5025 research outputs found
Sort by
Antisens Rna Kullanarak Vankomisin Hassasiyetinin Restorasyonu Ve Vankomisin Dirençli Enterokok İle Enfekte Farelerde Etkinliğinin Araştırılması
Purpose: This study aimed to restore susceptibility in vancomycin-resistant Enterococcus strains using plasmid-encoded antisense RNA (asRNA) of the vanA/vanB genes, and to examine their in vivo efficacy in an experimental mouse model.
Materials and Methods: The vanA and vanB genes were amplified by PCR from clinical E. faecium VRE50 and E. faecalis V583, respectively, then reverse cloned into pUC19 plasmid to generate antisense RNAs via restriction enzyme sites. These constructed plasmids with reversly oriented genes were transformed into E. coli DH10B. Then, asRNAs, for vanA and vanB were extracted and their abilities to restore vancomycin susceptibility were tested in vitro in the presence of vancomycin. The vancomycin MIC was done with or without asRNA and during 24-hour OD595 measurements were taken over 24 hours to generate growth curves. For in vivo analysis, liposome encapsulated and free asRNAs were administered intraperitoneally to VRE-infected CD-1 mice with vancomycin, and treatment outcomes were assessed by measuring CFU to calculate bacterial loads in peritoneal fluid. Additionally, murine sepsis scores of the mice were recorded and determined daily.
Results: Acording to in vitro studies, while antibiotic susceptibility tests showed a remarkable reduction in vancomycin MIC values, decreasing from >256 µg/mL in the wild-type strain to 32 µg/mL in expressing vanA-antisense RNA by fusion plasmid in clinical VRE50, vanB-asRNA reduced in vancomycin MIC value from 64 µg/mL (MIC value of E.faecalis V583) to 16 µg/mL. Growth kinetics analyses revealed extended lag phases and reduced growth rates in antisense-expressing VRE strains, supporting the functional repression of resistance gene expression. In the murine sepsis model, mice treated with the combination of intraperitoneal antisense RNA and vancomycin exhibited significantly lower bacterial burdens in peritoneal fluid and improved clinical scores compared to control groups. While liposomal formulations were tested for in vivo delivery, their therapeutic efficacy appeared limited, possibly due to insufficient uptake or delayed release. Collectively, these results indicate that antisense RNA constructs can effectively impair van gene function both in vitro and in vivo, restoring antibiotic susceptibility and attenuating infection severity.
Conclusion: This study demonstrates that plasmid-derived antisense RNAs targeting the vanA and vanB genes can effectively resensitize vancomycin-resistant Enterococcus strains both in vitro and in vivo. As a reversible and highly specific gene-silencing approach that does not require genome editing, antisense RNA technology emerges as a promising new strategy in the fight against antimicrobial resistance. Beyond its application to VRE, this method holds potential for targeting resistance genes in a wide range of multidrug-resistant pathogens.ACCEPTANCE AND APPROVAL FORM i
ACKNOWLEDGEMENT ii
TABLE OF CONTENTS iii
ABBREVIATIONS vii
LIST OF FIGURES viii
LIST OF TABLES xi
ABSTRACT xii
ÖZET... xiv
1. INTRODUCTION 1
2. GENERAL INFORMATIONS 4
2.1. The Global Threat of Antibiotic Resistance and Misuse-Driven Multidrug Resistance 4
2.2. ESKAPE Pathogens: A Major Challenge in the Era of Antimicrobial Resistance 4
2.3. Clinical Importance of Enterococci and the Emergence of VRE 5
2.4. Mechanism of Action and Clinical Role of Vancomycin 7
2.5. Vancomycin Resistance Mechanisms in Enterococci 7
2.5.1. Intrinsic Resistance 8
2.5.2. Acquired Resistance 8
2.5.3. Adaptive Resistance 8
2.6. Therapeutic Limitations and Clinical Challenges in the Treatment of Vancomycin-Resistant Enterococci (VRE) 13
2.7. Innovative Strategies for Combatting Bacterial Infections and Antibiotic Resistance 15
2.7.1. CRISPR-Cas Systems for Precision Editing of Resistance Genes 15
2.7.2. Use of Antimicrobial Peptides (AMPs) 17
2.7.3. Phage Therapy and Phage-Derived Enzymes 19
2.7.4. RNA-Based Therapeutics: Antisense RNA, siRNA, and Riboswitch Inhibitors 20
2.7.4.1. Riboswitch Inhibitors 21
2.7.4.2. Small Interfering RNA (siRNA) 22
2.7.4.3. Antisense RNA (asRNA) 24
2.7.4.3.1. Mechanisms of Antisense RNA Interference in Bacteria 25
2.7.4.3.2. Antisense Strategies Against Resistance Genes 27
2.7.4.3.3. Targeting Vancomycin Resistance Genes (vanA and vanB) 29
3. MATERIALS AND METHODS 31
3.1. Materials 31
3.1.1. Laboratory Equipments 31
3.1.2. Chemicals 31
3.1.3. Cloning Vectors and Bacteria 32
3.1.4. Media and Solutions 32
3.1.5. Mice 37
3.1.6. Primers 37
3.2. Methods 37
3.2.1. Cloning of Antisense vanA and vanB Genes into E. coli DH10B 37
3.2.1.1. PCR Amplification of Antisense vanA and vanB Genes 37
3.2.1.2. Cloning of the Reverse vanA and vanB Amplicons into the pUC19 Plasmid 38
3.2.1.3. Preparation of E.coli DH10B Competent Cells by Chemical Method 40
3.2.1.4. Chemical Transformation of E. coli DH10B Competent Cells with pUC19ΩvanA and pUC19ΩvanB Constructs via Heat Shock Method 41
3.2.1.5. Confirmation of Transformation of vanA and vanB Genes 41
3.2.2. Transformation of Fusion Plasmids into Enterococcus Strains and Vancomycin Susceptibility Testing Post-Transformation 42
3.2.2.1. Fusion Plasmid Construction Using pAT392 and pJIM2246 with Previously Generated pUC19ΩvanA and pUC19ΩvanB Plasmids, Respectively 42
3.2.2.2. Preparation of Electrocompetent Cells and Electroporation of Fusion Plasmids into E. faecalis V583 and E. faecium VRE50 (Clinical Strain) 43
3.2.2.3. Vancomycin Antimicrobial Susceptibility Testing of Transformed VRE Strains 44
3.2.3. RNA Isolation and in vitro Analysis of Antisense RNA for vanA and vanB 44
3.2.3.1. RNA Isolation from E. coli DH10B Cells Containing pUC19ΩvanA and pUC19ΩvanB Plasmids 44
3.2.3.2. Investigation of the Efficacy of asRNAs on Vancomycin-Resistant Bacteria in the Presence of Vancomycin 45
3.2.4. Therapeutic Evaluation of Liposomal and Non-Liposomal vanA-asRNA and vanB-asRNA in a Murine VRE Infection Model 45
3.2.4.1. Encapsulation of asRNA in Liposomes 45
3.2.4.2. Establishment of VRE Infection in Mice and Evaluation of the Therapeutic Effects of Liposomal and Non-Liposomal vanA-asRNA and vanB-asRNA 46
4. RESULTS 50
4.1. PCR Amplification of Antisense vanA and vanB Genes 50
4.2. Transformation of pUC19ΩvanA and pUC19ΩvanB Ligands to E. coli DH10B Competent Cells 51
4.3. Confirmation of vanA and vanB Inserts into pUC19 Plasmid 53
4.3.1. Colony PCR 53
4.3.2. Restriction of Plasmid Constructs 54
4.4. Fusion Plasmid Assembly from pUC19ΩvanA and pUC19ΩvanB with pAT392 and pJIM2246 Plasmids and Its Vancomycin Susceptibility Testing Post-Transformation 56
4.4.1. Fusion plasmid construction 56
4.4.2. Transformation of Fusion Plasmids to Wild-type Enteroccoccus Strains 58
4.5. in vitro Analysis of Antisense RNA for vanA and vanB 61
4.6. Evaluation of Liposomal vs. Non-Liposomal vanA-asRNA and vanB-asRNA in a Mouse VRE Infection Model 80
4.6.1. Liposomal Encapsulation of asRNAs 80
4.6.2. Mouse Model of VRE Infection and Efficacy of Liposomal vs. Non-Liposomal asRNAs in Combination with Vancomycin 83
5. DISCUSSION 90
6. CONCLUSION AND SUGGESTIONS 96
REFERENCES 97
BİLİMSEL ETİK BEYANI 112
CURRICULUM VITAE 11
Akademisyenlerin Beslenme Bilgi Düzeyleri ve Yeme Farkındalıkları Arasındaki İlişki
ÖZET
AKADEMİSYENLERİN BESLENME BİLGİ DÜZEYİ VE YEME FARKINDALIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Göktaş S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu araştırma akademisyenlerin beslenme bilgi düzeyleri ve yeme farkındalıkları arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak, Ekim 2024 ve Aralık 2024 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Tıp Fakültesi ve Hemşirelik fakültesi akademisyenleri evreninde yer alan 278 kişi ile gerçekleşmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından uygulanan ağırlık yönetiminde beslenme bilgi düzeyi ölçeği, yeme farkındalığı envanteri, beslenme alışkanlıklarını değerlendiren anket, sosyodemografik ve antropometrik ölçüm verilerini içeren anket ile toplandı. Veriler, SPSS 22.0 paket programıyla, istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir
Bulgular: Araştırmaya %41‘i erkek (n=117) ve %59‘u kadın (n=161) olmak üzere toplam 278 akademisyen katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 37,38±8,30 yıl, BKİ ortalaması 25,0±4,5 kg/m2 ve bel çevresi ortalaması 85,5±14,1 cm olup %30,9’u fazla kilolu ve %12,2’si obez’dir. Beslenme alışkanlıklarına göre kadınların %54,7’si ve erkeklerin %53,8’si iki ana öğün şeklinde beslenmektedir. Kadınların %56,1’i ve erkeklerin %46,3’ü ana öğün atlama nedeni olarak ise zaman yetersizliğini belirtmişlerdir. Güvenilir beslenme bilgisi toplam puanı ile yeme farkındalığı envanteri toplam puanı arasında düşük düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,169; p<0,01). Reaktif olmayan durum ile beslenme bilgi düzeyi arasında düşük düzeyde negatif ve anlamlı bir korelasyon bulunmuştur (r= -0,121; p<0,05).
