Ministry of Education, Science and Technological Development
National Repository of Dissertations in Serbia (NaRDuS)Not a member yet
15259 research outputs found
Sort by
CURRENT TEACHING STRATEGIES FOR PRESENTATION OF NEGATIVE AFFIXES IN THE ENGLISH LANGUAGE TO HIGH SCHOOL STUDENTS IN SANJAK
No full textPotreba za unapređenjem nastavnog procesa i profesionalnim razvojem nastavnika u
savremenom tehnološkom okruženju postaje imperativ, te se nameće kao kontinuirani proces
koji mora pratiti izazove i dinamiku savremenog obrazovanja. Permanentno usavršavanje i
samoobrazovanje svakog aktivnog učesnika obrazovnog procesa stvaraju osnovu za uspešnu
primenu inovativnih informacionih tehnologija u nastavi stranog jezika. Komparativna analiza
tradicionalnih i savremenih obrazovnih modela, kao i stavova nastavnika i učenika, u
kombinaciji sa naučno utemeljenom i sistematičnom deskripcijom korpusne lingvistike i njenih
osnovnih pojmova, označava svojevrstan pomak ka inovacijama u nastavi i redizajnu nastavnog
kurikuluma. Dodatni naučni doprinos ogleda se u identifikovanju problema u savladavanju
negativne afiksacije u engleskom jeziku, kao i u predlozima za prevazilaženje tih problema, do
kojih se dolazi analizom rezultata empirijskog istraživanja. Time se potvrđuje prednost učenja
stranog jezika uz pomoć korpusnog softvera i digitalnih tehnologija. Ovaj rad ukazuje na važnost
pristupa jeziku kroz "živi" jezički materijal, kao i na neophodnost sistemske implementacije
kurseva korpusne lingvistike u obrazovne programe, čime se doprinosi razvoju savremene
lingvističke pismenosti i nastavne prakse.
Disertacija predstavlja kvalitativno i kvantitativno istraživanje upotrebe negativnih
prefiksa i sufiksa u engleskom jeziku, koje je sprovedeno kroz tri komplementarne istraživačke
dimenzije. Prvo, teorijski su definisani osnovni morfološki pojmovi i koncepti afiksacije. Zatim,
putem anketnog upitnika ispitane su nastavničke strategije i pristupi u podučavanju negativne
afiksacije u srednjim školama na području Sandžaka. Na kraju, sprovodena je analiza
zastupljenosti i obrade prefiksacije i sufiksacije u važećim udžbenicima engleskog jezika, čime
se omogućava komparativni uvid u savremeni metodički kontekst. Na osnovu dobijenih rezultata
ukazuje se na potrebu za reformom nastavnog procesa kroz implementaciju savremenog
korpusnog pristupa, koji omogućava funkcionalnije, interaktivnije i kontekstualno bogatije
ovladavanje jezičkom strukturom.
Prvo tematsko poglavlje pruža sveobuhvatan pregled dosadašnjih istraživanja u oblasti
učenja i usvajanja stranog jezika, sagledavajući ključne nalaze relevantnih teorijskih i
1
empirijskih studija. U okviru ovog poglavlja definisani su teorijski okviri i metodološki pristupi
koji su oblikovali prethodne radove, što predstavlja osnovu za pozicioniranje aktuelnog
istraživanja. Dalje, izloženi su teorijski, metodološki i praktični ciljevi istraživanja, uz precizno
određivanje predmeta i cilja rada, kao i formulisanje istraživačkih hipoteza. Posebna pažnja
posvećena je metodama i tehnikama prikupljanja i analize podataka koje su korišćene u okviru
istraživačkog procesa. Na kraju poglavlja predstavljena je strukturna organizacija disertacije,
čime je pružen jasan pregled sadržaja i logičkog toka istraživačkog rada.
Drugo, treće i četvrto tematsko poglavlje čine teorijski okvir disertacije i bave se
definisanjem i analizom metodičkih, morfoloških i korpusno-jezičkih teorija i principa
relevantnih za oblast učenja i nastave stranog jezika. Metodički segment ovog dela fokusira se na
razmatranje tradicionalnih i savremenih metoda i pristupa u nastavi stranog jezika. Morfološki
deo disertacije ima za cilj da detaljno razjasni procese negativne afiksacije u engleskom jeziku, s
namerom da se istaknu lingvistički izazovi sa kojima se suočavaju i nastavnici i učenici. Ovaj
deo posebno akcentuje potrebu za dubljim razumevanjem morfoloških obrazaca kako bi se
unapredila i preciznost jezičke produkcije i efikasnost jezičke recepcije u učioničkom okruženju.
