5025 research outputs found
Sort by
Üniversite Öğrencilerinde Uyku Alışkanlıkları ve Uyku Hijyeni İle Dismenore Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
No full textAmaç: Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde uyku alışkanlıkları ve uyku hijyeni ile dismenore arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Analitik-kesitsel nitelikte olan bu araştırma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi (n=175) ve Sağlık Bilimleri Fakültesinde (n=194) öğrenim görmekte olan toplam 369 kız öğrenci ile yürütüldü. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel soru formu, Vizüel Analog Skalası (VAS) ve Uyku Hijyeni İndeksi’ni içeren bir soru formu ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, Ki-kare testi, One-Way ANOVA ve Pearson Korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular p<0,05 anlamlılık düzeyi ile yorumlandı.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %56,7’si her adet döneminde ağrı yaşadığını bildirdi. Ortalama VAS puanı 6,22±1,97olup, %49’unun adet döneminde şiddetli ağrı yaşadığı belirlendi. Her adet döneminde ağrı yaşadığını belirten öğrencilerin büyük çoğunluğunun hafta sonu 24.00’ten sonra uyudukları saptandı. Hafta içi 08.00 ve öncesinde uyanan öğrencilerin ise menstrüasyon dönemlerinde hissettikleri ağrı, orta ve şiddetli düzeydeydi. Uyku hijyeni toplam puan ortalaması 33,85±6,56 olup, uyku hijyeni ile öğrencilerin dismenore yaşama durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken, ağrı şiddeti arasında pozitif yönlü, anlamlı ve çok zayıf ilişki (r=0,129; p=0,014) bulunduğu saptandı.
Sonuç: Öğrencilerin uyku hijyenlerinin iyi düzeyde olmadığı, uyku alışkanlıkları ve uyku hijyeninin genel olarak dismenore üzerinde belirgin bir etkisinin bulunmadığı; ancak her adet döneminde ağrı yaşayan öğrencilerin geç yatma eğiliminde olduğu ve hafta içi erken uyanan öğrencilerin orta ve şiddetli düzeyde ağrı yaşadığı saptandı.KABULVE ONAY ................................................................................................................... i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................ ii
İÇİNDEKİLER ....................................................................................................................... iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ ........................................................................... vi
ŞEKİLLER DİZİNİ ............................................................................................................... vii
RESİMLER DİZİNİ ............................................................................................................. viii
TABLOLAR DİZİNİ .............................................................................................................. ix
ÖZET ....................................................................................................................................... x
ABSTRACT ........................................................................................................................... xi
1. GİRİŞ ................................................................................................................................... 1
2. GENEL BİLGİLER ............................................................................................................. 4
2.1. Dismenore ......................................................................................................................... 4
2.1.1. Sekonder Dismenore ...................................................................................................... 4
2.1.2. Primer Dismenore Tanımı ve Fizyopatolojisi ................................................................ 5
2.1.2.1. Primer Dismenore Prevalansı ..................................................................................... 5
2.1.2.2. Primer Dismenorede Tanılama ................................................................................... 6
2.1.2.3. Primer Dismenorede Ağrının Şiddeti ve Sınıflandırılması ......................................... 8
2.2. Uyku .................................................................................................................................. 9
2.2.1. Uykunun Tanımı ve Özellikleri ..................................................................................... 9
2.2.2. Uyku Fizyolojisi .......................................................................................................... 10
2.2.3. Uykunun Evreleri ........................................................................................................ 12
2.2.4. Uykunun Önemi ve Uyku Düzeni ............................................................................... 13
2.3. Uyku Hijyeni .................................................................................................................. 14
2.3.1. Uyku Hijyenini Etkileyen Faktörler ............................................................................ 16
2.4. Uyku ve Dismenore ........................................................................................................ 18
2.5. Dismenore Yönetiminde Kadın Sağlığı Hemşireliğinin Rolü ........................................ 19
3. GEREÇ VE YÖNTEM ...................................................................................................... 21
3.1. Araştırmanın Tipi ............................................................................................................ 21
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman ........................................................................... 21
3.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi ................................................................................. 22
3.4. Araştırmaya Dâhil Edilme ve Çıkarılma Kriterleri ......................................................... 22
3.5. Veri Toplama Araçları ve Verilerin Toplanması ............................................................ 23
3.6. Araştırmanın Etik Yönü .................................................................................................. 25
3.7. Verilerin Değerlendirilmesi ............................................................................................ 25
4. BULGULAR ...................................................................................................................... 27
4.1. Öğrencilerin Sosyodemografik, Menstrual Siklus ve Uyku Alışkanlıkları Özellikleri ................................................................................................................................................ 27
4.2. Öğrencilerin Uyku Alışkanlıkları ve Uyku Hijyeni ile Dismenore Yaşama Durumlarının Karşılaştırılması ..................................................................................................................... 30
4.3. Öğrencilerin Uyku Alışkanlıkları ve Uyku Hijyeni ile Menstruasyon Sırasında Hissettikleri Ağrı Şiddetinin Karşılaştırılması ....................................................................... 32
4.4. Öğrencilerin Uyku Alışkanlıkları ve Uyku Hijyeninin Menstrual Siklus Düzeni ile İlişkisi ..................................................................................................................................... 39
5. TARTIŞMA ....................................................................................................................... 41
5.1. Öğrencilerin Uyku Alışkanlıklarının Dismenore Yaşama Durumu ve Dismenore Şiddetine Etkisinin Tartışılması ............................................................................................. 41
5.2. Öğrencilerin Uyku Hijyeninin Dismenore Yaşama Durumu ve Dismenore Şiddetine Etkisinin Tartışılması ............................................................................................................. 43
5.3. Öğrencilerin Uyku Alışkanlıklarının ve Uyku Hijyeninin Menstrual Siklus Düzenine Etkisinin Tartışılması ............................................................................................................. 44
5.4. Araştırmanın Sınırlılıkları ............................................................................................... 45
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ................................................................................................... 46
6.1. Sonuç .............................................................................................................................. 46
6.2. Öneriler ........................................................................................................................... 46
KAYNAKLAR ...................................................................................................................... 48
EKLER ................................................................................................................................... 61
Ek-1. Kişisel Soru Formu ...................................................................................................... 61
Ek-2. Vizüel Analog Skalası .................................................................................................. 64
Ek-3. Uyku Hijyeni İndeksi ................................................................................................... 65
Ek-4. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul Ön Onayı ......................................................................................... 66
Ek-5. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Kinik Araştırmalar Etik Kurul Son Onayı ........................................................................................ 67
Ek-6. Kurum Araştırma İzni: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü ................................................................................................................................................. 68
Ek-7. Kurum İzni: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi .................... 69
Ek-8. Kurum İzni: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi ............ 70
Ek-9. Ölçek İzni ..................................................................................................................... 71
BİLİMSEL ETİK BEYANI ................................................................................................... 72
ÖZ GEÇMİŞ .......................................................................................................................... 7
DETERMINING THE LEVELS OF PREGNANCY FEAR OF IN THE WOMEN AT THE REPRODUCTIVE AGE AND THE AFFECTING FACTORS
No full textAmaç: Üreme çağındaki kadınların gebelik korkusu düzeylerini ve etkileyen faktörleri
belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Analitik ve kesitsel tipteki bu araştırma Türkiye’de 18-45 yaş arası üreme
çağında olan 628 kadın ile 15 Eylül 2024-15 Şubat 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür.
Veriler, sosyal medya platformlarında (Instagram/Facebook/WhatsApp/e-posta) ücretsiz
erişilebilen bir bağlantı (Google Form) üzerinden Tanıtıcı Bilgi Formu ve Gebelik Korkusu
Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, t testi,
One-Way ANOVA ve Tukey Post-Hoc kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 29,77±5,80’dir. Kadınların
%62,4’ünün lisans mezunu, %57,0’ının evli olduğu tespit edilmiştir. Kadınların %56,2’sinin
daha önce hiç gebelik yaşamadığı, %70,1’inin sezaryen doğum yaptığı, %78,8’inin bilgiyi
sağlık profesyonellerinden edindiği, %78,5’inin çevresinden olumlu bir gebelik deneyimi
duyduğu tespit edilmiştir.
Gebelik Korkusu Ölçeği’nin toplam puan ortalaması 77,61±32,96 olarak bulunmuştur.