Sonuç: Akademisyenlerin ağırlık yönetiminde beslenme bilgisi düzeyi ölçeği ile yeme farkındalığı envanteri toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Halk sağlığında önemli etkiye sahip olan bilim insanlarının, toplum sağlığındaki etkin rollerinde daha efektif olabilmeleri için yeme farkındalığı ve ağırlık yönetiminde beslenme bilgilerini arttırıcı eğitimler vermek yararlı olabilir.
Anahtar kelimeler: Beslenme Bilgi Düzeyi, Yeme Farkındalığı, AkademisyenlerİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
ABSTRACT x
1.GİRİŞ 1
2.GENEL BİLGİLER 4
2.1.Obezitenin Tanımı ve Epidemiyolojisi 4
2.2. Obezite Patofizyolojisi 5
2.3. Obezitenin Yönetimi 8
2.4.Obezite ve Beslenme Bilgi Düzeyi 10
2.5. Obezite ve Yeme Farkındalığı 13
2.6. Beslenme Bilgi Düzeyi ve Yeme Farkındalığı İlişkisi 17
3.GEREÇ VE YÖNTEM 21
3.1. Gereç 21
3.1.1. Araştırmanın Yeri ve Zamanı 21
3.1.2. Araştırmanın Etik İzinleri 21
3.1.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklem Seçimi 21
3.1.4. Araştırmanın Genel Planı 22
3.1.5. Antropometrik Ölçümlerin Alınması 22
3.1.6. Ağırlık Yönetiminde Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (AYBBÖ) 23
3.1.6.1. Alkol Alımı ve Şekerle Tatlandırılmış İçecekler 23
3.1.6.2. Besin Alımını Etkileyen Besinlerin Değişkenliği 23
3.1.6.3. Enerji Yoğunluğu 23
3.1.6.4. Güvenilir Beslenme Bilgisi 23
3.1.6.5. Porsiyon Büyüklüğü 24
3.1.7.Yeme Farkındalığı Envanteri (YFE) 24
3.1.7.1. Kişinin Kendi Yeme Deneyimine Karşı Kabul Edici ve Bağımlı Olmayan Tutum 24
3.1.7.2. Yemek Yerken Duyuların Farkına Varma 24
3.1.7.3. Doygunluk Farkındalığına Yanıt Olarak Yemek Yeme 25
3.1.7.4.Yeme Tetikleyicilerinin ve Yeme Motivasyonlarının Farkında Olma 25
3.1.7.5. Birbirine Bağlantılı Olma 25
3.1.7.6. Reaktif Olmayan Durum 25
3.1.7.7. Dikkatini Yemeye Odaklama 25
3.2. Yöntem 26
3.2.1.Verilerin İstatistiksel Analizi 26
4.BULGULAR 27
4.1. Araştırmaya Katılan Bireylerin Demografik Özellikleri 27
4.2. Araştırmaya Katılan Bireylerin Antropometrik Ölçümlerinin Değerlendirmesi 27
4.3. Araştırmaya Katılan Bireylerin Antropometrik Ölçüm Sınıflamalarına Göre Dağılımı 29
4.4. Araştırmaya Katılan Bireylerin Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirmesi 30
4.5. Araştırmaya Katılan Bireylerin Ağırlık Yönetiminde Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (AYBBÖ) ve Yeme Farkındalığı Envanteri (YFE) Bulguları 31
4.6. Araştırmaya Katılan Bireylerin Ağırlık Yönetiminde Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (AYBBÖ) ve Yeme Farkındalığı Envanteri (YFE) Arasındaki İlişki Bulguları 34
4.6. Araştırmaya Katılan Bireylerin Antropometrik Ölçümleri ile Ağırlık Yönetiminde Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (AYBBÖ) ve Yeme Farkındalığı Envanteri (YFE) Arasındaki İlişki Bulguları 36
5.TARTIŞMA 38
5.1. Araştırmaya Katılan Bireylerin Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi 38
5.2. Araştırmaya Katılan Bireylerin Antropometrik Ölçümlerinin Değerlendirilmesi 38
5.3. Araştırmaya Katılan Bireylerin Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi 41
5.4. Araştırmaya Katılan Bireylerin Beslenme Bilgi Düzeyi ve Alt Boyutlarının Değerlendirilmesi 42
5.5. Araştırmaya Katılan Bireylerin Beslenme Bilgi Düzeyleri ve Antropometrik Ölçümleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 44
5.6. Araştırmaya Katılan Bireylerin Yeme Farkındalıklarının ve Alt Boyutlarının İncelenmesi 45
5.7. Araştırmaya Katılan Bireylerin Yeme Farkındalıkları ve Antropometrik Ölçümleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 47
5.8. Araştırmaya Katılan Bireylerin Beslenme Bilgi Düzeyleri ve Yeme Farkındalıkları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 48
5.9. Araştırmaya Katılan Bireylerin Beslenme Bilgi Düzeyleri Alt Boyutları ve Yeme Farkındalıkları Alt Boyutları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 48
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 50
KAYNAKLAR 51
EKLER 70
Ek 1 (Etik Kurul Onay Formu) 70
Ek 2 (Tıp Fakültesi Dekanlığı İzin Yazısı) 71
Ek 2 (Hemşirelik Fakültesi Dekanlığı İzin Yazısı) 72
Ek 2 (Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığı İzin Yazısı) 73
Ek 3 (Aydınlatılmış Onam Formu) 74
Ek 4 (Sosyo-Demografik Veri Formu) 75
Ek 5 (Antropometrik Veriler Bilgi Formu) 76
Ek 6 (Beslenme Alışkanlıkları Bilgi Formu) 77
Ek 7 (Ağırlık Yönetimi Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği) 79
Ek 8 (Yeme Farkındalığı Envanteri) 90
BİLİMSEL ETİK BEYANI 92
ÖZ GEÇMİŞ 9
Kedilerde Böbrek Ultrasonografisinde Medüller Kenar İşaretinin Prevalansı Ve Klinik Öneminin Araştırılması
Amaç: Bu çalışmada, ultrasonografik muayene yapılan kedilerin böbreklerindeki medüller
kenar işareti (MKİ) bulgusunun prevalansını araştırmak, MKİ’nin belirli bir nihai tanı ile ilişkili
olup olmadığını belirlemek ve bu sayede kedilerdeki klinik önemini ortaya koymak
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın hayvan materyalini, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
Veteriner Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Polikliniklerine Aydın ve çevre illerden
çeşitli şikayetler nedeniyle getirilen ve abdominal ultrasonografi uygulanan farklı yaş, cinsiyet
ve ırktan 100 kedi oluşturdu. Ultrasonografik muayene ile MKİ varlığı, formu (çizgi/bant) ve
lateralizasyonu değerlendirildi. Kedilerin mevcut problemlerini ortaya koymak amacıyla
hematolojik ve biyokimyasal analizler yapıldı. Kediler, MKİ pozitif (+) ve MKİ (-) olarak iki
gruba ayrıldı. Veriler SPSS 22.0 yazılımı ile analiz edildi.
