5025 research outputs found
Sort by
PEDİATRİK YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE YATAN TIBBİ TEKNOLOJİYE BAĞIMLI ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİNİN KAYGI DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
No full textÖZET
PEDİATRİK YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE YATAN TIBBİ TEKNOLOJİYE BAĞIMLI ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİNİN KAYGI DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
Sarıoğlu Duran B. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu tanımlayıcı ve ilişki arayıcı çalışmanın amacı çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan tıbbi teknolojiye bağımlı çocukların ebeveynlerinin kaygı düzeyleri ve kaygı düzeyleri ile ilişkili faktörlerin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi’nde yatan tıbbi teknolojiye bağımlı 0-18 yaş grubu çocukların 131 ebeveyni ile (anne ve/veya baba) yapıldı. Araştırma verileri 12 Temmuz 2022 – 23 Kasım 2023 tarihleri arasında toplandı. Araştırmaya alınan ebeveynler araştırma hakkında bilgilendirildi ve yazılı onamları alındı. Veriler, Ebeveyn Bilgi Formu, Çocuk Bilgi Formu ve Durumluk Kaygı Envanteri (DKE) ile toplandı.
Araştırmada tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov testi ile sınandı. Verilerin analizinde bağımsız iki grup karşılaştırılmasında Student t-testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmasında tek yönlü varyans analizi testi kullanıldı. Tek yönlü varyans analizine göre anlamlı farklılığın hangi gruptan kaynaklandığının incelenmesi amacı ile Tukey testi yapıldı. P<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan ebeveynlerin DKE puan ortalaması 52,90 ± 9,72 (min-max = 20,00-77,00) olarak bulundu. Ebeveynlerin yaş gruplarına göre DKE puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark varken (p0,05). Ebeveynlerin hasta çocuklarını ziyaret etme ve çocuğun bakımına katılma durumlarına göre DKE puanları arasında fark yoktu (p>0,05). Daha önce yoğun bakımda yatmış olan, kronik hastalığı bulunan, Glaskow koma puanı yüksek olan, yoğun bakımda 8 gün ve daha uzun süredir yatmakta olan çocukların ebeveynlerinin DKE puanları, bu özelliklere sahip olmayan çocukların ebeveynlerinin DKE puanlarından daha düşüktü (p<0,05).
Sonuç: Çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan tıbbi teknolojiye bağımlı çocukların ebeveynlerinin yaşının genç olması kaygı düzeylerini olumsuz etkilerken, diğer sosyodemografik özellikleri kaygı düzeyini etkilememiştir. Daha önce yoğun bakım deneyimi olan, kronik hastalığa sahip olan, bilinç düzeyi yüksek olan, yoğun bakımda sekiz gün ve daha uzun süredir yatıyor olan çocukların ebeveynlerinin kaygı düzeylerini daha düşüktür.
Anahtar Sözcükler: Anksiyete, çocuk, ebeveyn, tıbbi teknoloji, yoğun bakımKABUL VE ONAY .....................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ...............................................................................................................................ii İÇİNDEKİLER..........................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ................................................................................vi
ŞEKİLLER DİZİNİ…………………………………………………………………………….v
TABLOLAR DİZİNİ ................................................................................................................vii
ÖZET...........................................................................................................................................x
ABSTRACT ............................................................................................................................xii
1. GİRİŞ.......................................................................................................................................1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi.................................................................................................1
1.2. Araştırmanın Amacı..............................................................................................................4
1.3. Araştırmanın Soruları….......................................................................................................4
2. GENEL BİLGİLER.................................................................................................................5
2.1. Yoğun Bakımda Yatan Çocuk...………………………...….................................................5
2.1.1. Çocuk Yoğun Bakıma Yatış Endikasyonları…………………………………………….5
2.1.2. Yoğun Bakımda Yatmanın Çocuk Üzerine Etkileri…..….................................................6
2.2. Tıbbi Teknolojiye Bağımlı Çocuk...…….............................................................................8
2.3. Tıbbi Teknoloji Türleri……………………………………………………………………10
2.3.1. Enteral Beslenme…….………………………………………………………………....10
2.3.2. Periferik İntravenöz Kateterizasyon……........................................................................10
2.3.3. Mekanik Ventilasyon……...............................................................................................11
2.3.4. Diğer Tıbbi Teknoloji Uygulamaları……………………………………………………11
2.4. Yoğun Bakımda Yatan Tıbbi Teknolojiye Bağımlı Çocuğun Ebeveyni Olmak...................13
2.5. Yoğun Bakımda Çocuğu Yatan Ebeveynlerin Kaygı Durumları………..………………..14
2.5.1. Yoğun Bakımda Çocuğu Yatan Ebeveynlerin Kaygı Düzeylerini Etkileyen Faktörler…15
2.5.2. Yoğun Bakımda Çocuğu Yatan Ebeveynlerin Kaygısını Azaltmada Pediatri Hemşiresinin Rolü…………………………………………………………………………………………...17
3. Gereç ve Yöntem……...........................................................................................................20
3.1. Gereç..................................................................................................................................20
3.1.1. Araştırmanın Tipi.............................................................................................................20
3.1.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman.........................................................................................20
3.1.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri…...................................................................20
3.1.4. Araştırmanın Evren ve Örneklemi...................................................................................20
3.1.5. Araştırmaya Dahil Edilme, Araştırmadan Dışlanma ve Çıkarılma Kriterleri...................21
3.1.5.1. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri.............................................................................21
3.1.5.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri.................................................................................22
3.1.5.3. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri................................................................................22
3.1.6. Veri Toplama Araçları......................................................................................................22
3.1.6.1. Ebeveyn Bilgi Formu. ………..………........................................................................22
3.1.6.2. Çocuk Bilgi Formu. …………..………........................................................................23
3.1.6.3. Durumluk Kaygı Envanteri (DKE)….……..………....................................................23
3.2. Yöntem...............................................................................................................................24
3.2.1. Araştırmanın Uygulanması / Verilerin Toplanması..........................................................24
3.2.2. Ön Uygulama...................................................................................................................25
3.2.3. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri.............................................................25
3.2.3.1. Bağımlı Değişkenler.....................................................................................................25
3.2.3.2. Bağımsız Değişkenler...................................................................................................25
3.2.4. Araştırmanın Etik Yönü...................................................................................................25
3.2.5. Araştırmanın Güçlükleri..................................................................................................26
3.2.6. Verilerin Değerlendirilmesi.............................................................................................26
4. BULGULAR.........................................................................................................................28
4.1. Ebeveynlerin ve çocukların tanıtıcı ve yoğun bakım sürecine ilişkin özellikleri…...........28
4.2. Ebeveynlerin ve çocukların tanıtıcı özelliklerine göre DKE puanlarının karşılaştırılması.34
4.3. Ebeveynlerin ve çocukların yoğun bakım sürecine göre DKE puanlarının karşılaştırılması……………………………………………………………………………….38
5. TARTIŞMA...........................................................................................................................43
5.3. Araştırmanın Sınırlılıkları...................................................................................................46
6. SONUÇ VE ÖNERİLER.......................................................................................................47
6.1. Sonuçlar..............................................................................................................................47
6.2. Öneriler...............................................................................................................................48
KAYNAKLAR..........................................................................................................................49
EKLER......................................................................................................................................56
Ek 1. Ebeveyn Bilgi Formu.………..........................................................................................56
Ek 2. Çocuk Bilgi Formu.…………………..…........................................................................57
Ek 3. Durumluk Kaygı Envanteri……………………..............................................................58
Ek 4. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Araştırma Kurum İzin Yazısı .............................................59
Ek 5. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Onayı..………………………………………………………..........60
Ek 6. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu...............................................................................61
BİLİMSEL ETİK BEYANI.......................................................................................................65
ÖZ GEÇMİŞ..............................................................................................................................6
IDENTIFICATION OF MASTITIS MICROORGANISMS COMMON IN SOUTH MARMARA REGION WITH MALDI-TOF MS METHOD AND DETERMINATION OF THEIR ANTIBIOTIC RESISTANCE
No full textAmaç: Bu araştırma, Güney Marmara bölgesinde yetiştirilen büyükbaş süt ineklerinde mastitise neden olan etkenleri teşhis ederek hakim floranın belirlenmesi ve antibiyotik dirençlerinin belirlenmesini hedeflemektedir. Böylelikle, hayvanların antimikrobiyal tedavilerinde etkene yönelik tedavi planlarının oluşturulması ve bilinçli antibiyotik kullanımının öneminin vurgulanması sağlanacaktır.
