Mütefekkir
Not a member yet
230 research outputs found
Sort by
Din-Birey ve Toplum İlişkisi Üzerine (Ünver Günay, Peter Berger, E. M. Hamdi Yazır Örneği)
Get PDFMany observations and evaluations were made about the relationship between religion and society. Unfortunately, in evaluations made an attitude that we can say “reductionist” and “generalizer” has been obstructed to read religion-society relations in a balanced and healthy way. Ünver Günay, in his formulation shaped as “Objectification of subjective religious experience”, draws attention to both internal-individual and external-social direction of religion which founding element of society. In another way, Peter Berger tried to explain pointing to the cycle of "socialization" by his formula which shaped “internalization, externalization and objectivation”. E. M. Hamdi Yazır who competent on the philosophical discussions of his period made the necessary defense by saying “rising of person in society, rising of society in person” to the extremist individualist who neglected the society and to the extremist sociologist who don’t value the individual; otherwise he drew attention “righteous religion” the importance of religion that construct the social spirit.In this article Ünver Günay, Peter Berger and E. M. Hamdi Yazır’s exceptional approaches that criticizing mentioned extreme approaches and commenting original synthesis and comments on religion-society relation were discussed.Din-toplum ilişkisi hakkında birçok gözlem ve değerlendirme yapılmıştır. Maalesef yapılan değerlendirmelerde din ve topluma yaklaşımlarda “indirgemeci” ve “genellemeci” diyebileceğimiz bir tavır, din-toplum ilişkisini dengeli ve sağlıklı bir şekilde okumanın önüne geçmiştir. Ünver Günay “subjektif dini tecrübenin objektifleşmesi” şeklindeki formulasyonunda, toplumun kurucu unsuru olan dinin, hem içsel-ferdi yönüne hem de dışsal-toplumsal yönüne dikkat çekmiştir. Bir başka açıdan da Peter Berger, “içselleşme, dışsallaşma ve nesnelleşme” şeklindeki formülüyle “toplumsallaşma” döngüsüne işaret ederek, dinin sosyal gerçekliğini açıklamaya çalışmıştır. Döneminin felsefi tartışmalarına vâkıf olan E. M. Hamdi Yazır da “ferdin zuhuru cemiyette, cemiyetin kıyamı fertte” diyerek, cemiyeti ihmal eden müfrit ferdiyyetçilere ve ferde hiç kıymet vermek istemeyen müfrit içtimaiyyatçılara gerekli savunmayı yapmış; “Din-i Hak”ın ruhi içtimainin teessüsündeki önemine de dikkat çekmiştir. Makalede, bahsi geçen müfrit-aşırı yaklaşımları eleştiren ve din-toplum ilişkisi üzerine özgün sentez ve yorumları bulunan Ünver Günay, Peter Berger ve E. M. Hamdi Yazır’ın müstesna yaklaşımları ele alınmaktadır
Muhammed b. Mahmud el-Halvetî ve Şerhu Erbaîne Hadîsen Kutsiyyen Adlı Risâlesi
Get PDFWe don’t unfortunately have information about the birth and education of Jamal al-Din Aksarayī who lived in the XV century in the Ottoman State. However, the works shows that he was a very knowledgeable person. Al Aksarayi, who worked as a mudarris in Zinciriyye Madrasah, was capable of hadith, interpretation, jurisprudence, Arabic language and medicine. He has some works as: Risâle fî Hadiths “Innallāha Taālā khalaka âdama alā suretihi”, Risāletu’r-Rahīmiyye, Sharh Forty Hadīths, Forthy Hadīth. Aksarayi’s work titled Forty Hadīth and interpreted by him with a mystical method and currently located as a manuscript in libraries will be studied in this article. And we will try to demonstrate his scientific personality by showing the sources of hadiths which he used and examining his method.XV. yüzyılda Osmanlı Devleti’inde yaşamış olan Cemâlettin el-Aksarayî’nin (ö. 899/1494) doğum tarihi ve öğrenim hayatına dair bilgiler ne yazık ki yoktur. Ancak verdiği eserlerden onun bilgi ve birikim açısından müktesebâtının geniş olduğu görülmektedir. Zinciriye Medresesi’nde müderrislik yapan el-Aksarayî’nin hadis, tefsir, fıkıh, Arap dili ve tıp ilimlerinde mahir olduğu görülmektedir. Risâle fî hadis “İnnallâhe Teâlâ halaka Âdeme ala sûretihîi”, Faslun fî âdâbi’z-zikr, Risâletu’r-rahîmiyye, Şerhu erbaîne hadisen kutsiyyen ve Kırk Hadis onun önemli eserlerindendir. Biz bu çalışmamızda onun hadis ilmine dair Kırk Hadis adı altında telif etmiş olduğu ve hâlen yazma eser olarak kütüphanelerimizde yer alan ve tasavvufi bir üslupla şerh ettiği Şerhu erbaîne hadisen kutsiyyen isimli eserinde yer verdiği hadislerin tahricini yapıp eserindeki metodunu inceleyerek onun ilmi kişiliğini ortaya koymaya çalışacağız