Bulgular: 100 kedinin böbrek ultrasonografi görüntüleri değerlendirildiğinde, 5 kedide
bilateral ve bant formunda MKİ belirlendi ve MKİ’nin prevalansı %5 olarak tespit edildi. MKİ
(+) kediler ile yaş, cinsiyet ve sağlık durumu arasındaki anlamlı bir ilişki bulunmadı. MKİ (+)
5 kediden 3’ü kronik renal hastalık (KRH)’lı, 1’i hepatitli ve 1’i de Feline enfeksiyöz peritonitis
(FİP) (+)’di. MKİ (+) kediler ile FİP pozitifliği ve hepatit arasında anlamlı bir ilişki yokken,
KRH ve MKİ (+) kediler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlendi.
Değerlendirilen hematolojik ve biyokimyasal parametrelerde, lenfosit sayısı hariç gruplar
arasında anlamlı bir fark bulunmadı.
Sonuç: Bu çalışma, MKİ prevalansının %5 ve KRH ile MKİ pozitifliği arasında anlamlı bir
ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Ultrasonografik muayene sırasında görülen kalın ve bant
şeklindeki MKİ, kronik böbrek hastalığının bir göstergesi olabilir, ancak tek başına tanısal
değeri sınırlıdır ve diğer klinik ve laboratuvar bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY …………...………………………..…...………….…….……… i
TEŞEKKÜR ………………………………………………………...……...………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….…………..…..…….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..……………………...…………….… v
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...…………...…….......… vii
RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...…………………..…... viii
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...……………………... ix
ÖZET ………………………………………………………………..……………..… x
ABSTRACT ………………………………………………………………….………. xii
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….….……….. 1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....……. 2
2.1. Böbreklerin Anatomisi …………………………………………….…………….. 2
2.2. Kedilerde Böbrek Ultrasonografisinin Endikasyonları..…….…………................ 5
2.3. Ultrasonografi Hazırlığı…………...………...………………………………...…. 7
2.4. Ultrasonografi Tekniği.............................….………….....………………………. 8
2.5. Böbreğin Normal Ultrasonografik Görünümü……………………………………. 11
2.6. Böbrek Ultrasonografisindeki Anormallikler ……….…..……………………….. 12
2.6.1. Diffuz Parankimal Değişiklikler …………………………..……………...……. 12
2.6.2. Fokal / Multifokal Lezyonlar ………………….……………………………...... 15
2.6.3. Renal Mineralizasyonlar……………………………………………………….. 17
2.6.4. Medüller Kenar İşareti………………………………………………………...... 19
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………….…….…………………. 27
3.1. Araştırmanın Hayvan Materyali ……………………………………….....…...… 27
iv
3.2. Yöntem….……………………………………………………..….........….……... 27
3.2.1. Ultrasonografik Değerlendirme …………….………………..…..….…………. 27
3.2.2. Hematolojik ve Biyokimyasal İncelemeler ……………………….……………. 28
3.2.3. Serolojik Değerlendirme…………………….………………………………..... 29
3.2.4. Veri Kaydı ve Sınıflandırma …………………..……………………………….. 30
3.3. İstatistiksel Analiz………………………………………………………………... 30
4. BULGULAR……………………………………………………………………….. 31
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…. 38
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…... 43
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….….. 44
EKLER ……………………………………………………………………………... 54
Ek 1 ADÜ-HADYEK RAPORU…..……………..……………...……….……….. 54
Ek 2 BİLGİ ONAM FORMU…………………………...…………………………... 55
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………… 56
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...…………………………… 5
ISOLATION AND CHARACTERIZATION OF BACTERIOPHAGE EFFECTIVE ON GARDNERELLA VAGİNALİS
Amaç: Bu çalışma, kadınların yaklaşık %50’sini etkileyen ve antibiyotik tedavisine rağmen
yüksek nüks oranlarıyla seyreden bakteriyel vajinoz (BV) enfeksiyonuna alternatif bir tedavi yaklaşımı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, BV’nin başlıca etkeni olan Gardnerella vaginalis’e karşı etkili bakteriyofaj tespiti ve moleküler düzeyde karakterize edilmesi hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Araştırma Hastanesi
Jinekoloji biriminden toplanan vajinal örneklerle gerçekleştirilmiştir. Vajinal örnekler Nugent
skorlaması yapılarak hasta (BV’li) ve sağlıklı gruba kategorize edilmiş, G. vaginalis’in
izolasyonu için hasta örnekleri kullanılmıştır. G. vaginalis’in fenotipik identifikasyonunda %5 insan kanı içeren Gardnerella için seçici besi ortamları kullanılmıştır. Morfolojisi G.
vaginalis’e benzeyen ve beta hemoliz gösteren izolatlar mikroskobik olarak incelenmiştir.
İzolatların moleküler identifikasyonu G. vaginalis’e spesifik primerler kullanılarak yapılmıştır. G. vaginalis’e etkili bakteriyofaj izolasyonu için vajinal hasta örnekleri kullanılmıştır. G. vaginalis üzerine etkili fajların taranması için spot test ve ikili agar kaplama yöntemi uygulanmıştır. Her iki yöntemde de faj varlığına işaret eden zon ve plak yapıları gözlemlenmiş olsa da, yeterli faj titresi elde edilemediği için klasik yöntemlerle faj DNA’sının izole edilmesi ve doğrudan karakterizasyonu mümkün olmamıştır. Bu sebeple, alternatif olarak, spot test ve ikili agar sonuçlarına göre pozitif olarak değerlendirilen hasta örneği kullanılarak doğrudan faj total DNA (Fajom) izolasyonu adımına geçilmiştir. Fajom DNA izolasyonu için uzun süreli santrifüj işleminin ardından Fenol/Kloroform yöntemi kullanılmıştır. İzole edilen total DNA’dan fajom analizi yeni nesil dizileme teknolojisi (NGS) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Biyoinformatik analiz Kbase otomatik işleme hattı ve RASTtk v1.073 anotasyon hattı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen faj kontiğinin moleküler karakterizasyonu için genom üzerinde kodlanan ve G. vaginalis üzerine inhibitör etkisi olabilecek enzimler araştırılmıştır. Faj endolizinin rekombinant eldesi için hedef gene özgü primerler tasarlanmış ve PCR amplifikasyonu gerçekleştirilmiştir. PCR amplifikasyonu sonrası pozitif olan gen ürünü klonlama amacıyla pet30a vektörüne aktarılmıştır. Ardından Escherichia coli BL21 suşuna transformasyonu gerçekleştirilmiştir. Transformasyon sonrası pozitif klonlar seçilerek protein ekspresyonu aşamasına geçilmiştir. Rekombinant proteinin saflaştırılması için IMAC (immobilize metal afinite kromatografi) yöntemi kullanılmıştır. Saflaştırılan rekombinant endolizinin enzimatik aktivitesi ve moleküler ağırlığı, sırasıyla zimogram analizi ve SDS-PAGE yöntemi ile belirlenmiştir. Endolizinin G. vaginalis üzerine etkisi ise biyofilm önleme ve mevcut biyofilmi bozma deneyleri ile bakteri azaltma testi yapılarak belirlenmiştir.