Kadınların sosyodemografik özellikleri (yaş, eğitim durumu, medeni durum, evlilik yaşı,
evlilik süresi, yaşadıkları bölge) ve obstetrik özellikleri (gebelik sayısı, yaşayan çocuk sayısı,
en son doğum şekli, gebelik konusunda bilgi düzeyi) ile GKÖ puanları arasında istatistiksel
olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Araştırma sonucunda kadınların orta düzeyde gebelik korkusuna sahip olduğu
belirlenmiştir. Ayrıca gebelik korkusunu etkileyen çeşitli sosyodemografik ve obstetrik
özelliklerin bulunduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda, kadın sağlığı hemşirelerinin
prekonsepsiyonel dönemden antenatal döneme kadar kadınların gebelik korkusu düzeylerini değerlendirmesi ve elde edilen sonuçlara göre bireyselleştirilmiş eğitim ve danışmanlık
hizmetleri sunması önerilmektedir.KABUL VE ONAY
TEŞEKKÜR
İÇİNDEKİLER
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ
ŞEKİLLER DİZİNİ
TABLOLAR DİZİNİ
ÖZET
ABSTRACT
GİRİŞ
1.1. Problemin Tanımı
1.2. Araştırmanın Amacı
1.3. Araştırmanın Soruları
2. GENEL BİLGİLER
2.1. Gebelik Dönemi
2.1.1. Gebelikte Yaşanan Fiziksel Değişimler
2.1.2. Gebelikte Yaşanan Psikolojik Değişimler
2.2. Korku
2.3. Gebelik Korkusu
2.3.1. Gebelik Korkusunu Etkileyen Faktörler
2.3.2. Gebelik Korkusunun Azaltılmasında Kadın Sağlığı Hemşiresinin Sorumlulukları
3. GEREÇ VE YÖNTEM
3.1. Araştırmanın Tasarımı
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri
3.3. Araştırmanın Süreci
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi
3.5. Araştırmaya Dâhil Edilme, Dışlanma ve Çıkarılma Kriterleri
3.6. Veri Toplama Araçları
3.6.1. Tanıtıcı Bilgi Formu
3.6.2. Gebelik Korkusu Ölçeği
3.7. Ön Uygulama
iv
3.8. Araştırma Verilerinin Toplanması
3.9. Verilerin Değerlendirilmesi
3.10. Araştırmanın Güçlükleri
3.11. Araştırmanın Sınırlılıkları
3.12. Araştırmanın Etik Yönü
4. BULGULAR
4.1. Kadınların Sosyodemografik Özellikleri
4.2. Kadınların Obstetrik Özellikleri
4.3. Gebelik Korkusu Ölçeği Toplam ve Alt Boyutlarının Puan Ortalamaları
4.4. Kadınların Sosyodemografik Özelliklerine Göre Gebelik Korkusu ve Alt Boyutların
Karşılaştırılması
4.5. Kadınların Obstetrik Özelliklerine Göre Gebelik Korkusu ve Alt Boyutların
Karşılaştırılması
4.6. Kadınların GKÖ Toplam ve Alt Boyut Puanları Arasındaki Çoklu Doğrusal Regresyon
Analizinin Karşılaştırılması
5. TARTIŞMA
5.1. Kadınların GKÖ Toplam ve Alt Boyut Puanları
5.2. Kadınların Sosyodemografik Özelliklerine Göre GKÖ Toplam Puanlarının
Karşılaştırılması
5.3. Kadınların Obstetrik Özelliklerine Göre GKÖ Toplam Puanlarının Karşılaştırılması
5.4. Kadınların GKÖ Toplam ve Alt Boyut Puanları Arasındaki Çoklu Doğrusal Regresyon
Analizinin Karşılaştırılması
6. SONUÇ VE ÖNERİLER
6.1. Sonuçlar
6.2. Öneriler
KAYNAKLAR
EKLER
Ek 1. Veri Toplama Formu
Ek 2. Gebelik Korkusu Ölçeği İzin Belgesi
Ek 3. Etik Kurul Ön Onayı
Ek 4. Etik Kurul Son Onay
BİLİMSEL ETİK BEYANI
ÖZ GEÇMİ
Termal Otellerin Web Sayfalarının İncelenmesi: Afyonkarahisar ve Denizli Örneği
No full textÖZET
TERMAL OTELLERİN WEB SAYFALARININ İNCELENMESİ:
AFYONKARAHİSAR VE DENİZLİ ÖRNEĞİ
Kasarlıoğlu H. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık
Turizmi Disiplinlerarası Programı, Yüksek Lisans Tezi. Aydın. 2026.
Amaç: Bu araştırma da Afyonkarahisar ve Denizli İllerinde faaliyet gösteren termal otellerin
web sayfalarındaki mevcut durumlarının belirlenmesi, dijital pazarlama kapsamında web
sitelerinin özellik ve bilgilerinin dağılımının ortaya konması, sunulan hizmetlere ait
eksikliklerin tespit ederek bu eksikliklere yönelik çözüm önerileri getirmek ve iki ilde yer
alan termal otel işletmelerinin web sitelerinin birbirinden farkını anlamak amaçlanmıştır.
Literatüre bu konuda yapılacak olan çalışmalara katkıda bulunmak istenmektedir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada, Afyonkarahisar ve Denizli illerindeki 3, 4 ve 5 yıldızlı
termal otel işletmelerinin web siteleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında Afyonkarahisar ve
Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü web sayfaları incelendiğinde Denizli’de 16 adet 3
yıldızlı, 8 adet 4 yıldızlı ve 8 adet 5 yıldızlı termal otel işletmesi olmak üzere toplam 32 adet
termal otel işletmesi bulunmaktadır. Afyon ilinde ise 5 adet 3 yıldızlı, 2 adet 4 yıldızlı ve 10
adet 5 yıldızlı olmak üzere toplam 17 adet termal otel işletmesi yer almaktadır. Afyon ve
Denizli illerinde faaliyet gösteren 3,4 ve 5 yıldızlı termal otel işletmesi toplamda 49 adettir.
Araştırmada tam sayım yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan içerik analizidir. İçerik analizi
yapılmasında tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmanın evrenini, Afyonkarahisar ve
Denizli illerindeki toplam 49 adet 3, 4 ve 5 yıldızlı termal otel işletmesi web sayfaları,
belirlenen 6 başlık altındaki 86 kriterden oluşan ölçek bağlamında incelenmiştir.
Çalışmanın amacına ulaşabilmek için, Karamustafa ve Öz (2010) tarafından kullanılan web
sitesi değerlendirme formu (EK-1) kullanılacaktır. Ölçekte yer alan ifadelerin cevapları var
ve yok şeklindedir. Elde edilen veriler üzerinde frekans analizi gerçekleştirilecek ve Denizli
xiii
ve Afyonkarahisar ilindeki 3, 4 ve 5 yıldızlı termal otel işletmelerin web sayfaları
karşılaştırılacaktır.
Bulgular: Araştırmaya katılan Afyonkarahisar ve Denizli illerindeki toplam 49 adet 3, 4 ve
5 yıldızlı termal otel işletmelerin web sayfaları rezervasyon bilgileri, sunulan hizmetlere
ilişkin bilgiler, erişim bilgileri, çevredeki turistik bölge bilgileri, web sitesi yönetimine ilişkin
bilgiler ve işletme bilgileri başlıkları altında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Elde edilen
bulgular, incelenen otellerin web sitelerinin büyük bir kısmının içerik çeşitliliği, kullanıcı
odaklılık ve dijital pazarlama unsurları açısından yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır.
Sonuç: Bu çalışmada, Afyonkarahisar ve Denizli illerindeki 3,4 ve 5 yıldızlı termal otellerin
web sayfalarının incelenmesiyle; termal otel işletmelerinin web sitelerini bir pazarlama ve
iletişim aracı olarak görmeleri, önemsemeleri ve gerekli iyileştirmeleri yapmaları hem
müşteri memnuniyetini hem de işletmelerin pazardaki rekabet gücünü arttıracağı sonuçlarına
ulaşılmıştırİÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY .................................................................................................................i
TEŞEKKÜR ............................................................................................................................ii
İÇİNDEKİLER.......................................................................................................................iii
KISALTMALAR DİZİNİ ....................................................................................................viii
TABLOLAR DİZİNİ............................................................................................................... x
ÖZET.....................................................................................................................................xii
ABSTRACT .........................................................................................................................xiv
1. GİRİŞ................................................................................................................................... 1
2. GENEL BİLGİLER............................................................................................................. 4
2.1. Turizm, Termal Turizm ve Turizm Pazarlaması .............................................................. 4
2.1.1. Turizm Kavramı ve Önemi............................................................................................ 4
2.1.2. Termal Turizm............................................................................................................... 4
2.1.3. Termal Turizmin Tarihsel Gelişimi............................................................................... 5
2.1.4. Dünya’da Termal Turizmin Tarihçesi ........................................................................... 6
2.1.5. Türkiye’de Termal Turizmin Tarihçesi ......................................................................... 7
2.2. Dünya’da ve Türkiye’de Termal Turizm.......................................................................... 7
2.3. Pazarlama Kavramı ve Turizm Pazarlaması..................................................................... 8
2.3.1. Pazarlamanın Tanımı..................................................................................................... 8
2.3.2. Turizm Pazarlaması....................................................................................................... 9
2.3.3. Turizm Pazarlamasının Özellikleri................................................................................ 9
2.3.4. Turizm Pazarlamasının Amaçları ve Hedefleri ........................................................... 11
2.4. Turizm Pazarlama Karması ............................................................................................ 12
2.4.1. Turizm Pazarlamasında Ürün ...................................................................................... 13
2.4.2. Turizm Pazarlamasında Fiyatlandırma........................................................................ 13
iv
2.4.3. Turizm Pazarlamasında Dağıtım Sistemi .................................................................... 13
2.4.4. Turizm Pazarlamasında Tutundurma........................................................................... 14
2.5. Turizm Pazarlama Politikasının Oluşturulması.............................................................. 15
2.6. Turizm Pazarlama Planın Oluşturulması........................................................................ 15
2.7. Turizm Pazarlamasında Otel Web Siteleri ..................................................................... 16
2.7.1. İnternet Kullanımı ve Turizm Pazarlaması.................................................................. 16
2.7.2. İnternetin Tanımı ......................................................................................................... 16
2.8. İnternetin Gelişimi.......................................................................................................... 17
2.9. İnternetin Önemi ve Özellikleri...................................................................................... 18
2.10. Bir Pazarlama Aracı Olarak İnternetin Kullanımı........................................................ 19
2.11. Turizm Pazarlamasında İnternetin Kullanımı Ve Etkisi............................................... 20
2.12. Dünyada İnternet Kullanımı ......................................................................................... 21
2.13.Türkiye’de İnternet Kullanımı....................................................................................... 22
2.14. E-Ticaret: Tanımı ve Gelişimi...................................................................................... 23
2.14.1. E-Ticaretin Özellikleri............................................................................................... 24
2.14.2. E-Ticaretin Temel Araçları........................................................................................ 24
2.14.3. E-Ticaretin Avantajları ve Dezavantajları................................................................. 26
2.14.4. E-Ticaret İle Geleneksel Ticaret Arasındaki Farklar................................................. 28
2.14.5. E-Ticaret Modelleri ................................................................................................... 29
2.14.5.1. Ticaretin Gerçekleşme şekline Göre E-Ticaret ...................................................... 29
2.14.5.2. Ticaret Ortamının Niteliğine Göre E-Ticaret ......................................................... 30