Hamevî’nin İthâfü’l-Ezkiyâ Bi Tahkîki Mes’eleti ‘İsmeti’l-Enbiyâ Adlı Risalesi
Get PDFThe issue of ismat al-anbiya (preservation of the Prophets from sin) is one of the subjects made its presence felt in the history of Islamic thought since the early periods. Shihabuddîn Ahmed b. Muhammed al-Hamawî’s (d. 1098/1687) manuscript called Ithâf al-azkiyâ bi tahqiqi mes’eleti ʻismat al-anbiyâ is one of the detach works in this field. The alleged idea of “some prophets committing sin sometimes” suggested by Muhtâr b. Mahmûd al-Zâhidî (d. 658/1260), one of the scholars of Mutazilî-Hanafî, drew a specific attention because this idea was mentioned in al-Ashbâh ve’n-nazâir, a significant work of Sunni-Hanafi world. The work in your hand presents the critical editon of the work and the examination as to the manuscript of Hamawi in which he discussed the relevant idea. The author assesses the concept of sin related to the subject under the classification of blasphemy, lie, and other sins and looks for a solution of the subject gradually by separating the sins into big or small, on purpose or by mistake, based on gloss or not, disgraceful/injuring the respectability or not, have a legal sanction or not, begun or continued, before or after revelation. In other words, on the way to the solution, a more concrete basis is formed on the practical responses of the mentioned idea.İsmet-i enbiyâ (peygamberlerin günahtan korunmuşluğu) meselesi, İslam düşünce tarihinde erken dönemlerden itibaren varlığını hissettiren konulardan biridir. Şihabüddîn Ahmed b. Muhammed el-Hamevî’ye (ö. 1098/1687) ait İthâfü’l-ezkiyâ bi tahkîki mes’eleti ʻismeti’l-enbiyâ adlı risale, bu alandaki müstakil eserlerden biridir. Mutezilî-Hanefî âlimlerinden Muhtâr b. Mahmûd ez-Zâhidî (ö. 658/1260) tarafından nakledilen “bazı peygamberlerin bazen günah işledikleri”ne dair itikadî görüş, İbn Nüceym (ö. 970/1563) tarafından Sünnî-Hanefî dünyasının önemli eseri olan el-Eşbâh ve’n-nezâir’e taşınmış ve bu sebeple özel bir dikkat celp etmiştir. Elinizdeki çalışma, Hamevî’nin ilgili görüşü tartıştığı risalesine dair bir incelemeyi ve eserin tenkitli tahkikini sunmaktadır. Müellif konuyla ilgili günah kavramını küfür, yalan ve diğer günahlar tasnifi altında değerlendirmekte; yine günahları büyük ve küçük, kasten ve sehven, te’vîl hatasına dayanan ve dayanmayan, saygınlığı zedeleyen ve zedelemeyen, yasal yaptırımı olan ve olmayan, başlanılan veya devam ettirilen, vahiyden önce ve sonra ayırımına tabi tutarak konunun çözümüne adım adım gitmektedir. Diğer bir ifadeyle çözüme giden yolda, değinilen görüşün pratikteki karşılıkları üzerinden daha somut bir zemin oluşturulmaktadır
Hz. Peygamber’in İslâm Tebliğine Karşı Şair ve Siyasî Liderlerin İlk Tavırları ve Şiir Alanında Yaşanan Gelişmeler
Get PDFPolitical leaders and poets are important figures of societies. Political leaders hold the financial and administrative power of the society and poets hold the power of emotion and excitement in society. Therefore, both have the power to lead society. They also had various privileges and benefits because of power in their hands. The situation is not different for Arab society just before Islam. Tribal leaders and poets have high-status. However, the principles of Islam took the various privileges of the Arab political leaders and poets from their hands. Therefore, first strongest reactions to the Prophet’s message were given by the political leaders and poets. The Qur’an and the Prophet took various measures and respond to them. Over time, the position and value of both leaders and poets have been revealed with their true nature in terms of Islam.In this study, we will try to reveal the relation of poetry, poet and politics in the first days of Islam starting with the situation just before. We will try to do this from basic sources.Siyasî lider ve şairler toplumların önemli şahsiyetleridir. Siyasî liderler, toplumun malî ve idarî tasarruf kuvvetini, şairler ise toplumun duygu ve heyecan gücünü ellerinde bulundururlar. Dolayısıyla her iki kesim de toplumu yönlendirme gücünü hâizdir. Ayrıca ellerinde bulundurdukları bu güçler nedeniyle çeşitli menfaat ve imtiyazlara da sahip olmuşlardır. İslâm’ın