Bulgular: Çalışma kapsamında toplam 150 hastadan vajinal örnek toplanmıştır. Nugent analizi sonucunda 52 örneğin bakteriyel vajinoz (BV) ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Hasta örnekleri kullanılarak gerçekleştirilen izolasyon sonucunda beş izolatın G. vaginalis koloni morfolojisine benzer olduğu belirlenmiştir. İzolatların moleküler identifikasyonu ve sekans analizi sonucunda iki izolatın G. vaginalis’e ait olduğu doğrulanmıştır. Analiz sonucu ham veri setinin, ortalama uzunluğu 151 bps olan toplam 2,664,308,544 baz çiftine karşılık gelen 17,908,938 dizi içerdiği bulunmuştur. Diziler arasındaki bir kontik Gardnerella-ilişkili bir fajla %93 benzerlik göstermiştir. Çalışmaya bu faj kontiğiyle devam edilmiştir. Faj kodlu proteini rekombinant olarak üretmek ve saflaştırmak için genom üzerinde kodlanan faj proteini 1,4-beta-Nacetylmuramidase seçilmiştir. Rekombinant enzim, rpLys olarak adlandırılmış ve enzimatik aktivitesi zimogram analizi ile gösterilerek, molekül ağırlığı 43 kDa olarak belirlenmiştir. rpLys’nin G. vaginalis biyofilmleri üzerine etkisinin araştırılmasında referans olması amacıyla S. aureus … ve E. coli .. suşları da kullanılmıştır. Üç farklı konsantrasyonda (75, 150 ve 300 µg/ml) denenen rpLys’in, biyofilm oluşumunu engelleme açısından S. aureus’da yaklaşık %70, E. coli’de yaklaşık %40 ve G. vaginalis’de %90 oranında etkili olduğu belirlenmiştir. Endolizinin olgun biyofilmleri bozma yeteneği ise, S. aureus’da yaklaşık % 40, E. coli’de % 10 ve G. vaginalis’de % 60 olarak belirlenmiştir. Endolizinin bakteri azaltma testi canlı bakteri sayımı yapılarak belirlenmiştir. Kontrol grubuna kıyasla rpLys endolizinin G. vaginalis’in büyümesini 16. saatten itibaren inhibe ettiği belirlenmiştir.
Sonuç: Bu tez kapsamında BV tanısı almış hastalardan G.vaginalis suşları izole edilmiş ve
tanılanmıştır. Rekombinant olarak üretilen ve saflaştırılan rpLys G. vaginalis üzerine inhibitör etki göstermiştir. Yapılan in vitro analizlerde bu proteinin G. vaginalis biyofilmlerini önleme ve olgun biyofilmleri parçalamada etkili olduğu gösterilmiştir. Ayrıca yapılan bakteri azaltma testinde, rpLys’in G. vaginalis’in büyümesi üzerine inhibisyon etkisi olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, lizojenik fajların kodladığı endolizinlerin terapötik potansiyele sahip olabileceğini desteklemektedir. Özellikle BV tedavisinde kullanılabilecek antibiyotiklere alternatif, faj kökenli bir antimikrobiyal ajan karakterize edilmiştir.TÜBİTAKTEŞEKKÜR ............................................................................................................................... ii
İÇİNDEKİLER ..........................................................................................................................iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ .............................................................................. vi
ŞEKİLLER DİZİNİ .................................................................................................................. vii
TABLOLAR DİZİNİ ................................................................................................................. ix
ÖZET .......................................................................................................................................... x
ABSTRACT ............................................................................................................................xiii
1. GİRİŞ .................................................................................................................................. 1
2. GENEL BİLGİLER ............................................................................................................ 3
2.1. Vajinal Mikrobiyom ....................................................................................................... 3
2.1.1. Vajinal Mikrobiyomun Disbiyozu ve Bakteriyel Vajinozis (BV) .............................. 4
2.1.2. G. vaginalis Kolonizasyonu ve BV’deki Rolü ........................................................... 7
2.1.3. G. vaginalis Morfolojisi ve Özellikleri....................................................................... 8
2.1.4. G. vaginalis’in Virulans Özellikleri ......................................................................... 10
2.2. Bakteriyel Virüsler (Bakteriyofajlar)............................................................................ 16
2.2.1. Antimikrobiyal Ajanlar Olarak Bakteriyofaj Kodlu Enzimler ................................. 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM ..................................................................................................... 22
3.1. Gereç ............................................................................................................................. 22
3.1.1. Örnekler .................................................................................................................... 22
3.1.2. Primerler ................................................................................................................... 22
3.1.3. Besiyerleri ve Kimyasallar ....................................................................................... 22
3.1.4. Cihazlar ..................................................................................................................... 30
3.2. Yöntem ......................................................................................................................... 30
3.2.1. Vajinal Örneklerin Toplanması ve Nugent Skorlama .............................................. 30
3.2.2. G. vaginalis’in İzolasyonu ve Fenotipik İdentifikasyonu ........................................ 31
3.2.3. Gardnerella vaginalis’in Moleküler İdentifikasyonu............................................... 32
3.2.4. BV Etkeni Gardnerella vaginalis’e Karşı Bakteriyofaj Taraması ........................... 32
3.2.5. Tek Plak Saflaştırma Yöntemiyle Faj İzolasyonu ve Faj Titresinin Belirlenmesi ... 33
iv
3.2.6. Bakteriyofaj DNA İzolasyonu (Fajom DNA İzolasyonu) ........................................ 34
3.2.7. Sekans ve Fajom Analizi .......................................................................................... 34
3.2.8. Biyoinformatik Analiz .............................................................................................. 35
3.2.8.1. Rekombinant Üretim İçin Potansiyel Faj Kodlu Enzimlerin Araştırılması .............. 35
3.2.9. Rekombinant Endolizin Üretimi ve Saflaştırılması .................................................. 35
3.2.9.1. Hedef Genin Klonlanması ........................................................................................ 36
3.2.9.2. Rekombinant Endolizinin Saflaştırılması ................................................................. 37
3.2.9.3. Bradford Analizi ....................................................................................................... 38
3.2.9.4. SDS-PAGE analizi ................................................................................................... 39
3.2.9.5. rpLYS’nin SDS-PAGE Analizi ve Zimogramı ........................................................ 40
3.2.10. rpLYS’nin Biyofilmler Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi .................................. 41
3.2.11. rpLys’nin Bakteri Azalması Üzerine Etkisinin Araştırılması................................... 42
4. BULGULAR .................................................................................................................... 43
4.1. Vajinal Örneklerin Toplanması ve Nugent Skorlama .................................................. 43
4.2. Gardnerella vaginalis İzolasyonu ve Fenotipik İdenfikasyon ..................................... 44
4.3. G. vaginalis İzolatlarının Moleküler İdentifikasyonu .................................................. 45
4.4. BV Etkeni Gardnerella vaginalis’e Karşı Bakteriyofaj Taranması ............................. 46
4.4.1. Tek Plak Saflaştırma Yöntemiyle Faj İzolasyonu Ve Faj Titresinin Belirlenmesi .. 46
4.4.2. Hasta örneğinden Total Bakteriyofaj (Fajom) DNA izolasyonu .............................. 47
4.5. Sekans ve Fajom Analizi .............................................................................................. 48
4.5.1. İnformatik Analiz ..................................................................................................... 49
4.5.1. Faj Kodlu Endolizinin Belirlenmesi ......................................................................... 52
4.6. Rekombinant Endolizin Üretimi ve Saflaştırılması ...................................................... 52
4.6.1. Hedef Genin Klonlanması ........................................................................................ 52
4.6.2. Rekombinant Endolizinin Saflaştırılması ................................................................. 54
4.6.3. rpLYS’nin SDS-PAGE Analizi ve Zimogramı ........................................................ 56
4.7. rpLYS’nin Biyofilmler Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi ...................................... 57
4.8. rpLys’nin Bakteri Azalması Üzerine Etkisinin Araştırılması....................................... 59
5. TARTIŞMA ...................................................................................................................... 61
6. SONUÇ VE ÖNERİLER.................................................................................................. 65
KAYNAKLAR ......................................................................................................................... 66
EKLER ..................................................................................................................................... 81
Ek 1-Etik Kurul Beyanı ............................................................................................................ 81
BİLİMSEL ETİK BEYANI...................................................................................................... 8
Nanotel Modifiye Nanosensörler ile Chlorpyrifos Tayini
Us Ö. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Moleküler
Biyoteknoloji Disiplinlerarası Programı, Yüksek Lisans, Aydın, 2025.
