5025 research outputs found
Sort by
Güreşçilerin Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutumları İle Egzersiz Bağımlılığı Farkındalığı ve İlişkili Faktörler
Get PDFÖZET
GÜREŞÇİLERİN SAĞLIKLI BESLENMEYE İLİŞKİN TUTUMLARI İLE
EGZERSİZ BAĞIMLILIĞI FARKINDALIĞI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
Emir T. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hareket ve
Antrenman , Yüksek Lisans/ Aydın, 2025.
Amaç: Bu araştırma güreşçilerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları ile egzersiz bağımlılığına
ilişkin farkındalıklarını incelemek için yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, ilişkisel olarak, Şubat 2024 ve Kasım 2024 tarihleri arasında,
Aydın ilinde güreş yapan 122 güreşçi ile gerçekleşmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından
hazırlanan online form aracılığı ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler anova
t- testi, Tukey ve Mann-Whitney U testleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan sporcuların sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları ile egzersiz
bağımlılığına ilişkin farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Pearson
Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Sağlıklı Beslenmeye
İlişkin Tutum Ölçeği ve Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Farkındalık Ölçeği arasında negatif
yönlü, düşük seviyede anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r= -,203, p<0.05). Diğer bir ifadeyle,
sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları arttıkça egzersiz bağımlılığına ilişkin farkındalık
düzeylerinde düşüş olduğu izlenmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada Sporcuların sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları ile egzersiz
bağımlılığına ilişkin farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Pearson
Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Sağlıklı Beslenmeye
İlişkin Tutum Ölçeği ve Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Farkındalık Ölçeği arasında negatif
yönlü, düşük seviyede anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer bir ifadeyle, katılımcıların
sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları arttıkça egzersiz bağımlılığına ilişkin farkındalık
düzeylerinde düşüş olduğu izlenmiştir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….……… i
TEŞEKKÜR................................................................................................................. ii
İÇİNDEKİLER ............................................................................................................ iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ................................................................. v
TABLOLAR DİZİNİ ................................................................................................... vi
ÖZET............................................................................................................................ vii
ABSTRACT................................................................................................................. viii
1. GİRİŞ ....................................................................................................................... 1
2. GENEL BİLGİLER ................................................................................................. 4
2.1. Sporun Tanımı....................................................................................................... 7
2.2. Sporda Başarıyı Etkileyen Faktörler..................................................................... 8
2.2.1. Fizyolojik Faktörler............................................................................................ 8
2.2.2. Psikolojik Faktörler............................................................................................ 9
2.2.3. Salonla İlgili Faktörler ....................................................................................... 10
2.2.4. Aile ile İlgili Faktörler ....................................................................................... 12
2.2.5. Antrenör Faktörü................................................................................................ 12
2.2.6. Beslenme ile İlgili Faktörler............................................................................... 12
2.3. Güreş..................................................................................................................... 14
2.3.1. Güreşin Temel Özellikleri.................................................................................. 15
2.3.2. Yaş Grupları....................................................................................................... 20
2.3.3. Güreşte Kullanılan Enerji Sistemleri ................................................................. 22
2.3.4. Beslenme ............................................................................................................ 23
2.4. Bağımlılık.............................................................................................................. 30
2.4.1. Bağımlılık Türleri............................................................................................... 32
iv
2.4.2. Egzersiz Bağımlılığı........................................................................................... 38
3. GEREÇ VE YÖNTEM ............................................................................................ 43
3.1. Gereç ..................................................................................................................... 43
3.1.1. Araştırmanın Modeli .......................................................................................... 43
3.2. Yöntem.................................................................................................................. 43
3.2.1. Araştırmanın Evren ve Örneklemi ..................................................................... 43
3.2.2. Veri Toplama Araçları ....................................................................................... 44
3.2.3. Verilerin Toplanması ve İstatiksel Analizi ........................................................ 46
4. BULGULAR............................................................................................................ 47
5. TARTIŞMA ............................................................................................................. 54
6. SONUÇ VE ÖNERİLER......................................................................................... 60
KAYNAKLAR ............................................................................................................ 62
EKLER......................................................................................................................... 71
Ek 1. Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği Ve Eğzersiz Bağımlılığı İlişkin Farkındalık
Ölçek İzni..................................................................................................................... 71
Ek 2. Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Farkındalık Ölçeği (EBİFÖ).............................. 72
ÖZ GEÇMİŞ ................................................................................................................ 7
Leıshmanıa Infantum İle Deneysel Olarak Enfekte Edilen Gerbillerde İmmun Düzenleyici Proteinlerden Pd1 Ve Pdl1'in Leıshmanıasıs'in Patogenezisindeki Rolü
Get PDFAmaç: Leishmania spp. özellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturan ve bağışıklık sistemiyle karmaşık etkileşimler sergileyen parazitlerdir. Bu çalışmada, visseral leishmaniozis (VL) etkeni olan Leishmania infantum ile deneysel olarak enfekte edilen gerbillerde, bağışıklık yanıtının baskılanması sürecinde kritik öneme sahip PD1 ve PDL1 proteinlerinin rolü araştırılmıştır. Ayrıca, enfeksiyonun gerbil modelinde klinik, nekropsi, histopatolojik ve immunohistokimyasal verileri ışığında M1/M2 makrofaj polarizasyonu değerlendirerek, hastalığın kronikleşmesinde etkili olan temel mekanizmalar ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 42 gerbil (7 kontrol, 35 enfekte) kullanılmıştır. L. infantum enfeksiyonu oluşturulduktan sonra gerbiller, 15., 30., 60., 90. ve 120. günlerde klinik (kilo kaybı, splenomegali, hepatomegali, lenfadenopati), nekropsi ve histopatolojik bulgular açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca PD1, PDL1, IBA, CD163, iNOS ve TGF-β gibi immunohistokimyasal belirteçlerle parazitin dokulardaki dağılımı, bağışıklık yanıtı bileşenlerinin ekspresyon düzeyleri ve makrofaj polarizasyonu incelenmiştir.
Bulgular:
Histopatolojik Bulgular: Dalak, karaciğer, lenf nodları ve kemik iliğinde granülomatöz yangısal reaksiyonlar ve makrofaj aktivasyonunun baskın olduğu gözlenmiştir. İlerleyen günlerde (60. günden sonra) şiddetli plazma hücre proliferasyonu ile birlikte diffüz granülomatöz tepkilerin arttığı ve adaptif bağışıklık yanıtının Th2 ağırlıklı bir profile kaydığı saptanmıştır.
İmmunohistokimyasal Bulgular:
PD1/PDL1 Ekspresyonu: Enfeksiyonun 15. gününden itibaren belirginleşen PD1 ve PDL1 pozitifliği, 60. günden sonra en üst seviyeye ulaşarak T hücresi aktivasyonunun baskılanmasına ve enfeksiyonun kronikleşmesine katkıda bulunmuştur.
Makrofaj Polarizasyonu (IBA, CD163, iNOS, TGF-β): IBA pozitifi makrofajların erken dönemde daha yoğun izlenmesine karşın, özellikle 30-60. günler sonrasında CD163 ve TGF-β ekspresyonlarının artması, M1 fenotipinden M2 fenotipine doğru bir dönüşümü göstermiştir. iNOS ekspresyonu ise enfeksiyonun erken dönemlerinde orta şiddetteyken, ileri safhalarda giderek azalmıştır. Bu durum, Leishmania infantum’un makrofajları M2 fenotipine yönlendirerek proinflamatuvar yanıtı baskıladığını ortaya koymaktadır.
