Czasopisma Naukowe ISP PAN
Not a member yet
2369 research outputs found
Sort by
The Three Seas Initiative: Involvement and priorities of Estonia, Latvia and Lithuania
No full textDue to their size and limited economic opportunities, the Baltic states are looking for development opportunities within various political formats. One of them is the 3SI Initiative. The aim of the article is to present the current priorities and the degree of involvement of Lithuania, Latvia and Estonia in the projects of the 3SI initiative. Since 2015, the countries have been working together to achieve better integration of the region, strengthen security areas, competitiveness of energy supplies and integration of transport pillars. What seems to be crucial is cooperation in the digital sphere, which currently has a direct impact on the security of the 3SI member states. The war in Ukraine, Russia’s policy towards minorities living in all Baltic states, as well as Japan’s accession as a strategic partner to 3SI, motivate Latvia, Lithuania and Estonia to take dynamic steps towards further integration
Rosyjska agresja na Ukrainę: Nowe stosunki władzy w zglobalizowanym świecie
No full textThe article characterizes selected key aspects of the new relations of political and economic power in the world shaped by Russia’s aggression against Ukraine since 24 February 2022. This invasion is considered another significant turning point in the twilight of the liberal international order shaped after the end of the Cold War in 1989 and a catalyst for changing the balance of power in international relations (SM) and the international political economy (IME). The course of Russia’s aggression against Ukraine is a symptom of the decline of the dominant position of the richer countries of the Global North over the less developed countries of the Global South. The novelty of the article lies in the characterization of selected global consequences of Russia’s aggression against Ukraine using the most influential SM and MEP theories. The author formulates the hypothesis that Russia’s aggression against Ukraine is a new type of ‘proxy war’ testing the capabilities and effectiveness of the main actors of SM, i.e. the United States and China. Issues discussed include the impact of the crisis of liberalism on changes in the dominant paradigms in the approach to SM and MEP, the specificity of the war in Ukraine, as well as its key consequences seen from the perspective of selected aspects of neoliberalism, neorealism and contemporary mercantilism.Artykuł charakteryzuje wybrane aspekty nowych stosunków władzy w świecie, które powstały w wyniku zbrojnej agresji Rosji na Ukrainę od 24 lutego 2022 roku. Inwazja ta jest rozpatrywana jako kolejna znacząca cezura zmierzchu liberalnego porządku międzynarodowego ukształtowanego po zakończeniu zimnej wojny i katalizator zmiany układu sił w stosunkach międzynarodowych (SM) oraz międzynarodowej ekonomii politycznej (MEP). Przebieg agresji Rosji na Ukrainę stanowi symptom schyłku dominującej pozycji Globalnej Północy nad Globalnym Południem. Nowatorstwo artykułu polega na charakterystyce wybranych globalnych następstw agresji Rosji na Ukrainę z zastosowaniem najbardziej wpływowych teorii SM oraz MEP. Autor formułuje hipotezę, że agresja Rosji na Ukrainę stanowi nową odmianę „wojny zastępczej” testującej efektywność głównych aktorów SM, tj. Stanów Zjednoczonych i Chin. Dyskutowane są takie kwestie, jak wpływ kryzysu liberalizmu na zmiany dominujących paradygmatów w podejściu do SM i MEP, specyfika wojny w Ukrainie oraz jej kluczowe następstwa widziane w perspektywie wybranych aspektów neoliberalizmu, neorealizmu i współczesnego merkantylizmu
The Role of Norms in International Relations: A Reflection on the Example of EU External Policy
No full textThe purpose of the article is to show the specificity and importance of the norms factor in contemporary international relations under the conditions of the evolving international order (especially after 2022) with particular emphasis on the specific sub-system of international relations, which is the system of the European Union (EU) under the Common Foreign and Security Policy (CFSP). It is assumed that with the crisis of the liberal international order, the importance and specificity of norms as pillars of the EU strategy in international relations as the main instrument shaping the specificity of actions in the international space within the paradigm of the normative actor is changing. Thus, the question arises whether reference to norms (possibly which ones) can continue to be the basis for building foreign policy assumptions of international actors in the conditions of a return to the rhetoric of force and power politics? The material for analysis will be the strategic documents of the EU’s external policy in the period after 2022–24 in terms of possible actions relating to the response to the changing international reality. The study will be set within the constructivist paradigm
Dlaczego Amerykanie nienawidzą Kongresu i kochają swoich kongresmenów?