2.14..5.3. Ticaretin Katılımcılarına Göre E-Ticaret .............................................................. 30
2.14.5.3.1. İşletme - İşletme Arasındaki (B2B) E-Ticaret..................................................... 30
2.14.5.3.2. İşletme - Tüketici Arasındaki (B2C) E-Ticaret ................................................... 31
2.14.5.3.3. İşletme - Devlet Arasındaki (B2G) E-Ticaret...................................................... 31
2.14.5.3.4. Tüketici - Devlet Arasındaki (C2G) E-Ticaret.................................................... 31
v
2.15. E-Ticaret (B2c) Yapılabilmesi İçin Gerekenler............................................................ 31
2.16. Turizm Sektöründe E-Ticaret ve Uygulamalar ............................................................ 32
2.17. Dijital Pazarlama Kavramı ........................................................................................... 33
2.17.1. Turizmde Dijital Pazarlama....................................................................................... 35
2.17.2. Sosyal Medya ............................................................................................................ 36
2.17.3. Mobil Uygulamalar ................................................................................................... 37
2.17.4. Blog Yönetimi ........................................................................................................... 37
2.17.5. İçerik Yönetimi ve Arama Motoru Optimizasyonu................................................... 38
2.18. Web Sitesinin Hazırlanması ......................................................................................... 39
2.18.1. Web Sitesi Hazırlama Aşamaları............................................................................... 40
2.18.2. Web Sitesi Hazırlanırken Dikkat edilmesi Gereken Hususlar................................... 41
2.19. Web Sitesinin Yararları ................................................................................................ 42
2.20. İşletmeler Açısından Web Sitesinin Üstünlükleri ........................................................ 43
2.21. Müşteriler Açısından Web Sitesinin Üstünlükleri........................................................ 45
2.22. Turizm Pazarlamasında Web Sitelerinin Önemi .......................................................... 45
2.23. Otel Web Sitelerinin Temel Özellikleri ve Bilgiler...................................................... 45
2.24. Web Sitesi Değerlendirme Kriterleri ve Yöntemleri.................................................... 50
2.24.1. Otel Web Sitesi Değerlendirme Kriterleri................................................................. 50
2.24.1.1. Tasarım................................................................................................................... 51
2.24.1.2. İçerik....................................................................................................................... 51
2.24.1.3. Pazarlama................................................................................................................ 52
2.24.1.4. Etkileşim (İnteraktif) .............................................................................................. 52
2.24.1.5. Hız / Teknoloji........................................................................................................ 53
2.24.1.6. Özgünlük/Yaratıcılık/Yenilik ................................................................................. 53
2.24.1.7. Navigasyon ............................................................................................................. 53
2.24.1.8. Fayda ...................................................................................................................... 54
vi
2.24.1.9. Güvenilirlik............................................................................................................. 54
2.24.1.10. Genel Deneyim/Kullanılabilirlik .......................................................................... 55
2.24.2. Web Sitesi Değerlendirme Yöntemleri...................................................................... 56
2.24.2.1. Kart Sıralama.......................................................................................................... 56
2.24.2.2. İçeriksel Görüşmeler .............................................................................................. 57
2.24.2.3. Odak Grup .............................................................................................................. 57
2.24.2.4. Buluşsal Değerlendirme ......................................................................................... 58
2.24.2.5. Bireysel Görüşmeler............................................................................................... 58
2.24.2.6. Paralel Tasarımlar................................................................................................... 58
2.24.2.7. Karakterler.............................................................................................................. 59
2.24.2.8. Prototiplendirme ..................................................................................................... 59
2.24.2.9. Görev Analizi ......................................................................................................... 60
2.24.2.10. Kullanılabilirlik Testi ........................................................................................... 61
2.24.2.11. Kullanım Durumları ............................................................................................. 61
2.24.2.12. Çevrimiçi İnceleme............................................................................................... 62
3. GEREÇ VE YÖNTEM...................................................................................................... 63
3.1. Araştırmanın Önemi ....................................................................................................... 63
3.2. Araştırmanın Amacı ....................................................................................................... 64
3.3. Araştırmanın Evreni Ve Örneklem Çerçevesi................................................................ 65
3.4. Araştırmanın Yöntemi.................................................................................................... 65
4. BULGULAR ..................................................................................................................... 68
4.1. 3 Yıldızlı Otellerin Rezervasyon Bilgilerine Ait Bulgular............................................. 68
4.2. 3 Yıldızlı Otellerde Sunulan Hizmetlere İlişkin Bulgular.............................................. 72
4.3. 3 Yıldızlı Otellerin Erişim Bilgilerine Ait Bulgular....................................................... 75
4.4. 3 Yıldızlı Otellerin Çevredeki Turistik Bölge Bilgilerine Ait Bulgular......................... 78
4.5. 3 Yıldızlı Otellerin Web Sitesi Yönetimine Ait Bulgular .............................................. 80
vii
4.6. 3 Yıldızlı Otellerin İşletme Bilgilerine Ait Bulgular...................................................... 82
4.7. 4 Yıldızlı Otellerin Rezervasyon Bilgilerine Ait Bulgular............................................. 85
4.8. 4 Yıldızlı Otellerde Sunulan Hizmetlere İlişkin Bulgular.............................................. 89
4.9. 4 Yıldızlı Otellerin Erişim Bilgilerine Ait Bulgular....................................................... 92
4.10. 4 Yıldızlı Otellerin Çevredeki Turistik Bölge Bilgilerine Ait Bulgular....................... 94
4.11. 4 Yıldızlı Otellerin Web Sitesi Yönetimine Ait Bulgular ............................................ 96
4.12. 4 Yıldızlı Otellerin İşletme Bilgilerine Ait Bulgular.................................................... 99
4.13. 5 Yıldızlı Otellerin Rezervasyon Bilgilerine Ait Bulgular......................................... 102
4.14. 5 Yıldızlı Otellerde Sunulan Hizmetlere İlişkin Bulgular.......................................... 106
4.15. 5 Yıldızlı Otellerin Erişim Bilgilerine Ait Bulgular................................................... 109
4.16. 5 Yıldızlı Otellerin Çevredeki Turistik Bölge Bilgilerine Ait Bulgular..................... 111
4.17. 5 Yıldızlı Otellerin Web Sitesi Yönetimine Ait Bulgular .......................................... 113
4.18. 5 Yıldızlı Otellerin İşletme Bilgilerine Ait Bulgular.................................................. 116
5. TARTIŞMA..................................................................................................................... 119
5.1. Rezervasyon Bilgileri ................................................................................................... 119
5.2. Sunulan Hizmetlere İlişkin Bilgiler.............................................................................. 120
5.3. Erişim Bilgileri ............................................................................................................. 122
5.4. Çevredeki Turistik Bölge Bilgileri ............................................................................... 123
5.5. Web Sitesi Yönetimine İlişkin Bilgiler ........................................................................ 124
5.6. İşletme Bilgileri ............................................................................................................ 125
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ................................................................................................ 127
KAYNAKLAR.................................................................................................................... 130
EKLER ................................................................................................................................ 140
EK-1: Otel Web Sitesi Değerlendirme Formu (EK-1) ....................................................... 140
BİLİMSEL ETİK BEYANI ................................................................................................ 142
ÖZ GEÇMİŞ........................................................................................................................ 14
Relationships Between Lameness and Various Scoring Systems in Dairy Cattle
No full textAmaç: Sunulan tez çalışmasında, Aydın ili sınırlarında bulunan süt sığırı çiftliklerindeki süt sığırlarında, laktasyon sayısına göre, vücut kondisyon skorunun (VKS), bacak hijyen skorunun (BHS), bacak skorunun (BS), tırnak skorunun (TırS), meme skorunun (MS) ve süt veriminin topallık skoru ile olan ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Aydın ilindeki süt sığırı çiftliklerinden farklı laktasyon sayılarında ve laktasyon dönemlerinde (erken, orta ve geç) bulunan toplam 4559 (n=4559) Holstein ırkı süt sığırı dâhil edilmiştir. Çiftlik sahiplerinden aydınlatılmış onam alındıktan sonra işletmeler ziyaret edilmiş; hayvanların vücut kondisyon, bacak hijyen, tırnak, bacak ve meme skorları yemleme sırasında padoklarda, topallık skorları ise sağımhane çıkışlarında kaydedilmiştir.
Bulgular: İncelenen sığırların yaklaşık yarısı klinik düzeyde topal bulunmuştur. Hayvanların önemli bir bölümünde istenmeyen VKS, anormal tırnak ve bacak skorları ile kirli bacaklar saptanırken, meme skorlarının çoğunlukla normal olduğu belirlenmiştir. Topallık ile süt verimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş ve topallık şiddeti arttıkça süt veriminin azaldığı gözlemlenmiştir. Laktasyon sayısının artmasıyla birlikte topallık skorunun yükseldiği ve yapısal ile hijyenik skorların olumsuz yönde değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca geç laktasyonda topallık skorunun arttığı ve yapısal/hijyenik skorların istenmeyen düzeye dönüştüğü saptanmıştır (P<0,05). Tüm laktasyon gruplarında topallık ile yapısal ve hijyenik skorlar arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur.