Amastigot Lokalizasyonu: Özellikle dalak, lenf nodları ve kemik iliğindeki makrofajlarda amastigotların varlığı sitolojik ve histopatolojik olarak izlenmiş, immunohistokimya ile daha net bir biçimde doğrulanmıştır. Karaciğerde ise parazitin perivasküler alanlar ile Kupffer hücrelerinde, lenfoid granulomlar içerisinde yoğunlaştığı saptanmıştır.
Sonuç: Gerbil modelinde L. infantum enfeksiyonunun başarılı bir şekilde kurulması ve VL’ye özgü klinik-patolojik bulguların şekillenmesi, bu hayvanların VL çalışmalarında alternatif ve güvenilir bir deney modeli olabileceğini göstermiştir. Elde edilen bulgular, PD1/PDL1 ekseninin enfeksiyonun erken döneminden itibaren devreye girerek bağışıklık yanıtını baskıladığını ve parazitin kronik enfeksiyon kurmasına yardımcı olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca M1’den M2 makrofaj fenotipine doğru belirgin polarizasyon, enfeksiyonun kronikleşmesinde ve parazitin bağışıklık sisteminden kaçışında önemli bir rol oynamaktadır.
PD1/PDL1 ve diğer immun kontrol noktalarını hedef alan tedavi yaklaşımlarının, VL gibi kronik seyirli leishmaniozis formlarında bağışıklık tepkisini yeniden aktive edebileceği, böylece parazit yükünü azaltarak hastalığın gidişatını iyileştirebileceği düşünülmektedir. Bu doğrultuda, gelecekte daha kapsamlı çalışmalarla PD1/PDL1 blokajının ve M2 fenotipini engelleyecek veya geriye döndürecek stratejilerin VL tedavisinde etkinliği araştırılabilir.
Anahtar Kelimeler: Deneysel gerbil modeli, immunoregülasyon, Leishmania infantum, M1/M2 makrofaj, PD1, PDL1, Visseral leishmaniozis.Objective: Leishmania spp. pose a significant public health threat in tropical and subtropical regions due to their complex interactions with the immune system. This study aimed to investigate the role of the immunoregulatory proteins PD1 and PDL1 in the pathogenesis of visceral leishmaniasis (VL) caused by Leishmania infantum in experimentally infected gerbils. Additionally, using clinical, necropsy, histopathological, and immunohistochemical analyses, the study sought to elucidate the key mechanisms by examining M1/M2 macrophage polarization and the process of immune suppression during infection.
Materials and Methods: A total of 42 gerbils (7 control and 35 infected) were used. Following experimental infection with L. infantum, the gerbils were evaluated on days 15, 30, 60, 90, and 120 for clinical findings (weight loss, splenomegaly, hepatomegaly, lymphadenopathy), necropsy outcomes, and histopathological changes. Immunohistochemical markers (PD1, PDL1, IBA, CD163, iNOS, and TGF-β) were employed to assess the parasite’s distribution within tissues, expression levels of immune response components, and macrophage polarization.
Results:
Clinical and Necropsy Findings: Infected gerbils showed classic signs of VL, including weight loss, splenomegaly, hepatomegaly, and lymphadenopathy. By days 90 and 120, splenomegaly and hepatomegaly were more pronounced, and the liver displayed lobular irregularities and yellowish discoloration.
Histopathological Findings: Granulomatous inflammatory reactions and marked macrophage activation were evident in the spleen, liver, lymph nodes, and bone marrow. Severe plasma cell proliferation and diffuse granulomatous responses intensified especially after day 60, indicating a predominantly Th2-oriented adaptive immune response.
Immunohistochemical Findings:
PD1/PDL1 Expression: PD1 and PDL1 were notably expressed from day 15 onward, reaching peak levels after day 60. This heightened expression suppressed T-cell activation and contributed to chronic infection.
Macrophage Polarization (IBA, CD163, iNOS, TGF-β): Although strong IBA positivity was observed in the early stages, an increased expression of CD163 and TGF-β after days 30–60 indicated a shift from the M1 to the M2 phenotype. Meanwhile, iNOS expression, initially moderate, diminished significantly over time, suggesting that L. infantum actively directs macrophages toward an M2 profile.
Amastigote Localization: Amastigotes were detected in macrophages, primarily in the spleen, lymph nodes, and bone marrow, confirmed by cytological and histopathological examinations. In the liver, parasite presence was verified immunohistochemically in perivascular areas and Kupffer cells, which were not as easily observed via routine histopathology.
Conclusion: The successful establishment of L. infantum infection in gerbils and the development of VL-specific clinical and pathological findings confirm that gerbils can serve as an alternative and reliable experimental model for VL research. Our data demonstrate that the PD1/PDL1 axis is activated from the early stages of infection, suppressing immune responses and facilitating chronic disease. The prominent shift from M1 to M2 macrophages supports the idea that Leishmania infantum effectively evades immune defenses. Targeting the immunomodulatory PD1/PDL1 pathway or blocking M2 macrophage polarization could represent novel immunotherapeutic strategies for VL and other chronic leishmaniasis forms. Future studies should explore the therapeutic potential of inhibiting the PD1/PDL1 axis and limiting M2 polarization to fully clarify their roles in controlling the infection.
Keywords: Experimental gerbil model, immunoregulation, Leishmania infantum, M1/M2 macrophage, PD1, PDL1, Visceral leishmaniasis
İç Hastalıkları Kliniğinde Yatan 65 Yaş Üstü Kişilerde Ortostatik Hipotansiyon Sıklığı Ve Etkileyen Faktörler
Get PDFAmaç: Bu araştırma iç hastalıkları kliniklerinde yatan 65 yaş üstü kişilerde ortostatik hipotansiyon sıklığını ve ortostatik hipotansiyonu etkileyen faktörleri belirlemek amacı ile yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak, Ekim 2023 ve Temmuz 2024 tarihleri arasında, Aydın Devlet Hastanesi iç hastalıkları kliniklerinde yatarak tedavi gören 265 yaşlı birey ile gerçekleştirildi. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan yapılandırılmış soru formu doldurularak ve kan basıncı ölçümü yapılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, parametrik/non-parametrik testler kullanıldı. İleri analiz değerlendirmesi Binary Lojistik Regresyon Analizi ile gerçekleştirildi.
Bulgular: 65 yaş üstü kişilerin %14,3’ünde ortostatik hipotansiyon saptandı. Ortostatik hipotansiyonu olan katılımcılarda kronik böbrek hastalığı varlığı (p=0,037), düzenli ilaç kullanımı (p=0,049) ve diüretik kullanımı (p=0,019) ortostatik hipotansiyonu olmayanlara göre anlamlı olarak yüksekti. Ortostatik hipotansiyonu olanların yatar/oturur pozisyondaki sistolik kan basıncı değeri, olmayanlara göre yüksek (p=0,000); ayaktayken üçüncü dakikaki sistolik (p=0,000) ve diyastolik kan basıncı değerleri (p=0,000) ise ortostatik hipotansiyonu olmayanlara göre anlamlı derecede düşüktü. Yatar/oturur pozisyonda sistolik kan basıncındaki bir birimlik artışın ortostatik hipotansiyon riskini %7,7 oranında arttırdığı, ayakta üçüncü dakikadaki sistolik kan basıncındaki artışın ise OH riskini %9,4 oranında azalttığı bulundu. Gün içerisinde ayakta dururken bacak ağrısı deneyimlemenin ortostatik hipotansiyon riskini 2,5 kat artırdığı saptandı.