gelmesinin hemen öncesinde Arap toplumu için de durum farklı değildir. Kabile lider ve şairleri yüksek statüye sahibi olmuşlardır. Ancak, İslâm’ın getirdiği ilkeler, Arap siyasî liderleri ve şairlerinin çeşitli imtiyazlarını ellerinden alır mahiyetteydi. Bu yüzden Hz. Peygamber’in tebliğine ilk günlerde en sert tepkiyi siyasî lider ve şairler vermişlerdir. Bunlara karşılık olarak Kur’an-ı Kerim ve Hz. Peygamber de çeşitli tedbirler almış, cevaplar vermişlerdir. Zaman içerisinde, İslâmî açıdan her iki kesimin konumu ve değeri gerçek mahiyeti ile ortaya konulmuştur. Biz bu çalışmamızda; hemen öncesindeki durumla başlayarak, İslâm’ın ilk günlerinde şiir, şair ve siyaset ilişkisinin, zaman içerisinde ne gibi farklılıklar göstermiş olduğunu temel kaynaklardan hareketle ortaya koymaya çalışacağız
Şâz Kıraat Olgusuna Taberî Vechesinden Bir Bakış
Get PDFTabari (d. 310/923) is one of the important scholars who have praised as “Imam al-mufassirin”. The worth of his works are appreciated by the scholars. As in many subject, his views and evalution on the qiraah is also very important. Particularly, it is also important to understand that, how the exceptional qiraah-which has undergone many definitions in the historical process-understood by Tabari. This research note presents the framework of Tabari’s approach to the mentioned subject in a very abstract way and ignores the evaluation according to the nowadays perception. In our opinion this is a necessary approach in order to assess data on its own historicity and to avoid anachronism.Taberî (ö. 310/923) “İmâmü’l-müfessirîn” övgüsüne mazhar olmuş önemli âlimlerden biridir. Yazmış olduğu eserlerin kıymeti ilim ehlince malumdur. Pek çok konuda olduğu gibi kıraat mevzusundaki görüşleri ve bu konudaki değerlendirmeleri oldukça önem arz etmektedir. Özellikle şâz kıraat gibi tarihi süreçte pek çok tanımlama evresi geçirmiş bir meseleye Taberî’nin yaklaşımı ayrıca önem taşımaktadır. Elinizdeki araştırma, Taberî’nin mezkûr meseleye yaklaşımını okuyucunun istifadesine gayet açık ve muhtasar bir şekilde sunmayı ilke edinmektedir. Bu sebeple çalışmada, Taberî sonrasında değişkenlik gösteren kıraat algılarına göre meselenin değerlendirilmesinden sarfınazar edilmektedir. Bizce bu durum, verileri kendi tarihselliğinde değerlendirmek ve anakronizme düşmemek adına da gerekli bir değerlendirme biçimidir
Positive Philosophy in the View of Risale-i Nur
Get PDFتشكّل هذه الدراسة، محاولة فضولية للكشف عن إمكانية أن تكون الفلسفة إيجابية من خلال رسائل النور والتي كتبها سعيد النورسي (1876-1960)، علماً أن تلك الرسائل حاولت أن تهمش الفلسفة وتبقيها ضمن التصنيف السلبي، لذلك قامت هذه الدراسة بالبحث عن المواطن التي تُظهر فيها الرسائل الفلسفة بشكل إيجابي، من خلال التدرج بالبحث في علاقة الفلسفة والحكمة، تشجيع رسائل النور على العقل ، وعلاقة العقل والنقل. وبالنتيجة أظهرت الدراسة إمكانية وجود فلسفة الأخلاق كنموذج للفلسفة التي لايمكن أن يتم إنكارها من قبل الشريعة الإسلامية والواقع الإنساني، ذلك لبيان أن نقد رسائل النور للفلسفة ليس كلياً، وأنه هناك قدرة على إستخلاص إيجابيتها، على الرغم من الإنتقادات المنتظمة حولها.This study try to discover the positive philosophy in al Nour Letters which created by Saeed al Noursi. Although these letters tried to ignore the philosophy and to stay that in a negative way, So this study start to find the positive points which show the bright side in philosophy; through following the relation between the philosophy and wisdom, encouraging mind, and the relation between the mind and Quran text. finally this study tried to show the possibility of the philosophy of ethics as a form of philosophy which cannot be rejected from the Islamic law or the human reality, to show that criticism of the Al Nour letters of philosophy is not entirely and there is ability to find the positivity despite the criticism around it
XVII. yy. Agra Yapılarında Çiçek Üslubu
Get PDFIndia is a uniquely rich country thanks to its historical characteristics and complex mixture of different races, cultures and religions. The diversity of the religious groups has particularly affected the decorative arts, which have generated another form of diversity and richness. Every religious group built their own houses of worship and decorated them in accordance with their beliefs because of the close relationship between religion and decoration.