Gereç ve Yöntem: Güney Marmara Bölgesinde büyükbaş süt ineği yetiştiriciliği yapan büyük işletmelerden ve küçük çaplı (3-10 Sağmal) yetiştiricilerin hayvanlarından elde edilmiş toplam 122 mastitis etkeni patojen mikroorganizma 5% koyun kanlı agar (Columbia Sheep Blood 5%) ve CPS Elite® (bioMerieux,Fransa) besiyerleri kullanılarak izole edilmiştir. Elde Edilen mikroorganizmalar Matrix Assisted Laser Desorption Ionization Time-of-Flight Mass Spektrometri (Maldi-Tof MS, VITEK® MS PRIME ,bioMerieux, Fransa) cihazı ile tür tanımlamaları gerçekleştirilmiştir. Tanımlanmış olan mikroorganizmaların antibiyotik duyarlılıklarının belirlenmesi için otomatik antibiyogram cihazı (VITEK® 2 COMPACT, bioMerieux,Fransa) kullanılmıştır.
Bulgular: Yapılan araştırma sürecinde Güney Marmara Bölgesindeki, 100 farklı mastitis vakasından toplam 122 farklı mikroorganizma izole edilmiştir. İzole edilen mikroorganizmalar 31 farklı türe ait olup her 3 vakanın en az 1’ine Escherichia coli veya Staphyloccus aureus sebebiyet verdiği görülmüştür. E.coli ve Staphyloccus aureus türlerinin birden fazla antimikrobik maddeye karşı orta ve yüksek dirençte olduğu gözlemlenmiştir. E.coli türleri; Ampisilin, Sefalotin, Tetrasiklin, Trimetoprim/Sulfametoksazol, Seftiofur antimikrobiklerine karşı orta ve yüksek direnç, Enrofloxacin ve Flumequine antimikrobiklerine karşı orta direnç gösterme eğiliminde olduğu görülmüştür. Staphyloccus aureus türleri; Benzilpenisilin, Seftiofur, Neomisin, Oksasilin, Tetrasiklin, Tilkomisin antimikrobiklerine karşı orta veya yüksek direnç, Tilosin antimikrobiğine karşı da orta direnç gösterme eğilimindedir. Bölgedeki mastitis etmenlerinden en sık görülen bu iki tür ortak olarak seftiofur ve tetrasiklin antimikrobiklerine karşı ortak direnç gösterdiği görülmüştür.
Sonuç: Bu çalışmada Güney Marmara Bölgesindeki büyükbaş süt ineklerinde mastitise sebebiyet veren patojen mikroorganizmaların tanımlamaları yapılmıştır. Tanımlanan türlerden insidensi en yüksek iki tür olan E.coli ve Staphyloccus aureus türleri için yapılan antibiyotik duyarlılık testleri sonuçlarında seftiofur ve tetrasiklin antimikrobiklerine karşı güçlü bir ortak direnç olduğu görülmüştür.Bu tez Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından VTF-24024 proje numarası ile desteklenmiştirKABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Mastitis 3
2.1.1. Mastitisin Sınıflandırılması 3
2.1.1.2. Klinik Mastitis 4
2.1.1.2.1 Kronik Mastitis 4
2.1.1.2.2. Akut Mastitis 4
2.1.1.2.3. Subakut Mastitis 5
2.1.1.2.4. Septik Mastitis 5
2.1.1.3. Subklinik Mastitis 5
2.2.1. Mastitis Etkenleri 6
2.2.2. Mastitis Patojenleri 6
2.2.2.1. Staphylococcus aureus 7
2.2.2.2. Streptococcus agalactiae 8
2.2.2.3. Escherichia coli (E. coli) 9
2.2.2.4. Streptococcus uberis 10
2.2.2.5. Klebsiella spp. 11
2.2.2.6. Coagulase-negative Staphylococci (CNS) 12
2.2.2.7. Mycoplasma spp. 12
2.2.2.8. Pseudomonas aeruginosa 13
2.3. Mastitisin Laboratuvar Teşhis Yöntemleri 14
2.3.1. Somatik Hücre Sayımı (SCC) 14
2.3.2. California Mastitis Test (CMT) 15
2.3.3. Bakteriyolojik Kültür Testi 16
2.3.3.1. Mikroskobik Tanımlama 17
2.3.3.2. Biyokimyasal Testler 18
2.3.3.3. Moleküler Tanımlama Yöntemleri 18
2.3.3.4. Otomatik Tanımlama Sistemleri 19
2.3.4. Elektriksel İletkenlik Testi 19
3. GEREÇ VE YÖNTEM 21
3.1. Gereç 21
3.1.1. Cihazlar 21
3.1.1.1. VITEK® MS PRIME (MALDI-TOF MS) 22
3.1.1.2. VITEK® 2 COMPACT 22
3.1.2. Kullanılan Kitler ve Besiyerleri 23
3.1.2.1. VITEK® MS-DS Target-Slide 23
3.1.2.2. VITEK® MS CHCA 24
3.1.2.3. VITEK® MS PICKME Kalem ve Kalem Ucu 24
3.1.2.4. VITEK® 2 AST GP79 25
3.1.2.5. VITEK® 2 AST GN96 27
3.1.3. Mikroorganizma Temini 28
3.2. Yöntem 29
3.2.1. Örnek alımı 29
3.2.2. Mikroorganizma İzolasyonu 29
3.2.2.1. ChromID CPS Elite® Besiyeri 29
3.2.2.2. 5% Koyun Kanlı Agar (Columbia +5% Sheep Blood) 30
3.2.3. Mikroorganizmaların VITEK® MS PRIME (MALDI-TOF MS) İle Tanımlanması 30
3.2.4. VITEK®2 COMPACT Cihazı ile Antibiyotik Duyarlılık Testlerinin Gerçekleştirilmesi 31
4. BULGULAR 32
4.1. Tanımlama Bulguları 32
4.1.1. İl Bazında Mastitis Vakalarının Değerlendirmesi 33
4.2. Antibiyotik Duyarlılık Bulguları 36
4.2.1. Escherichia coli Antibiyotik Duyarlılık Çalışması 36
4.2.2. Staphyloccus aureus Antibiyotik Duyarlılık Çalışması 42
5. TARTIŞMA 45
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 48
KAYNAKLAR 50
BİLİMSEL ETİK BEYANI 57
ÖZ GEÇMİŞ 5
THE EFFECT OF INDIVIDUALIZED BABY CARE EDUCATION GIVEN BY VIDEO CONFERENCE DURING PREGNANCY ON ANXIETY AND BABY CARE SELF-CONFIDENCE OF PRIMIPAROUS MOTHERS
No full textAmaç: Bu çalışma 34 hafta ve üzeri ilk defa doğum yapacak gebelere video konferans yöntemi ile verilen bireyselleştirilmiş bebek bakımı eğitiminin annenin kaygısı ve bebek bakımı özgüvenine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü deneysel araştırmada Kuşadası ilçesinde yaşayan, 34⁰⁻⁷- 40⁰⁻⁶ gestasyonel haftalarda ve 19-39 yaşlarındaki, primipar gebeler örnekleme alınmıştır. Veriler 23 Ekim 2023-28 Ekim 2024 tarihleri arasında Kuşadası Devlet Hastanesinin Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine gelen gebelerden toplanmıştır. Çalışma grubundaki gebelere (n=33) ihtiyaçlarına yönelik ve bireyselleştirilmiş olarak birebir, 40’ar dakikalık 2 oturumda bebek bakımı konusunda video konferans yöntemiyle eğitim verilmiştir. Eğitim sonrası eğitim içeriği gebelerle WhatsApp uygulaması üzerinden paylaşılmıştır. Kontrol grubundaki gebeler (n=33) ise rutin doğum öncesi ve sonrası bakım ve eğitimleri almışlardır. Verilerin toplanmasında Gebeyi Tanıtıcı Form, Bebek Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Pharis Özgüven Ölçeği (PÖÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örneklemler t testi, Mann-Whitney U testi, Ki-Kare Bağımsızlık Analizi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir.
Bulgular: Video konferans yöntemiyle bebek bakımı eğitimi alan gebelerin kontrol grubuna göre doğum sonrası PÖÖ puanları daha yüksek ve BAÖ puanları daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Çalışma grubundaki gebelerden vajinal yolla doğum yapan gebelerin BAÖ puanları sezaryenle doğum yapanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Çalışma grubundaki gebelerden bebek bakım tecrübesi bulunanların PÖÖ puanları tecrübesi olmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada gebelikte video konferans yöntemiyle bireyselleştirilmiş bebek bakımı eğitimi almanın annelerin öz güvenini yükselttiği ve kaygısını azalttığı bulunmuştur. Bebek bakımı ile ilgili tecrübenin varlığı annelik öz güvenini arttırmaktadır.KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….………
i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...…………
ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….….
iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….…
vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………...……
viii
RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………..……
ix
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...…………………….
x
ÖZET ……………………………………………………………………………..…
xii
ABSTRACT ………………………………………………………………….……..
xiv
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….….…..…..
