuçları
4.3.3. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Madde Analizi
4.3.4. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Ayırt Ediciliği
4.3.5. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği ile Alt Boyut ve Bölümlerinin Birbirleriyle Korelasyonları
4.4. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Puan Ortalamaları ve Dağılımları
5. TARTIŞMA
5.1. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Geçerlik Analiz Sonuçları
5.2. Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği’nin Güvenirlik Analiz Sonuçları
6. SONUÇ VE ÖNERİLER
KAYNAKLAR
EKLER
EK - 1: Etik Kurul Onayı
EK - 2: Yazar İzni
EK - 3: Çocuk Hemşireliği Derneği İzni
EK - 4: Tanımlayıcı Bilgi Formu
Ek-5: Hemşirelerde Yas Bağlamında Kişilik Özellikleri ve Durum Ölçeği (HYKDÖ)
EK - 6 : The Grief Traits and State Scale for Nurses (GSSN)
BİLİMSEL ETİK BEYANI
ÖZ GEÇMİŞ
AKADEMİK YAYINLA