Sonuçlar: Topallığın çok faktörlü bir sorun olduğu ve düzenli skorlamalarla erken dönemde tespit edilip önlenebileceği değerlendirilmiştir. Hayvan refahının artırılması için bütüncül sürü yönetim stratejilerinin uygulanması ve ileri laktasyondaki hayvanlara yönelik özel bakım protokollerinin geliştirilmesi önerilmektedir.Amaç: Sunulan tez çalışmasında, Aydın ili sınırlarında bulunan süt sığırı çiftliklerindeki süt sığırlarında, laktasyon sayısına göre, vücut kondisyon skorunun (VKS), bacak hijyen skorunun (BHS), bacak skorunun (BS), tırnak skorunun (TırS), meme skorunun (MS) ve süt veriminin topallık skoru ile olan ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Aydın ilindeki süt sığırı çiftliklerinden farklı laktasyon sayılarında ve laktasyon dönemlerinde (erken, orta ve geç) bulunan toplam 4559 (n=4559) Holstein ırkı süt sığırı dâhil edilmiştir. Çiftlik sahiplerinden aydınlatılmış onam alındıktan sonra işletmeler ziyaret edilmiş; hayvanların vücut kondisyon, bacak hijyen, tırnak, bacak ve meme skorları yemleme sırasında padoklarda, topallık skorları ise sağımhane çıkışlarında kaydedilmiştir. Bulgular: İncelenen sığırların yaklaşık yarısı klinik düzeyde topal bulunmuştur. Hayvanların önemli bir bölümünde istenmeyen VKS, anormal tırnak ve bacak skorları ile kirli bacaklar saptanırken, meme skorlarının çoğunlukla normal olduğu belirlenmiştir. Topallık ile süt verimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş ve topallık şiddeti arttıkça süt veriminin azaldığı gözlemlenmiştir. Laktasyon sayısının artmasıyla birlikte topallık skorunun yükseldiği ve yapısal ile hijyenik skorların olumsuz yönde değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca geç laktasyonda topallık skorunun arttığı ve yapısal/hijyenik skorların istenmeyen düzeye dönüştüğü saptanmıştır (P<0,05). Tüm laktasyon gruplarında topallık ile yapısal ve hijyenik skorlar arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuçlar: Topallığın çok faktörlü bir sorun olduğu ve düzenli skorlamalarla erken dönemde tespit edilip önlenebileceği değerlendirilmiştir. Hayvan refahının artırılması için bütüncül sürü yönetim stratejilerinin uygulanması ve ileri laktasyondaki hayvanlara yönelik özel bakım protokollerinin geliştirilmesi önerilmektedir
Koyun keçi çiçek ve koyun keçi vebası (PPR) canlı aşılarının olumsuz sıcaklık koşullarında stabilitesinin araştırılması
No full textAmaç: Ülkemizde küçükbaş hayvan yetiştiriciliği tarımsal üretimde önemli bir yer tutmaktadır. Koyun-keçi vebası (Peste des petits ruminants, PPR) ve koyun-keçi çiçeği, hayvan ölümleri ve verim kayıpları nedeniyle sektörde önemli ekonomik zararlara yol açan viral hastalıklardır. Bu kayıpların azaltılmasında koruyucu hekimlik ve aşılama büyük önem taşımaktadır. Ancak bu hastalıklarla mücadelede kullanılan canlı attenüe aşılar, çevre koşullarına karşı hassasiyetleri nedeniyle bazı dezavantajlara sahiptir. Bu çalışma, Türkiye’de “Veteriner Biyolojik Ürün Satış İzni” bulunan canlı attenüe koyun-keçi çiçeği ve PPR aşılarının olumsuz sıcaklık koşulları altındaki stabilitesi ve maruziyet sonrası etkinliğinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, her biri 100 dozluk flakonlar içinde, canlı attenüe ve liyofilize formda bulunan ticari koyun-keçi çiçeği ve PPR aşıları kullanıldı. Bornova Veteriner Kontrol Enstitüsü’ne soğuk zincirde ulaştırılan aşılar incelendi. Beş farklı ticari ürüne ait toplam 11 koyun-keçi çiçeği ve üç farklı ürüne ait 13 PPR aşı flakonu değerlendirildi. Ege Bölgesi iklim koşulları göz önüne alınarak, sahada oluşabilecek beş farklı olumsuz sıcaklık senaryosu uygulandı. Aşılar Vero hücre kültürüne inoküle edilerek toplam 108 titrasyon testi gerçekleştirildi.
Bulgular: Termal stres sonrası her iki aşı grubunda başlangıç titrelerinde değişiklikler saptandı. Sonuçların WOAH tarafından önerilen minimum virus titresi olan 10 üzeri 2,5 DKID50’nin üzerinde olduğu (bir test hariç) belirlendi ve stabilite profillerinin literatürle uyumlu olduğu görüldü.
Sonuç: İncelenen canlı attenüe koyun-keçi çiçeği ve PPR aşılarının, saha koşullarında oluşabilecek termal strese rağmen WOAH’nin önerdiği minimum virus titresini genel olarak koruduğu saptanmıştır.KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….……….……...
i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………......…………
ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………....…....…….….
iii
ŞEKİLLER DİZİNİ…………….…………………………...……………...…..……
vii
TABLOLAR DİZİNİ.………….…………………………...…………….………….
viii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ....…………………...…….……….…
x
ÖZET ……………………………………………………………………………...….
xii
ABSTRACT ………………………………………………………………….….……
xiv
1. GİRİŞ …………….…….…………………....……………………….…...…..…..
1
2. GENEL BİLGİLER………………………………………………………...…….
3
2.1. Koyun Keçi Çiçeği…………………………………………...……………….....
3
2.1.1. Etiyoloji………………………………………………………….……………
3
2.1.2. Epizootiyoloji…………………………………………………………………
4
2.1.3. Klinik Bulgular……………………………………………………..…………
4
2.2. Koyun Keçi Vebası (Peste Des Pestits Ruminants-PPR) …………….…………
5
2.2.1. Etiyoloji……………………………………………………………………….
5
2.2.2. Epizootiyoloji…………………………………………………………………
5
2.2.3. Klinik Bulgular………………………………………………………………..
6
2.3. Koyun Keçi Çiçeği ve PPR Hastalıklarında Koruma ve Kontrol………………………………………………………………………………...
7
2.4. Aşılara Genel Bakış……………………………………………………………..
9
2.4.1. Veteriner Aşıları……………………………………………...…………….…
9
2.4.2. Sıcaklığın Aşılar Üzerine Etkisi……………………………………………….
11
v
2.4.3. Aşılarda Stabilite Çalışmaları………………………………………………....
16
2.4.4. Aşı Adjuvanlarının ve Liyofilizasyonun Stabilite Üzerine Etkisi……………..
23
3. GEREÇ ve YÖNTEM……………………………………………………………..
30
3.1. Gereçler…………………………………………………………………………
30
3.1.1. Örnekler……………………………………………………….………………
30
3.1.2. Hücre Kültüründe Kullanılan Gereçler……………………………………..…
31
3.1.2.1. Hücre Kültürü……………………………………………………………….
31
3.1.2.2. Hücre Kültüründe Kullanılan Kimyasallar…………….……………………
31
3.1.2.3. Hücre Kültüründe Kullanılan Sarf Malzemeler…………………...………..
32
3.2. Yöntem…………………………………………………………………….……
32
3.2.1. Hücre Kültürü…………………………………………………………………
32
3.2.1.1. Hücre Kültürünün Pasajlanması ve Titrasyon Testi için Hazırlanması……...
32
3.2.2. Aşıların Hazırlanması…………………………………………………………
33
3.2.2.1. Kontrol Grubu Aşılarının Hazırlanması……………………………………..
33
3.2.2.2. Çalışma Grubu Aşılarının Hazırlanması…………………………………….
34
3.2.3. Seri Dilüsyon Hazırlanması ve Virus İnokülasyonu…………………………...
36
3.2.4. Titrasyon Testinin Değerlendirilmesi ve Virus Titresinin Hesaplanması……...
37
4. BULGULAR……………………………………………………………………...
39
4.1. Vero Hücre Kültürü Bulguları…………………………………………………...
39
4.2. CPE Bulguları…………………………………………………………………...
39
4.3. 1.Durumda Test Edilen Aşıların Titresine İlişkin Bulgular………………..…….
40
4.3.1. Koyun Keçi Çiçeği Aşısı Bulguları…………………………………………
40
4.3.2. PPR Aşısı Bulguları…………………………………………………………...
41
4.4. 2. Durumda Test Edilen Aşıların Titresine İlişkin Bulgular……………………..
43
4.4.1. Koyun Keçi Çiçeği Aşısı Bulguları……………………………………………
43
4.4.2. PPR Aşısı Bulguları…………………………………………………………...
46
vi
4.5. 3. Durumda Test Edilen Aşıların Titresine İlişkin Bulgular……………………..
49
4.5.1. Koyun Keçi Çiçeği Aşısı Bulguları……………………………………………
49
4.5.2. PPR Aşısı Bulguları…………………………………………………………...
49
4.6. 4. Durumda Test Edilen Aşıların Titresine İlişkin Bulgular……………………..
50
4.6.1. Koyun Keçi Çiçeği Aşısı Bulguları……………………………………………
50
4.6.2. PPR Aşısı Bulguları…………………………………………………………...
51
4.7. 5. Durumda Test Edilen Aşılara İlişkin Bulgular………………………………..
51
4.7.1. Koyun Keçi Çiçeği Aşısı Bulguları…………………………………………...
51
4.7.2. PPR Aşısı Bulguları…………………………………………………………...
52
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....….
53
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ….……………………...…..…………..………….…...
57
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….…..
58
EKLER ……………………………………………………………………………...
73
BİLİMSEL ETİK BEYANI………………………………………………………….