Četvrto poglavlje zauzima analiza korpusnih alata i korpusne lingvistike, koji se razmatraju u
svetlu njihovog doprinosa razvoju inovativnih pedagoških praksi i jezičkih platformi. Korpusna
lingvistika se prikazuje kao jedan od najznačajnijih faktora reformskog pristupa nastavi jezika,
dok se u daljoj diskusiji predstavljaju različite perspektive i teorijska stanovišta lingvista o njenoj
ulozi i dometima u jezičkom obrazovanju.
Peto, šesto i sedmo poglavlje čine suštinski deo disertacije, u okviru kojeg su
predstavljeni metodološki okvir istraživanja, analiza prikupljenih podataka i interpretacija
dobijenih rezultata. Ova poglavlja čine istraživačku osnovu rada i omogućavaju empirijsku
proveru postavljenih hipoteza. Peto poglavlje detaljno opisuje realizaciju istraživanja,
uključujući podatke o konstrukciji i validaciji mernog instrumenta, kriterijume za izbor uzorka,
procedure uzorkovanja, kao i tok i organizaciju samog istraživanja. U ovom delu je predstavljen
anketni upitnik, osmišljen sa ciljem da obuhvati tri ključna nivoa ispitivanja i to opšte
nastavničke strategije u okviru nastave stranog jezika, metode i pristupe u poučavanju afiksacije
u engleskom jeziku, sa naglaskom na negativnu afiksaciju, i spremnost i otvorenost nastavnika
za implementaciju inovativnih i digitalno podržanih pristupa u nastavi stranog jezika. Šesto
poglavlje posvećeno je kvantitativnoj i kvalitativnoj analizi rezultata prikupljenih putem
2
anketnog upitnika. Rezultati su razmatrani u svetlu demografskih karakteristika učesnika,
njihovih nastavnih metoda i strategija, kao i međusobnih korelacija među varijablama. Takođe je
analiziran sadržaj udžbeničkog materijala koji se koristi u nastavi engleskog jezika u srednjim
školama na prostoru sandžačkih gradova. Poseban fokus stavljen je na zastupljenost, način
obrade, sistematizacije i testiranja negativne afiksacije u udžbenicima kroz sve četiri godine
srednjoškolskog obrazovanja. Kroz kvantitativnu analizu izražena je frekvencija upotrebe
negativne afiksacije u poređenju sa drugim gramatičkim i leksičkim jedinicama. Sedmo
poglavlje predstavlja sintezu prethodnih analiza kroz diskusiju rezultata, koja obuhvata
tumačenje podataka u kontekstu teorijskog okvira disertacije. Ova faza uključuje i kritički osvrt
na postojeće udžbenike, sa ciljem da se ukaže na njihove prednosti i nedostatke u obradi
negativne afiksacije. Na kraju su iznesene preporuke za unapređenje nastave engleskog jezika,
posebno u domenu morfološke obuke i upotrebe digitalnih resursa u nastavnom procesu.
Poslednje poglavlje u radu sadrži kratak osvrt na rad, navodi važnost implementacije
savremene tehnologije i savremenih alata radi poboljšanja kvaliteta nastave stranih jezika i daje
konkretna i precizna uputstva, preporuke i sugestije za napredovanje nastavnog osoblja i
unapređenje nastavnog procesa kroz korpusni pristup koji se treba prilagoditi svim nivoima
proučavanja, podučavanja i učenja stranog jezika, kulture i književnosti na prostoru Sandžaka
Sublimacija reminiscencije - višemedijska instalacija
No full textDoktorsko umetnički projekat istražuje koncept sublimacije
reminiscencije, fokusirajući se na fenomen prašine, materijalnog i simboličkog
medijuma, kao posrednika u procesu preobražaja individualnih i kolektivnih
sećanja. Cilj istraživanja je razumeti kako prašina, kao element iz
svakodnevnog okruženja, može da posluži kao katalizator za sublimacije
reminiscencija, tj. transformaciju iskustava i sećanja u novi oblik umetničkog,
kulturološkog i kognitivnog izraza. Prašina kojom se bavim u radu je otpad
prikupljen sa filtera mašine za sušenje veša.
Metodološki pristup radu kombinuje analizu uzoraka prašine, sa različitih
aspekata umetnosti, književnosti, nauke i medija. Analiza uzoraka zaokružena
je teorijskim okvirom, koji takođe uključuje psihoanalitičke koncepte,
filozofske perspektive. Proučavanjem različitih umetničkih i kulturoloških
manifestacija prašine, istraživanje će rasvetliti načine na koje se prošlost
reflektuje, preoblikuje i reinterpretira u prostoru.
Kroz analizu primera iz: umetnosti, arhitekture, književnosti i filma, rad
će ponuditi novi uvid u dinamiku između materijalnog i nematerijalnog,
stvarnog i imaginarnog, i kako prašina deluje kao spona koja povezuje prošlost
i sadašnjost, doprinosi interdisciplinarnom dijalogu.