Amaç: Bu araştırma, organofosforlu insektisitler grubunda yer alan Chlorpyrifos pestisit
etkeninin, Au/PANI/Pt nanotel temelli nanosensörler kullanılarak elektrokimyasal olarak
tespit edilebilirliğinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Chlorpyrifos tayini için sırasıyla Au/PANI/Pt nanotelleri sentezlenmiş,
karakterizasyonları yapılmış ve SPE elektrotların modifikasyonunda kullanılmıştır.
Hazırlanan nanosensörün analitik performansı incelenmiş ve arazide kullanılabilirliği
denenmiştir.
Bulgular: Yapılan çalışmalarda optimum pH değeri 7.0 olarak tespit edilmiştir. Ayrıca
Differential Pulse Voltametry yöntemiyle yürütülen denemelerde en iyi Chlorpyrifos
derişiminin 1x10-5 olduğu gözlemlenmiştir. Tekrar edilebilirlik sonuçlarına göre hazırlanan
Au/PANI/Pt nanotel temelli nanosensörün Chlorpyrifos tayininde kullanılabilir olduğu
belirlenmiştir.
Sonuç: Au/PANI/Pt nanotel modifiye nanosensörlerin Chlorpyrifos pestisit etken maddesinin
analizinde başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür. Elde edilen bulgular, gıda güvenliği ve
çevresel izleme uygulamalarında yeni nesil analitik metotların tasarımı için yol gösterici
niteliktedir.
Anahtar Kelimeler: Chlorpyrifos, Elektrokimya, Nanosensör, Nanotel, Pestisit.Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri BirimiKABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
RESİMLER DİZİNİ viii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Pestisitler 3
2.1.1. Pestisitlerin Çevresel Etkileri 4
2.1.2. Pestisit Türleri 5
2.1.3. Kimyasal Yapıları 5
2.1.4. İnsektisitler 6
2.1.5. Organofosforlu Pestisitler 8
2.1.6. Chlorpyrifos 10
2.1.7. Pestisitlerin Analiz Yöntemlerinin Önemi 13
2.1.8. Pestisitlerin Miktar Tayini ve Kontrolü 14
2.1.9. Organofosforlu Pestisitlerin Analizi için Analitik Yöntemler 15
2.2. Elektrokimyasal Analizler 16
2.2.1. Elektrokimyasal Analiz Metotları 17
2.2.1.1. Amperometri 17
2.2.1.2. Voltametri 18
2.2.1.3. Döngüsel Voltametri (CV) 18
2.2.1.4. Diferansiyel Puls Voltametrisi (DPV) ve Kare Dalga Voltametrisi (SWV) 19
2.2.1.5. Potansiyometri 19
2.2.1.6. Kondüktometri 20
2.2.2. Pestisit Tayini için Elektroanalitik Yöntemler 20
2.2.2.1. Organofosfor pestisitlerin Analizi için Elektrokimyasal Yöntemler 21
2.2.3. Elektrokimyasal Sensörler 24
2.2.4. Nanomalzemeler 25
2.2.5. Nanopartiküller 29
2.2.5.1. Altın Nanopartiküller 31
2.2.5.2. Polianilin (PANI) 31
3.1. Gereç 33
3.1.1. Cihazlar 33
3.1.2. Kullanılan Kimyasal Maddeler 33
3.2. Ölçümler 33
3.2. Yöntem 34
3.2.1. Au/PANI/Pt Nanotel Temelli Nanosensörler ile Chlorpyrifos Tayini 34
3.2.1.1. Au/PANI/Pt Nanotellerin Hazırlanması 34
3.2.1.2. Chlorpyrifos Tayini için Nanosensörlerin Hazırlanması ve Karakterizasyonu 35
3.2.1.3. Chlorpyrifos Tayini Koşulları 36
4. BULGULAR 37
4.1. Chlorpyrifos Tayini İçin Au/PANI/Pt Nanotellerin Karakterizasyonu 37
4.2. Chlorpyrifos Tayini İçin Au/PANI/Pt Nanotelleri İle Nanosensörün Hazırlanması 38
4.3. Chlorpyrifos Tayini için Au/PANI/Pt Temelli Nanosensörler İle Optimum pH Değerinin Belirlenmesi 41
4.4. Au/PANI/Pt Nanotel Temelli Nanosensörü İçin Chlorpyrifos’un Optimum Derişiminin Belirlenmesi 42
4.5. Au/PANI/Pt Nanotel Temelli Nanosensörün Tekrar Üretilebilirliğinin İncelenmesi 44
5. TARTIŞMA 45
5.1. Chlorpyrifos Tayini İçin Au/PANI/Pt Nanotelleri İle Nanosensörlerin Hazırlanması ve Karakterizasyonu 45
5.2. Chlorpyrifos Tayini için Au/PANI/Pt Temelli Nanosensörler İle Optimum pH Değerinin Belirlenmesi 46
5.3. Au/PANI/Pt Nanotel Temelli Nanosensörü İçin Chlorpyrifos’un Optimum Derişiminin Belirlenmesi 47
5.3.1. Au/PANI/Pt Nanotel Temelli Nanosensörün Tekrar Üretilebilirliğinin İncelenmesi 48
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 49
KAYNAKLAR 51
BİLİMSEL ETİK BEYANI 60
ÖZ GEÇMİŞ 6
Annelerin Doğum Sonrası Sağlık Okuryazarlığı Düzeyleri ile Güvenlik Hisleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
ÖZET
ANNELERİN DOĞUM SONRASI SAĞLIK OKURYAZARLIĞI DÜZEYLERİ İLE
GÜVENLİK HİSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Kurt A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik
Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, annelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile doğum
sonrası güvenlik hislerini tanımlamak ve sağlık okuryazarlığının doğum sonrası güvenlik
hisleri ile ilişkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma analitik-kesitsel tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın
evrenini 1 Mart- 30 Mayıs 2025 tarihleri arasında Aydın Kadın Doğum ve Çocuk
Hastalıkları Hastanesi Doğum Servisinde yatan, doğum yapmış anneler oluşturmuştur.
Örneklemi evrenden gelişigüzel örnekleme ile belirlenen, araştırmanın dahil edilme
kriterlerine uyan 75 sezaryen, 75 vajinal yolla doğum yapan anneler dahil edilmiştir.
Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından annelerin sosyodemografik ve obstetrik
özelliklerini sorgulamak amacıyla hazırlanan “Kişisel Bilgi Formu” ile “Sağlık
Okuryazarlığı Ölçeği” ve “Annelerin Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği” kullanılmıştır.