1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi …………………………………….….………….
1
1.2. Araştırmanın Amacı …………………………………………..………….……..
3
1.3. Araştırmanın Hipotezleri ……………….………………………..……………..
4
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....…..
5
2.1. Kaygı ………………………………………….………………………………...
5
2.1.1. Postpartum Kaygı .……….….…… ………………………………………….
6
2.1.2. Postpartum Kaygının Dünya’da ve Ülkemizde Görülme Sıklığı …………….
7
2.1.3. Postpartum Kaygı ile İlişkili Faktörler…………………………….…….……
8
2.1.4. Postpartum Kaygı Belirtileri ………………………….….…………..............
8
2.1.5. Postpartum Kaygının Anne ve Bebek Üzerine Etkileri……………………….
9
2.1.6. Postpartum Kaygıda Hemşirelik Bakımı …………..………………………..
9
2.2. Öz Güven Kavramı…………… …………………………………………...…..
10
2.2.1. Annelerde Öz Güven ………………………….……………………………...
10
iv
2.2.2. Annelik Öz Güvenini Etkileyen Faktörler…………………………………….
2.2.3. Annelerde Öz Güvenin Arttırılmasında Hemşirenin Rolü…………………….
13
2.3. Hemşirelik Uygulamalarında Teknolojinin Kullanımı………………………….
14
2.3.1. Anne ve Bebek Sağlığı ile İlgili Telehemşirelik Uygulamalarının Kullanıldığı Araştırmalar……………………………………………………………………………
15
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………………….…..………….
18
3.1. Gereç ………………………………………………………….....…...………....
18
3.1.1. Araştırmanın Tipi……………………………..……………..….........….…….
18
3.1.2. Araştırmanın Yapıldığı Zaman……………..………………..…..….………..
18
3.1.3. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri..……………………….…………..
18
3.1.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi……………………………………………
19
3.1.5. Araştırmaya Dahil Edilme ve Dışlanma Kriterleri…………………………….
20
3.1.5.1. Araştırmaya Dahil Edilme Kriterleri………………………………………..
20
3.1.5.2. Araştırmadan Dışlanma Kriterleri…………………………………………..
20
3.1.5.3. Araştırmadan Çıkarılma Kriterleri…………………………………………..
21
3.1.6. Veri Toplama Araçları…………………………………………………………
22
3.1.6.1. Gebeyi Tanıtıcı Form………………………………………………………..
22
3.1.6.2. Bebek Bilgi Formu ………………………………………………………….
23
3.1.6.3. Pharis Öz-Güven Ölçeği…………………………………………………….
23
3.1.6.4. Beck Anksiyete Ölçeği………………………………………………………
24
3.2. Yöntem ………………………………………………………………………….
24
3.2.1. Araştırmanın Uygulanması…………………………………………………..
24
3.2.2. Ön Uygulama ………...…………...……………..…………...………............
26
3.2.3. Verilerin Toplanması…………………………………...….………………….
26
3.2.4. Eğitim İçeriği……………..……….…………………………………………..
27
3.2.5. Uygulamanın Akış Şeması…………………………………………………….
28
12
v
3.2.6. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri……………………………...
30
3.2.7. Araştırmanın Etik Yönü……………………………………………………….
30
3.2.8. Verilerin Değerlendirilmesi……………………………………………………
30
3.2.9. Araştırmanın Sınırlılıkları……………………………………………………..
31
4. BULGULAR ………………………………………………………………….…..
32
4.1. Katılımcıların Tanıtıcı Bilgilerine İlişkin Bulgular…………………….……….
32
4.2. Annelerin Kaygı Puanları ile İlgili Bulgular……………………….….………..
35
4.3. Annelerin Öz Güven Puanları ile İlgili Bulgular….…………….……...……….
37
4.4. Eğitim Durumu, Gelir Durumu ve Yaş Değişkenlerine Göre Ölçek Puanlarının Karşılaştırılması ………………….………………………………….…….…………..
39
4.5. Pharis Özgüven Ölçek Puanları ile Beck Anksiyete Ölçek Puanları Arasındaki Korelasyon Analizi……………………………………………………………………
41
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....….
42
5.1. Annelerin Kaygı ile İlgili Sonuçlarının Tartışılması……………………………
42
5.2. Annelerin Öz Güven ile İlgili Sonuçlarının Tartışılması………………………..
45
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…...
49
6.1. Sonuç…………………………………………………………………………….
49
6.2. Öneriler………………………………………………………………………….
49
6.2.1. Klinisyenlere Yönelik Öneriler………………………………………………..
49
6.2.2. Araştırmacılara Yönelik Öneriler……………………………………………..
50
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….…..
51
EKLER ……………………………………………………………………………...
65
Ek 1 Gebeyi Tanıtıcı Form………………………………..….………………….….
65
Ek 2 Bebek Bilgi Formu ……………..……………..……………...……….………..
67
Ek 3 Pharis Öz-Güven Ölçeği……………………………………………………….
68
Ek 4 Beck Anksiyete Ölçeği…………………………………………………………
69
vi
Ek 5 Etik Kurul İzni…………………………………………………………………
71
Ek 6 Kurum İzni…………………………………………………………………….
72
Ek 7 Ölçek İzin Yazıları
73
BİLİMSEL ETİK BEYANI …………………………………………………………
74
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...……………………………
7
BRAKİOSEFALİK KÖPEK IRKLARINDA OKÜLER BİYOMETRİ VE OFTALMİK PARAMETRELERİN BELİRLENMESİ
Get PDFAmaç: Bu araştırmada, oftalmolojik açıdan sağlıklı brakiosefalik köpeklerde oküler
biyometri ve oftalmik parametrelerin belirlenmesi ve elde edilen veriler arasında herhangi
bir korelasyon olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma materyalini, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner
Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı Kliniğine tedavi amacıyla getirilen ancak oftalmolojik
açıdan sağlıklı 8 dişi, 22 erkek toplam 30 brakiosefalik köpek oluşturdu. Çalışma
kapsamında brakiosefalik köpeklerde refleks muayeneleri, schirmer gözyaşı testi, göz içi
basıncı, merkezi kornea kalınlığı ve gözün ultrasonografik muayenesi yapıldı. Ultrason
muayenesi sonrasında köpeklerin göz aksiyel uzunluk, ön kamara derinliği, lens kalınlığı,
lens uzunluğu ve vitreus derinliği ölçüldü. Elde edilen ölçümler istatistiksel olarak
değerlendirildi.
Bulgular: Köpeklerden elden edilen verilerde ırk, yaş ve cinsiyet ayrımı yapılmadan
kümülatif ortalamaları alındı. Bu ortalamaya göre schirmer gözyaşı test I değerleri 19,80 ±
0,77 mm/dk, göz içi basınç değerleri 19,46 ± 0,74 mmHg ve merkezi kornea kalınlığı 586,
66 ± 5,37 µm olarak bulundu. Yapılan ultrasonografik muayenelerde kornea hiperekoik bir
çizgi şeklinde, lens anterior ve posterior kapsülü hiperekoik olarak, korteksi anekoik bir
yapı olarak belirlendi. Korpus vitreus ise lensin arkasında anekoik bir alan olarak görüldü.
Yapılan ölçümlerde aksiyel uzunluk 17,0 ± 0,15 mm, ön kamara derinliği, 2,01 ± 0,05 mm,
lens kalınlığı 6,59 ± 0,10 mm, lens uzunluğu 15,01 ± 0,42 mm ve vitreus derinliği 8,52 ±
0,15 mm olarak belirlendi.