Doktorski umetnički projekat Sublimacija reminiscencije je višemedijsko
delo, koje problematizuje pitanja, postojanja, trajanja, transformacija i
ostavljanja tragova kroz vidljive i nevidljive tvari, ostatke procesa raspadanja i
razlaganja u vidu prašine, kao materije koja nas okružuje.
Tragom sopstvene poetike, rad sam postavila nelinearno, mada u svojoj
osnovi rad sadrži linearni pristup, jer se kao osnovna nit, tokom celog rada
provlači pojam prašine, a svaki naredni segment rada proističe iz prethodnog i
daje mogućnost pojedinačnog očitavanja fragmenata rada, kao posebne celine.
Tok istraživačkog procesa, uključuje različite postupke proučavanja
uzoraka prašine, fotografisanja eksperimentalnim metodama, skeniranja i
uvećavanja, što je za rezultat imalo uticaja na tok, oblikovanje i razradu
projekta. U rad su utkane teme koje se tiču društvenih okolnosti, a koje su
tokom istraživačkog procesa bile aktuelne. One su neizbežan istorijski aspekt,
koji je inkorporiran u tkivo rada, poput prašine.
U asocijativnom smislu, rad se može povezati sa procesom tkanja i
sagledati kao preplitanje potke i osnove, ali bez zadatog paterna. Prašina je
poput osnove, u koju se naslojavaju niti, kroz vreme. Ako rad uporedim sa
poezijom, prema obrascu mišljenja u slikama, onda se i prostor, očitavanjem
prašine, može tretirati isto, kao poezija u skrivenim slikama prašine.
Ovo višemedijsko delo, kroz interaktivne instalacije, problematizuje
pitanja konstantnih transformacija, zabeleženih u nevidljivim česticama, koje
nas okružuju, dozvoljavajući učesniku da pronađe sopstvenu logiku za
razumevanje teme i sveukupnog projekta.This doctoral artistic project explores the concept of sublimation of
reminiscence, focusing on the phenomenon of dust as a material and symbolic
medium, acting as an intermediary in the transformation process of individual and
collective memories. The research aims to understand how dust, as an element of
everyday environment, can serve as a catalyst for the sublimation of
reminiscences, i.e., the transformation of experiences and memories into a new
form of artistic, cultural, and cognitive expression.
The methodological approach combines the analysis of dust samples with
various aspects of art, literature, science, and media. The analysis of samples is
complemented by a theoretical framework, which also includes psychoanalytic
concepts and philosophical perspectives. By studying various artistic and cultural
manifestations of dust, the research will elucidate the ways in which the past is
reflected, reshaped, and reinterpreted in space.
Through the analysis of examples from art, architecture, literature, and film,
the work will offer a new insight into the dynamics between the material and
immaterial, the real and the imaginary, and how dust acts as a link connecting the
past and present, contributing to interdisciplinary dialogue.
The doctoral artistic project Sublimation of Reminiscence is a multimedia
work that problematizes questions of existence, duration, transformation, and
leaving traces through visible and invisible substances, residues of the processes
of decay and disintegration in the form of dust, as a surrounding matter.
Following my own poetics, I have structured the work non-linearly,
although fundamentally it contains a linear approach, as the concept of dust runs
as a common thread throughout, and each subsequent segment of the work stems
from the previous one, allowing for individual interpretation of fragments of work
as separate entities.The course of the research process involves various procedures for studying
dust samples, experimental photography methods, scanning, and magnification,
which have influenced the course, shaping, and development of the project. The
work incorporates themes related to social circumstances that were relevant
during the research process. They are an inevitable historical aspect that has been
incorporated into the fabric of the work, like dust.