Many buildings containing Turkish overtones have been constructed in India, particularly in Agra, during the Mughal era. The style of Kara Memi, a sixteenth century Ottoman painter, draws attention with the decoration of the buildings constructed during the Shah Jahan era. Of them, the most popular is the Taj Mahal. It is well known that the Ottomans respected and appreciated the artistic characteristics, particularly the architecture, of the region instead of acting in a dominating manner. Thus, we can consider the relationship between the Ottomans and Mughal Empire is similar only in terms of style. Cooperation was present between them, and artistic transfers between these two empires were thus inevitable.Hindistan, tarihî özelliklerinin yanında, farklı ırk, kültür ve dinleri bünyesinde barındıran yapısıyla eşsiz zenginliğe sahip bir ülkedir. Özellikle dini grupların çeşitliliği, süsleme üzerinde etkili olmuş ve bu durum süsleme sanatı ile ilgili bir zenginliğin oluşmasını sağlamıştır. Din ve tezyînat arasında yakın ilişki bulunmasından dolayı her inanç grubu kendi dini anlayışı çerçevesinde ibadethaneler inşa etmişler ve bu mekânları yine inançları çerçevesinde süslemişlerdir. Babürler Dönemi içerisinde Hindistan coğrafyasında özellikle Agra’da Türk izleri taşıyan pek çok yapı inşa edilmiştir. Şah Cihan’ın iktidarı süresince inşa edilen yapıların tezyînatında XVI. yy. Osmanlı nakkaşlarından olan Kara Memi üslubunun benzeri bir çiçek üslubu dikkat çeker. Bu yapılar içerisinde en meşhur olan Tac Mahal’dir. Osmanlıların başta mimari olmak üzere diğer sanatlarda kendi kültür ve sanatını tanıtmada baskıcı bir anlayıştan ziyade uygulama yapılan yörenin kültürel özelliklerine saygı ve hassasiyet gösterdiği malumdur. Dolayısıyla Agra yapılarındaki tezyinat özelliklerini sadece üslup açısından benzetebiliriz
Eğitime Siyasi ve İdeolojik Yaklaşımlar Bağlamında Köy Enstitüleri ve İmam Hatip Okulları
Get PDFThe main policy of the national education is to train people who have the qualifications that the state needs. Educational practices are influenced by social and political changes. However these changes would damage the permanency of the education when they are consistent. When we look at the history of Turkish education; institutions affected by the political fluctuions such as public houses, village institutes, Quran courses, Imam Hatip High schools draw attention. With this article, village institutes and religious schools which are affected by the ideological-political approaches will be discussed with this aspect. Also the claims about closure of village institutes on account of political anxiety and opening the Imam Hatip High schools, as an indicator of anti-regime, will be discussed. Two institutes affected by the shifting winds of the politics will be evaluated.Eğitimin uzak hedefi olarak belirlenen devletin eğitim politikasını şekillendirdiği esas nokta, devletin ihtiyacı olan nitelik ve donanımlara sahip olan iyi insan iyi vatandaş yetiştirmektir. Bu hedefler doğrultusunda da eğitim uygulamalarının sosyal ve siyasal değişimlerden etkilenmemesi mümkün görünmemektedir. Ancak bu değişimlerin sürekli olması eğitimde istikrarı zedeler. Türk eğitim tarihine baktığımızda Türkiye’deki siyasi dalgalanmalardan etkilenen; halk evleri, köy enstitüleri, Kur’an kursları, İmam Hatip Liseleri gibi kurumlar dikkat çekmektedir. Bu makaleyle ideolojik- siyasi yaklaşımların etkilediği iki kurum olan köy enstitüleri ve imam hatipler bu yönleriyle ele alınacaktır. Yapılan bu çalışmayla ayrıca, köy enstitülerinin kapatılma sebebinin, siyasi kaygılarla ve rejim aleyhtarlığının göstergesi olarak İmam Hatiplerin açıldığı yönündeki iddialar tartışılarak, siyasetin yön değiştiren rüzgârlarından etkilenen bu iki kurum bu açıdan değerlendirilecektir
Merv’de İslâmî İlimlerin Doğuşu (Hicrî İlk İki Asır)