74
ÖZ GEÇMİŞ…………………………………………………………………………
7
KEDİ MEME BEZİ KARSİNOMLARINDA CASPASE 3 VE BCL-2 İMMUNOREAKTİVİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Full text linkBu tez Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi
tarafından VTF-24036 proje numarası ile desteklenmiştir.Amaç: Kedi meme karsinomları, kedilerde en yaygın malign neoplaziler arasında yer almakta ve onkolojik ölümlerin önde gelen nedenlerinden birini oluşturmaktadır. Apoptozisteki dengesizlik, karsinogenezde temel mekanizmalardan biridir. Bu açıdan apoptozisin düzenlenmesinde stratejik rolleri olan kaspaz 3 ve Bcl-2’nin değerlendirilmesi, kedi meme karsinomlarında hastalığın seyrini izlemek ve tanı doğruluğunu desteklemede öneme sahiptir. Çalışmanın amacı, kedi meme bezi karsinomlarında kaspaz 3 ve Bcl-2 immunorekativitesini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Anabilim dalı rutin arşivinden elde edilen, hematoksilen-eozin boyama sonrası tanısı yapılmış 22 adet kedi meme karsinomunda, kaspaz 3 ve Bcl-2 ekspresyonları immunohistokimyasal yöntemle semikantitatif olarak değerlendirildi. Bulgular: Histopatolojik değerlendirmede karsinomların, en yaygın olarak tubulopapiller tipte olduğu belirlendi. Tüm meme karsinomu örneklerinde Bcl-2’nin pozitif reaksiyon verdiği gözlenirken kaspaz 3 pozitiflik oranı ise %50 olarak saptandı. Kaspaz 3 ve Bcl-2 ekspresyonları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmedi. Sonuç: Elde edilen bulgulardan yola çıkılarak, kedi meme karsinomlarında gözlenen yüksek Bcl-2 ekspresyonunun, hücrelerin apoptozise girmesini engelleyebileceği ve kaspaz 3 aktivasyonunu inhibe edebileceği sonucuna varıldı. Bu çalışma, kedi meme karsinomlarında kaspaz 3 ve Bcl-2’nin birlikte ifadesini değerlendiren ilk çalışmadır. Veteriner onkolojide, özellikle kedilerde bu konuyla ilgili çalışmaların sınırlı olması nedeniyle, mevcut çalışmanın literatürdeki önemli bir boşluğu dolduracağı düşünülmektedir.Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi (BAP), Proje No: VTF-24036KABUL VE ONAY ................................................................................................................ i
TEŞEKKÜR .......................................................................................................................... ii
İÇİNDEKİLER ..................................................................................................................... iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ .......................................................................... vii
RESİMLER DİZİNİ ............................................................................................................... x
TABLOLAR DİZİNİ ............................................................................................................ xi
ÖZET .................................................................................................................................. xii
ABSTRACT ....................................................................................................................... xiii
1. GİRİŞ ................................................................................................................................ 1
2. GENEL BİLGİLER ........................................................................................................... 3
2.1. Kedilerde Memenin Morfolojisi ...................................................................................... 3
2.1.1. Kedilerde Meme Anatomisi .......................................................................................... 3
2.1.2. Kedilerde Meme Histolojisi .......................................................................................... 3
2.2. Meme Tümörü ................................................................................................................ 4
2.3. Kedilerde Meme Tümörü ................................................................................................ 5
2.3.1. Etiyoloji ....................................................................................................................... 7
2.3.2. Epidemiyoloji ............................................................................................................... 8
2.3.3. Patogenez ................................................................................................................... 10
2.3.4. Klinik ve Patolojik Bulgular ....................................................................................... 11
2.3.5. Kedilerde Meme Tümörünün Sınıflandırılması ........................................................... 13
2.3.5.1. İyi Huylu (Benign) Tümörler ................................................................................... 13
2.3.5.1.1. Basit adenom ........................................................................................................ 13
2.3.5.1.2. İntraduktal papiller adenom .................................................................................. 13
2.3.5.1.3. Duktal adenom ..................................................................................................... 14
2.3.5.1.4. Fibroadenom ........................................................................................................ 14
2.3.5.2. Malign Epitelyal Tümörler ...................................................................................... 14
2.3.5.2.1. İn situ karsinom .................................................................................................... 15
2.3.5.2.2. Basit karsinom ...................................................................................................... 15
2.3.5.2.2.1. Tubuler basit karsinom ...................................................................................... 15
2.3.5.2.2.2. Tubulopapiller basit karsinom ............................................................................ 16
2.3.5.2.2.3. Kistik-papiller basit karsinom ............................................................................ 16
2.3.5.2.2.4. Kribriform basit karsinom .................................................................................. 16
2.3.5.2.3. Mikropapiller invaziv meme karsinomu ................................................................ 17
2.3.5.2.4. Solid karsinom...................................................................................................... 17
2.3.5.2.5. Komedokarsinom ................................................................................................. 17
2.3.5.2.6. Anaplastik karsinom ............................................................................................. 17
2.3.5.2.7. İntraduktal papiller karsinom ................................................................................ 18
2.3.5.2.8. Duktal karsinom ................................................................................................... 18
2.3.5.2.9. Skuamöz hücreli karsinom .................................................................................... 19
2.3.5.2.10. Adenoskuamöz karsinom .................................................................................... 19
2.3.5.2.11. Müsinöz karsinom .............................................................................................. 19
2.3.5.2.12. Lipid açısından zengin karsinom ......................................................................... 19
2.3.5.2.13. İğ hücreli karsinom ............................................................................................. 20
2.3.5.2.14. İnflamatuar meme karsinomu (IMC) ................................................................... 20
2.3.5.3. Malign Mezenkimal Tümörler ................................................................................. 20
2.3.5.3.1. Fibrosarkom ......................................................................................................... 20
2.3.5.3.2. Diğer sarkomlar .................................................................................................... 21
2.3.6. Tanı ............................................................................................................................ 23
2.3.7. Prognoz ...................................................................................................................... 24
2.4. Apoptozis ...................................................................................................................... 35
2.4.1. Kaspaz 3 (Caspase 3, CPP32) ..................................................................................... 37
2.4.1.1. Kaspaz 3’ün Apoptozisteki Rolü.............................................................................. 39
2.4.1.2. Tümörlerde Kaspaz 3’ün Rolü ................................................................................. 41
2.4.1.3. Meme Karsinomlarında Kaspaz 3 ............................................................................ 45
2.4.2. B Hücreli Lenfoma-2 (Bcl-2)...................................................................................... 47
2.4.2.1. Bcl-2’nin Apoptoziste Rolü ..................................................................................... 52
2.4.2.2. Tümörlerde Bcl-2’nin Rolü...................................................................................... 54
2.4.2.3. Meme Karsinomlarında Bcl-2 .................................................................................. 57
3. GEREÇ VE YÖNTEM .................................................................................................... 61
3.1. Gereç ............................................................................................................................ 61
3.1.1. Hayvan ve Doku ......................................................................................................... 61
3.2. Yöntem ......................................................................................................................... 61
3.2.1. Histopatolojik İnceleme .............................................................................................. 61
3.2.2. İmmunohistokimyasal İnceleme ................................................................................. 62
3.2.3. İstatistiksel Değerlendirme ......................................................................................... 64
4. BULGULAR.................................................................................................................... 65
4.1. Histopatolojik Bulgular ................................................................................................. 65
4.2. İmmunohistokimyasal Bulgular ..................................................................................... 69
4.2.1. Kaspaz 3 Bulguları ..................................................................................................... 69
4.2.2. Bcl-2 Bulguları ........................................................................................................... 72
4.3. İstatistiksel Bulgular ...................................................................................................... 76
5. TARTIŞMA ..................................................................................................................... 78
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ................................................................................................. 88
KAYNAKLAR .................................................................................................................... 90
BİLİMSEL ETİK BEYANI ............................................................................................... 103
ÖZ GEÇMİŞ ...................................................................................................................... 10
Beyaz sirkenin bazı sindirim sistemi organları için tespit işleminde kullanımının araştırılması
No full textBeyaz sirkenin bazı sindirim sistemi organları için tespit işleminde kullanımının araştırılması
Ertaş N. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Histoloji ve Embriyoloji Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026.
Amaç: Beyaz sirke ile doku tespiti yaparak, histolojik doku takibi için çevre dostu, düşük toksisiteye sahip ve formaldehite alternatif bir fiksatif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Karaciğer, pankreas ve ileum dokuları 8 haftalık erkek Wistar Albino sıçanlardan alınmış ve farklı fiksatif gruplarına ayrılarak Hematoksilen-Eozin, Masson Trikrom ve Toluidin Mavisi ile incelenmiştir. Doku bütünlüğü, hücresel yapı ve boyama homojenliği kriterleriyle yarı-kantitatif skorlamalar yapılmış, mikroskop görüntüleri ImageJ ile analiz edilmiştir. Veriler SPSS ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kontrol grubunda dokuların morfolojik bütünlüğü korunmuştur. Deney 1‘de (beyaz sirke) karaciğerde hafif düzensizlikler, Deney 2‘de (formalin + beyaz sirke) ileumda belirgin düzensizlikler gözlenmiştir. Altı akademisyenin değerlendirmelerinde yalnızca birinin puanlamasında grup farkları görülmüştür. ImageJ analizi renk yoğunluklarının genel olarak benzer olduğunu ortaya koymuştur.
Sonuç: Histolojik ve dijital analizler, beyaz sirke ve türevlerinin dokuların morfolojik bütünlüğünü büyük ölçüde koruduğunu göstermektedir. Bu bulgular, beyaz sirke ve türevlerinin laboratuvarlarda çevreye ve sağlığa daha az zarar veren potansiyel alternatif fiksatifler olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.ĠÇĠNDEKĠLER
KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….………...
i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...…………...
ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….……
iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….…………….….
ix
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………...……..
xii
RESİMLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………..……..
xvi
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...……………………...
xvii
ÖZET ……………………………………………………………………………..…..
xix
ABSTRACT ………………………………………………………………….……….