In an associative sense, the work can be linked to the process of weaving
and seen as the intertwining of warp and weft, but without a given pattern. Dust is
like the warp into which threads are deposited over time. If I compare the work to
poetry, following the pattern of thinking in images, then space, through the
interpretation of dust, can also be treated similarly, as poetry in hidden images of
dust
Designing of nanostructured materials based on ionic liquids
Get PDFU okviru ove doktorske disertacije su optimizovani uslovi sinteze devet jonskih i šest polimernih jonskih tečnosti. Prikazan je kompletan profil fizičko–hemijskih, elektrohemijskih i termičkih svojstava jonskih tečnosti i izvršena karakterizacija dobijenih polimera. Računarskim simulacijama je uspostavljena korelacija sa eksperimentalno dobijenim vrednostima u cilju definisanja interakcija odabranih jonskih tečnosti, ispitana su njihova solvataciona svojstva, a ustanovljena mogućnost indukovanja bifaznih vodenih sistema za ekstrakciju organskih boja i pesticida. Opisano je dobijanje nanostrukturnih materijala od polimernih jonskih tečnosti tehnikom elektrospininga i prikazana termička, morfološka, mehanička, površinska i antimikrobna svojstva dobijenih nanovlaknastih materijala. Potvrđena su izuzetna antimikrobna svojstva jonskih tečnosti, polimernih jonskih tečnosti i predložena procedura dobijanja nove klase materijala od polimernih jonskih tečnosti sa inherentnim antimikrobnim delovanjem.The synthesis conditions for nine ionic liquids and six polymeric ionic liquids were optimized in this doctoral dissertation, providing a foundation for comprehensive research into their properties. A detailed profile of the physicochemical, electrochemical, and thermal properties of the ionic liquids was presented, alongside thorough characterization of the synthesized polymers. Computational simulations were employed to correlate experimental results with theoretical predictions, aiming to define the interactions within the selected ionic liquids. Their solvation properties were investigated, as well as their potential to induce aqueous biphasic systems for the extraction of organic dyes and pesticides. The electrospinning technique was applied to synthesize nanostructured materials from polymeric ionic liquids, and their thermal, morphological, mechanical, surface, and antimicrobial properties were analyzed in detail. Exceptional antimicrobial properties of the ionic liquids, polymeric ionic liquids, and the resulting nanofibrous materials were confirmed. Furthermore, an innovative procedure for developing a new class of materials based on polymeric ionic liquids with inherent antimicrobial activity was proposed
Some applications of Lie groups, algebras and matrix computations in cryptography and steganography
No full textSigurnost digitalnih podataka postaje jedan od ključnih izazova savremenog informacionog
društva. Sve češći napadi na kriptografske sisteme, rast moći računarskih uređaja i razvoj
kvantnih računara zahtijevaju unapređenje postojećih metoda zaštite podataka. U tom
kontekstu, Lieove grupe i algebre pružaju novi matematički okvir za razvoj naprednih
sigurnosnih metoda koje omogućavaju efikasniju zaštitu informacija.
Dodatno, postoji potreba za inovativnim metodama skrivanja podataka unutar digitalnih
medija kako bi se povećala otpornost na neovlašćeni pristup. Primjena steganografskih
tehnika baziranih na Lieovim strukturama može značajno poboljšati sigurnost komunikacija i
zaštitu osjetljivih informacija.
Ova disertacija istražuje nove načine iskorišćavanja algebraičkih svojstava Lieovih grupa i
algebri u razvoju sigurnosnih sistema, uzimajući u obzir njihovu primjenjivost u kriptografiji,
steganografiji i zaštiti podataka. Kombinovanjem matematičkih metoda sa algoritamskom
optimizacijom, rad pruža novi doprinos ovoj oblasti i otvara mogućnosti za dalja istraživanja
Modified D-steroidal derivatives and their biological activity
Get PDFDoktorska disertacija je usmerena ka dizajnu i sintezi novih Dmodifikovanih steroidnih derivata sa ciljem razvoja potencijalnih antitumorskih agenasa. Ukupno su sintetizovana 36 nova jedinjenja, uključujudi N-supstituisane triazolske, O-supstituisane oksimino, D-seko hidrazonske i heterociklične derivate. Strukture dobijenih jedinjenja potvrđene su primenom savremenih spektroskopskih metoda (NMR i HRMS). In silico analize apsorpcije, distribucije, metabolizma, izlučivanja i toksičnosti, sprovedene pomodu softverskih alata SwissADME i ProTox-3.0, pokazale su da vedina jedinjenja poseduje povoljne fizičko-hemijske osobine, dobru prediktivnu oralnu bioraspoloživost i nizak toksični potencijal. Za odabrana jedinjenja dalje su in vitro ispitani afiniteti vezivanja za steroidne receptore (ERα, ERβ, AR, GR), kao i inhibitorni potencijal prema enzimima uključenim u metabolizam steroidnih hormona, AKR1C3 i AKR1C4. Takođe je izvršena procena citotoksičnosti na panelu humanih delijskih linija kancera. Dobijeni rezultati ukazuju na potencijal pojedinih derivata kao perspektivnih antitumorskih agenasa.The doctoral dissertation is centered on the rational design and synthesis of novel D-ring-modified steroidal derivatives with the aim of developing potential antitumor agents. A total of 36 new compounds were synthesized, including N-substituted triazole, Osubstituted oxime, D-seco hydrazone, and various