Sonuç: Her yedi kişiden birinde ortostatik hipotansiyon görüldüğü, kronik böbrek hastalığı mevcudiyeti ve diüretik kullanımının ortostatik hipotansiyon gelişme sıklığını arttırdığı, gün içerisinde ayakta dururken bacak ağrısı deneyimleyen bireylerin ortostatik hipotansiyon gelişme riski açısından öncellikle değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldı.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 2
1.3. Araştırma Soruları 2
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Ortostatik Hipotansiyon Tanımı 3
2.1.1. Klasik Ortostatik Hipotansiyon 3
2.1.2. Gecikmiş Ortostatik Hipotansiyon 4
2.1.3. Başlangıç Ortostatik Hipotansiyon 5
2.2. Görülme Sıklığı 6
2.3. Etiyoloji ve Risk Faktörleri 7
2.3.1. Yaşlı Bireylerde Ortostatik Hipotansiyona Katkıda Bulunan Faktörler 8
2.4. Yaşlı Bireylerde Ortostatik Hipotansiyon Mekanizması 9
2.5. Ortostatik Hipotansiyon Semptomları 11
2.6. Ortostatik Hipotansiyonun Tanılanması 11
2.6.1. Aktif Duruş Testi 12
2.6.2. Otur Kalk Testi 13
2.6.3. Tilt Table Testi 13
2.6.4. 24 Saatlik Kan Basıncı Ölçümü 14
2.6.5. Laboratuvar Testleri 15
2.6.6. Diğer Ortostatik Testler 15
3. GEREÇ VE YÖNTEM 17
3.1. Araştırmanın Türü 17
3.2. Araştırmanın Yeri 17
3.3. Araştırmanın Yapıldığı Zaman Aralığı 17
3.4. Araştırmanın Evreni/Örneklemi 17
3.5. Veri Toplama Tekniği ve Toplama Araçları 19
3.5.1. Yapılandırılmış Soru Formu 19
3.5.2. Ortostatik Hipotansiyonun Değerlendirilmesi 20
3.6. İstatiksel Verilerin Değerlendirilmesi 22
4. BULGULAR 23
4.1. Katılımcıların Sosyodemografik ve Hastalıkla İlişkili Özellikleri 23
4.2. Ortostatik Hipotansiyonu Olan ve Olmayan Katılımcıların Gün İçerisinde Ayağa Kalkınca Deneyimlediğini İfade Ettiği Semptomlar 26
4.3. Katılımcıların Gün İçerisinde Ayakta Dururken Deneyimlediğini İfade Ettiği Sorunlar27
4.4. Katılımcıların Ağrı Puanı, Nabız Değerleri, Sistolik ve Diyastolik Kan Basıncı Ölçümlerinin Dağılımı 27
4.5. Ortostatik Hipotansiyonu Olan ve Olmayan Katılımcıların Ağrı Puanı, Nabız Değerleri, Sistolik ve Diyastolik Kan Basıncı Ölçümlerinin Değerlendirilmesi 28
4.6. Katılımcıların Aldığı Çıkardığı Sıvı Miktarı 29
4.7. Katılımcıların Ortostatik Hipotansiyona Sahip Olma Durumlarına Etkisi Olabilecek Durumların İncelenmesi 30
5. TARTIŞMA 31
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 37
KAYNAKLAR 38
EKLER 52
Ek 1. Aydın Devlet Hastanesi İzin Yazısı 52
Ek 2. Etik Kurul İzni 56
Ek 3. Yapılandırılmış Soru Formu 57
BİLİMSEL ETİK BEYANI 60
ÖZ GEÇMİŞ.………………………………………………………………………...……..6
Afyon İlinden Toplanan Çevresel Su Örneklerinde Serbest Yaşayan Potansiyel Patojenik Amip Türlerinin Araştırılması
No full textÖZET
AFYON İLİNDEN TOPLANAN ÇEVRESEL SU ÖRNEKLERİNDE SERBEST YAŞAYAN POTANSİYEL PATOJENİK AMİP TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Aslan S., Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Parazitoloji Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Serbest yaşayan amipler (SYA), çevresel örneklerde yaygın olarak bulunmalarına rağmen insanlarda nadiren görülen, ancak ciddi klinik tablolarla sonuçlanabilen enfeksiyonlara yol açabilmektedir. Bu tez çalışmasında, Afyonkarahisar ilindeki farklı yerleşim bölgelerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle toplanan kullanım suyu örneklerinde, insan sağlığı açısından potansiyel patojen özellik taşıyan SYA türlerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Örneklem büyüklüğü (α=0,05 ve d=0,06) esas alınarak 102 olarak hesaplanmış; ilçelerin nüfus ve büyüklükleri ile orantılı biçimde köylerden içme suyu örnekleri toplanmıştır. Su kaynaklarından 500 ml su örneği alınmış, filtrasyon işlemi sonrasında besleyici değeri olmayan agar (NNA) üzerine ekim yapılmıştır. Elde edilen kültürler, inverted mikroskopta SYA çoğalması açısından değerlendirilmiştir. Besiyerinde çoğalan amiplerin genotiplendirilmesi amacıyla DNA izolasyonu gerçekleştirilmiş ve Acanthamoeba, Naegleria fowleri, Sappinia spp. ve Balamuthia mandrillaris türlerine özgü 18S rRNA gen bölgesi, PZR yöntemiyle çoğaltılmıştır. Pozitiflik saptanan izolatların genetik çeşitliliği, sekanslama sonrası biyoinformatik analizler kullanılarak araştırılmıştır.
Bulgular: Toplanan su örneklerinin 8’inde (%7,8) SYA pozitifliği saptanmıştır. Morfolojik analiz sonuçları ile türe özgü PZR analizleri birlikte değerlendirildiğinde, izolatların Acanthamoeba olduğu belirlenmiştir. İzolatların 40°C’de 72 saat inkübasyonu sonucunda üç örnekte termotolerans özelliği gösteren trofozoit canlılığı ve çoğalma gözlenmiştir. GenBank veri tabanında bildirilen referans sekanslarla yapılan BLAST ve evrimsel uzaklık analizleri sonucunda, izolatların yedisinin (%87,5) T4 genotipi, birinin (%12,5) ise T2 genotipi ile yakın olduğu gösterilmiştir.