Sonuç: Bu çalışmada elde edile veriler normal referans aralığındaydı. Göz içi basıncı ile
aksiyel uzunluk ve lens kalınlığı arasında orta düzeyde, ayrıca aksiyel uzunluk ile korpus
vitreus derinliği arasında pozitif yönde korelasyonlar tespit edildi.KABUL VE ONAY ...............................................................................................................ii
TEŞEKKÜR .......................................................................................................................... ii
İÇİNDEKİLER ..................................................................................................................... iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ .......................................................................... v
ŞEKİLLER DİZİNİ .............................................................................................................. vi
RESİMLER DİZİNİ ............................................................................................................ vii
TABLOLAR DİZİNİ .......................................................................................................... viii
ÖZET .................................................................................................................................... ix
ABSTRACT ......................................................................................................................... xi
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 1
2. GENEL BİLGİLER ........................................................................................................... 2
2.1. Gözün Anatomisi ............................................................................................................ 2
2.2. Gözün Muayenesi ........................................................................................................... 6
2.2.1. Schirmer Gözyaşı Testi................................................................................................ 7
2.2.2. Göz İçi Basıncı (GİB).................................................................................................. 8
2.2.3. Kornea kalınlığı ........................................................................................................... 9
2.2.4. Oküler Ultrasonografi.................................................................................................. 9
2.3. Brakiosefalik Irklar....................................................................................................... 12
3. GEREÇ VE YÖNTEM .................................................................................................... 13
3.1. Gereç............................................................................................................................. 13
3.2. Yöntem.......................................................................................................................... 13
3.2.1. Oftalmolojik muayene ............................................................................................... 13
3.2.1.1. Schirmer I Gözyaşı Testi......................................................................................... 13
3.2.1.2. Göz İçi Basıncı Ölçümü (GİB)............................................................................... 14
iv
3.2.1.3. Merkezi kornea kalınlığının ölçümü....................................................................... 14
3.2.1.4. Gözün Ultrason Muayenesi .................................................................................... 14
4. BULGULAR .................................................................................................................... 15
4.1. Ultrasonografik Muayene Bulguları............................................................................. 18
5. TARTIŞMA ..................................................................................................................... 23
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ................................................................................................. 29
KAYNAKLAR .................................................................................................................... 30
EKLER ................................................................................................................................ 37
BİLİMSEL ETİK BEYANI ................................................................................................. 38
ÖZ GEÇMİŞ ........................................................................................................................ 3
THE EFFECT OF SKIN-TO-SKIN CONTACT ON FATHER- INFANT BONDING: A RANDOMIZED CONTROLLED TRIAL
No full textAmaç: Bu araştırma ten tene temasın baba ve bebek bağlanmasına etkisini belirlemek amacıyla
yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak yürütülen araştırmada,
Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Araştırma Hastanesi ve Çanakkale Mehmet Akif Ersoy Devlet
Hastanesi kadın doğum servisinde doğan 165 bebeğin babaları yer aldı. Haziran 2023-15 Nisan
2024 tarihlerinde gerçekleştirildi. Babalar randomize olarak; erken ten tene temas sağlayan
grup (n=55), sık ten tene temas sağlayan grup (n=55) ve standart bakım alan grup (n=55) olarak
üç gruba ayrıldı. Veriler ilk görüşmede soru formu ve Doğum Öncesi Baba Bebek Bağlanma
Ölçeği ile, 3.ayda izlem formu ve Baba Bağlanma Ölçeği ile toplandı. Analizinde tanımlayıcı
istatistikler, Kruskal Wallis test, stepwise multiple regresyon ve korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Babaların baba-bebek bağlanma ölçek toplam puan ortalaması, bebekleri ile haftada
6-7 gün en az 15 dakika ten tene temas eden sık ten tene temas grubunda 72.44±6.22, bebekleri
ile bir kez ten tene temas ettirilen erken ten tene temas grubunda 69.29±6.89 ve standart bakım
grubunda 65.69±6.74 olarak belirlendi ve gruplar arasındaki puan farkı anlamlıydı (p<0.005).
Tüm babaların doğum öncesi baba bebek bağlanma ölçeği toplam puanı 66,5±8,41 olarak
hesaplandı. Babaların baba-bebek bağlanmasını etkileyen değişkenler arasında, bebeğin altını
değiştirme, eşin gelir getiren bir işte çalışması, bebeği eş ile birlikte sakinleştirme ve babanın
üniversite ve üzeri eğitim alma durumunun bağlanmayı olumlu yönde etkilediği, standart bakım
grubunda yer almanında bağlanmayı olumsuz yönde etkilediği tespit edildi.
Sonuç: Araştırmada, bebekle sık ten tene temas etmenin baba bebek bağlanmasını arttırdığı ve
bu babaların bebeğin bakımında daha fazla rol aldığı belirlendi.Objective: This study was conducted to determine the effect of skin-to-skin contact on father-
infant bonding.
Material and Methods: This randomized controlled experimental study included the fathers
of 165 newborns delivered in the obstetrics units of Çanakkale 18 Mart University Research
Hospital and Çanakkale Mehmet Akif Ersoy State Hospital. The study was carried out from
June 2023 to 15 April 2024. Fathers were randomly allocated into three groups: early skin-to-
skin contact (n=55), frequent skin-to-skin contact (n=55), and standard care (n=55). Data were
collected during the initial meeting using a questionnaire and the Prenatal Paternal–Infant
Bonding Scale, and at the third month using a follow-up form along with the Paternal Bonding
Scale. Descriptive statistics, the Kruskal–Wallis test, stepwise multiple regression, and
correlation analysis were utilized in the analysis.
Results: In the frequent skin-to-skin contact group—where fathers engaged in at least 15
minutes of skin-to-skin contact with their infants 6–7 days per week—the mean total score on
the Paternal–Infant Bonding Scale was 72.44 ± 6.22. In the early skin-to-skin contact group, in
which skin-to-skin contact was provided only once, the mean score was 69.29 ± 6.89, while in
the standard care group it was 65.69 ± 6.74. The differences among the groups were statistically
significant (p < 0.005). The overall mean total score of the prenatal paternal–infant bonding
scale was calculated as 66.5 ± 8.41. It was found that infant diaper changing, the partner’s
income-earning work, joint soothing, and the father’s university education positively influenced
paternal–infant bonding, while standard care membership had a negative effect.
Conclusion: In the study, it was determined that frequent skin-to-skin contact with the infant
enhances father–infant attachment and leads to a more active paternal role in infant care
DETERMINATION OF CHANGES IN ACUTE PHASE PROTEIN LEVELS IN PREGNANT DOMESTIC CATS
No full textEVCİL GEBE KEDİLERDE AKUT FAZ PROTEİN SEVİYELERİNDEKİ
DEĞİŞİKLİKLERİN BELİRLENMESİ
Ulaş Ç. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veterinerlik Doğum ve Jinekolojisi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu çalışmada, gebe kedilerde Akut Faz Proteinlerin (AFP) gebelik boyunca ve doğum sonrası konsantrasyonlarındaki değişimlerin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, çiftleşme tarihi bilinen ve çiftleşme sonrası 28-30. günlerde ultrasonografik (USG) muayene ile gebe oldukları belirlenen 5 Sphynx ve 5 British ırkı kedi ile gerçekleştirildi. Her bir kediden gebeliğin erken (28-30. gün), orta (40-45. gün), geç dönemlerinde (doğumun son haftası) ve doğum sonrası 24. saatte kan örnekleri alındı. Kan örneklerinden santrifüj edilerek elde edilen serum örneklerinde ELISA yöntemi ile Alfa-1-asit glikoprotein (AGP), Serum amiloid A (SAA), Haptoglobin (Hp), spektrofotometrik yöntem ile de Seruloplazmin (Cp) konsantrasyonları belirlendi. Yavru sayılarının AFP konsantrasyonu üzerine etkisini belirlemek amacıyla kediler ayrıca az (1-3) ve çok (4 ve üzeri) yavru olarak gruplandırılarak da değerlendirildi. Verilerin zamanla gösterdiği değişimler tekrarlayan varyans analizi ve gruplar arası karşılaştırmada tek yönlü ANNOVA yöntemi kullanıldı.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, gebelik dönemleri arasında AGP, SAA, Hp ve Cp konsantrasyonlarında istatistiksel bir fark tespit edilmedi (p>0,05). Doğum sonrası 24. saatte sadece Hp konsantrasyonunun orta gebelik dönemine göre anlamlı düzeyde azaldığı belirlendi (p<0,05). Erken gebelik dönemine göre SAA konsantrasyonunun anlamlı olarak az yavrulu kedilerde doğum sonrası 24 saatte düşük (p<0,05), çok yavrulu kedilerde yüksek (p<0,05) olduğu belirlendi. Haptoglobin konsantrasyonu ise doğum sonrası 24. saatte orta gebelik dönemine göre anlamlı seviyede düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Yavru sayısına göre gruplar arası fark SAA ve Hp konsantrasyonlarında doğum sonrası 24 saatte belirlendi (p<0,05).