heterocyclic derivatives. The structures of the synthesized compounds were unambiguously elucidated using advanced spectroscopic techniques, (NMR and HRMS). In silico ADME and toxicity predictions, performed using SwissADME and ProTox-3.0 platforms, demonstrated that the majority of the compounds exhibit favorable physicochemical properties, predicted oral bioavailability, and low toxicity profiles. Selected compounds were further subjected to in vitro biological evaluation, including receptor-binding affinity assays toward steroid receptors (ERα, ERβ, AR, GR), as well as inhibition studies against key enzymes involved in steroid hormone methabolism, AKR1C3 and AKR1C4. Additionally, cytotoxic potential was assessed on a panel of human cancer cell lines. The obtained results highlight the potential of certain derivatives as promising candidates for further development as antitumor agents
Genetic variability of the European roller (Coracias garrulus) populations in Serbia
Get PDFU ovoj doktorskoj disertaciji sagledana je genetička varijabilnost i struktura, filogeograski obrazci i demografska istorija populacije modrovrane u Srbiji kod 224 jedinke na osnovu varijabilnosti 10 mikrosatelitskih lokusa i nukleotidnih sekvenci dela kontrolnog regiona mitohiondrijske DNK (mtDNK). Rezultati analize varijabilnosti mikrosatelitskih lokusa ukazali su na umeren nivo genetičkog diverziteta, kao i visok nivo homozigotnosti i inbreeding-a. Uočena su tri genetička klastera, ali bez jasnog prostornog obrasca grupisanja jedinki. Nisu uočeni genetički signali prolaska populacije kroz usko grlo, a određene vrednosti efektivne veličine populacije su u skladu sa vrednostima uočenim na terenu. Analiza sekvenci kontrolnog regiona mtDNK ukazala je na visok diverzitet haplotipova, kao i postojanje dve haplogrupe, označene kao evropska i azijska. U poređenju sa prethodnim studijama ove vrste, uočen je veći broj jedinki uzorkovanih na teritoriji Evrope koje su se grupisale u azijsku haplogrupu. Rezultati ove disertacije ukazuju na to da je populacija modrovrane u Srbiji stabilna sa aspekta genetičke varijabilnosti, ali da je krucijalno nastaviti genetički monitoring u cilju daljeg sprovođenja adekvatnih programa zaštite, uključujući i postavljanje kućica na strateški povoljnim staništima.In this doctoral dissertation, the genetic variability and structure, phylogeographic patterns, and demographic history were examined in 224 European rollers (Coracias garrulus) from Serbia based on the variability of 10 microsatellite loci and the mitochondrial DNA (mtDNA) control region nucleotide sequences. Moderate level of genetic diversity was found based on microsatellite loci variability, as well as a high level of homozygosity and inbreeding. Three genetic clusters were identified, although no clear spatial pattern of individual grouping was observed. No genetic signals indicating a population bottleneck were detected, and the estimated effective population size mostly aligned with field observations. The analysis of mtDNA control region sequences revealed high haplotype diversity and the presence of two distinct haplogroups - European and Asian. A larger proportion of individuals sampled from Europe were grouped into the Asian haplogroup compared to previous studies of this species. The results of this dissertation suggest that the roller population in Serbia is genetically stable. However, continued genetic monitoring is essential to inform effective further conservation actions, including the installation of nest boxes in strategically favorable habitats
Vreminiscencija - vizuelna transformacija dramskog vremena kao metod refleksije životnih iskustava u eksperimentalnom filmu
No full textUmetnički projekat Vreminiscencija predstavlja eksperimentalni film u kojem se istražuju mogućnosti tretiranja filmskog vremena upotrebom vizuelnih efekata i osnovnih strukturnih elemenata filma. Specifična temporalna struktura filma ističe narativne, estetske i simboličke kvalitete koji su postignuti kroz pažljivo osmišljene radne procese. Kroz teorijsku analizu i praktično istraživanje film ispituje prostorno-vremenski fenomen iz realnog života transponovan u filmski medij. Manipulacijom vremena putem vizuelnih efekata, oblikuju se različite dimenzije filmskog realizma, dok se preuređivanjem prostorno-vremenskih odnosa kroz ubrzano, usporeno, inverzno i zaustavljeno kretanje stvaraju novi načini doživljaja vremena na komparativnoj ravni.
Dramsko i psihološko vreme, vreme projekcije, subjektivno i objektivno vreme, reminiscencijsko, realno i nadrealno, imaginarno, interno, konvencionalno, kondenzovano i razvučeno vreme predstavljaju samo neke od metoda igranja vremenom u ovom filmu. Te metode ne samo da pružaju nove mogućnosti za istraživanje temporalnih struktura u filmu, nego i uvode nove oblike strukturisanja filmskog dela u celini.
U realizaciji projekta, pored konvencionalne metodologije u izradi filma – pisanja sinopsisa, scenarija, izrade storiborda, snimanja, montaže i postprodukcije – važnu ulogu imaju i vizuelni efekti potpomognuti motion tracking-om, kompozitingom, 3D objektima i kompjuterski generisanom slikom, koji grade posebnu dimenziju priče. Projektom su obuhvaćena i istraživanja vizuelnih efekata kroz istoriju filmske industrije, vrste specijalnih efekata i njihova kategorizacija, te njihov uticaj na tretiranje vremena u filmu.