Sonuç: Bu çalışma, Afyonkarahisar ilindeki kırsal yerleşim bölgelerinden toplanan içme suyu örneklerinde SYA varlığını ortaya koymuş ve halk sağlığı açısından potansiyel risk taşıyan türlerin saptanmasına katkı sağlamıştır. Özellikle Acanthamoeba türlerinin kullanım su kaynaklarında bulunması, bu türlerin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Tarihçe ve Sınıflandırma 2
2.2. Morfolojik Yapı ve Yaşam Döngüsü 4
2.2.1. Acanthamoeba spp’nin Morfolojik Yapısı ve Yaşam Döngüsü 4
2.2.2. Naegleria fowleri’nin Morfolojik Yapısı ve Yaşam Döngüsü 6
2.2.3. Balamuthia mandrillaris’nin Morfolojik Yapısı ve Yaşam Döngüsü 8
2.2.4. Sappinia spp’nin Morfolojik Yapısı ve Yaşam Döngüsü 10
2.3. Serbest Yaşayan Amiplerin Oluşturdukları Enfeksiyonlar 12
2.3.1. Acanthamoeba ile İlişkili Enfeksiyonlar 12
2.3.2. Naegleria fowleri ile İlişkili Enfeksiyonlar 13
2.3.3. Balamuthia mandrillaris ile İlişkili Enfeksiyonlar 14
2.3.4. Sappinia spp. ile İlişkili Enfeksiyonlar 15
2.4. Epidemiyoloji ve Ekoloji 15
2.4.1. Acanthamoeba’nin Epidemiyolojisi ve Ekolojisi 15
2.4.2. Naegleria fowleri’nin Epidemiyolojisi ve Ekolojisi 16
2.4.3. Balamuthia mandrillaris’in Epidemiyolojisi ve Ekolojisi 17
2.4.4. Sappinia spp.’nin Epidemiyolojisi ve Ekolojisi 19
2.5. Serbest Yaşayan Amiplerin Tanısı 20
2.5.1. Acanthamoeba’nın Tanısı 20
2.5.2. Naegleria fowleri’nin Tanısı 21
2.5.3. Balamuthia mandrillaris’in Tanısı 22
2.5.4. Sappinia spp. Tanısı 23
2.6. Serbest Yaşayan Amip Enfeksiyonlarında Tedavi 23
2.7. Korunma 25
2.8. Serbest Yaşayan Amipler ve Endosimbiyozis 26
3. GEREÇ VE YÖNTEM 29
3.1. Gereç 29
3.1.1. Su Örneklerinin Toplanması 29
3.2. Kültür Yöntemiyle SYA Pozitifliğinin Araştırılması 30
3.2.1. Su Örneklerin Filtrasyonu 30
3.2.2. Besleyici Değeri Olmayan Agar (NNA) Besiyerinin Hazırlanması 31
3.2.3. E. coli İçin Besiyerleri Hazırlanması 33
3.2.4. Besiyerlerinin İncelenmesi 34
3.3. Moleküler Yöntemle SYA Pozitifliğinin Araştırılması 36
3.3.1. Besiyerinden DNA İzolasyonu 36
3.3.2. Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) ile SYA Türlerinin Araştırılması 37
3.4. Acanthamoeba spp. İzolatlarının Genotiplendirilmesi 38
4. BULGULAR 39
4.1. Kültür Yöntemi Serbest Yaşayan Amip Pozitifliği 39
4.2. PZR Yöntemiyle Türlerin Araştırılması 41
4.3. Acanthamoeba Genotiplerinin Araştırılması 42
5. TARTIŞMA 49
6. SONUÇLAR VE ÖNERİLER 59
KAYNAKLAR 60
EKLER 80
BİLİMSEL ETİK BEYANI 82
ÖZ GEÇMİŞ 8
Gebelikte Sağlığı Geliştirme Davranışları Eğitiminin Uyku Kalitesi ve Fiziksel Aktivite Düzeylerine Etkisi: Randomize Kontrollü Deneysel Çalışma
No full textÖZET
GEBELİKTE SAĞLIĞI GELİŞTİRME DAVRANIŞLARI EĞİTİMİNİN UYKU KALİTESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYLERİNE ETKİSİ: RANDOMİZE KONTROLLÜ DENEYSEL ÇALIŞMA
Kurt F., Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, gebelerde sağlığı geliştirme davranışları eğitiminin gebelerin uyku kalitesi ve fiziksel aktivite düzeyleri üzerine etkisini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma ön test son test randomize kontrollü deneysel bir araştırmadır. Araştırmanın evreni 620 gebe, örneklemi 27 Deney, 30 kontrol toplam 57 gebe oluşturdu. Araştırmada girişim öncesi bireysel görüşmeler yapılarak kadınlardan yazılı onam alındı, sonrasında araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi Ölçeği ve Gebelerde Fiziksel Aktivite Anketi uygulandı. Deney grubuna 6 haftalık haftada bir gün ve 30 dakika sürecek sağlığı geliştirme davranışları eğitimi, Aile Sağlığı Merkezinde, mesai saatleri içerisinde Aile Sağlığı Mererkezi çalışanları tarafından belirlenen bir odada verildi. Eğitimlerin bitiminde ölçek uygulamaları tekrarlandı. Eğitim bitiminden bir ay sonra Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi Ölçeği ve Gebelerde Fiziksel aktivite anketi tekrarlandı. Araştırma sonucu elde edilen veriler SPSS 25,0 paket programında %95 güven aralığında ve 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirildi. Elde edilen verilerin normal dağılımı Kolmogorow-Smirnov testi ile değerlendirildi ve normal dağılım koşullarının karşılandığı durumlarda parametrik; karşılanmadığı durumlarda nonparametrik testler
Bulgular: Eğitim sonrası deney grubunun Hamilelik Fiziksel Aktivite Anketi Meslekle İlgili Aktiviteler, Toplam Puan ve Sedanter puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı derecede yükseldiği saptandı. Eğitim sonrası birinci ayda deney grubunun Spor/Egzersiz aktiviteleri puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: Yapılan eğitimin Meslekle İlgili Aktiviteler, Toplam Puan ve Sedanter puan ortalamalarına, Spor/Egzersiz aktiviteleri üzerine olumlu etkisi olduğu saptandı. Kadınların gebelik döneminde gebelikte sağlığı geliştirme davranışları eğitiminin uyku kalitesi ve fiziksel aktivite yönelik eğitim ve uygulamaların yaygınlaştırılarak sağlık bakım hizmetlerine entegre edilerek kullanılması önerilir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ..............................................................................................................vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
1.1. Araştırmanın Amacı 4
1.2. Araştırmanın Hipotezleri 4
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Gebeliğin Tanımı ve Gebelikte Görülen Fizyolojik Değişiklikler 5
2.1.1. Gebeliğin Tanımı 5
2.1.2. Gebelikte Oluşan Fizyolojik Değişiklikler 5
2.1.2.1. Etyoloji 5
2.1.2.2. Solunum sistemi değişiklikleri 6
2.1.2.3. Üriner sistem değişiklikleri 6
2.1.2.4. Kas-iskelet sistemi değişiklikleri 7
2.1.2.5. Endokrin sistem değişiklikleri 7
2.1.2.6. Gastrointestinal sistem değişiklikleri 7
2.2. Sağlığı Geliştirme Kavramı 8
2.3. Gebelikte Sağlığı Geliştirme Davranışları 8
2.4. Uykunun Tanımı ve İşlevleri 9
2.4.1. Gebelik ve Uyku 10
2.4.2. Birinci Trimesterde Uyku 10
2.4.3. İkinci Trimesterde Uyku 10
2.4.4. Üçüncü Trimesterde Uyku 11
2.5. Fiziksel Aktivitenin Tanımı ve Önemi 11
2.5.1. Gebelik ve Fiziksel Aktivite 11
2.5.2. Gebelikte Fiziksel Aktivitenin Önemi 12
2.5.3. Gebelikte Yapılması Önerilen Egzersiz Türleri 12
2.5.4. Gebelikte Kaçınılması Gereken Egzersizler 13
2.6. Gebelikte Birinci Basamak Hizmetlerin ve Halk Sağlığı Hemşiresinin Rolü ve Önemi 14
3. GEREÇ VE YÖNTEM 16
3.1. Araştırmanın Tipi 16
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman 16
3.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 16
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 16