xx
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….….…..……
1
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....……
3
2.1. Fiksasyon ……………………………………………………….………………..
3
2.1.1. Doku Tespiti Yöntemleri .……….….…………….……………………………
4
2.1.1.1. Fiziksel Tespit …………......……….………………………………….…......
4
2.1.1.2. Kimyasal Tespit ..................................……….....…………………….……...
5
2.1.2. Fiksasyon İşleminde Dikkate Alınması Gereken Temel Faktörler ……….........
6
2.1.2.1. Tespit Sıvısının Ph Derecesi …………………………………………………
6
2.1.2.2. Sıcaklık …………………………………………...………………………….
6
2.1.2.3. Tespit Sıvısının Osmolaritesi …………………………………………...……
7
2.1.2.4. Tespit Sıvısının Konsantrasyonu ………….………………………………....
7
2.1.2.5. Tespit Miktarı ve Hacmi ……………………………………………………..
8
2.1.2.6. Tespit Süresi …………………………………………………………………
8
2.1.2.7. Dokunun Boyutu ……………………………………………………………..
9
iv
2.1.2.8. Tespit Sıvısının Difüzyon Gücü ……………………………………………..
9
2.1.3. Tespit Hataları …………..……………………………………………………...
10
2.1.4. Fiksatifler Sınıflandırma …………………………………………………….....
10
2.1.4.1. Koagüle Edici Fiksatifler …………………………………………………….
11
2.1.4.2. Koagüle Olmayan Fiksatifler ………………………………………………...
11
2.1.4.3. Bileşik Fiksatifler ………………………………………………………….....
12
2.1.5. Yaygın Olarak Kullanılan Bazı Fiksatif Çözeltiler …………………………….
12
2.1.5.1. Alkol …………………………………………………………………………
12
2.1.5.1.1. Alkol Türevleri ve Kombinasyonları ………………………………………
14
2.1.5.2. Aseton …………………………………………………………………...…...
15
2.1.5.3. Pikrik Asit ……………………………………………………………………
16
2.1.5.4. Bouin Fiksatifi ……………………………………………………………….
17
2.1.5.5. Gendre'nin Fiksatifi ………………………………………………………….
19
2.1.5.6. Hollande Fiksatifi …………………………………………………………....
19
2.1.5.7. Kromik Asit ………………………………………………………………….
20
2.1.5.8. Formaldehit Çözeltisi ………………………………………………………...
21
2.1.5.8.1. Formaldehit Çözeltisinin İnsan Sağlığına Etkileri …………………………
27
2.1.5.8.2. Kullanılan Formaldehit Çözeltisinin Ortamdan Uzaklaştırılması ………....
28
2.1.5.9. Gluteraldehit Çözeltisi …………………………………………………….....
29
2.1.5.10. Osmiyum Tetraoksit (OsO₄) ………………………………………………..
30
2.1.5.11. Merkürik klorür (cıva klorür, HgCl₂) …………...…...……..……………...
31
2.1.5.12. Zenker Fiksatifi ……………………………………………………………..
33
2.1.5.13. Carnoy Fiksatifi …………………………………………………………….
34
2.1.5.14. B5 Fiksatifi ………………………………………………………………....
35
2.1.5.15. Helly Fiksatifi ………………………………………………………………
36
2.1.5.16. Modifiye Davidson Fiksatifi ………………………………………………..
37
v
2.1.5.17. Stieve‘s Fiksatifi ……………………………………………………………
38
2.1.5.18. Potasyum dikromat …………………………………………………………
38
2.1.5.19. Müller Solüsyonu …………………………………………………………...
39
2.1.5.20. Möller‘in veya Regaud‘un Solüsyonu ……………………………………...
39
2.1.5.21. Orth Solüsyonu ……………………………………………………………..
40
2.1.5.22. Maximow Çözeltisi …………………………………………………………
40
2.1.5.23. Susa Çözeltisi …………………………………………………………….....
41
2.1.5.24. Trikloroasetik Asit ……………………………………………………….....
41
2.1.6. Fiksatif Araştırmalarına Örnekler ……………………………………………...
42
2.2. Beyaz Sirke ………………………………………………………………………
43
2.2.1. Asetik Asit ……………………………………………………………………..
46
2.3. Karaciğer …………………………………………………………………………
47
2.3.1. Karaciğer Anatomisi …………………………………………………………...
48
2.3.2. Karaciğer Histolojisi …………………………………………………………...
52
2.3.2.1. Klasik Lobül ………………………………………………………………....
56
2.3.2.2. Portal Lobül ………………………………………………………………….
59
2.3.2.3. Karaciğer Asinüsü (Hepatik Asinus) …..……………….……………………
60
2.3.2.3.1. Periferik Bölge (Zon I) …………………………………………………….
61
2.3.2.3.2. Ara Bölge (Zon II) ………………………………………………………....
62
2.3.2.3.3. Santral Bölge (Zon III) …………………………………………………….
62
2.3.2.4. Karaciğerin Yapı Elemanları ………………………………………………...
63
2.3.2.4.1. Hepatositler ………………………………………………………………...
64
2.3.2.4.2. Kupffer Hücreleri …………………………………………………………..
66
2.3.2.4.3. Endotel Hücreleri …………………………………………………………..
66
2.3.2.4.4. Hepatik Stellat Hücreler (İto Hücreleri) …………………………..…….....
67
2.3.2.4.5. Pit Hücreleri ………………………………………………………………..
68
vi
2.3.3. Karaciğer Embriyolojisi ………………………………………………………..
68
2.4. Pankreas ……………………………………………………………………….....
73
2.4.1. Pankreas Anatomisi …………………………………………………………....
73
2.4.2. Pankreas Histolojisi …………………………………………………………....
74
2.4.3. Pankreas Embriyolojisi ………………………………………………………...
77
2.5. İleum ……………………………………………………………………………..
78
2.5.1. İleum Anatomisi ……………………………………………………………….
78
2.5.2. İleum Histolojisi ……………………………………………………………….
79
2.5.3. İleum Embriyolojisi ……………………………………………………………
82
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………………….…..…………...
84
3.1. Gereç ………………………………………………………….....…...………......
84
3.1.1. Cihazlar ……………………………………………………..….........….……...
84
3.1.2. Hayvan Materyali …………………………..………………..…..….…………
84
3.1.3. Kullanılan Kimyasal Maddeler …………..……………………….……………
86
3.2. Yöntem …………………………………………………………………………...
86
3.2.1. Deneysel Çalışma ……...………………………………………………………
86
3.2.2. Fiksatiflerin Hazırlanması ......…………...……………..…………...……….....
86
3.2.3. Doku Takibi ve Gömme …………………………………………...…………..
87
3.2.4. Kesit Alma ………………….…….……………………………………………
88
3.2.5. Boyama Yöntemleri ……………………………………………………………
88
3.2.5.1. Hematoksilen ve Eozin (HE) Boyama Prosedürü …………………………
88
3.2.5.2. Masson Trikrom Boyama Protokolü …………………………………………
89
3.2.5.3. Toluidin Mavisi Boyama Protokolü ………………………………………....
90
3.2.6. Boyama Gruplarının Oluşturulması ……………………………………………
91
3.2.7. Görüntüleme ve Analiz ………………………………………………………...
93
3.2.8. İstatistiksel Analiz ……………………………………………………………...
94
vii
..4. BULGULAR ………………………………………………………………….……
96
4.1. Histolojik Bulgular …………........….………………………………….………...
96
4.1.1. Karaciğer Dokusu …………………………………..…....……….….…………
96
4.1.1.1. Karaciğer Hematoksilen ve Eozin Boyama ..………………………………...
96
4.1.1.2. Karaciğer Masson Trikrom Boyama …………...…………..………………...
100
4.1.1.3. Karaciğer Toluidin Mavisi Boyama ………………….………….….………..
105
4.1.2. Pankreas Dokusu ……….….….…...……………….………………….……….
107
4.1.2.1. Pankreas Hematoksilen ve Eozin Boyama ………….......……….….………..
107
4.1.2.2. Pankreas Masson Trikrom Boyama ………………………..………………...
112
4.1.2.3. Pankreas Toluidin Mavisi Boyama ………………..…………….….………..
116
4.1.3. İleum Dokusu ….…...…………...….………………………………….……….
120
4.1.3.1. İleum Hematoksilen ve Eozin Boyama …........................……….….………..
120
4.1.3.2. İleum Masson Trikrom Boyama …………………...………………………...
124
4.1.3.3. İleum Toluidin Mavisi Boyama ………………..….…………….….………..
128
4.2. Yarı-Kantitatif Histolojik Değerlendirme Bulguları …………………….……….
133
4.3. Nicel Görüntü Analizi Bulguları (ImageJ) …………………………………….…
138
4.3.1. Karaciğer Dokusu …………………………………………...……………….…
138
4.3.1.1. Karaciğer Hematoksilen ve Eozin Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi ………………………………………………………………………………….
138
4.3.1.2. Karaciğer Masson Trikrom Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi .....
140
4.3.1.3. Karaciğer Toluidin Mavisi Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi …..
141
4.3.2. Pankreas Dokusu …………………………………………...……………….….
142
4.3.2.1. Pankreas Hematoksilen ve Eozin Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi ...………………………………………………………………………………..
142
4.3.2.2. Pankreas Masson Trikrom Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi ......
144
4.3.2.3. Pankreas Toluidin Mavisi Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi …...
145
viii
4.3.3. İleum Dokusu …………………………………………...……………….……..
147
4.3.3.1. İleum Hematoksilen ve Eozin Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi .
147
4.3.3.2. İleum Masson Trikrom Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi ...........
148
4.3.3.3. İleum Toluidin Mavisi Boyalı Preparatların Optik Yoğunluk Analizi ………
149
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…...
151
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….….....
154
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….……
156
EKLER ……………………………………………………………………………......
183
BİLİMSEL ETİK BEYANI …………………………………………………………..
184
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...……………………………..
18
BILDIRCINLARDA MİDAZOLAM-KETAMİN VE MEDETOMİDİN-KETAMİN ANESTEZİ KOMBİNASYONLARININ KLİNİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI
No full textERSAYAN İbrahim Furkan. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veteriner Cerrahi Programı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bıldırcınlarda midazolam-ketamin ve medetomidin-ketamin anestezi kombinasyonları ile oluşturulan anestezi sonrasında; vücut refleksleri (parmak ucu sıkma, tüy yolma, palpebral ve kanat çırpma refleksleri) ile solunum frekansı, kalp frekansı, SpO₂ ve kloakal ısı gibi klinik parametreleri değerlendirerek, kanatlılarda saha koşullarında kullanılabilecek güvenli ve etkili enjektabl anestezi kombinasyonunun belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma materyalini, 40 günlük yaşta 10'u erkek, 10'u dişi olmak üzere toplam 20 adet Japon bıldırcını (Coturnix coturnix japonica) oluşturmaktadır. Uygulanacak iki farklı anestezi protokolü için hayvanlar, her biri 5 erkek ve 5 dişiden oluşan 10’ar bireylik iki gruba rastgele olarak ayrılmıştır. Birinci grupta, midazolam-ketamin kombinasyonu uygulanmıştır. Sedasyon amacıyla Midazolam 2 mg/kg (Zolamid 5mg/5ml, Vem İlaç) dozda, indüksiyon için ise 40 mg/kg ketamine (Ketasol Richter Pharma) intramüsküler olarak uygulanmıştır. İkinci grupta ise medetomidin-ketamin kombinasyonu tercih edilmiştir. Bu gruptaki bıldırcınlara sedasyon amacıyla 0.1mg/kg medetomidine (Domitor 1 mg/ml, Phizer), indüksiyon için 40 mg/kg ketamine (Ketasol Richter Pharma) intramüsküler olarak uygulanmıştır. Bıldırcınların ağırlıklarına göre anestezik ajanlar dozlanarak art arda olacak şekilde intramüsküler olarak uygulanmıştır.