Sonuç: Gebe kedilerde AFP’lerinin feto-maternal sağlık ve gelişim yönünden değerlendirilebilecek biyobelirteçler olabileceği görülmüştür. Ancak, bu proteinlerin spesifik olarak gebeliğe bağlı değişimini daha iyi anlamak ve klinik uygulamalarda kullanılabilirliğini değerlendirmek için daha geniş popülasyonlarda tekrarlanması ve farklı türlerde yürütülmüş benzer çalışmalarla kıyaslanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tür araştırmalar evcil hayvanların gebelik fizyolojisinin daha iyi anlaşılmasına ve gerekli hallerde prognozun belirlenmesine katkı sağlayarak anne ve yavru sağlığının iyileştirilmesinde görev alabilir.VTF-24015KABUL VE ONAY ii
TEŞEKKÜR iii
İÇİNDEKİLER iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1.GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Akut Faz Yanıt 2
2.2. Akut Faz Proteinleri 3
2.3. Akut Faz Proteinlerinin Yapısı ve Sentez Mekanizması 4
2.4. Pozitif Akut Faz Proteinleri 4
2.4.1. Serum Amiloid A (SAA) 5
2.4.2. Haptoglobin (Hp) 6
2.4.3. Seruloplazmin (Cp) 7
2.4.5. Fibrinojen 8
2.4.6. C-Reaktif Protein (CRP) 8
2.5. Negatif Akut Faz Proteinler 9
2.5.1.Albümin 10
2.5.2. Transferrin 10
2.5.3.Transtiretin ve Retinol Bağlayıcı protein 11
2.6. Akut Faz Proteinlerin Test Edilmesi 11
2.7. Akut Faz Proteinlerin Gebelikteki Önemi 14
2.8. Evcil Kedilerde Fertilizasyon 14
2.9. Evcil Kedilerde Gebelik Endokrinolojisi 15
2.10. Metabolik ve Biyokimyasal Değişiklikler 16
2.10.1. Kan Glukoz ve Lipid Düzeylerindeki Değişiklikler 16
2.10.2. Protein Metabolizması ve Akut Faz Proteinlerinin Rolü 16
2.10.3. Elektrolit ve Minerallerdeki Dalgalanmalar 17
2.11. Gebelikte Bağışıklık Sistemi Modülasyonu 18
2.11.1. Fetüs ve Anne Arasındaki Bağışıklık İlişkisi 18
2.11.2. Enflamasyon ve Akut Faz Tepkileri 19
2.12. Fetüs Gelişimi ve Plasenta Fizyolojisi 19
2.12.1. Plasentanın Yapısı ve Görevleri 20
2.12.2. Fetüs Büyüme Aşamaları 20
2.13. Gebelikte Sindirim ve Beslenme Değişiklikleri 21
2.13.1. Artan Enerji ve Besin İhtiyaçları 22
2.13.2. Sindirim Sisteminin Adaptasyonu 22
2.14. Doğuma Hazırlık Sürecinde Fizyolojik Değişiklikler 23
2.14.1. Uterus Kasılmaları ve Doğum ile İlişkili Hormonlar 23
2.14.2. Vücut Sıcaklığı ve Davranışsal Değişiklikler 24
2.15. Gebelik Komplikasyonları ve Fizyolojik Etkileri 25
2.15.1. Gebelik Toksemisi 25
2.15.2. Enfeksiyonların Gebelik Sürecine Etkileri 25
2.16. Evcil Kedilerde Akut Faz Proteinler 27
2.16.1.Gebe Kedilerde Akut Faz Proteinler 28
2.16.2. Akut Faz Proteinlerinin Gebelik Sürecinde İzlenmesi 29
2.16.2.1. Gebelikte Serum Amiloid A ve Alfa 1 Asit Glikoprotein Değişim Profilleri 30
2.16.2.2. Gebelik Haftalarına Göre Akut Faz Protein Seviyeleri 31
2.17. Akut Faz Proteinlerinin Doğum Öncesi ve Sonrası Değişimi 32
2.17.1. Doğum Sürecinde Serum Amiloid A ve Haptoglobin’in Rolü 32
2.17.2. Doğumdan Sonraki İyileşme Sürecinde Akut Faz Protein Seviyeleri 33
2.18. Akut Faz Proteinlerinin Klinik Kullanımı ve Diagnostik Önemi 34
2.18.1. Gebelik Komplikasyonlarının Tespiti 35
2.18.2. Bulaşıcı Hastalıkların Gebelik Sürecine Etkisi ve Akut Faz Protein Düzeyleri 35
2.19. Akut Faz Proteinlerinin Fetüs Sağlığı ile İlişkisi 36
2.19.1. Akut Faz Protein Seviyelerinin Fetal Gelişim Üzerindeki Etkileri 37
2.19.2. Plasental Fonksiyonlar ve Akut Faz Tepkisi 38
2.20. Akut Faz Proteinlerinin Gebelik Dışı Durumlarla Karşılaştırılması 39
2.20.1. Gebe Kedilerin Akut Faz Protein Profillerinin Değerlendirilmesi 39
2.20.2. Yangısal ve Metabolik Durumlarda Akut Faz Protein Farklılıkları 40
2.21. Akut Faz Proteinleri Üzerine Yapılan Güncel Araştırmalar ve Yeni Bulgular 41
2.21.1. Kedilerde Akut Faz Protein Analiz Yöntemlerindeki Teknolojik Gelişmeler 41
2.21.2. Kedilerde Akut Faz Proteinlerinin Yeni Biomarker Olarak Kullanımı 42
3. GEREÇ VE YÖNTEM 44
3.1. Hayvan Materyali 44
3.2. Laboratuvar Analizleri 45
3.3. İstatistiksel Değerlendirme 46
4. BULGULAR 48
5. TARTIŞMA 54
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 58
KAYNAKLAR 59
EKLER 73
EK-1 ADÜ HADYEK 73
BİLİMSEL ETİK BEYANI 74
ÖZ GEÇMİŞ 7
Karya ve Suffolk Koyun Irklarında Retina Varyasyonlarının Funduskopik Muayene ile Belirlenmesi ve Karşılaştırılması
Get PDFAmaç: Bu çalışma, sağlıklı Karya ve Suffolk ırkı koyunların retina varyasyonlarının funduskopik muayene ile belirlenmesi ve elde edilen bulguların karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Materyali, toplam 60 baş, 1 yaşlı dişi Karya ve Suffolk koyun ırkı (30 Karya- 30 Suffolk) oluşturdu. Fiziksel ve oftalmik muayene sonrası retina varyasyonları fundus kamerası ile belirlendi. Alınan anlık görüntüler bilgisayar ortamına aktarıldı. Elde edilen görüntüler üzerinde tapetal ve non-tapetal alan rengi, optik diskin şekli ve rengi, Bergmeister papillası varlığı, tapetal ve non-tapetal alandaki arter ve vena sayısı, optik diskten çıkan arteriyol sayısı, optik diskten çıkan damarların rostral yönde tapetal alanda birbirleri etrafına dolanıp dolanmadığı, tapetal ve non-tapetal alan ölçümü, optik diskin alanı ve çapı, rostral retinal arter ve venaların çap ölçümleri piksel bazında değerlendirildi.
Bulgular: Tapetal alan rengi ağırlıklı olarak Karya ırkında mavi-yeşil; Suffolk ırkında yeşil-sarı olarak belirlendi. Non-tapetal alan Karya ırkında kahverengi, Suffolk ırkında siyah-kahverengi olarak görüldü. Optik diskin şekli; Karya ırkında oval, Suffolk ırkında oval-böbrek şeklinde saptandı. Optik diskin rengi; her iki ırkta da açık pembe-kırmızı olarak bulundu. Bergmeister papillası her iki ırkta da yüksek oranda gözlendi. Tapetal alandaki ana arter ve vena sayıları koyunların çoğunda 1 adet tespit edildi. Non-tapetal alandaki arter ve vena sayısı 1-7 arasında dağılım gösterdi; Optik diskten köken alan arteriyol sayısı; hayvanlarda 7-10 arasında değişiklik gösterdi. Optik diskten çıkan rostral yönlü damarların tapetal bölgede her iki ırkta da birbirleri etrafına dolandığı görüldü. İki ırkın retinalarında tapetal alan, non-tapetal alan ve optik disk alan ölçümleri ve optik diskin çap değerlerinin karşılaştırmasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Rostral arter çapları farkı sol gözlerde anlamlı, sağ gözlerde anlamsız idi. Venaların çap ortalamalarında iki ırk arasında istatistiksel olarak önemli fark bulunamadı.
Sonuç: Karya ve Suffolk ırkı koyunlarda oftalmik, ultrasonografik ve fundus muayeneleri sonucunda elde edilen verilerin birbirine yakın olduğu sonucuna varıldı.Objective: This study was conducted to determine the retinal variations of healthy Karya and Suffolk sheep breeds by funduscopic examination and compare the findings.