3.5. Araştırmaya Alınma Kriterleri 17
3.6. Araştırmaya Alınmama Kriterleri 17
3.7. Araştırmada Kullanılan Veri Toplama Araçları 17
3.7.1. Kişisel Bilgi Formu 17
3.7.2. Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi Ölçeği 18
3.7.3. Gebelerde Fiziksel Aktivite Anketi 18
3.8. Eğitim İçeriğinin Oluşturulması 19
3.9. Gebelikte Sağlığı Geliştirme Davranışları Eğitiminin Fiziksel Aktivite ve Uyku Kalitesine Etkisi: Randomize Kontrollü Deneysel Çalışma Eğitimi Konuları 19
3.10. Deney Grubu Uygulama Süreci 19
3.11. Kontrol Grubu Uygulama Süreci 20
3.12. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri 20
3.13. Araştırmanın İstatistiksel Yönü 20
3.14. Araştırmanın Etik Yönü 21
4. BULGULAR 23
5. TARTIŞMA 34
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 47
6.1. Sonuçlar 47
6.2. Öneriler 49
KAYNAKLAR 50
EKLER 66
BİLİMSEL ETİK BEYANI 83
ÖZ GEÇMİŞ 8
Kıkırdak Rejenerasyonunu Hızlandırmak İçin Oluşturulan Hidroksi Apatit- Grafen Oksit- Kitosan Doku Scaffold Üzerine İnsan Sünnet Derisinden Elde Edilmiş Mezenkimal Kök Hücrelerin Uygulanması
No full textÖZET
KIKIRDAK REJENERASYONUNU HIZLANDIRMAK İÇİN OLUŞTURULAN HİDROKSİ APATİT- GRAFEN OKSİT- KİTOSAN DOKU SCAFFOLD ÜZERİNE İNSAN SÜNNET DERİSİNDEN ELDE EDİLMİŞ MEZENKİMAL KÖK HÜCRELERİN UYGULANMASI
Kaya A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Kıkırdak dokusundaki rejenerasyon problemleri uzun vadeli etkili çözüm üretebilecek biyobozunur iskele ve kök hücrelerin kullanıldığı bir iskele önem kazanmaktadır. Böylece oluşturacağımız scaffold’da amacımız kıkırdak rejenerasyonunun oluşmasını sağlamak ve kıkırdak hasarı için uygun bir tedavi yöntemi oluşturmaktır.
Gereç ve Yöntem: Hidroksiapatit-grafen oksit-ve kitosan bazlı bir iskele oluşturuldu. Daha sonrasında elde edilen scaffold üzerine İnsan sünnet derisi kökenli mezenkimal kök hücreler ekildi. Kök hücre scaffold etkileşimi için 2 saat inkübatörde bekletildi. Daha sonrasında scaffold içindeki kök hücreleri kondrositlere farklılaştırmak için 20 gün boyunca kıkırdak farklılaşma besiyeri uygulandı. Scaffoldlardaki kök hücrelerin kondrositlere farklılaştığını göstermek için histokimyasal analiz yapıldı. Bu analiz için Alcian Blue kullanıldı. Ve scaffold içindeki hücrelerin canlılığı için 1, 7, ve 14. Günlerde MTT analizi yapıldı.
Bulgular: Scaffold üzerindeki kök hücrelerin kondrositlere farklılaştığını göstermek için kullandığımız Alcian Blue boyaması için 1 farklılaşma grubu 1 tane de kontrol grubu oluşturuldu. Kontrol grubu ve farklılaşma grubu arasındaki sonuçlara bakıldığında farklılaşma grubunda hücrelerin çekirdekleri kırmızı, matriksi ise maviye boyanmıştır. Fakat kontrol grubunda herhangi bir boyama olmamıştır. Bu bulgular bize scaffold içinde kök hücrelerin olduğunun göstergesidir.
Sonuç: Bu çalışmada elde Hidroksiapatit-grafen oksit- kitosan iskelesi içinde insan sünnet derisi kökenli mezenkimal kök hücrelerin kondrositlere farklılaştığını göstermektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xi
1.GİRİŞ 1
2.GENEL BİLGİLER 4
2.1. Kıkırdak 4
2.1.1. Hiyalin Kıkırdak Yapısı ve Bileşenleri 4
2.1.2. Kıkırdak Matriksi 8
2.1.3. Kondrositler 9
2.1.4. Perikondriyum 10
2.1.5. Elastik Kıkırdak 12
2.1.6. Fibröz Kıkırdak 13
2.2. Kıkırdak Dokusunun Gelişimi 14
2.3. Kıkırdak Hasarları 15
2.4. Kök Hücre ve Diferansiasyon 16
2.4.1 Mezenkimal Kök Hücre 19
2.4.2 Otolog MKH'ler ve Allojenik MKH'ler 20
2.4.3. Kemik İliği Kökenli MKH'ler (Kİ-MKH'ler) 22
2.4.4. Adipoz Kaynaklı Mezenkimal Kök Hücreler 23
2.4.5. Sinovyumdan Türetilen MKH'ler 24
2.4.6. İndüklenmiş Pluripotent Kök Hücreler (iPKH'ler) 25
2.5. Mezenkimal Kök Hücrelerin Rejenerasyona Etkileri 27
2.5.1. Kemik Rejenerasyonu 27
2.5.2. Kıkırdak Rejenerasyonu 27
2.6 Kıkırdak Doku Mühendisliği 28
2.6.1. Kitosan 31
2.6.2. Hidroksiapatit 33
2.6.3. Grafen Oksit 37
3. GEREÇ VE YÖNTEM 44
3.1. Hidroksiapatit, Grafen Oksit ve Kitosan Doku İskelesinin Hazırlanması 44
3.1.1. Hidroksiapatit Sentezi 44
3.1.2. Grafen Oksit Sentezi 48
3.1.3. Hidroksiapatit-Grafen Oksit-Kitosan iskelelerinin birleştirilmesi 50
3.2. Hazırlanan İskele İçin Kalıp Yapılması 51
3.3. Hazırlanan İskelelerin Kurutulması 53
3.4. Hidroksiapatit- Grafen oksit ve Kitosan İskelelerin Sterilizasyonu 53
3.5. İnsan Sünnet Derisinden Kök Hücre İzolasyonu 54
3.5.1. Hücre Çözme 54
3.5.2. Pasaj 54
3.5.3. Hücreleri Dondurma 55
3.6. Tripan Mavisi (TB) solüsyonunun hazırlanması 55
3.7. Kondrojenik Farklılaşma Besiyerinin Hazırlanması 55
3.8. MTT Çalışma Solüsyonun Hazırlanması 56
3.9. Optimize Edilmiş Üç Boyutlu Kültürlerin Kondrojenik Farklılaşma Besiyeri İle Kültürünün Devam Ettirilmesi 56
3.10. Kondrojenik Farklılaşma Süresince (1, 7, ve 17. günlerinde) MTT Analizi 57
3.11. Histokimyasal Boyamalar İçin Doku Takibi Optimizasyonu 57
3.12. Alcian Blue Boyaması 58
4. BULGULAR 60
4.1. Kurutulmuş Scaffoldların Görüntüsü 60
4.2. İnsan Sünnet Derisinden Kök Hücre İzolasyonu 61
4.3. MTT Analizi Sonuçları 62
4.4. Histokimyasal Analiz Sonuçları / Alcian Blue 62
5. TARTIŞMA 70
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 79
KAYNAKLAR 80
BİLİMSEL ETİK BEYANI 104
ÖZ GEÇMİŞ 10
ERKEK ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE VERİLEN FARKINDALIK (MINDFULNESS) TEMELLİ ŞİDDET EĞİTİMİNİN FLÖRT ŞİDDETİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET ALGISINA ETKİSİ: BİR EYLEM ARAŞTIRMASI
Get PDFAmaç: Bu çalışma, erkek üniversite öğrencilerine verilen farkındalık (mindfulness) temelli şiddet eğitiminin flört şiddeti tutumuna ve toplumsal cinsiyet algısına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Eylem araştırması olarak yürütülen araştırmanın örneklemini 2023-2024 bahar yarı yılında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi 1. Sınıfta okuyan sekiz erkek öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılara haftada bir gün olacak şekilde altı oturumluk farkındalık temelli şiddet eğitimi verilmiştir. Araştırmanın veri toplama aşamasında eğitim oturumu içinde ve oturum sonunda doldurulan ve ev uygulaması olarak verilen formlar kullanılmış, ayrıca eğitimden önce ve sonra Flört Şiddeti Tutum Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği ve Bilinçli Farkındalık Ölçeği uygulanmıştır. Eğitimden sonra yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak katılımcılarla birebir görüşmeler yapılmıştır. Verilen formlar ve bireysel görülmelere içerik analizi yapılmış.
