Czasopisma Naukowe ISP PAN
Not a member yet
2369 research outputs found
Sort by
Fenomen mobilizacji społecznej w warunkach kryzysu na granicy: zasoby, uczenie się, otoczenie i innowacje społeczne
No full textIn the article, we analyze the specificity of the active response of residents of the eastern border areas to unexpected and sudden events in their surroundings: the wave of migrants from Africa and the Middle East since mid-2021 at the border with Belarus and the mass exodus of people from Ukraine as a result of the Russian invasion in February 2022. We are looking for confirmation of the thesis that the development potential of the crisis exists and we are testing hypotheses regarding the role of the social and institutional environment in the manifestation of this potential. We present the results of a field study devoted to: the perception of the social environment of activists for migrants – as a factor encouraging them to provide help or demobilizing them; analysis of forms and methods of operation with particular emphasis on their innovative nature; the course and effects of aid activities from the perspective of generating, using, exchanging and consolidating cognitive and social resources in local environments confronted with the crisis.In the article, we analyze the specificity of the active response of residents of the eastern border areas to unexpected and sudden events in their surroundings: the wave of migrants from Africa and the Middle East since mid-2021 at the border with Belarus and the mass exodus of people from Ukraine as a result of the Russian invasion in February 2022. We are looking for confirmation of the thesis that the development potential of the crisis exists and we are testing hypotheses regarding the role of the social and institutional environment in the manifestation of this potential. We present the results of a field study devoted to: the perception of the social environment of activists for migrants – as a factor encouraging them to provide help or demobilizing them; analysis of forms and methods of operation with particular emphasis on their innovative nature; the course and effects of aid activities from the perspective of generating, using, exchanging and consolidating cognitive and social resources in local environments confronted with the crisis
Иван Баба, Иван Джурцик, Чаба Дьёрдь Кишш, Центральная Европа 2020. Венгерская перспектива
No full text  
Między odrzuceniem a uznaniem: podejście do dziedzictwa niemieckiego w Katowicach i Metzu
No full textKatowice and Metz were subject to intensive urbanisation and industrialisation from the second half of the 19th century until the beginning of the First World War. The German authorities were the initiator of the dynamic development of both these cities. The effects of these activities are still visible in the cities’ urban spaces, and constitute part of the cultural heritage. As such, they are becoming a part of the identity narratives jointly shaping the contemporary visions of the cities. Questions posed by this article include that concerning the place that traces of this “German” past occupy in the collective consciousness of these cities’ residents. What processes and stages allowed the gradual integration of these “traces” into the residents’ overall tangible and intangible collective memory? Which social groups, institutions, and organisations are the bearers of the memory of this part of the past? And finally, what needs to be done for German heritage to cease being a difficult heritage, and what role could reference to European heritage play here?Katowice and Metz were subject to intensive urbanisation and industrialisation from the second half of the 19th century until the beginning of the First World War. The German authorities were the initiator of the dynamic development of both these cities. The effects of these activities are still visible in the cities’ urban spaces, and constitute part of the cultural heritage. As such, they are becoming a part of the identity narratives jointly shaping the contemporary visions of the cities. Questions posed by this article include that concerning the place that traces of this “German” past occupy in the collective consciousness of these cities’ residents. What processes and stages allowed the gradual integration of these “traces” into the residents’ overall tangible and intangible collective memory? Which social groups, institutions, and organisations are the bearers of the memory of this part of the past? And finally, what needs to be done for German heritage to cease being a difficult heritage, and what role could reference to European heritage play here
Jak dobrze znasz swojego data scientistę? rec.: Remigiusz Żulicki, Data science: najseksowniejszy zawód XXI wieku w Polsce. Big Data, sztuczna inteligencja i PowerPoint, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2022
No full textAltruizm i solidarność społeczna jako źródła dobrostanu uczestniczek projektu „OnkoMarsz granicami Polski” Fundacji Onkorejs — Wybieram Życie
Full text linkThe article analyses the activities of female participants in the OnkoMarsz project, an initiative of the “Onkorejs — Wybieram Życie” foundation. This project aims to support adaptation to oncological diseases within a social system that includes both cancer survivors and healthy individuals. The analyse is grounded in the social-ecological model of health and illness, which prioritises health as a process whose essence is the balance between health and illness. In this context, wellbeing is understood as the ability of OnkoMarsz participants to carry out life’s tasks despite the challenges posed by their illness. To explore this, in-depth qualitative interviews were conducted with project participants to determine the source of their wellbeing in sickness and in health. The findings reveal that the participants’ strategies for adapting to their disease are egoistically motivated (enjoying life here and now) and altruistically oriented (caring for others). Egoism, altruism and social solidarity intermingle and determine the wellbeing of the participants in both subjective and objective dimensions.Tekst dotyczy działań uczestników projektów onkologicznych Fundacji OnkoRejs – Wybieram Życie, które służą adaptacji do choroby onkologicznej. Do analizy działań projektowych wykorzystuję założenia socjo-ekologicznego modelu zdrowia i choroby, w którym priorytetem jest zdrowie pojmowane jako proces, którego istotą jest równowaga między zdrowiem i chorobą. Dobrostan rozumiem jako niebinarną dyspozycję uczestników projektów onkologicznych, która jest wynikiem oceny czynników bio-psycho-społecznych, jakie zdaniem uczestników warunkują ich dyspozycję. W tym kontekście założeniowym przeprowadziłem pogłębione wywiady jakościowe z uczestnikami tych projektów, żeby określić, co jest źródłem ich dobrostanu w chorobie i w zdrowiu. Wyniki rozmów z uczestnikami projektów wskazują, że strategia adaptacyjna uczestników projektów jest kombinacją altruistycznych i egoistycznych związków w działaniu. Związki te przenikają się i stanowią oś współpracy projektowej i solidarności społecznej osób chorych i zdrowych oraz są źródłem dobrostanu uczestników projektów.  