Material and Methods: The material consisted of 60 female Karya and Suffolk sheeps (30 Karya-30 Suffolk) that were 1 year old. After physical and ophthalmic examinations, the retinal variations were determined by a fundus camera, and the captured images were saved into the computer. The color of the tapetal and non-tapetal areas, the shape and colour of the optic disc, the presence of Bergmeister's papilla, the number of arteries and veins in the tapetal and non-tapetal areas, the number of arterioles arising from the optic disc, whether the vessels arising from the optic disc were wrapped around each other in the tapetal area in the rostral direction, the measurement of the tapetal and non-tapetal areas, the area and diameter of the optic disc, and the diameter of the rostral retinal arteries and veins were evaluated on a pixel basis.
Results: In Karya and Suffolk breeds, the tapetal area colors were predominantly blue-green and green-yellow, respectively, wheras the non-tapetal area colors were found to be brown in Karya and black-brown in Suffolk. The shape of the optic disc was observed to be oval in Karya and oval-kidney in Suffolk sheep. The optic disc was light pink-red color in both breeds. Bergmeister's papillae were observed at high rates in both breeds. For the majority of the sheeps, the number of main arteries and veins in the tapetal area was found as 1, whereas the concerned number varied between 1 and 7 in the non-tapetal region. Furthermore, the number of arterioles originating from the optic disc varied between 7-10 in animals. It was observed that the rostrally directed vessels originating from the optic disc were wrapped around each other in the tapetal area in both breeds. There was no statistical difference between the measurements of the tapetal, non-tapetal, or optic disc areas and the diameter of the optic disc. The avarage diameter of the rostral arteries and veins was significant in the left eye and insignificant in the right eye. There was no statistically significant difference in the mean diameter of the veins between the two breeds. The blood vessels emerging in a rostral direction from the optic disc were observed to spiral around each other in the tapetal region in both species.
Conclusion: It was concluded that the findings obtained from ophthalmic, ultrasonographic, and fundus examinations in Karya and Suffolk sheep were close to each other.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ ix
RESİMLER DİZİNİ x
TABLOLAR DİZİNİ xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Tunica Nervea (İnterna) Bulbi 2
2.1.1. Retina 2
2.3. Görme Fizyolojisi 6
2.3.1. Işığın Kırılması 7
2.3.2. Akomodasyon 7
2.3.3. Pupilla Çapı 8
2.3.4. Görme Alanı 8
2.3.5. Fotoresepsiyon 9
2.3.6. Görsel Yolak 10
2.4. Retinanın Muayenesi 11
2.4.1. Direkt Oftalmoskopi 11
2.4.2. İndirekt Oftalmoskopi 12
2.4.3. Midriyatik İlaçlar 13
2.4.4. Fundus Muayenesi 14
2.4.4.1. Fundus Kamerası ile Muayene (Fundusun Fotoğraflanması) 14
2.4.4.2. Fundus Floresein Anjiyografi 15
2.4.4.3. Optik Koherens Tomografi 15
2.4.4.4. Ultrasonografi (Diagnostik Ultrasonografi) 16
2.4.4.5. Elektroretinografi 16
2.5. Irk Özellikleri 16
2.5.1. Karya Irkı Koyun 16
2.5.2. Suffolk Irkı Koyun 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM 18
3.1. Gereç 18
3.1.1. Hayvan Materyali 18
3.1.1. Cihazlar 19
3.2. Yöntem 19
3.2.1. Klinik Değerlendirme 19
3.2.2. Göz Muayenesi 20
3.2.2.1. Gözyaşı Miktarının Belirlenmesi 20
3.2.2.2. Göz İçi Basıncının Ölçülmesi 20
3.2.2.3. Floresein Boya Testi 21
3.2.2.4. Fundus Muayenesi 21
3.2.2.4. Ultrasonografi Muayenesi 25
3.2.2. İstatistiksel Değerlendirme 27
4. BULGULAR 28
4.1. Fiziksel Muayene Bulguları 28
4.2. Oftalmolojik Muayene Bulguları 28
4.3. Schirmer Gözyaşı Testi-I Ölçüm Sonuçları 28
4.4. Göz İçi Basıncı Ölçüm Sonuçları 30
4.5. Floresein Testi Bulguları 31
4.6. Oküler USG Muayene Bulguları 31
4.7. Fundus Muayene Bulguları 34
5. TARTIŞMA 60
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 72
KAYNAKLAR 73
EKLER 79
Ek 1 (AYDIN ADÜ-HADYEK Kararı) 79
Ek 2 (Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Karya Çiftlik İzin Yazısı) 80
Ek 3 (Suffolk Çiftlik İzin Belgesi) 81
BİLİMSEL ETİK BEYANI 82
ÖZ GEÇMİŞ 8
ÇATALBURUN IRKI KÖPEKLERİNİN BAŞ BÖLGESİNİN BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ (BT) İLE GÖRÜNTÜLENMESİ
Get PDFAmaç: Yerli bir ırkımız olan Çatalburun köpeklerinin en önemli özellikleri burun yapılarının ortadan ikiye yarılmış bir şekilde çatallı olmasıdır. Burun yapısı açısından değerlendirildiğinde Çatalburun köpekleri, İspanya’da bulunan Pacon Navarro (Old Spanish Pointer) köpekleri ve Bolivya’da bulunan Kaplan Tazısı (Double-nosed Andean Tiger Hound) ile büyük benzerlik göstermektedir. Bununla birlikte yaptığımız literatür taramalarında ne Çatalburun köpekleri ne de diğer iki ırk köpeğin baş bölgesinin bilgisayarlı tomografi ile görüntülenmesiyle ilgili bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu tez çalışması ile ülkemize özgü bu ırkın kafatasının BT ölçümlerini ilk defa ortaya koymakla birlikte aynı zamanda ırkın tanınırlığının artırılması da amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, baş bölgesi ile ilgili bir patolojisi olmayan, farklı sebeplerle klinik muayene ve tomografi çekimi ihtiyacı duyulan farklı yaş ve cinsiyette 10 adet köpek üzerinde gerçekleştirilmiştir. Anestezi indüksiyonu için v.cephalica antebrachii’ye damar içi (i.v) 6 mg/kg dozunda propofol (Propofol, 10 mg/mL, Polifarma®, Tekirdağ, Türkiye) ile sağlandı, ardından isoflurane (2% Isoflurane® USP, USA) ile devam ettirildi. BT çekimi sırasında olası komplikasyonlara karşı acil müdahale ekipmanları ve ilaçlar hazır bulunduruldu. BT çekimi için Vimago GT 30 marka BT cihazı, anestezi için RWD marka R419 model otomatik ventilatörlü anestezi cihazı ve RWD marka R640 model Isoflurane vaporizatörü kullanıldı. Köpekler BT masası üzerinde, sternal yatış pozisyonunda, ağız açık bir şekilde sabitlendi. Elde edilen DICOM formatındaki görüntüler RadiAnt DICOM Viewer programına aktarılarak Tarama sonucu elde edilen transversal görüntüler ile bunlardan oluşturulan dorsal ve sagittal görüntüler üzerinden ölçümler gerçekleştirildi.