Bulgular: Veri analizi sonucunda iki kategori ve dokuz tema bulunmuştur. “Eğitim ve farkındalık uygulamaları” kategorisinde “yararlılık”, “uygulanabilirlik”, “zorluklar”, “duyguların farkındalığı”, “öfke kontrolü”, “eğitimin sürekliliği” temaları, “flört şiddeti ve toplumsal cinsiyet algısı” kategorisinde ise “bilgilenme”, “bilinçlenme”, “eşitlik” temaları belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırmada verilen eğitimin flört şiddetini önlemede ve toplumsal cinsiyet algısının eşitlikçi yönde değişmesinde olumlu etkiye sahip olduğu ve farkındalık (mindfulness) uygulamaları ile desteklenmesinin bireylerin duygularını tanıma, öfke kontrolünü sağlama gibi becerileri geliştirmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda farkındalık (mindfulness) temelli şiddet eğitiminin kullanılmasının flört şiddetini önleme ve eşitlikçi toplumsal cinsiyet bakış açısı geliştirmede yararlı olacağı düşünülmektedir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 4
1.3. Araştırmanın Soruları 4
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Şiddet Tanımı 5
2.2. Şiddetin Nedenleri 6
2.3. Öfke, Saldırganlık ve Şiddet İlişkisi 10
2.4. Şiddetin Türleri 11
2.5. Flört Şiddeti Tanımı 13
2.6. Flört Şiddeti Kuramları 14
2.7. Flört Şiddetinin Nedenleri ve Risk Faktörleri 17
2.8. Flört Şiddetinin Çeşitleri 20
2.9. Üniversite Öğrencilerinde Flört Şiddetinin Yaygınlığı 23
2.10. Flört Şiddetinin Etkileri 26
2.11. Flört Şiddetini Önleme 27
2.12. Toplumsal Cinsiyet 29
2.13. Toplumsal Cinsiyet Algısı ile Şiddet Eğilimi Arasındaki İlişki 33
2.14. Farkındalık (Mindfulness) Kavramı ve Felsefesi 35
2.15. Farkındalığın (Mindfulness) Temel Tutumları 36
2.16. Farkındalık (Mindfulness) Uygulamaları 39
2.17. Farkındalık (Mindfulness) Temelli Müdahaleler 41
2.18. Farkındalık (Mindfulness) Uygulamalarının Bireylere Etkileri 43
2.19. Farkındalık (Mindfulness) Temelli Şiddet Eğitimi Üzerine Yapılmış Çalışmalar 45
2.20. Psikiyatri Hemşireliği ve Farkındalık (Mindfulness) Uygulamaları 46
3. GEREÇ VE YÖNTEM 48
3.1. Araştırmanın Türü 48\ud
3.2. Eylem Öncesi Hazırlık Süreci 51
3.2.1. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman 51
3.2.2. Araştırma Evren ve Örneklemi 51
3.2.3. Araştırmaya Dâhil Edilme Kriterleri 52
3.2.4. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri 52
3.2.5. Eylem Öncesi Veri Toplama Araçları 55
3.2.6. Araştırmanın Etik Yönü 56
3.3. Eylem Süreci 57
3.3.1. Eylem Planını Oluşturma 57
3.3.2. Eylem Planını Uygulama 57
3.3.3. Eylem Süreci Veri Toplama Araçları 60
3.4. Eylem Sonrası Süreç 60
3.4.1. Eylem Sonrası Veri Toplama Araçları 61
3.4.2. Verilerin İstatiksel Analizi 61
3.5. Araştırmanın Geçerlik- Güvenirliği 62
3.5.1. İnandırıcılık (İç geçerlik) 62
3.5.2. Aktarılabilirlik (Dış geçerlik) 62
3.5.3. Tutarlık (İç güvenirlik) 63
3.5.4. Teyit edilebilirlik (dış güvenirlik) 63
4. BULGULAR 64
5. TARTIŞMA 79
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 87
KAYNAKLAR 89
EKLER 131
BİLİMSEL ETİK BEYANI 149
ÖZGEÇMİŞ 15
RATLARDA DENEYSEL ÜLSERATİF KOLİT MODELİNDE CURCUMİN’İN KORUYUCU ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI
No full textAmaç: Bu çalışmada ratlarda deneysel ülseratif kolit modelinde Curcumin’in koruyucu etkinliği patolojik ve immunohistokimyasal olarak araştırıldı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada toplam 40 adet, ağırlıkları 220±10 gram olan erişkin Wistar Albino ırkı dişi rat kullanıldı. Çalışmada gruplandırma; Grup I (Kontrol grubu; diğer gruplarda patolojik ve immunohistokimyasal değerlendirmeleri karşılaştırmak amacıyla ilk gün 1 ml serum fizyolojik kateter ile intrarektal olarak uygulandı), Grup II (TNBS grubu; bu gruptaki deney hayvanlarına ülseratif kolit oluşturmak amacıyla kateter ile intrarektal olarak yalnızca tek doz Trinitrobenzen Sülfonik Asit verildi), Grup III (Curcumin grubu; bu gruptaki deney hayvanlarına 21 gün süre ile her hayvana oral gavaj yoluyla 100 mg/kg/gün dozda yalnızca Curcumin uygulandı) ve Grup IV (Curcumin + TNBS grubu; TNBS ile ülseratif kolit oluşturulan gruba, ülseratif kolitin oluşturulduğu günden itibaren 21 gün süre ile her hayvana oral gavaj yoluyla 100 mg/kg/gün dozda Curcumin uygulandı) olmak üzere 4 farklı grup ve her grupta da 10 hayvan olacak şekilde yapıldı.