Tema filma je nesrećan slučaj: pad jednog mladog čoveka nakon kojeg je postao invalid. Telesna ograničenja koja od tog trenutka obeležavaju njegov život osnova su njegove istrajne mentalne borbe da probije granice i proširi svoje intelektualne sposobnosti. Odluka da je sadašnje vreme jedino vreme na koje može da utiče dala je njegovom životu novu dimenziju. Na filmu, taj momenat se odigrava u ključnoj sceni u kojoj glavni lik istovremeno sagledava svoje detinjstvo, mladost i starost, pri čemu sva ta vremena u sceni egzistiraju simultano.Film je inspirisan istinitim događajem. Koristeći svoj umetnički senzibilitet i tehnička znanja, pokušao sam da na specifičan način prikažem intenzitet osećanja i unutarnje borbe čoveka čijim pobedama i porazima prisustvujemo tokom celog života. Imajući u vidu da film kao medij proizvodi snažniju identifikaciju od drugih umetnosti, nadam se da ću ovim radom uspešno preneti poruku da, uprkos sudbinskim preprekama, sloboda izbora uvek postoji, ali se za nju treba istinski boriti.The artistic project Vreminiscencija represents an experimental film that explores the possibilities of treating film time through the use of visual effects and basic structural elements of cinema. The film’s specific temporal structure highlights its narrative, aesthetic, and symbolic qualities, which are achieved through a meticulously designed processes. Through theoretical analysis and practical research, the film examines a real-life spatio-temporal phenomenon transposed into the cinematic medium. By manipulating time using visual effects, different dimensions of the film realism are shaped, while the rearrangement of spatio-temporal relationships through accelerated, decelerated, reversed, and paused motion creates new ways of experiencing time on a comparative level.
Dramatic and psychological time, projection time, subjective and objective time, reminiscence, real and unreal, imaginary, internal, conventional, condensed, and expanded time are just some of the methods used for playing with time in this film. These methods not only provide new possibilities for exploring temporal structures in cinema but also introduce new forms of structuring a film work as a whole.
In the realization of the project, alongside conventional filmmaking methodologies—writing synopses, scripts, production of storyboards, filming, editing, and post-production—visual effects supported by motion tracking, compositing, 3D objects, and computer-generated imagery play a crucial role, adding a unique dimension to the story. The project encompasses research in the field of visual effects through the history of the film industry, types of special effects, their categorization, and their impact on the treatment of time on film.
The theme of the film is a tragic accident, the fall of a young man after which he becomes disabled. The physical limitations that will forever mark his life from that moment on form the basis of his persistent mental struggle to break boundaries and expand his intellectual abilities. His decision that the present is the only time he can influence gives his life a new dimension. In the film, this moment unfolds in a key scene where the main character simultaneously reflects on his childhood, youth, and old age, with all these times existing simultaneously within the scene. Inspired by a true event, I have attempted to depict the intensity of feelings and internal struggles of a man whose victories and defeats we witness throughout his life using my artistic sensibility and technical knowledge. Considering that film as a medium produces a stronger identification than other arts, I hope that this work will successfully convey the message that, despite life's obstacles, the freedom of choice always exists—it just requires an earnest struggle
ǂThe ǂfamily in the Roman provine of Upper Moesia - iconography, epigraphic and material evidence
No full textRimsko društvo je u svojoj osnovi bilo patrijarhalno i tradicionalno, pa je porodica kroz sve
periode rimske istorije bila značajan element socijalne organizacije. U većini provincija su
zabeleženi mnogi elementi porodice karakteristični za Rim, ali je velika heterogenost stanovništva i
društvenih praksi rezultirala očuvanjem mnogih autohtonih tradicija.
Ova disertacija je bila usmerena na razumevanje porodice u rimskoj provinciji Gornjoj
Meziji. Analizirane su tri grupe podataka: ikonografska, epigrafska i arheološka svedočantva.
Istraživanje je obuhvatilo 79 ikonografskih predstava, 440 epitafa, 4 vojničke dipome i 129 grupnih
grobnica sa teritorije Gornje Mezije, to jest kasnoantičkih provincija koje su nastale na njenoj
teritoriji. Materijal se datuje između I i IV veka, uz nekoliko izuzetaka koji se protežu u period IV–
VI veka.
Cilj ove teze je bio da na osnovu dostupnog materijala utvrdi koji je bio najčešći oblik
porodice, koje su njene osnovne karakteristike, način na koji su percipirani i vrednovani porodični
odnosi, i najzad kako su se ovi elementi odražavali u materijalnoj kulturi. Sveobuhvatna analiza
različitih vrsta podataka omogućila je celovitije sagledavanje porodice u Gornjoj Meziji i delimično
prevazilaženje metodoloških ograničenja unutar različitih disciplina.