No full textFor several decades now, the perception of the United States Congress by public opinion has been very negative. At the same time, the reelection rates to Congress remain extremely high. While acknowledging the existing literature in the field, this paper attempts to deliver an up-to-date explanation of the foregoing phenomenon. First, it argues that the unpopularity of Congress is, to a considerable extent, a consequence of the specific role performed by the institution in the American political system: as an open, collective, deliberative, and representative body, Congress embodies almost everything that Americans hate about the political process. Second, it elaborates on how the specific features of the American electoral and party system, combined with the growing political polarization (as well as sorting out of the electorate), result in a high level of popularity of individual congresspersons among their local constituents, thereby widening the gap between the public perception of the legislative and legislators.Kongres Stanów Zjednoczonych od lat jest najgorzej ocenianą instytucją władzy federalnej, obdarzaną przy tym najniższym poziomem zaufania. Zarazem współczynnik reelekcji do Kongresu od lat pozostaje na bardzo wysokim poziomie. Celem tekstu jest dostarczenie wyjaśnienia owego paradoksu. Wydaje się, że niepopularność Kongresu w olbrzymim stopniu wynika ze specyficznej roli, jaką pełni on w amerykańskim systemie politycznym: będąc otwartym, kolektywnym, deliberatywnym ciałem przedstawicielskim, Kongres ucieleśnia niemal wszystkie cechy procesu politycznego, których nie znoszą Amerykanie. Z drugiej strony specyficzne cechy amerykańskiego systemu wyborczego i partyjnego, w połączeniu z rosnącą polaryzacją polityczną oraz segregacją elektoratu, skutkują wysokim poziomem poparcia dla poszczególnych kongresmenów, pogłębiając tym samym różnicę w postrzeganiu instytucji Kongresu oraz ludzi ją tworzących
Wielka nieobecna - dorobek Antoniny Kłoskowskiej dzisiaj
No full textThe article focuses on how the thinking of Antonina Kłoskowska (1919–2001), who exerted a formative influence on the development of sociology in Poland after World War II, is currently received. She is acknowledged as the founder of the Łódź school of sociology of culture. Her concepts of culture and nation are rarely cited today. Sociologists of the younger generation see this as resulting from social changes and the different way in which science is now practised. While pondering over whether Antonina Kłoskowska’s concept of culture and nation could provide answers concerning today’s reality and its roots, they emphasise the major significance of this heritage for the development of sociology and cultural studies.The article focuses on how the thinking of Antonina Kłoskowska (1919–2001), who exerted a formative influence on the development of sociology in Poland after World War II, is currently received. She is acknowledged as the founder of the Łódź school of sociology of culture. Her concepts of culture and nation are rarely cited today. Sociologists of the younger generation see this as resulting from social changes and the different way in which science is now practised. While pondering over whether Antonina Kłoskowska’s concept of culture and nation could provide answers concerning today’s reality and its roots, they emphasise the major significance of this heritage for the development of sociology and cultural studies
„My i oni” – granice symboliczne klasy średniej w Polsce
No full textSymbolic boundaries are conceptual lines embracing certain people and things while others are excluded. Researchers argue that divisions into “us” and “them” are a product of boundary work and largely depend on the meanings that people ascribe to them. An important role in this process is played both by the cultural repertoires people can draw on and the structural conditions in which they live. The goal of this article is to examine the mechanisms behind the construction of symbolic boundaries by people belonging to the middle class in Poland. What categories and classification patterns do they apply to define the differences between people like “us” and people like “them”, and what argumentative strategies do they use to maintain and legitimize these divisions? An analysis of individual in-depth interviews pointed to the existence of internal differences within the middle class (economic fraction and cultural fraction) and to how the social context influences the way in which the respondents in Warsaw and Wałbrzych construct the symbolic boundaries of their class.Granice symboliczne to pojęcia-linie obejmujące niektórych ludzi i rzeczy, podczas gdy inni zostają wykluczeni. Badacze i badaczki dowodzą, że podziały my/oni są produktem pracy nad granicami i w dużej mierze zależą od znaczeń, jakie ludzie im nadają. Istotną rolę w tym procesie odgrywają zarówno repertuary kulturowe, do których mogą się odwołać, jak i strukturalne warunki, w jakich żyją. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie dotyczące mechanizmów konstruowania granic symbolicznych przez osoby należące do klasy średniej w Polsce. Jakie kategorie i schematy klasyfikacyjne stosują, aby określić różnice między ludźmi takimi jak „my” a ludźmi takimi jak „oni”, oraz jakie strategie argumentacyjne wykorzystują do podtrzymywania i legitymizowania tych podziałów? Analiza indywidualnych wywiadów pogłębionych wskazała na istnienie wewnętrznych różnic w obrębie klasy średniej (frakcja ekonomiczna/frakcja kulturowa) oraz wpływ kontekstu społecznego na to, w jaki sposób badani z Warszawy i Wałbrzycha konstruują granice symboliczne swojej klasy
Antropologia obrazu — skąd przybywa i dokąd zmierza? Uwagi na marginesie dwóch książek i wielu obrazów: (rec.: K. Olechnicki, Antropologia obrazu. Fotografia jako metoda, przedmiot i medium nauk społecznych, Warszawa 2003; K. Olechnicki [red.], Obrazy w działaniu. Studia z socjologii i antropologii obrazu, Toruń 2003)
No full textSzanse i wyzwania w badaniach grup wrażliwych: Wokół pojęcia wulnerabilności
No full text  
Heroization of the July 20 Plot in Selected Publications by Marion Dönhoff: What Ruth Hoffmann Did Not Write in “Das deutsche Alibi”
No full textThe aim of this review article is to analyze two historical narratives – individual and collective memory – that have shaped German memory culture around the construct of the uprising of conscience (Ger. Aufstand des Gewisssens) over the past five decades. Situated within the field of memory studies, the article focuses on three texts by Marion Dönhoff dedicated to the July 20 plot: In Memoriam 20. Juli 1944 (1945), The Names No One Mentions Anymore (1962), and In the Name of Honor (1994). The analysis of these texts highlights Dönhoff’s individual perspective on the German resistance movement and its reinterpretation as an act of moral awakening, referred to as the uprising of conscience. Dönhoff’s reflections are embedded in a broader political discourse, which is juxtaposed with Ruth Hoffmann’s critical perspective in her book Das deutsche Alibi (2024). Hoffmann deconstructs the myth of July 20, analyzing its mechanisms and arguing that it serves as a tool for German society to absolve itself from guilt over its passivity toward Nazism. The article limits its discourse analysis to Hoffmann’s approach, as it represents the most recent and comprehensive study of German collective memory in this context. Furthermore, it reflects on the limits of the heroization of the German resistance movement, the mythologization of historical memory, and the international reception of German memory politics.Celem niniejszego artykułu przeglądowego z obszaru memory studies jest analiza dwóch narracji historycznych – pamięci indywidualnej i zbiorowej, które na przestrzeni ostatnich pięciu dekad kształtowały niemiecką kulturę pamięci wokół konstruktu powstania sumienia (Aufstand des Gewissens). Autorka koncentruje się na trzech tekstach, w których Marion Dönhoff porusza temat zamachu z 20 lipca: In Memoriam 20. Juli 1944 z 1945 r., Nazwy, których nikt już nie wymienia z 1962 oraz W imię honoru z 1994. Analiza ich treści ukazuje ewolucję indywidualnego spojrzenia Dönhoff na niemiecki ruchu oporu oraz jego reinterpretację jako aktu moralnego przebudzenia, określanego mianem powstania sumienia. Refleksje Dönhoff wpisują się w szerszy dyskurs polityczny, który zestawiono z krytyczną perspektywą zaprezentowaną przez Ruth Hoffmann w książce Das deutsche Alibi z 2024 r. Hoffmann dokonuje dekonstrukcji mitu 20 lipca i towarzyszących mu mechanizmów, dowodząc, że służy on niemieckiemu społeczeństwu jako narzędzie rozgrzeszenia bierności wobec nazizmu. Artykuł ogranicza analizę dyskursu do ujęcia Hoffmann, uznając je za najnowsze i najbardziej kompleksowe opracowanie niemieckiej pamięci zbiorowej w tym zakresie. We wnioskach autorka podejmuje refleksję nad granicami heroizacji niemieckiego ruchu oporu, mitologizacją pamięci historycznej oraz międzynarodowym odbiorem niemieckiej polityki pamięci