Veriler; tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma) ile ifade
edilmiştir. Ölçek puanları arasındaki ilişki Kendall ve Spearman Korelasyon analizleri ile,
Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğinin Annelerin Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği toplam
puanını ve alt ölçek puanlarını yordama durumu çoklu regresyon analizi ile test edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan annelerin; Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğinden aldıkları
puanların ortalaması 78,4613,25 (en az 37, en çok 100) ve Annelerin Doğum Sonu
Güvenlik Hisleri Ölçeğinden aldıkları puanların ortalaması 50,767,68 (en az 33, en çok
68) olarak belirlenmiştir. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğinden alınan puanlar ile Annelerin
Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği puanları arasında pozitif yönde güçlü ilişki olduğu,
Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanının Annelerin Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği
puanını anlamlı düzeyde yordayan (%31) bir değişken olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Araştırmaya katılan annelerin sağlık okuryazarlığı arttıkça doğum sonu
güvenlik hisleri de artmaktadır. Sağlık okuryazarlığı doğum sonu güvenlik hislerini %31
oranında yordamaktadır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….……….. ii
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...………….. iii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..……........ iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….………………. vi
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………...……. vii
TABLOLAR DİZİNİ ………………………………………...……………………… viii
ÖZET ………………………………………………………………………………... ix
ABSTRACT ………………………………………………………………….……… xi
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….…...….. … 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi …………………………………….….…………... 1
1.2. Araştırmanın Amacı …………………………………………..………………… 2
1.3. Araştırmanın Hipotezleri ……………….………………………..……………… 2
2. GENEL BİLGİLER ……………………..………………………………....……... 4
2.1.Doğum Sonrası Dönem …………….………………………….………………… 4
2.2. Sağlık Okuryazarlığı……....……….………………………………….…......... 5
2.3. Güvenlik Hisleri............................….………….....…………………….……….. 7
2.3.1 Doğum Sonrası Dönemde Annelerin Güvenlik Hisleri….…...…....................... 8
2.3.2.Doğum Sonrası Güvenlik Hislerinin Desteklenmesinde Ebenin Rolü. ……….. 8
2.4.Sağlık Okuryazarlığı ile Annelerin Doğum Sonrası Güvenlik Hisleri Arasındaki
İlişki ve Ebenin Rolü …………………………………………………………
9
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………………….…..………… 11
3.1. Araştırmanın Tasarımı …………………………………………………………. 11
3.2 Araştırmanın yapıldığı Yer ve Özellikleri ……………………………………… 11
3.3. Araştırmanın Zaman Çizelgesi ……...……………..…………...………............ 11
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi ……………………………………….......... 12
3.5. Araştımaya Alınma ve Araştırmadan Dışlanma Kriterleri …………………….. 12
3.6. Veri Toplama Araçları ………………………………………………………… 13
v
3.7. Verilerin Toplanması ………………………………………………………........ 15
3.8. İstatistiksel Analizler ………………………………………………………....... 15
3.9. Araştırmanın Etik Yönü …………………………….………………………....... 15
4. BULGULAR ……………………………………………………………….……... 17
4.1. Araştırmaya Katılan Annelerin Tanıtıcı ve Obstetrik Özellikleri ………………. 17
4.2. Araştırmaya Katılan Annelerin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Annelerin
Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği Puanları ile Aralarındaki
İlişki……………….….………........................................................................... 20
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………...…... 24
5.1. Araştırmanın Sınırlılıkları …………………………………………………….. 28
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………………………………….. 29
KAYNAKLAR ..………………………………...……...…………………….……... 31
EKLER …………………………………………………………………………......... 40
Ek 1. Kişisel Bilgi Formu ………………………………....………………………. 40
Ek 2. Sağlık Okur-yazarlığı Ölçeği……………..……………...……….……………. 44
Ek 3. Annelerin Doğum Sonrası Güvenlik Hisleri Ölçeği ………………………….. 46
Ek 4. Etik Kurul Ön Onay Belgesi ………………………………………………… 48
Ek 5. Etik Kurul Onay Belgesi ………………………………………………………
Ek 6. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yönetim
Kurulu Tez Önerisi Onayı …………..…………………………………………
49
50
Ek 7. Kurum İzin Yazısı …………………………………………………………… 51
BİLİMSEL ETİK BEYANI …………………………………………………………. 52
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...……………………………. 5
Carboxylated ε-Poly-L-Lysine (CPLL) ‗nin Koç Spermasının Kısa Süreli Saklanmasına Etkisi
ÖZET
CARBOXYLATED ε-POLY-L-LYSĠNE (CPLL)’ NĠN
KOÇ SPERMASININ KISA SÜRELĠ SAKLANMASINA ETKĠSĠ
Kılıç
E.Ö Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Reprodüksiyon ve Suni Tohumlama Programı Doktora Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu araĢtırma CPLL ilave edilen koç spermasının 4°C de kısa süreli saklanmasına
etkilerini incelemek amacıyla yapılmıĢtır.
Gereç ve Yöntem: AraĢtırma Ocak 2023-ġubat 2023 tarihleri arasında Adnan Menderes
Üniversitesi Veteriner Fakültesi Çiftliğindeki 7 adet Kıvırcık koçtan sperma alınarak
gerçekleĢtirildi. Sulandırılan spermadan 1.grup kontrol grubu olarak belirlendi. Deney
gruplarından birine 0.05gr CPLL (%0.5) diğerine ise 0.1 gr Cpll (%1) eklendi. Sulandırılan
spermalar 4°C de saklandı. Dört farklı zaman aralığında (0,3,6,24.saatler) kontrol ve deney
gruplarının spermatolojik kalite parametreleri incelendi. Verilerin analizinde post-hoc Tukey
testi uygulanmıĢtır. Her grup için parametrelerin ortalama ve standart hataları hesaplandı ve
tüm değerler çalıĢma boyunca bu biçimde (mean± SEM) sunulmuĢtur.
Bulgular: Ġncelenen parametrelerin hiçbirisinde CPLL ilavesinin önemli bir etki
oluĢturmadığı tespit edildi (P>0.05) Bu sonucun sentetik bir antifreeze protein analoğu olan
CPLL nin kriyoprezervasyonda daha etkili olabileceğinden ileri geldiği düĢünülmektedir.
Sonuç: Koç spermasının kısa süreli 24 saat boyunca saklanmasında önemli bir koruyucu etki
sağlamadığı kanısına varılmıĢtır (P>0.05).ĠÇĠNDEKĠLER
KABUL VE ONAY .................................................................................................................... i
TEġEKKÜR ............................................................................................................................... ii
SĠMGELER VE KISALTMALAR DĠZĠNĠ ............................................................................... v
ġEKĠLLER DĠZĠNĠ ................................................................................................................... vi
RESĠMLER DĠZĠNĠ ................................................................................................................. vii
TABLOLAR DĠZĠNĠ ............................................................................................................... viii
ÖZET ......................................................................................................................................... ix
ABSTRACT ............................................................................................................................... x
1. GĠRĠġ ...................................................................................................................................... 1
2. GENEL BĠLGĠLER ................................................................................................................ 3
2.1. Suni Tohumlamanın Önemi................................................................................................. 4
2.1.1. Koyunlarda Suni Tohumlama ........................................................................................... 5
2.2. Koçlarda Üreme Organları .................................................................................................. 5
2.2.1. Koçlarda Spermatogenezis ............................................................................................... 6
2.2.2. Koçlarda Spermatolojik Özellikler ................................................................................... 7
2.2.3. Koçlarda Sperma Alma Yöntemleri ................................................................................. 8
2.3. Koçlarda Spermanın Saklanması ......................................................................................... 8
2.3.1. Koç Spermasının Uzun Süreli Saklanması (Kriyoprezervasyon) .................................. 10
2.3.2. Koç Spermasının Kısa Süreli Saklanması ...................................................................... 12
2.3.3. Koç Spermasına Soğuk ġokunun ve Oksidatif Stresin Etkisi ........................................ 14
2.4. Antifriz Proteinler .............................................................................................................. 15
2.4.1. Antifriz Proteinlerinin (AFP) Buz Kristali Yüzeyine Bağlanma Mekanizması ............. 18
2.4.2. Carboxylated ε- Poly L-Lysine ....................................................................................... 19
3. GEREÇ ve YÖNTEM .......................................................................................................... 26
3.1. Gereç .................................................................................................................................. 26
3.1.1. Hayvan Materyali ........................................................................................................... 26
3.1.2. Kullanılan Kimyasal Maddeler ....................................................................................... 27
3.1.3. Spermanın Alınması ....................................................................................................... 27
3.1.4. Spermanın Sulandırılması Stok solüsyonu Hazırlanması ............................................... 28
3.2. Yöntem .............................................................................................................................. 29
iv
3.2.1. Deneysel ÇalıĢma ........................................................................................................... 29
3.2.1.1. Progressif ve Total Motilite ......................................................................................... 29
3.2.1.2. Ölü Canlı Spermatoozon Oranı ................................................................................... 30
3.2.1.3. Prematür Akrozom Reaksiyonuna Giren Spermatazoon Oranı ................................... 30
3.2.1.4. Membran Bütünlüğü Oranı .......................................................................................... 31
3.2.1.5. Anormal Spermatozoon Oranı ..................................................................................... 32
3.3. Ġstatistiksel Değerlendirme ................................................................................................ 32
4. BULGULAR ........................................................................................................................ 33
4.1. Motilite Oranı .................................................................................................................... 33
4.1.1. Total Motilite Oranı ........................................................................................................ 33
4.1.2. Progressif Motilite Oranı ................................................................................................ 34
4.2. Ölü Spermatozoon Oranı ................................................................................................... 35
4.3. Prematür Akrozom Reaksiyonuna Giren Spermatazoon Oranı ......................................... 36
4.4. Membran Bütünlüğü Oranı ................................................................................................ 37
4.5. Anormal Spermatozoon Oranı ........................................................................................... 38
5. TARTIġMA .......................................................................................................................... 40
6. SONUÇ VE ÖNERĠLER ..................................................................................................... 45
KAYNAKLAR ......................................................................................................................... 46
EKLER ..................................................................................................................................... 62
EK-1 ......................................................................................................................................... 62
BĠLĠMSEL ETĠK BEYANI ..................................................................................................... 63
ÖZ GEÇMĠġ ............................................................................................................................. 6
Plevraya Kateter Takılması Sırasında Sanal Gerçeklik Uygulamasının Hastanın Ağrı, Anksiyete Ve Vital Parametrelerine Etkisi
Amaç: Bu çalışma plevrasına kateter takılacak olan hastalara uygulanan sanal gerçeklik gözlüğünün ağrı, anksiyete ve vital parametrelere olan etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Göğüs Cerrahi Servisinde 30.11.2023- 12.06.2024 tarihleri arasında yürütüldü. Örneklem büyüklüğü “G-Power 3.1” programı ile hesaplanarak 78 (girişim= 39, kontrol= 39) olarak belirlendi. Araştırmaya gönüllü olarak katılan hastaların onamları alınarak vital parametrelerine bakıldı. Veriler toplanırken hasta tanıtım formu, “Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri” ve ağrı şiddeti için ise VAS skalası kullanıldı. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Simirnov ve Shapiro-Wilk testleriyle değerlendirildi. Kategorik verilerin analizinde Fisher’s Exact ve Ki-Kare testi; sayısal verilerin analizinde ise Bağımlı ve Bağımsız Gruplarda T-Testi, tekrarlayan ölçümlerde ise ANOVA Testi kullanıldı.