Get PDFMerv, the first center and one of the four largest cities of Khorasan, had undergone some radical changes, which also influenced the history of the region it was located, in political, military, social, cultural and scientific aspects since its conquest. In this context, the emergence of Islamic sciences in Merv and its status in the first two centuries a.h. will be handled and some scientific personalities of the period will be mentioned within the scope of the article.Horasan’ın dört büyük kentinden bir tanesi ve ilk merkezi olan Merv şehri, fethinden itibaren içinde yer aldığı bölgenin tarihî seyrine de tesir eden siyasî, askerî, sosyal, kültürel ve ilmî bir takım köklü değişimler yaşamıştır. Bu bağlamda makale kapsamında, Müslümanlar tarafından nihâî olarak fethedilmesinden sonra Merv’de İslâmî ilimlerin doğuşu ve hicrî ilk iki asırdaki durumu ele alınacak, bu ilim dallarında öne çıkan birtakım şahsiyetlere yer verilecektir
Siyasal İletişim ve Din: Birlikteliğin İmkânı
Get PDFIn spite of the influence of the religious thought on the political or social life, the studies that analyze the relation of religion with interpersonal, social and political communication in Turkey seem to be little if any. It is possible to relate this rarity to many reasons. Yet, the stance, which imprisons thought into specific areas, is also visible at academic environment. Both the unfounded allegations that state religion has nothing to do with communication and the forceful approach which estimates religion to be the core of all, do not correspond to the academic ethics.
Nevertheless, the literature review regarding the religion and communication seems to be more accessible at “non-Turkish” sources. Along with those who relate religious behaviour with violence and dogma, some other studies claim that religious feeling makes a communication to last in a more dignified way. Here it is possible to associate the tendency relating religion to violence, with the latest global “anti-religion” movements which mostly rooted at islamophobic perspective. Yet, using religion in political communication or handling it as a way of propaganda is more visible in Middle Eastern countries although rarely seen in Western ones as well.
In this regard, this study aims to (a) present a literature review of religious communication, (b) highlight the religious patterns of communication, (c) tell about the political background of religious discourse (d) illustrate the reasons of increasing usage of religious doctrines in political communication and campaigning in Muslim societies and its reflection in the socio-political mirror.Dini öğretilerin siyasal ya da sosyal hayat üzerindeki belirgin etkisine rağmen, bu öğretilerin özellikle Türkiye’de, bireyler arası, toplumsal ve siyasal iletişim ile olan ilişkisine dair çalışmalar “yok” denecek kadar az görünmektedir. Bu yoksunluğu birçok sebebe bağlamak mümkündür. Ancak, güncel hayatta sıklıkla karşılaştığımız “düşünceyi belli alanlara hapsetme tavrı”yla akademik alanlarda da karşılaşabilmektedir. Bir yandan, “dinin söz konusu alana dair söyleyecek bir şeyin olmadığını” iddiaların net referanslara dayanmaması, diğer taraftan “dini” her konuda baskın gören yaklaşımın dikte edici tavrı, akademik etikle örtüşmemektedir.
Oysa iletişim ve din alanına yönelik yaptığımız taramalarda yabancı kaynaklara ulaşmak daha kolay görünmektedir. Dini davranış biçimini; şiddet ve dogmayla ilişkilendirenlerin yanında, onu; bireyler arasındaki ilişkinin daha saygın yürümesini sağlayan temel unsurlardan olduğunu belirtenler de mevcuttur. Aslında dini; şiddetsel tavırla ilintilendirme eğiliminin, özellikle islamafobi başta olmak üzere, global ölçekte yayılan din karşıtlığı ile ilişkilendirmek mümkündür. Ne var ki, Batılı toplumlarda daha az görülse de, özellikle siyasal alanda “dini iletişim”in ya da “bir siyasal propaganda aracı olarak dini motiflerin” kullanılmasına Ortadoğu ülkelerinde daha sık karşılaşılmaktadır.
Bu çerçevede, elinizdeki makale; (a) dini iletişime dair bir literatür sunmak, (b) iletişimin dinsel örüntülerini vurgulamak, (c) dini söylemin siyasal arka planını aktarmak ve (d) dini öğretilerin özellikle Müslüman toplumlardaki politik iletişim vazgeçilmez öğelerinden biri olarak kullanılmasının nedenlerini ve bunun sosyo-politik aynadaki yansımasını betimlemeyi amaçlamaktadır