Bulgular: Her olguda her bir ölçüm için 3’er defa tekrarlandı ve ortalamaları alındı. Yaş ve cinsiyet gözetmeksizin yapılan değerlendirmelerde, kafatası uzunluğu 16,51±0,45 cm, kafatası bazal uzunluğu 16,35±0,43 cm, kafatası genişliği 10,96±0,20 cm, kafatası yüksekliği 4,80±0,07 cm, neurocranium uzunluğu 10,14±0,10 cm, neurocranium bazal uzunluğu 7,26±0,13 cm, neurocranium genişliği 6,22±0,09 cm, neurocranium yüksekliği 4,80±0,07 cm, facial uzunluğu 6,65±0,26, facial bazal uzunluğu 9,01±0,28 cm, facial genişlik 1 9,01±0,28 cm, facial genişlik 2 6,90±0,13 cm, facial genişlik 3 3,77±0,11 cm, facial genişlik 4 4,07±0,09 cm, facial yükseklik 1 5,16±0,12 cm, facial yükseklik 2 2,51±0,12 cm, foramen magnum yüksekliği 1,84±0,06 cm, foramen magnum genişliği 2,12±0,05 cm, ön mandibular genişliği 2,26±0,08 cm, arka mandibular genişliği 8,27±0,14 cm, mandibular uzunluk 13,67±0,27 cm, nazal uzunluk 1 6,65±0,26 cm, nazal uzunluk 2 5,34±0,24 cm, kraniofacial açı 15,65±0,43 cm, kafatası indeksi 66,71±1,57, Facial indeks 166,83±6,20, cranial indeksi 61,40±0,94 ve foramen magnum indeksi 87,57±5,07 olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Tarsus Çatalburun köpeklerinin kafatası ile ilgili detaylı ölçümler BT görüntüleri üzerinden ilk defa bu çalışmayla ortaya konmuştur. Yapılan kafatası ölçümlerinde FU, FY2, FMY, FMG, NU1 ve KFA ortalama değerleri dişi köpeklerde erkek köpeklere göre daha yüksek iken geri kalan kafatası ölçüm değerleri erkek köpeklerde daha yüksek olduğu belirlenmiştir
Sığırlarda Oküler İnfeksiyonlardan İzole Edilen Moraxella osloensis'in Moleküler Tanımlanması ve Antibiyotik Direnci
Get PDFÖZET
Sığırlarda Oküler İnfeksiyonlardan İzole Edilen Moraxella osloensis'in Moleküler
Tanımlanması ve Antibiyotik Direnci
Uçan N. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veterinerlik
Mikrobiyolojisi Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu çalışmada, infeksiyöz keratokonjunktivitis (İBK) belirtileri gösteren sığırların
konjunktival sürüntü örneklerinden elde edilen aerobik bakteriyel etkenlerin konvansiyonel ve
genotipik yöntemlerle tanımlanması, sığırlarda oküler enfeksiyonlarla nadir ilişkilendirilen
Moraxella osloensis izolatının antimikrobiyal direnç profilinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Haziran 2024–Mayıs 2025 döneminde altı işletmeden, klinik olarak İBK
şüphesi bulunan 62 sığırdan toplam 62 konjunktival sürüntü örneği alınmıştır. İzolatların
fenotipik tanımlaması konvansiyonel yöntemlerle yapılmış, tür düzeyindeki identifikasyon ise
16S rRNA gen bölgesinin sekans analizi ile gerçekleştirilmiştir. Moraxella şüphesi taşıyan
izolat ayrıca otomatik tanımlama sistemi (VITEK® 2) ile de incelenmiştir. Antibiyotik
duyarlılık testi, disk difüzyon yöntemi kullanılarak yedi farklı antimikrobiyal aileyi temsil
eden toplam sekiz antibiyotik ile yapılmıştır.
Bulgular: Alınana 62 konjunktival sürüntü örneğinin, 32’si Gram pozitif, 12’si Gram negatif
olmak üzere toplam 44'ünde (%71) bakteriyel üreme saptanmıştır. Gram negatif izolatlar
arasında yer alan bir suşun 16S rRNA gen bölgesine (1091 bp) ait dizinin BLASTN analizi
sonucunda M. osloensis türü ile yüksek derecede dizisel benzerlik gösterdiği belirlenmiştir.
En güçlü eşleşme, M. osloensis strain A1920 referans dizisi ile %98,2 kimlik ve %99
kapsama oranı ile saptanmıştır (GenBank: NR_104936.1; E=0.0). Antibiyogram testi, izolatın
yalnızca sefotaksim ve imipeneme duyarlı olduğunu; diğer altı antimikrobiyal gruba karşı
dirençli (çoklu antibiyotik dirençli) olduğunu göstermektedir.
Sonuç: Sonuç olarak, bu çalışma M. osloensis’in sığırlarda oküler enfeksiyonların
etiyolojisinde yer alabileceğini ve bu tür izolatların klinik tedavi seçeneklerini
sınırlayabilecek düzeyde antibiyotik direnci taşıyabileceğini göstermektedir. Literatür
taramasına göre, bu bulgular Türkiye’de sığırlarda göz enfeksiyonlarından bildirilen MDR M.
osloensis izolatını temsil etmekte olup, hayvan ve halk sağlığı açısından One Health
yaklaşımı kapsamında dikkatle değerlendirilmesi gereken bir duruma işaret etmektedirİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI……………………………………………………………. i
TEŞEKKÜR……………………………………………………………………………….. iii
İÇİNDEKİLER……………………………………………………………………………... iiiii
SİMGELER ve KISALTMALAR………………………………………………………….. vi
RESİMLER DİZİNİ………………………………………………………………………... viii
TABLOLAR DİZİNİ………………………………………………………………………. ix
ÖZET……………………………………………………………………………………….. x
ABSTRACT………………………………………………………………………………... xi
1. GİRİŞ……………………………………………………………………………………. 1
2. GENEL BİLGİLER……………………………………………………………………… 3
2.1. Tarihçe…………………………………………………………………………………. 3
2.2. Etiyoloji………………………………………………………………………………... 5
2.3. Epidemiyoloji………………………………………………………………………….. 10
2.4. Patogenez…………………………………………………………………..................... 12
2.5. Virulans Faktörleri…………………………………………………………………...... 14
2.5.1. Tip IV Pili……………………………………………………………………………. 14
2.5.2. Sitotoksin…………………………………………………………………………….. 15
2.5.3. Fosfolipaz B, Hidrolitik ve Proteolitik Enzimleri…………………………………… 16
2.5.4. Demir Alım Sistemleri ……………………………………………………………… 16
2.6. Klinik Belirtiler………………………………………………………………………... 17
2.7. Laboratuvar Teşhisi……………………………………………………………………. 17
2.7.1. Bakteriyoskopi……………………………………………………………………….. 17
2.7.2. Kültür………………………………………………………………………………… 18
2.7.3. Serolojik Testler……………………………………………………………………... 18
2.7.4. Moleküler Yöntemler………………………………………………………………... 18
2.8. Tedavi………………………………………………………………………………….. 19
2.9. Koruma ve Kontrol…………………………………………………………………….. 21
3. GEREÇ VE YÖNTEM………………………………………………………………….. 26
3.1. Gereç……………………………………………………………………………........ 26
3.1.1. Materyal……………………………………………………………………………… 26
3.1.2. Kullanılan Cihazlar.………………………………………………………................. 26
3.1.3. Kullanılan Besiyerleri……………………………………………………………..... 27
3.1.3.1. Kanlı Agar (KA)…………………………………………………………………… 27
3.1.3.2. MacConkey Agar……………………………………………………………….…. 28
3.1.3.3. Bile Aesculin Azide Agar (BEA)…..……………………………………………… 28
3.1.3.4. Kanlı Mueller-Hinton Agar (MhA)………….……………………..……………… 28
3.1.3.5. Triple Sugar Iron (TSI) Agar .……………………….…………………………… 28
3.1.3.6. Sabouraud Dextrose Agar (SDA)…………………………………………………. 29
3.1.3.7. Üre Broth …………………….…………………………………………………… 29
3.1.3.8. Brain Heart Infusion Broth (BHIB)……..….…………………………………….. 30
3.1.3.9. Brain Heart Infusion Broth (%20 Gliserinli) (BHIB)……..….…………………… 30
3.1.4. Biyokimyasal Reaktifler ve Boyalar………………………………………………… 31
3.1.4.1. Gram Boyama….. ………………………………………………………………... 31
3.1.4.2. Oksidaz Reaktifi…………………………………………………………………... 31
3.1.4.3. Katalaz Reaktifi…………..………………………………………………………... 31
3.1.4.4. Koagülaz Reaktifi………...………………………………………………………... 31
3.1.4.5. Kovacs Reaktifi...………………………………………………………………….. 31
3.1.5. Standart Suşlar ve Kontroller……………………………………………………….. 32
3.1.6. Moraxella Şüpheli İzolatın VITEK® 2 ile Değerlendirilmesi………………………. 32
3.1.7. Antibiyotik Diskler…………………………………………………………………... 32
3.1.8. Ploimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR)………………………………………………… 32
3.1.8.1. Solüsyon ve Boyalar……………………………….………………………………. 33
3.1.8.1.1. TBE buffer………………………………………………………………….......... 33
3.1.8.1.2. 5X FirePol Master Miks…………………………………………………………. 33
3.1.8.1.3. Yükleme tamponu…………………………………………..…………………… 34
3.1.8.2. Primerler……………………………………………………………........................ 35
3.1.8.3. SafeView…………………………………………………………………………... 35
3.1.8.4. Agaroz Jel……………….…………………………………….…………………… 35
3.1.8.5. Marker ………………………………………………………….…………………. 36
3.2. Yöntem………………………………………………………………………………… 36
3.2.1. Örneklerin Toplanması………………………………………………………………. 36
3.2.2. İzolasyon……………...…………………………………………..…………………. 38
3.2.3. İdentifikasyon……………………………………………………………………….. 38
3.2.3.1. Fenotipik………………..………………………………………………………...... 38
3.2.3.1.1. VITEK® 2………………………………………….……………………………. 40
3.2.3.2. Genotipik………………………………………….……………………………….. 40
3.2.3.2.1. DNA izolasyonu……………………………….………………………………… 40
3.2.3.2.2. DNA Kalite Kontrolü ve Jel Elektroforezi………………………………………. 41
3.2.3.2.3. PZR………………………………….…………………………………………... 41
3.2.3.2.4. Sekans analizi……………………………………………………………….…… 42
3.2.4. Antibiyotik Duyarlılık Testi………………………………………………………… 43
4. BULGULAR…………………………………………….………………….…………… 44
4.1. Bakteriyel İzolasyon …………………….………….…………………….…………… 44
4.1.1. Fenotipik……………………………………………………………………………... 44
4.1.1.1. Moraxella Cinsi İzolatın Biyokimyasal Özellikleri……………………………….. 45
4.1.2. Genotipik……………………………………………………………………………. 46
4.1.2.1. PZR……………………………………………………………………………….. 46
4.1.2.2. Sekans Analizi……………………………………………………………………. 47
4.1.2.2.1. M. osloensis İzolatının GenBank Üzerinden 16S rRNA Dizisi Analizi Sonuçları 52
4.2. M. osloensis İzolatının Antibiyotik Duyarlılığı………………………………………... 53
4.3. Mantar Kültürü Sonuçları……………………………………………………………… 54
5. TARTIŞMA ……………………………………………….………………….………… 55
6. SONUÇ VE ÖNERİLER……………………..……………………..…………………. 60
KAYNAKLAR……………………..……………………..……………………..……….. 62
EKLER. Ek 1. ADÜ-HADYEK…………………………………………………………… 72
EKLER. Ek 2. BİLİMSEL ETİK BEYANI...……………………………………………… 73
ÖZGEÇMİŞ……………………..……………………..……………………..……………. 7
Kuşadası Bölgesinde Medikal Turizm Hizmeti Veren Kuruluşlardaki Çalışanların İş Tatmin Durumunun Belirlenmesi