Bu çalışmada, anestezi başlangıç süresi ile vücut refleksleri (parmak ucu sıkma refleksi, tüy yolma refleksi, palpebral refleks ve kanat çırpma refleksi), solunum frekansı, kalp frekansı, SpO₂ ve kloakal sıcaklık gibi klinik parametreler izlenmiştir. Ölçümler, anestezi uygulamasından sonraki ilk 30 dakikada 5 dakikada bir, 30. dakikadan 60. dakikaya kadar ise 15 dakikada bir olacak şekilde kaydedilmiştir. Klinik değerlerin ölçümünde hasta başı monitör cihazı kullanılmıştır.
Bulgular: Her iki anestezi kombinasyonunda da etkin anestezi sağlanmıştır. Solunum sayısı bakımından gruplar arasında ileri düzeyde anlamlı fark saptanmış olup Midazolam–Ketamin grubunda solunum sayısı belirgin şekilde daha yüksek bulunmuştur (p0,05); her iki grupta da SpO₂ ’nin %90’ın altında seyretmesi hafif hipoksemi ile uyumlu olmakla birlikte klinik olarak ciddi hipoksi düzeyine ulaşmamıştır. Kloakal ısı bakımından ise Medetomidin–Ketamin grubunda belirgin bir düşüş gözlenmiş ve iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001).
Tüy yolma, palpebral, parmak ucu sıkma ve kanat çırpma reflekslerine ait skorlamalarda iki grup arasında zamana bağlı değişimler gözlenmiş olup, özellikle 10.–25. dakikalar arasında Medetomidin–Ketamin grubunda refleks baskılanmasının daha belirgin olduğu görülmüştür. Bazı zaman noktalarında iki kombinasyon arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmış (p<0,05), Medetomidin’in daha güçlü sedatif ve analjezik etkisine bağlı olarak refleks yanıtlarının Midazolam–Ketamin grubuna kıyasla belirgin biçimde baskıladığı belirlenmiştir. Genel olarak Medetomidin–Ketamin kombinasyonunun refleksleri daha derin ve daha uzun süreli baskıladığı, Midazolam–Ketamin kombinasyonunun ise daha yüzeysel bir anestezi profili sunduğu anlaşılmaktadır.
Sonuç: Bu çalışma, bıldırcınlarda Midazolam–Ketamin ve Medetomidin–Ketamin anestezi kombinasyonlarının fizyolojik parametreler ve refleks yanıtları üzerine etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmiş ve iki protokolün belirgin farklılıklar oluşturduğunu ortaya koymuştur. Midazolam–Ketamin kombinasyonu daha stabil solunum ve kloakal ısı sağlayarak daha yüzeysel ve güvenli bir anestezi profili sunarken, Medetomidin–Ketamin kombinasyonu daha derin sedasyon, belirgin refleks baskılanması, bradikardi ve belirgin hipotermi ile karakterize olmuştur. SpO₂ değerleri her iki grupta hafif hipoksemi aralığında seyretmiş ancak ciddi hipoksi düzeyi gözlenmemiştir. Bulgular genel olarak, klinik ihtiyaçlara göre her iki protokolün de uygun olabileceğini, ancak Medetomidin kullanımında hipotermi ve kardiyodepresif etkilere karşı daha dikkatli monitörizasyon gerektiğini göstermektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ii
TEŞEKKÜR iii
İÇİNDEKİLER iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ viii
GRAFİK DİZİNİ ix
RESİMLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET xi
ABSTRACT xiii
1.GİRİŞ 1
2.GENEL BİLGİLER 3
2.1. Kanatlı Hayvanlarda Anesteziye Giriş 3
2.2.Kanatlı Anatomisi ve Anesteziyoloji 4
2.2.1. İskelet Sistemi Anatomisi ve Anesteziyolojik Önemi 4
2.2.2. Kas Sistemi Anatomisi ve Anesteziyolojik Önemi 5
2.2.3. Solunum Sistemi Anatomisi ve Anesteziyolojik Önemi 6
2.2.4. Kardiyovasküler Sistem Anatomisi ve Anesteziyolojik Önemi 7
2.2.5. Sindirim Sistem Anatomisi ve Anesteziyolojik Önemi 9
2.2.6. Sinir Sistem Anatomisi ve Anesteziyolojik Önemi 9
2.2.6.1 Merkezi Sinir Sistemi Anatomisi ve Anestezik İlaçların Etkileri 10
2.2.6.2. Periferik Sinir Sistemi ve Anestezik İlaçların Etkileri 10
2.2.6.3.Sinir İletimi ve Anestezik Etkiler 11
2.2.7. Ürogenital Sistem Anatomisi ve Anesteziyolojik Önemi 12
2.2.7.1. Böbrek Anatomisi ve Renal Portal Sistem 12
2.2.7.2. Kloakal Sistem 13
2.2.8.Deri Anatomisi ile Anesteziyolojik Önemi 13
2.3.Kanatlı Fizyolojisi ve Anesteziyolojik Önemi 14
2.3.1. Kanatlılarda Solunum Fizyolojisi ve Anestezi Dinamikleri 15
2.3.2. Kanatlılarda Kardiyovasküler Fizyoloji ve Anestezik Etkiler 16
2.3.3. Kanatlılarda Renal Fizyoloji ve İlaç Eliminasyonu 17
2.3.4. Metabolik ve Hepatik Fizyoloji 19
2.3.4.1. Karbonhidrat Metabolizması 19
2.3.4.2. Lipid Metabolizması 20
2.3.4.3. Protein ve Amino Asit Metabolizması 21
2.3.4.4. Hepatik Yapı ve Fonksiyonlar 21
2.3.5.Termoregülasyon ve Anestezi Yönetimi 22
2.3.6. Nörolojik Fonksiyonlar ve Refleks Kontrolü 22
2.3.6.1. Merkezi Sinir Sistemi (MSS) ve Anestezi İlişkisi 23
2.3.6.2. Periferik Sinir Sistemi ve Refleksler 23
2.4.Bıldırcın Fizyolojisi ve Deney Hayvanı Olarak Kullanımı 24
2.5. Kanatlılarda Midazolamın Farmakolojik Özellikleri 25
2.5.1 Farmakodinamik Özellikler 25
2.5.2.1.Emilim 27
2.5.2.2. Dağılım 27
2.5.2.3. Metabolizma 28
2.3.2.4. Eliminasyon 28
2.6. Kanatlılarda Metetomidinin Farmakolojik Özellikleri 29
2.6.1 Farmakodinamik Özellikler 29
2.6.2. Farmakokinetik Özellikleri 30
2.6.2.1 Emilim 30
2.6.2.2 Dağılım 31
2.6.2.3. Metabolizma 32
2.6.2.4. Eliminasyon 32
2.7. Kanatlılarda Ketaminin Farmakolojik Özellikleri 33
2.7.1.Farmakodinamik Özellikler 33
2.7.2. Farmakokinetik Özellikler 34
2.7.2.1. Emilim 34
2.7.2.2. Dağılım 35
2.7.2.3. Metabolizma 36
2.7.2.4. Eliminasyon 36
2.8. Midazolam–Ketamin Kombinasyonunun Etkileşimi 37
2.8.1. Farmakodinamik Etkileşim 37
2.8.2. Farmakokinetik Etkileşim 39
2.9. Medetomidin–Ketamin Kombinasyonunun Etkileşimi 40
2.9.1. Farmakodinamik Etkileşim 40
2.9.2. Farmokokinetik Etkileşim 40
2.10. Kanatlılarda Kullanılan Sedatif ve Anestezikler 41
2.10.1.Benzodiazepinler 41
2.10.1.1.Midazolam 42
2.10.1.2.Diazepam 42
2.10.2.Alfa-2 Adrenerjik Agonistler 43
2.10.2.1. Medetomidin 43
2.10.2.2.Xylazin 43
2.10.2.3.Deksmedetomidin 44
2.10.3.Dissosiyatif Anestezikler 44
2.10.3.1. Ketamin Hidroklorür (Ketamine HCl) 45
2.10.3.2.Tiletamin 45
2.10.4.İnhalasyon Anestezikler 46
2.10.4.1.İzofluran 47
2.10.4.2.Sevofluran 48
3.GEREÇ VE YÖNTEM 49
3.1.Gereç 49
3.1.1. Hayvan Materyali 49
3.1.2. Kullanılan ilaçlar 50
3.2.Yöntem 51
3.2.1.Anestezi Protokolü 51
3.2.2.Ölçülen Parametreler 53
3.2.3.Ölçüm Zamanları 56
3.2.4.İstatistiksel Değerlendirme 56
4. BULGULAR 57
4.1.Kalp Frekansı 57
4.2.Solunum Frekansı 59
4.3.Kloakal Isı 61
4.4.SpO₂ 63
4.5. RefleksBulguları 66
4.5.1. Tüy Yolma Refleksi Bulguları 66
4.5.2. Parmak Ucu Sıkma Refleksi Bulguları 68
4.5.3.Palpepral Refleksi Bulguları 70
4.5.4. Kanat Çırpma Refleksi Bulguları 73
5. TARTIŞMA 75
5.1.Refleksler 75
5.2. Kalp Frekansı 76
5.3. Solunum Frekansı 77
5.4. Kloakal ısı 78
5.5. SpO₂ 80
6.SONUÇLAR VE ÖNERİLER 81
KAYNAKLAR 83
EKLER 91
EK 1 (ADÜ-HADYEK) 91
EK-2 ANESTEZİ PROTOKOLÜ 92
BİLİMSEL ETİK BEYANI 94
ÖZ GEÇMİŞ 9
THE RELATİONSHİP BETWEEN MENOPAUSAL SYMPTOMS, EATİNG BEHAVİORS, AND DEPRESSİON LEVELS İN WOMEN DURİNG THE CLİMACTERİC PERİOD AND THE FACTORS AFFECTİNG THEM
No full textAmaç: Bu çalışma, klimakterik dönemdeki kadınlarda menopoz semptomları, yeme davranışları ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenleri etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Analitik-kesitsel tipteki araştırma, 5 Eylül 2024–10 Ağustos 2025 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Menopoz Polikliniğine başvuran 40–65 yaş aralığındaki 337 kadın ile yürütülmüştür. Veriler Tanıtıcı Veri Formu, Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ), Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizde One-Way ANOVA, Kruskal Wallis H testi ve Çoklu Korelasyon Analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Kadınların büyük çoğunluğu 40–49 yaş aralığında, evli, üniversite mezunu ve gelir getiren bir işte çalışmaktadır. MSDÖ toplam puanı 17,90±9,25 ile orta düzeyde bulunmuştur. YBDÖ toplam puan ortalaması 1,24±1,28; BDÖ toplam puanı ise 12,54±11,41 olarak belirlenmiştir. MSDÖ ile YBDÖ arasında zayıf düzeyde pozitif ilişki (r=0,165; p=0,002), MSDÖ ile BDÖ arasında orta düzeye yakın pozitif ilişki (r=0,328; p<0,001) ve YBDÖ ile BDÖ arasında orta düzeyde pozitif ilişki (r=0,334; p<0,001) saptanmıştır.