Rezultati analize sve tri grupe podataka nedvosmisleno ukazuju na značaj najužih porodičnih
grupa, koje su ostavile najviše traga u materijalnoj kulturi. U svim regionima provincije i u svim
periodima, nuklearna porodica se pokazala kao dominantan oblik socijalne organizacije. Primat su
imale veze između supružnika, kao i veze roditelja i dece, dok su veze između braće i sestara
verovatno slabile nakon odrastanja i osnivanja sekundarnih porodica. Stanovnici Gornje Mezije su
koristili porodični motiv u ikonografiji i epigrafici, kako bi ostali zapamćeni kao tradicionalni
porodični ljudi, rimski građani koji poseduju conubium i time imaju pravo na matrimonium iustum i
legitimno potomstvo. Iako su članovi proširene porodice i osobe van kruga srodnika znatno slabije
zastupljeni, ne treba zanemariti značaj koji su imali među gornjomezijskim stanovništvom. Širok
spektar zabeleženih aktera i veza iz ove dve kategorije ilustruje složenu mrežu rodbinskih i
društvenih odnosa. Rezultati analize ukazuju na prisustvo mnogih tipično rimskih tradicija u ovoj
provinciji, ujedno otkrivajući i pojedine lokalne specifičnosti.Roman society was fundamentally patriarchal and traditional and family played a significant
role in social organization throughout all periods of Roman history. Many characteristic Roman
traits of family life were recorded in most provinces, but the great heterogeneity of the population
and social practices led to the preservation of numerous indigenous traditions.
This dissertation was focused on understanding the family in the Roman province of Upper
Moesia. Three groups of data were analyzed: iconographic, epigraphic, and archaeological evidence.
The research covered 79 iconographic representations, 440 epitaphs, 4 military diplomas, and 129
group graves from the territory of Upper Moesia, as well as the late antique provinces that emerged
in its territory. The material is dated between the 1st and 4th centuries, with a few exceptions
extending into the 4th–6th centuries.
The goal of this dissertation was to determine the most common family structure, its key
characteristics, the way that family relations were perceived and valued, and how these elements
were reflected in material culture, based on the available material. A comprehensive analysis of
different types of data allowed for a more holistic understanding of the family in Upper Moesia,
partially overcoming methodological limitations within various disciplines.
All three groups of data analyzed in this dissertation unambiguously point to the importance
of the nuclear family, which left the most significant traces in material culture. In all regions of the
province and in all periods, the nuclear family emerged as the dominant form of social organization.
The primary relationships were those between spouses and between parents and children, while
sibling relationships likely weakened after adulthood and the establishment of secondary families.
The inhabitants of Upper Moesia used family motifs in iconography and epigraphy to be
remembered as traditional family people, Roman citizens who possessed conubium, and thus had
the right to matrimonium iustum and legitimate offspring. Although members of the extended
family and people outside the kinship circle were much less represented, their importance within the
population of Upper Moesia should not be overlooked. The wide range of recorded individuals and
relationships in these two categories illustrates the complex network of kinship and social ties. The
results of the analysis indicate the presence of many typically Roman traditions in this province,
while also revealing some local specificities
Monetary circulation in the Province of Coastal Dacia (Dacia Ripensis) from the end of the 3rd to the mid 5th century
No full textPredmet doktorske disertacije je monetarna cirkulacija provincije Priobalne Dakije, koja je, nakon napuštanja provincije Dakije i sprovedenih administrativnih reformi, postala pogranična oblast Carstva. Provincija, sa velikom vojnom posadom na dunavskoj granici i značajnim brojem vojnika i administrativnog osoblja u unutrašnjosti bogatoj rudama, bila je ujedno pogranična i rudarska, te se time razlikovala od susednih pokrajina. Obuhvaćen je period od kraja 3. veka, kada je formirana provincija Priobalna Dakija, do sredine 5. veka, odnosno do hunske najezde 441/443. godine, kada se stanovništvo iz straha povlači u utvrđenja ili napušta teritoriju provincije.
Analizom monetarne cirkulacije utvrđeno je da vrednosti novčanog opticaja u Priobalnoj Dakiji nisu drastično odudarale od susednih provincija, ali tokom određenih perioda dolazi do skokova u novčanoj cirkulaciji, što je povezano sa povećanim prisustvom vojnih trupa. Ipak ovi skokovi u opticaju nisu imali kontinuitet i nisu doveli do stalnog povećanja monetarnog opticaja.