Bulgular: Çalışmanın sonunda alınan kolon örnekleri histopatolojik ve immunohistokimyasal incelemeler için kullanıldı. Histopatolojik bulguların şiddeti en yoğun olarak yalnızca TNBS verilen Grup II’de görüldü. TNBS+ Curcumin verilen Grup IV’te ise bu bulguların şiddeti yalnızca TNBS verilen gruba göre daha hafif şiddette saptandı. İmmunohistokimyasal incelemelerde ise Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü, Fibroblast Büyüme Faktörü ve Tümör Nekroz Faktör Alfa ile ilgili ekspresyonların histopatolojik bulgular ile paralellik gösterdiği tespit edildi.
Sonuç: Çalışmada elde edilen patolojik ve immunohistokimyasal sonuçlar doğrultusunda ratlarda deneysel ülseratif kolit modelinde Curcumin’in koruyucu alternatif bir ajan olarak kullanılabileceği kanaatine varıldı.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Ülseratif Kolit 3
2.1.1. Tanım 3
2.1.2. Etiyoloji 3
2.1.3. Epidemiyoloji 3
2.1.4. Patogenez 4
2.1.5. Klinik Semptomlar 8
2.1.6. Risk Faktörleri 8
2.1.7. Tedavi Yöntemleri 9
2.2. Curcumin 10
2.2.1. Curcumin ve Tarihçesi 10
2.2.2. Curcumin’in Morfolojisi ve Kimyasal Yapısı 11
2.2.3. Curcumin’in Metabolizması 12
2.2.4. Curcumin’in Antioksidan Etkileri 13
2.2.5. Curcumin’in Antianjiyogenezis Etkisi 14
2.2.6. Curcumin’in Diğer Etkileri 15
3. GEREÇ VE YÖNTEM 17
3.1. Gereç 17
3.1.1. Cihazlar 17
3.1.2. Kullanılan Kimyasal Maddeler 17
3.1.3. Hayvan Materyali 17
3.2. Yöntem 18
3.2.1. Deneysel Çalışma 18
3.2.2. Patolojik İnceleme 19
3.2.3. İmmonohistokimyasal İnceleme 20
3.2.4. İstatistiksel İnceleme 22
4. BULGULAR 23
4.1. Klinik Bulgular 23
4.2. Patolojik Bulgular 23
4.2.1. Makroskobik Bulgular 23
4.2.2. Mikroskobik Bulgular 25
4.2.3. İmmunohistokimyasal Bulgular 27
5. TARTIŞMA 32
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 40
KAYNAKLAR 41
EKLER 55
Ek 1 (ADÜ-HADYEK) 55
BİLİMSEL ETİK BEYANI 56
ÖZ GEÇMİŞ 5
Kadınların Doğum Sürecindeki Vajinal Muayene Deneyimlerinin Doğum Memnuniyetine Etkisi
Get PDFÖZET
KADINLARIN DOĞUM SÜRECİNDEKİ VAJİNAL MUAYENE
DENEYİMLERİNİN DOĞUM MEMNUNİYETİNE ETKİSİ
Ferda A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik
Anabilim Dalı, Yüksek Lisans, Aydın, 2024.
Amaç: Bu çalışma, kadınların doğum sürecindeki vajinal muayene deneyimlerinin doğum
memnuniyetine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Analitik-kesitsel tipte planlanan araştırma Antalya Kepez Devlet
Hastanesi kadın doğum servisinde Mart-Temmuz 2024 tarihleri arasında vajinal doğum
yapmış kadınlar ile yapılmıştır. Araştırmanın evrenini bu hastanede Ocak-Aralık 2023
tarihleri arasında vajinal doğum yapan 1860, örneklem hacmini ise 271 kadın oluşturmuştur.
Veriler, Kadın Tanıtım Formu ve Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme
Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi SPSS (Statistical Packag
for Social Sciences) for Windows 22 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) paket programı
kullanılarak yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler
olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma ve minimum- maksimum değerler
kullanılmıştır. Sayısal verilerin normal dağılıma uygunluğu için Kolmogorov-Smirnov testi
uygulanmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği saptanmış ve iki gruplu değişkenlerde
student t testi, üç ve daha fazla gruplarda One Way Anova testi kullanılmıştır. İleri analiz
için Tukey testi yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak
alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların %42,1’i yabancı uyrukludur. Kadınların yaş
ortalaması 26,66±5,11 ve %84,9‘u çekirdek aile yapısında yaşamaktadır. Kadınların
%26,6’sının ilk doğumu olduğu, %45’inin vajinal muayeneyi ağrılı bulduğu, %60,9’unun
vajinal muayene esnasında rahatsızlık hissettiği, %18,5’inin reddetmeyi düşündükleri,
%48’inin vajinal muayene sıklığını orta düzeyde bulduğu ve vajinal muayene sayısı
ortalamasının 3,92±2,51 olduğu saptanmıştır. Kadınların %78,2’sine ebeler tarafından
vajinal muayene öncesi onayının alındığı, %76,4’üne muayene ile ilgili açıklama yapıldığı,
%71,6’sının bu açıklamalar ile rahatladığı %93’ünün mahremiyetinin sağlandığı
bulunmuştur. Kadınların Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği
toplam puan ortalaması 158,21±20,45 olup %64,9’unun doğumda memnuniyet oranları
x
yüksek saptanmıştır. Vajinal muayeneyi stresli bulmayanların, muayene esnasında
rahatsızlık hissetmediğini belirtenlerin vajinal muayeneyi reddetmeyi düşünmeyenlerin ve
vajinal muayene sıklığını çok az/az ve orta olduğunu belirten kadınların doğumda
memnuniyet düzeyleri daha yüksek saptanmıştır (p>0,05). Vajinal muayeneye başlamadan
önce ebeler tarafından onayının alındığını, açıklamalar yapıldığını, mahremiyetinin
korunduğunu, ebelerin vajinal muayene büyük hassasiyetle yaptığını belirtenlerin, muayene
esnasında ebe ile duygusal iletişimlerinin tamamen olumlu olduğunu belirtenlerin, muayene
esnasında ebe dışında kimsenin olmadığını ifade eden kadınların da Normal Doğumda Anne
Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği puan ortalaması daha yüksek saptanmıştır(p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızda kadınların yaklaşık üçte ikisinin doğum sürecindeki memnuniyet
düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Doğumda vajinal muayene ve diğer doğum
eylemine yapılan müdahalelerin sıklığının düşük düzeylerde olması ve ebelerin olumlu
yaklaşımlarını kadınların doğum memnuniyetlerini artıran faktörler olarak saptanmıştır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY........................................................................................................... i
TEŞEKKÜR ..................................................................................................................... ii
İÇİNDEKİLER................................................................................................................ iii
SİMGE VE KISALTMALAR DİZİNİ............................................................................. vi
ŞEKİLLER DİZİNİ ........................................................................................................ vii
TABLOLAR DİZİNİ..................................................................................................... viii
ÖZET .............................................................................................................................. ix
ABSTRACT .................................................................................................................... xi
1. GİRİŞ ............................................................................................................................1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi .......................................................................................1
1.2. Araştırmanın Amacı ....................................................................................................3
1.3. Araştırmanın Soruları..................................................................................................3
2. GENEL BİLGİLER .......................................................................................................4
2.1. Doğum Eylemi............................................................................................................4
2.1.1. Sezaryen doğum.......................................................................................................4
2.1.2. Vajinal Doğum.........................................................................................................6
2.2. Doğumun Evreleri.......................................................................................................6
2.2.1. Doğumun I. Evresi ...................................................................................................7
2.2.2. Doğumun II. Evresi..................................................................................................8
2.2.3. Doğumun III. Evresi.................................................................................................9
2.2.4. Doğumun IV. Evresi...............................................................................................10
2.3. Doğum Sürecinin Takibi ...........................................................................................10
2.3.1. Doğum Sürecinde Vajinal Muayene .......................................................................10