Bulgular: Girişim grubu bireylerinin ağrı ve anksiyete düzeyleri; kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık göstermiştir (p0,05).
Sonuç: Plevral kateter takılan bireylere uygulanan sanal gerçeklik gözlüğünün bireyin ağrısını ve anksiyetesini azalttığı fakat vital parametrelerin gruplara göre anlamlı bir değişim göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: Ağrı, Anksiyete, Hemşirelik, Plevral Kateter, Sanal Gerçeklik.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR iii
İÇİNDEKİLER iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vii
ŞEKİLLER DİZİNİ viii
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xiii
ABSTRACT xiv
1. GİRİŞ 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 1
1.2. Araştırmanın Amacı 2
1.3. Araştırmanın Hipotezleri 2
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Plevranın Yapısı 4
2.2. Plevral Kateterler 5
2.3. Plevral Kateter Takılma Endikasyonları 6
2.3.1. Plevral Efüzyon 6
2.3.2. Pnömotoraks 6
2.3.3. Hemotoraks 7
2.3.4. Ampiyem 7
2.3.5. Şilotoraks 8
2.4. Kateterin Yerleştirilmesi 8
2.5. Kateter Uygulanmasında Hemşirelik Bakımı 9
2.6. Ağrı 10
2.6.1. Ağrı Kavramı ve Tanımı 10
2.6.2. Ağrı ve Yaşam Bulguları Arasındaki İlişki 10
2.6.3. Ağrının Sınıflandırılması 10
2.6.3.1. Ağrının Süreye Göre Sınıflandırılması 11
2.6.3.2. Ağrının Etyolojisine Göre Sınıflandırılması 12
2.6.3.3. Ağrının Kaynaklandığı Bölgeye Göre Sınıflandırılması 12
2.6.3.4. Ağrının Mekanizmasına Göre Sınıflandırılması 13
2.6.4. Ağrının Değerlendirilmesi 14
2.6.4.1. Tek Boyutlu Ölçekler 14
2.6.4.2. Çok Boyutlu Ölçekler 18
2.6.5. Ağrının Yönetimi ve Hemşirenin Rolü 19
2.6.5.1. Farmakolojik Yöntemler 19
2.6.5.2. Non-Farmakolojik Yöntemler 20
2.6.5.2.1. Periferal Teknikler 20
2.6.5.2.2. Kognitif (Bilişsel) Teknikler 22
2.6.5.2.3. Diğer Teknikler 24
2.7. Sanal Gerçeklik 25
2.7.1. Sanal Gerçeklik Tanımı 25
2.7.2. Sanal Gerçeklik ve Hemşirelik 26
2.7.3. Sanal Gerçeklik ile Ağrı Yönetimi 26
2.8. Anksiyete 27
2.8.1. Anksiyete Kavramı ve Tanımı 27
2.8.2. Ağrı ve Anksiyete İlişkisi 27
2.8.3. Anksiyete ve Sanal Gerçeklik 28
2.8.4. Anksiyete Yönetiminde Hemşirenin Rolü 28
3. GEREÇ VE YÖNTEM 29
3.1. Araştırmanın Tipi 29
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman 29
3.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 30
3.4. Araştırmaya Dahil Edilme ve Dışlanma Kriterleri 31
3.5. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkeni 31
3.6. Veri Toplama Araçları 32
3.6.1. Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri (State-Trait Anxiety Scale (STAI-TX) (Ek 1) 32
3.6.2. Visual Analog Skala (VAS) (Ek 2) 33
3.6.3. Hasta Tanıtıcı Anket Formu (Ek 3) 33
3.6.4. Sanal Gerçeklik Gözlüğü 33
3.6.5. Bilgilendirilmiş Onam Formu (Ek 4) 34
3.6.6. Vital Bulguların Değerlendirilmesinde Kullanılan Cihazlar 34
3.7. Araştırmanın Uygulanması ve Verilerin Toplanması 35
3.8. Verilerin Değerlendirilmesi 37
3.9. Araştırmanın Sınırlılıkları 38
3.10. Araştırmanın Etik Yönü 38
3.11. Yöntem 38
4. BULGULAR 40
4.1. Girişim ve Kontrol Gruplarının Sosyodemografik Özellikleri 40
4.2. Girişim ve Kontrol Gruplarının Plevral Kateterle İlgili Durumlarına İlişkin Veriler 42
4.3. Girişim ve Kontrol Gruplarının Sanal Gerçekliğe İlişkin Bilgi Durumları ve Müziğin Rahatlatıcı Etkisine Yönelik Düşünceleri 43
4.4. Girişim ve Kontrol Gruplarının İşlem Öncesi, Sırası ve Sonrasına Ait Yaşam Bulgularının Karşılaştırılması 44
4.5. Girişim ve Kontrol Gruplarının İşlem Öncesi ve Sonrasına Ait VAS Ağrı Skorlarının Karşılaştırılması 54
4.6. Girişim ve Kontrol Gruplarının İşlem Öncesi ve Sonrası Durumluk Kaygı Ölçeği Ortalamaları 55
4.7. Girişim ve Kontrol Gruplarının İşlem Sonrası Sürekli Kaygı Ölçeği Ortalamaları 56
4.8. Girişim ve Kontrol Gruplarının Sosyodemografik Özelliklerinin Ağrı Düzeyi Üzerindeki Etkisi 57
4.9. Girişim ve Kontrol Gruplarının Sosyodemografik Özelliklerinin Anksiyete Üzerindeki Etkisi 59
4.10. Girişim ve Kontrol Gruplarının Sosyodemografik Özelliklerinin Vital Parametreler Üzerindeki Etkisi 61
5. TARTIŞMA 66
5.1. Çalışmaya Katılan Bireylerin Sosyodemografik Özelliklerinin Tartışılması 66
5.2. Çalışmaya Katılan Bireylerin Plevral Katetere İlişkin Bulgularının, Ağrı ve Anksiyete ile Baş Etme Yöntemlerinin Tartışılması 67
5.3. Çalışmaya Katılan Bireylerin Sanal Gerçekliğe ve Müziğe İlişkin Düşüncelerinin Tartışılması 67
5.4. Çalışmaya Katılan Bireylerin İşlem Öncesi, Sırası ve Sonrasına Ait Vital Bulgularının Tartışılması 68
5.5. Çalışmaya Katılan Bireylerin İşlem Öncesi ve Sonrasına Ait VAS Ağrı Skorlarının Tartışılması 70
5.6. Çalışmaya Katılan Bireylerin İşlem Öncesi ve Sonrasına Ait Kaygı Ölçeği Puanlarının Tartışılması 72
5.7. Girişim ve Kontrol Gruplarının Sosyodemografik Özelliklerinin İşlem Öncesi ve Sonrası VAS Skorları ile İlişkisinin Tartışılması 74
5.8. Girişim ve Kontrol Gruplarının Sosyodemografik Özelliklerinin İşlem Öncesi ve Sonrası Anksiyete Düzeyleri ile İlişkisinin Tartışılması 75
5.9. Girişim ve Kontrol Gruplarının Sosyodemografik Özellikleri ile İşlem Öncesi ve Sonrası Vital Parametreler Arasındaki İlişkinin Tartışılması 76
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 78
KAYNAKLAR 81
EKLER 96
Ek 1: Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri 96
Ek 2: Visual Analog Skala (VAS) 98
Ek 3: Hasta Tanıtıcı Anket Formu 99
Ek 4: Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu (BGOF) 101
Ek 5: Etik Kurul Onayı 103
Ek 6: Kurum İzni 104
Ek 7: Ölçek Kullanım İzni 105
BİLİMSEL ETİK BEYANI 106
ÖZ GEÇMİŞ 10
İneklerde Vitamin ve Mineral Uygulamasıyla Kombine Edilen Modifiye Ovsynch Senkronizasyon Programının Fertilite Üzerine Etkisi
Amaç: Bu tez çalışmasında yem katkı maddesi olarak kullanılan, içeriğinde A vitamini, β- karoten, selenyum, manganez, çinko, bakır, palm yağı ve kestane ekstratı bulunan bolusun modifiye ovsynch senkronizasyonu yapılan sütçü ineklerde kullanımının döl verimi üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Elde edilen sonuçlar ile kullanılan vitamin ve mineral takviyelerinin fertiliteyi artırması hedeflenmektedir.