Get PDFAmaç: Bu tez, Kuşadası’nda medikal sağlık turizmi alanında çalışan sağlık personelinin iş tatmin düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Bu araştırma, Kuşadası’nda medikal sağlık turizmi alanında çalışan 109 sağlık personelinin iş tatminini incelemiştir. Anket ve Minnesota İş Tatmini Ölçeği ile toplanan veriler SPSS ile analiz edilmiştir. Sonuçlara göre, üniversite mezunları, yüksek gelirliler ve doktorlar daha yüksek iş tatmini düzeyine sahiptir. Çalışma, sağlık turizminin sürdürülebilirliği için sağlık çalışanlarının memnuniyetinin artırılmasının önemli olduğunu göstermektedir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Kuşadası’nda medikal turizm alanında çalışan 109 sağlık personelinin memnuniyet düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmış tanımlayıcı kesitsel bir araştırmadır. Veriler yüz yüze anketle toplanmış, sosyo-demografik bilgiler ve Minnesota İş Tatmini Ölçeği kullanılmıştır. Analizler SPSS ile yapılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir. Sonuçlar, çalışan memnuniyetinin yaş, cinsiyet ve eğitim gibi değişkenlere göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Etik kurallara uygun şekilde yürütülmüştür.
Araştırmanın Bulguları: Bu araştırmaya Kuşadası’nda medikal turizm alanında çalışan 109 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 33, mesleki deneyim ortalaması ise 7 yıldır. Çoğunluğu kadın, üniversite mezunu ve hemşiredir. Minnesota İş Tatmini Ölçeği sonuçlarına göre genel iş tatmini puanı 79,06’dır ve ölçek yüksek güvenirlik göstermektedir (α=0,94). Eğitim düzeyi, gelir durumu ve meslek grubuna göre iş tatmininde anlamlı farklar bulunmuştur: Üniversite mezunları, geliri giderinden fazla olanlar ve doktorlar daha yüksek iş tatmini göstermiştir. Cinsiyet ve medeni durumun iş tatmini üzerinde etkisi bulunmamıştır.
Sonuç: Bu çalışma, sağlık çalışanlarının iş tatminini etkileyen eğitim düzeyi, gelir durumu ve meslek grubu gibi faktörleri incelemiştir. Eğitim ve gelirin arttıkça iş tatmininin de yükseldiği görülmüştür. Doktorlar, hemşirelere göre daha yüksek iş tatmini düzeyine sahiptir. Sonuç olarak, iş tatmini çok boyutlu bir yapıya sahiptir ve kurumların çalışanların eğitimi ile ekonomik refahına önem vermesi gerektiği vurgulanmıştır. Gelecekteki araştırmalarda daha kapsamlı ve detaylı analizler önerilmektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Turizm Kavramı 4
2.1.1. Mevsimine Göre Turizm Türleri 7
2.1.2. Gidilen Yere Göre Turizm Türleri 8
2.1.3. Avlanma Tipine Göre Turizm 8
2.1.4. Macera Tipine Göre Turizm 8
2.1.5. Ekosistemle İlişkisine Göre Turizm Türleri 8
2.1.6. Eğlence ile İlişkisine Göre Turizm Türleri 9
2.1.7. Kişisel Arayışlara Göre Turizm Türleri 9
2.1.8. Eğitim ve Yaşa Göre Turizm Türleri 9
2.1.9. Oluşumlarına Göre Turizm Türleri 10
2.1.10. İş İlişkisine Göre Turizm Türleri 10
2.2. Sağlık Turizm Kavramı Ve Türleri 10
2.2.1. Termal Sağlık Turizmi 13
2.2.3. Engelli Sağlık Turizmi 16
2.2.4. Medikal Sağlık Turizmi 18
iv
2.3. Sağlık Turizminin Gelişimi ........................................................................................................................................................................................ 20
2.4. Dünyada Ve Türkiye’de Sağlık Turizminin Durumu............................................................................................................ 21
2.5. İş ve İş Tatmininin Kavramsal Analizi ...................................................................................................................................................... 22
2.6. İş Tatmini Teorileri .................................................................................................................................................................................................................. 25
2.6.1. Herzberg’in Çift Faktör .............................................................................................................................................................................................. 26
2.6.2. Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi ................................................................................................................................................................ 27
2.6.3. Hacman ve Oldham’ın İş Özellikler ........................................................................................................................................................ 28
2.7. İş Tatmini ile Diğer Değişkenler Arasındaki İlişkiler .......................................................................................................... 29
2.7.3. İş Tatmini Ve İşten Ayrılma Niyeti ............................................................................................................................................................ 30
2.8. Tezin Sürdürebilirlik Hedeflerine Katkısı ............................................................................................................................................ 30
3. GEREÇ VE YÖNTEM ............................................................................................................................................................................................................ 32
3.1. Araştırmanın Türü ...................................................................................................................................................................................................................... 32
3.2. Araştırma Soruları .................................................................................................................................................................................................................... 32
3.3. Evren Ve Örneklem ................................................................................................................................................................................................................ 33
3.4. Araştırmanın Bağımlı Ve Bağımsız Değişkenleri: .................................................................................................................... 33
3.5. Verilerin Toplanması: ............................................................................................................................................................................................................ 33
3.6. Veri Toplama Araçları: ........................................................................................................................................................................................................ 33
3.7. Verilerin Değerlendirilmesi ........................................................................................................................................................................................ 34
3.8. Etik İzinler: .......................................................................................................................................................................................................................................... 35
4. BULGULAR .......................................................................................................................................................................................................................................... 36
4.1. Katılımcıların Sosyo-Demografik Ve Tanıtıcı Verilerine İlişkin Bulgular .......................................... 36
4.2. Katılımcıların Minnesota İş Tatmini Ölçeği Tanımlayıcı İstatistikleri Ve Güvenirlik Analizi Sonuçlarına İlişkin Bulgular .......................................................................................................................................................................... 37
4.3. Katılımcıların Sosyo-Demografik Özelliklerine Göre Minnesota İş Tatmini Ölçeği Puanlarının Karşılaştırılmasına İlişkin Bulgular ...................................................................................................................................... 38
5. TARTIŞMA .............................................................................................................................................................................................................................................. 41
v
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ...................................................................................................................................................................................................... 43
KAYNAKLAR ............................................................................................................................................................................................................................................ 46
EKLER .................................................................................................................................................................................................................................................................... 56
Ek 1. Sosyo-Demografik Özellikler Formu ...................................................................................................................................................... 56
Ek 2. Minnesota Memnuniyet Ölçeği ........................................................................................................................................................................ 57
Ek 3. Etik Kurul İzni .......................................................................................................................................................................................................................... 58
BİLİMSEL ETİK BEYANI ...................................................................................................................................................................................................... 59
ÖZ GEÇMİŞ .................................................................................................................................................................................................................................................... 6