Sonuç: Menopoz semptomlarının şiddeti arttıkça depresyon düzeylerinin anlamlı biçimde yükseldiği belirlenmiştir. Bulgular, menopoz döneminde fiziksel ve psikolojik değişimlerin birlikte ele alınması gerektiğini ve kadınlara yönelik bütüncül değerlendirme ile erken psikososyal destek programlarının önemini ortaya koymaktadır.GİRİŞ
GENEL BİLGİLER
GEREÇ VE YÖNTEM
BULGULAR
TARTIŞMA
SONUÇ VE ÖNERİLE
DENTAL SAĞLIK TURİZMİ İŞLETMELERİNİN REKABET VE PAZARLAMA STRATEJİLERİ
No full textDENTAL SAĞLIK TURİZMİ İŞLETMELERİNİN REKABET VE PAZARLAMA STRATEJİLERİ
Miyanyedi Z. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Turizmi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026.
Amaç: Bu araştırma dental sağlık turizmi işletmelerinin rekabet ve pazarlama stratejilerini bütüncül bir yaklaşımla analiz etmek ve bu alanda sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayan temel faktörleri ortaya koymak amacı ile yapılmıştır. Küresel ölçekte sağlık hizmetlerine erişim maliyetlerinin artması, bekleme sürelerinin uzaması ve teknolojik gelişmeler, özellikle diş hekimliği alanında uluslararası hasta hareketliliğini hızlandırmış; Türkiye gibi fiyat–kalite dengesi avantajı sunan ülkeleri dental sağlık turizmi açısından cazip destinasyonlar hâline getirmiştir. Bu bağlamda tez, dental sağlık turizmini yalnızca tıbbi bir hizmet alanı olarak değil, aynı zamanda rekabetçi bir hizmet pazarı olarak ele almaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Temmuz 2025 ve Ocak 2026 tarihleri arasında, sağlık turizmi yetki belgesine sahip olan ve Kuşadası’nda dental sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren işletmeler arasında yapılmıştır. Kuşadası ilçesinde sağlık turizmi yetki belgesi olan toplamda 19 işletme bulunmaktadır. Veriler kendi oluşturduğum ve sonrasında 3 uzman görüşüne başvurarak geliştirilen görüşme soruları ile toplanmıştır. Bazı işletmelerin bilgi gizliliği adı altında görüşme talebimizi reddi neticesinde 7 işletmeye tarafımca uygulanmıştır. Her bir görüşme formu yetkili kişilere uygulanarak ortalama 30 dakika kadar sürmüş olup, görüşme esnasında aynı zamanda yazılı olarak kayıt altına alınarak gerçekleştirilmiştir.
Sınırlılık: Bazı işletmelerin görüşme taleplerini reddetmesi nedeniyle veri seti 19 işletmeden yalnızca 7 işletme ile sınırlandırılmıştır. Bu durum, elde edilen bulguların tüm dental sağlık turizmi işletmelerini temsil etme kapasitesini sınırlamakta ve genellenebilirlik açısından bir kısıtlama oluşturmaktadır.
Bulgular: Araştırmaya katılan işletmelerin %42,8’i 13 yıl ve üzeri süredir faaliyet göstermektedir. Bu durum, sektörde deneyimli ve kurumsallaşmış işletmelerin ağırlıkta olduğunu göstermektedir. Görüşmeler, işletme sahiplerinin çoğunun aynı zamanda hekim olduğunu ortaya koymuştur. İşletmelerin %71,4’ünde yabancı hasta oranı %76–100 aralığındadır. Bu bulgu, dental sağlık turizminin birçok klinik için ana gelir kaynağı haline geldiğini göstermektedir. En fazla hasta gelen ülkeler arasında İngiltere (%71,4), Almanya (%42,8) ve Hollanda (%42,8) bulunmaktadır. İşletmelerin tamamı (%100) önümüzdeki üç yıl içinde dijital reklam yatırımlarını artırmayı planlamaktadır. Tedavi + konaklama + transfer gibi bütünleşik hizmet modelleri tercih edilmektedir. Pazarlama stratejileri ağırlıklı olarak dijital mecralar üzerine kuruludur. Avrupa pazarı odaklı hizmet sunumu, kalite ve güven unsurlarını ön plana çıkarmaktadır. İşletmeler hasta deneyimi, hijyen ve uzmanlık üzerinden marka konumlandırması yapmaktadır. Kuşadası’nın turizm altyapısının güçlü olması dental sağlık hizmeti ile tatil deneyiminin birlikte pazarlanabilmesine olanak tanımaktadır.
Sonuç: Bu çalışma dental sağlık turizmi işletmelerinin sürdürülebilir rekabet avantajı elde edebilmesi için yenilikçi hizmet tasarımı, değer odaklı fiyatlandırma, dijitalleşme, güçlü marka yönetimi ve etik–kalite temelli yönetim anlayışının birlikte uygulanması gerektiğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, hem Türkiye’nin dental sağlık turizmi potansiyelini güçlendirecek politika ve stratejilere hem de sektörde faaliyet gösteren işletmelerin daha etkin pazarlama ve rekabet stratejileri geliştirmesine katkı sağlayacak niteliktedir. Bu tez Kuşadası’nda dental sağlık turizminin dijitalleşme ekseninde geliştiğini, Avrupa pazarına bağımlı bir yapı sergilediğini, fiyat–kalite dengesi ve paket model üzerinden rekabet ettiğini, işletmeler için ana gelir modeli haline geldiğini, Turizm destinasyonu avantajı ile entegre biçimde pazarlanabildiğini ortaya koymaktadır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
ABSTRACT x
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 3
2.1. Kavramsal Çerçeve ve Temel Kavramlar 3
2.2. Sağlık Turizminin Tanımı ve Tarihsel Gelişimi 3
2.3. Sağlık Turizmi Türleri 4
2.3.1. Medikal Turizmi 5
2.3.2. Estetik ve Plastik Cerrahi Turizmi 6
2.3.3. Rehabilitasyon ve Dinlenme Turizmi 8
2.3.4. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon 9
2.3.5. Yaşam Kalitesini Artırmaya Yönelik Hizmetler 10
2.3.6. Yaşlı (Geriatri / Silver) Turizmi 11
2.3.7. Engelli Turizmi (Erişilebilir Sağlık Turizmi) 12
2.3.8. Dental Sağlık Turizmi 13
2.4. Pazar Analizi ve Rekabet Dinamikleri 14
2.4.1. Hedef Pazarlar ve Müşteri Segmentasyonu 15
2.4.2. Ürün ve Hizmet Tasarımı 16
2.4.3. Fiyatlandırma Stratejileri ve Değer Önerisi 16
2.4.4. Dağıtım Kanalları ve İş Modeli 17
2.4.5. Pazarlama İletişimi ve Marka Yönetimi 18
2.4.6. Kalite, Güven ve Tedarik Zinciri Yönetimi 19
2.4.7. Uluslararasılaşma ve Hasta Akışı Yönetimi 20
2.4.8. Dijital Dönüşüm ve Teknoloji Entegrasyonu 21
2.4.9. Etik, Düzenleyici Çerçeve ve Sürdürülebilirlik 22
2.4.10. Performans Ölçümü ve Risk Yönetimi 23
2.4.11. Case Çalışmaları ve Uygulamalı Çıkarımlar 24
2.5. Sağlık Turizminde Rekabet Analizi ve Hedef Pazarlama 24
2.6. Pazarlama Stratejileri 25
2.6.1. Dijital Pazarlama 26
2.6.2. Geleneksel Pazarlama 27
2.6.3. İçerik Pazarlama 27
2.6.4. Müşteri İlişkileri Yönetimi 28
2.6.5. Fiyatlandırma Stratejileri 28
2.6.6. Hizmet Kalitesi Yönetimi 29
2.6.7. Rekabet Avantajları 29
2.6.8. Uluslararası İşbirlikleri 30
2.6.9. Müşteri Deneyimi 31
2.6.10. Sosyal Medya Stratejileri 31
2.6.11. Pazarlama Araştırmaları 32
2.6.12. Yerel Pazarlama Stratejileri 32
2.7. Pazarlama Araçları ve Kanalların Etkisi 33
2.7.1. İçerik Pazarlaması ve Eğitimsel İçerikler 33
2.7.2. Sosyal Medya ve Influence Pazarlaması 34
2.7.3. Arama Motoru Pazarlaması ve Optimizasyonu 35
2.7.4. Dijital Reklamlar ve Performans Ölçümü 36
2.8. Pazar Araştırmaları ve Rekabet Analizi 37
2.9. Sürdürülebilirlik ve Hasta Sadakati 38
3. GEREÇ VE YÖNTEM 39
4. BULGULAR 43
4.1. İşletmelerin Genel Profili 43
4.2. Dental Sağlık Turizminin şletme Gelirlerindeki Payı 44
4.3. Hedef Pazar Dağılımı 44
4.4. Dijital Pazarlama Kullanımı 45
4.5. Fiyatlandırma Stratejileri 46
4.6. Marka ve Güven Unsurları 46
4.7. Kuşadası’nın Rekabet Avantajı 47
4.8. Gelecek Pazarlama Stratejileri 48
4.9. Genel Bulguların Özeti 48
4.10. Bulgulara Dayalı Betimsel İçerik Analizi 69
5. TARTIŞMA 71
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 73
KAYNAKLAR 76
BİLİMSEL ETİK BEYANI 86
ÖZ GEÇMİŞ 8