Gereç ve Yöntem: Tez materyalini doğum sonrası sağlıklı postpartum süreç geçiren 64 inek oluşturmaktadır. İnekler rastgele bolus (Grup I, n=32) ve kontrol (Grup II, n=32) olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Sağlıklı postpartum süreç geçiren inekler Grup I’e dâhil edilerek en erken postpartum 50. günde vitamin mineral bolus oral uygulanmıştır. Bolus uygulamasını takip eden 7. günde Grup II ve Grup I ’e dahil edilen hayvanlara ovulasyon senkronizasyon programı olarak modifiye ovsynch senkronizasyonu uygulanmıştır. Sıfırıncı gün gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH), 7. gün ve 8. gün prostaglandin F2α, 9. gün GnRH, 16-24 saat sonra suni tohumlama yapılmıştır. Suni tohumlama uygulanmasından sonraki 30-35. günlerde transrektal ultrasonografi ile gebelik tanısı yapılarak istatistiksel olarak incelenmiştir.
Bulgular: Elde edilen verilere bakılarak suni tohumlama öncesi bolus uygulamasının istatistiksel olarak anlamlı artışa sebep olduğu bulundu.
Sonuç: Bu çalışmada uygulanan vitamin mineral bolusun gebelik oranını ve fertiliteyi artırarak işletme ekonomisine katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Fertilite Parametreleri 2
2.2. İneklerde ve Düvelerde Reprodüktif Fizyoloji 3
2.2.1.Pubertas 3
2.2.2. Seksüel Sikluslar 4
2.2.2.1. Östrus Siklusunun Hormonal Düzeni 4
2.2.2.2. Östrus Siklusu Boyunca Foliküler Dalgalar 6
2.2.2.3. Östrus Siklusunun Evreleri 8
2.2.3. Postpartum Dönem Yönetimi 9
2.2.4. Sığırlarda Senkronizasyon Programları 10
2.2.4.1. Ovsynch Protokolü 11
2.3. Vitamin ve Minerallerin Fertilite Üzerine Etkileri 12
2.3.1. Mineraller 12
2.3.1.1. Selenyum 13
2.3.1.2. Manganez 13
2.3.1.3. Bakır 14
2.3.1.4. Çinko 15
2.3.1.5. İyot 16
2.3.2. Vitamin 17
2.3.2.1. Vitamin A 17
2.4. Palm Yağı 18
2.5. Kestane Ekstratı 18
3. GEREÇ VE YÖNTEM 19
3.1. Gereç 19
3.1.1. Hayvan Materyali ve Grupların Oluşturulması 19
3.1.2. Kullanılan Ticari Ürünler 20
3.1.3. Kullanılan Ekipman ve Sarf Malzemeleri 20
3.2. Yöntem 20
3.2.1. Anamnez 20
3.2.2. Vitamin Mineral Bolusun Uygulanması 20
3.2.3. Modifiye Ovsynch Protokolü 21
3.2.4. Suni Tohumlama 22
3.2.5. Gebelik Muayenesi 22
3.2.6. İstatistiksel Değerlendirme 23
4. BULGULAR 24
4.1. Gebelik Muayenesi 24
5. TARTIŞMA 25
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 28
KAYNAKLAR 29
EKLER 37
Ek-1. ADÜ-HADYEK. 37
BİLİMSEL ETİK BEYANI 38
ÖZ GEÇMİŞ 3
İZMİR VE AYDIN İLİNDE YAŞAYAN KEDİLERDE EHRLİCHİA TÜRLERİNİN YAYGINLIĞININ ARAŞTIRILMASI
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, İzmir ve Aydın illerinde yaşayan kedilerde Ehrlichia türlerinin yaygınlığını belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın materyalini, İzmir (n=100) ve Aydın (n=103) illerinde yaşayan toplam 203 sahipli özellikle dış ortamla teması olan kedilerden alınan kan örnekleri oluşturmuştur. Örnekler öncelikle Giemsa ile boyanmış ince yayma preparatları kullanılarak mikroskobik olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca tüm örneklerde, Ehrlichia türlerinin varlığını tespit etmek amacıyla nested PCR (n-PCR) yöntemi uygulanmıştır.
Bulgular: Mikroskobik inceleme sonucunda Ehrlichia türleri İzmir'de %4 (4/100), Aydın'da ise %2,91 (3/103) oranında saptanmıştır. Toplamda mikroskobik yaygınlık %3,45 olarak belirlenmiştir. n-PCR analizine göre Ehrlichia canis prevalansı İzmir'de %12 (12/100), Aydın'da %14,56 (15/103) ve genel toplamda %13,30 (27/203) olarak tespit edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışma, Türkiye’nin Batı Ege Bölgesi’nde yaşayan kedilerde E. canis varlığını hem mikroskobik hem de moleküler yöntemlerle ortaya koyan ilk çalışmadır. Elde edilen bulgular, Aydın ve İzmir illerindeki kedilerde Ehrlichia türlerinin %13,30 gibi yüksek bir oranda yaygın olduğunu göstermektedir.ADÜ BAP / VTF-24002KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ ix
ÖZET x
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Tarihçesi 3
2.2. Etiyolojisi 4
2.3. Biyolojisi 7
2.4. Köpek Monositik Ehrlichiosis (KME) 9
2.4.1. Semptomlar 10
2.4.2. Patogenezi 13
2.4.3. Laboratuvar Bulguları 15
2.4.4. Tanı 15
2.4.5. Sağaltım ve Koruma 18
2.5. Kedilerde E. canis Enfeksiyonu 19
2.5.1. Semptomlar 19
2.5.2. Patogenezi 20
2.5.3. Laboratuvar Bulguları 21
2.5.4. Tanı 21
2.5.5. Sağaltım ve Koruma 22
2.6. Türkiye’de Kedi Ehrlichiosis’in Durumu 23
2.7. Dünya’da Kedi Ehrlichiosis’in Durumu 24
3. GEREÇ VE YÖNTEM 29
3.1. Çalışmada Kullanılan Parazit Materyali 29
3.2. Mikroskobik Tanı 31
3.3. DNA Ekstraksiyonu 31
3.4. PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) 32
3.4.1. PCR Ürünlerinin Agaroz Jelde Yürütülmesi 33
3.5. İstatiksel Analizler 33
4. BULGULAR 34
4.1. Mikroskobik Bakı 34
4.2. Ehrlichia Genus PCR Bulguları 35
4.3. Ehrlichia canis Nested PCR Bulguları 40
4.4. Ehrlichia canis Enfeksiyonunun Diğer Faktörler ile İlişkisi 47
5. TARTIŞMA 49
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 55
KAYNAKLAR 56
EKLER 74
Ek 1 İzmir ilinde kan numunesi alınan kediler ile igili bilgiler 74
Ek 2 Aydın ilinde kan numunesi alınan kediler ile igili bilgiler 77
Ek 3 ADÜ-HADYEK 80
Ek 4 BİLİMSEL ETİK BEYANI 81
ÖZGEÇMİŞ 82