2.3.2. Doğum Sürecinde Vajinal Muayene ile Belirlenen Değişkenler..............................12
2.3.3. Doğum Sürecinde Vajinal Muayenenin Gerekliliği ve Sıklığı.................................14
iv
2.3.4. Doğum Sürecinde Vajinal Muayenenin İstenmeyen Etkileri ...................................15
2.4. Doğum Sürecinin Takibinde Ebelerin Yeri ................................................................16
2.5. Doğum Memnuniyeti ................................................................................................17
2.5.1. Doğum Memnuniyetini Etkileyen Faktörler............................................................19
2.6. Doğum Memnuniyetinde Ebenin Rolü.......................................................................20
3. GEREÇ VE YÖNTEM ................................................................................................22
3.1. Araştırmanın Şekli ....................................................................................................22
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri .................................................................22
3.3. Araştırmanın Zamanı.................................................................................................22
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi ............................................................................23
3.5. Araştırmaya Alınma ve Araştırmadan Dışlanma Kriterleri.........................................23
3.6. Veri Toplama Araçları...............................................................................................24
3.6.1. Kadın Tanıtım Formu (Ek-1)..................................................................................24
3.6.2. Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği (NDAMDÖ) ……25
3.7. Ön Uygulama ............................................................................................................25
3.8. Verilerin Toplanması.................................................................................................26
3.9. Verilerin Değerlendirilmesi.......................................................................................26
3.10. Değişkenler .............................................................................................................26
3.10.1. Bağımlı Değişkenler:............................................................................................26
3.10.2. Bağımsız Değişkenler:..........................................................................................26
3.11. Araştırma Sırasında Yaşanan Güçlükler ..................................................................26
3.12. Araştırmanın Etik Yönü ..........................................................................................26
4. BULGULAR................................................................................................................28
5. TARTIŞMA.................................................................................................................44
5.1. Araştırmanın Sınırlılıkları..........................................................................................48
6. SONUÇ VE ÖNERİLER .............................................................................................49
6.1. Sonuç ........................................................................................................................49
v
6.2. Öneriler.....................................................................................................................50
KAYNAKLAR................................................................................................................51
EKLER............................................................................................................................58
Ek 1. Kadın Tanıtım Formu .............................................................................................58
Ek 2. Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği (NDAMDÖ) .........62
Ek 3. Etik Kurul Onay Kararı...........................................................................................64
Ek 4. Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği İzin Yazısı ............65
Ek 5. Antalya İl Sağlık Müdürlüğü Araştırma İzin Onayı .................................................66
BİLİMSEL ETİK BEYANI .............................................................................................67
ÖZ GEÇMİŞ....................................................................................................................6
Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Liderlik Yönelimleri Ve İletişim Becerilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi
Get PDFÖzdemir P. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu araştırmada, Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Liderlik Yönelimleri ve İletişim Becerilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesiamaçlanmıştır.Ayrıca, elde edilen bulgular ışığında eğitim politikaları ve öğretmen yetiştirme programlarına yönelik öneriler sunulması hedeflenmektedir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, kesitsel bir model üzerine kurgulanmış olup bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Bu araştırmanın evrenini İzmir ili Buca İlçesinde devlet okullarında ve özel okullarda görev yapan 229 Beden Eğitimi Öğretmeni oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, "İletişim Becerileri Ölçeği" ve "Öz Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, Yüzyüze olarak toplanmış ve SPSS yazılımı ile istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Çalışma, etik kurul onayı alınarak gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Bu araştırmanın bulgularında, beden eğitimi öğretmenlerinin liderlik yönelimleri ile iletişim becerileri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, liderlik yönelimleri ve iletişim becerileri düzeylerinin, cinsiyet, yaş, mesleki deneyim ve çalışılan okul türü gibi değişkenlere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Sonuç: Gerçekleştirilen analizler sonucunda; beden eğitimi öğretmenlerinin liderlik yönelimleri ve iletişim becerilerinin geliştirilmesinin eğitim kalitesine olan katkılarını vurgulamaktadır. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin mesleki gelişim programlarında liderlik ve iletişim becerilerinin öncelikli olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Eğitim politikaları, öğretmenlerin bu becerilerini destekleyici nitelikte düzenlenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi öğretmenleri, Liderlik, İletişim becerisi.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET ix
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı 3
1.2. Araştırmanın Amacı 4
1.3. Araştırmanın Önemi 4
2. GENEL BİLGİLER 6
2.1. Beden Eğitimi Kavramı 6
2.1.1. Beden Eğitimi ve Spor 7
2.1.2. Beden Eğitimi Öğretmeni 8
2.2. Lider ve Liderlik Kavramı 9
2.3. Liderlik Kuramları 14
2.3.1. Özellikler Kuramı 14
2.3.2. Davranışsal Yaklaşım Kuramı 15
2.3.3. Durumsallık Kuramı 15
2.4. Liderlik Davranış Tarzları 15
2.4.1. Demokrat Liderlik Tarzı 16
2.4.2. Otoriter Liderlik Tarzı 16
2.4.3. Vizyoner Liderlik Tarzı 18
2.5. Liderlik Özellikleri 18
2.6. İletişim ve İletişim Becerileri 20
2.6.1. İletişim Sürecinin Temel Öğeleri 21
2.6.2. İletişim Türleri 24
2.6.2.1. Sözlü İletişim 24
2.6.2.2. Sözsüz İletişim 24
2.6.2.3. Yazılı İletişim 25
2.6.2.4. Görsel İletişim 26
2.7. İletişim Şekilleri 26
2.7.1. Kişiler-arası İletişim 26
2.7.2. Kişi içi İletişim 27
2.7.3. Örgüt içi İletişim 27
2.7.4. Kitle İletişim 27
2.8. Liderlik ve İletişim Arasındaki İlişki 28
3. GEREÇ VE YÖNTEM 30
3.1. Gereç 30
3.1.1. Araştırmanın Modeli 30
3.2. Yöntem 30
3.2.1. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 30
3.3. Veri Toplama Araçları 30
3.3.1. Kişisel Bilgi Formu 31
3.3.2. Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği (ÇYLYÖ) 31
3.3.3. İletişim Becerileri Ölçeği 31
3.4. Verilerin Toplanması ve İstatiksel Analizi 32
4. BULGULAR 33
4.1. Araştırma Grubu 33
5. TARTIŞMA 47
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 52
6.1. Sonuç 52
6.2. Öneriler 53
6.2.1. Araştırmaya Yönelik Öneriler 53
6.2.2. Genel Öneriler 53
KAYNAKLAR 55
EKLER 69
Ek 1. Ölçek İzni 69
Ek 2. Demografik Bilgiler 71
Ek 3. 2 Ölçeğin Ölçek Soruları 72
Ek 4. Etik Kurul Onayı 76
BİLİMSEL ETİK BEYANI 77
ÖZ GEÇMİŞ 7