Analiza podręczników szkolnych z lat 2017-2022: krytyczne spojrzenie na treści zdrowotne
No full textBeliefs and health literacy are developed throughout the process of socialisation across one’s life. In order to make informed health choices, and as a result achieve wellbeing, health education is a priority. The study examines the process of developing health literacy and critical thinking about health among primary school students through the content of school textbooks. It focuses on the official curriculum — the core curriculum and textbooks approved by the Ministry of Education and Science for teaching primary school pupils. The findings show that although health education is an important part of the curriculum, there is insufficient room for practical exercises and group discussion. Greater emphasis on critical thinking in the teaching process is also needed. The analysis indicates that the current health education system in Poland has the potential to improve the health of children and adolescents by developing their health literacy. However, curricula and textbooks need to be adjusted to the real health needs of children and adolescents.Przekonania i kompetencje zdrowotne rozwijane są podczas procesu socjalizacji przez całe życie. Aby móc dokonywać świadomych wyborów dotyczących zdrowia, a w konsekwencji osiągnąć dobrostan, priorytetowym działaniem jest edukacja zdrowotna. Badanie analizuje proces kształtowania kompetencji zdrowotnych i krytycznego myślenia o zdrowiu uczniów szkół podstawowych przez treści podręczników szkolnych. Skupia się na oficjalnej wykładni - podstawie programowej oraz podręcznikach dopuszczonych przez Ministerstwo Edukacji i Nauki do nauczania uczniów w szkołach podstawowych. Wyniki pokazują, że choć edukacja zdrowotna stanowi istotną część programu nauczania, istnieje brak przestrzeni na praktyczne ćwiczenia umiejętności oraz dyskusję grupową. Istnieje także potrzeba większego uwzględnienia krytycznego myślenia w procesie nauczania. Analiza wskazuje, że aktualny system edukacji zdrowotnej w Polsce ma potencjał do wprowadzenia korzystnych zmian w zdrowiu dzieci i młodzieży poprzez kształtowanie ich kompetencji zdrowotnych, jednakże konieczne jest dostosowanie programów nauczania oraz podręczników do rzeczywistych potrzeb zdrowotnych dzieci i młodzieży
Państwo polskie w oczach socjologów: (rec.: Jacek Raciborski, Przemysław Sadura (red.), O mocy i niemocy współczesnego państwa polskiego, Universitas, Kraków 2024)
No full textBartleby: Kapitalizm – metafizyczne szaleństwo – wolność
No full textThis essay is an interpretation of the famous novel by Herman Melville, Bartleby, the Scrivener. A Story of Wall-Street. My aim is not only to interpret the novel, but to expose and problematize the socio-ontological structure of today’s world, which is capitalism. Reading Melville’s story through the prism of selected philosophical ideas allows us to read its freedom-taking nature in an inspiring, but also disturbing way. Bartleby’s example shows that no political and social action is enough to liberate oneself. Neither protest nor activism, nor ideological opposition, nor boycott. Only something that verges on madness and self-annihilation – reaching out to the metaphysical foundations of the world and our existence in it – can be effective.Tekst stanowi interpretację noweli Hermana Melville’a Kopista Bartleby. Historia z Wall Street. Celem nie jest tu jednak sama wykładnia noweli, ale poprzez nią ekspozycja i problematyzacja społeczno-ontologicznej struktury dzisiejszego świata, której dominantą jest kapitalizm. Nowela Melville’a, czytana przez pryzmat wybranych idei filozoficznych, pozwala w sposób inspirujący pokazać jego istotę, a zarazem dramatyzm sytuacji kogoś, kto zdecyduje się z niego wyłamać. Z lekcji Melville’a wynika, że nie wystarczy tu polityczno-społeczne działanie. To, co pozwala wyrwać się spod władania kapitalizmu, ociera się o samounicestwienie i wymaga sięgnięcia do metafizycznych fundamentów świata i naszej w nim egzystencji.