Analiza distribucije novca pokazala je da u trenucima krize izazvanim varvarskim upadima i razaranjima dolazi do otežane distribucije novca u provinciju. U slučajevima kada je dotok novca iz nadležne kovnice prekinut, njenu ulogu preuzima druga kovnica. Generalni zaključci ukazuju da su novčana kretanja u Iliriku od kraja 3. do sredine 5. veka bila stabilna, sa postojanom cirkulacijom novca. Geostrateške karakteristike, privredni razvoj i resursi provincija imali su uticaja na novčana kretanja, ali su efekti dolazili do izražaja u kraćim vremenskim periodima povezanim sa specifičnim događajima. Novčana kretanja u Iliriku bila su u skladu sa opštim monetarnim trendovima Carstva, dok su odstupanja bila prisutna u mikroregijama.The subject of doctoral dissertation is the monetary circulation in the province of Dacia Ripensis, which, after the abandonment of the province of Dacia and the administrative reforms, became a border region of the Empire. The province, with a large military garrison on the Danube frontier and a significant number of soldiers and administrative personnel in the interior, rich in ore, was both a border and mining province, thus differing from its neighboring provinces. The dissertation covers the period from the end of the 3rd century, when the province was formed, to the mid-5th century, specifically the Hun invasions of 441/443 AD, when the population retreated to fortifications or abandoned the province.
The analysis of monetary circulation determined that the values of coinage in Dacia Ripensis did not significantly deviate from neighboring provinces. However, during certain periods, there were spikes in the circulation, linked to the increased presence of military troops. However, these spikes were not continuous and did not result in permanent increases in circulation. The analysis of coin distribution showed that during crises caused by barbarian invasions, the distribution was hindered. In cases where the flow of coinage from the main mint was interrupted, another mint often took over its role. The general conclusion indicates that monetary movements in Illyricum from the late 3rd to the mid-5th century were stable. Geostrategic features, economic development, and province resources influenced monetary movements, but effects were visible in shorter periods connected to specific events. Monetary movements in Illyricum were aligned with general Empire trends, though deviations were present in microregions
Irony in the dramatic works of Borislav Pekić Ирония в драматургических произведениях Борислава Пекича
No full textДисертација се бави испитивањем ироније у драмама Борислава Пекића. И поред тога што се Пекић остварио као врло плодотворан и награђиван драмски писац, он у очима критике и читалачке публике превасходно остаје перципиран као прозни писац. Анализирајући употребу и обликовање ироније у Пекићевим драмским текстовима, показаћемо однос који они остварују са његовом прозом, која је, као и драма прожета, неретко и сама заснована на иронијском дискурсу.
У раду ћемо на иронију гледати превасходно као на дискурзивни алат и семантички механизам помоћу којег се постижу различити ефекти – од дестабилизације слике стварности до друштвене критике.
Пекић своје драме обликује углавном као фарсе и комедије и у дисертацији показујемо коју улогу третман ироније има при жанровском одређењу самих драмских текстова, дајући допринос дефинисању Пекићеве драмске поетике.
Упоредном анализом драмских текстова Генерали или сродство по оружју са романом Ходочашће Арсенија Његована, драма које припадају Јудејском триптихону са одговарајућим одељцима Времена чуда, и драма које окружују романе Како упокојити вампира – Рађање једног записника и На лудом белом камену, и Златно руно, показаћемо сличности и разлике у обликовању ироније као и импликације које драмска и прозна иронија имају за Пекићеву поетику.
На примерима драма Чаробни кофер госпође Х, Чај у пет, као и политичких фарси У Едену, на истоку, Обешењак и Како се калио један господин, имаћемо прилике да видимо и како Пекић користи иронију у текстовима који немају јасно дефинисан прозни предложак.This dissertation examines the use of irony in the dramatic works of Borislav Pekić. Despite being a highly prolific and award-winning playwright, Pekić is primarily perceived by both critics and readers as a prose writer. By analyzing the use and shaping of irony in Pekić’s plays, this study will demonstrate the relationship between his dramatic and prose works, as his prose, like his drama, is often permeated with and even fundamentally based on ironic discourse.
This dissertation approaches irony primarily as a discursive tool and a semantic mechanism that achieves various effects—ranging from destabilizing representations of reality to engaging in social critique.
Pekić’s plays are predominantly structured as farces and comedies, and this study will demonstrate the role of irony in defining the genre of his dramatic texts, contributing to a clearer understanding of his dramatic poetics.
Through a comparative analysis of the play The Generals or The Kinship in Arms alongside the novel The Houses of Belgrade, the plays of The Judean Triptych with corresponding sections of The Time of Miracles, and the plays surrounding the novels How to Quiet a Vampire - The Birth of a Record and On the Mad White Stone — as well as The Golden Fleece, this dissertation will highlight similarities and differences in the construction of irony, as well as the implications that dramatic and prosaic irony have for Pekić’s poetics.
Examining plays such as The Magic Suitcase of Mrs. X, Five O’clock Tea, and the political farces In Eden, in the East, The Hanged Man, and How a Gentleman Was Tempered, this study will also explore how Pekić employs irony in works that do not have a clearly defined prose model