Korea Południowa wobec inwazji Federacji Rosyjskiej w Ukrainie
No full textThe aggression of the Russian Federation against Ukraine is an event that completely changed the current international order. From the beginning of hostilities, it was possible to distinguish between countries that supported the attacked Ukraine and those that sympathized with Russia. South Korea, like most Western countries, supported Ukraine, but refused to transfer weapons to it. This decision aroused controversy because the Republic of Korea has advanced types of weapons, its position on the global arms market is constantly growing, and thanks to the popularity of culture, it has so far been perceived only positively in the world. However, the war in Ukraine has shaken the global order and changed the existing determinants. This article will present the position of the South Korean authorities towards the Russian invasion in Ukraine. The reasons for the current policy and the possibility of changing it will be discussed.Agresja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę to wydarzenie, które całkowicie zmieniło dotychczasowy ład międzynarodowy. Od początku działań wojennych można było wyróżnić państwa, które wspierają zaatakowaną Ukrainę i te z Rosją sympatyzujące. Korea Południowa, podobnie jak większość państw Zachodu, poparła Ukrainę, ale odmówiła przekazania jej broni. Decyzja ta wzbudziła kontrowersje, ponieważ Republika Korei dysponuje zaawansowanymi typami uzbrojenia, jej pozycja na globalnym rynku broni stale rośnie, a dzięki popularności osiągnięć kulturalnych była dotychczas postrzegana na świecie tylko pozytywnie. Jednak wojna w Ukrainie zachwiała globalnym porządkiem i zmieniła dotychczasowe determinanty. W niniejszym artykule zostanie przedstawione stanowisko władz Korei Południowej wobec rosyjskiej inwazji w Ukrainie oraz będą omówione przyczyny obecnej polityki i sposoby jej zmiany
System międzynarodowy i jego perspektywy w kontekście wojny rosyjsko-ukraińskiej
No full textThis article is an attempt to outline the conditions of shaping the future international system. An important element of this process is the ongoing war in Ukraine, initiated by Russia. However, the key area that may decisively determine the shape of the future international order is the Indo-Pacific region. Currently, the hegemon in the world and the strongest (super)power since the end of the Cold War (1991) has been the United States, which has vital interests not only in the oceans, but also in Eurasia, especially in Europe. Meanwhile, in Asia, a strong competitor is emerging for America – China, intending to undermine American dominance in the Central and Eastern Pacific. India, the most populous country in the world and a dynamically developing power in the Indian Ocean, is becoming an autonomous power that defines its interests regardless of the influence of the West and China. In turn, Russia appears to be a fading power, weakening not only in a result of war in Ukraine. Nevertheless, today we can observe the process of polycentrization of the international system progressing with changing dynamics.
W artykule została podjęta próba nakreślenia uwarunkowań kształtującego się współcześnie przyszłego systemu międzynarodowego. Istotnym elementem tego procesu stała się wywołana przez Rosję wojna w Ukrainie. Jednak obszarem strategicznym, który w sposób decydujący może zdeterminować kształt przyszłego porządku międzynarodowego, jest region Indo-Pacyfiku. Obecnie na świecie hegemonem i najsilniejszym (super)mocarstwem pozostają od czasu zakończenia zimnej wojny (1991 r.) Stany Zjednoczone. Mają one swoje żywotne interesy nie tylko na oceanach, ale i na terenie Eurazji, szczególnie w Europie. Tymczasem w Azji wyrasta Ameryce silny konkurent, jakim są Chiny. Zamierzają one podważyć amerykańską dominację na środkowo-wschodnim Pacyfiku. Autonomiczną potęgą, definiującą swoje interesy niezależnie od wpływów Zachodu i Chin, stają się z kolei Indie – najludniejszy kraj na świecie i aktywnie rozwijające się mocarstwo w basenie Oceanu Indyjskiego. Natomiast gasnącą potęgą jawi się Rosja, słabnąca w rezultacie nie tylko wojny w Ukrainie. Tak więc współcześnie można obserwować postępujący ze zmienną dynamiką proces policentryzacji systemu międzynarodowego