Czasopisma Naukowe ISP PAN
Not a member yet
2369 research outputs found
Sort by
Kanały amerykańskiej dyplomacji muzycznej wobec Chin: Między polityką publiczną a rynkiem kultury
No full textThe article examines contemporary channels of United States music diplomacy towards China, presenting them as part of a broader narrative competition within the framework of soft power. Music is approached both as an instrument of public policy and as a medium of cultural influence operating within market conditions. The study explores how the US uses music to build its image on the international stage, promote democratic values, and sustain dialogue despite political tensions. The article also addresses the reception of American music in China and the Chinese government’s responses, including censorship and selective adaptation of Western cultural forms. Combining political science, cultural studies, and media perspectives, the paper seeks to fill a research gap in Polish scholarship concerning modern forms of American music soft power in relations with China.Artykuł ukazuje współczesne kanały amerykańskiej dyplomacji muzycznej wobec Chin jako element szerszej rywalizacji narracyjnej w ramach soft power. Autor dowodzi, że muzyka stanowi zarówno instrument polityki publicznej, jak i medium oddziaływania kulturowego funkcjonujące w warunkach rynkowych. Przedstawione zostały sposoby, w jakie Stany Zjednoczone wykorzystują muzykę do budowania swojego wizerunku na arenie międzynarodowej, promowania wartości demokratycznych i podtrzymywania dialogu mimo napięć politycznych. Podjęto również wątek recepcji amerykańskiej muzyki w Chinach oraz reakcji chińskich władz, w tym cenzury i selektywnej adaptacji zachodnich form kultury. Artykuł łączy perspektywy politologiczną, kulturoznawczą i medioznawczą, stanowiąc próbę uzupełnienia polskich badań na temat współczesnych form muzycznej soft power USA w relacjach z Chinami
Cyberbezpieczeństwo i perspektywy bezpieczeństwa regionalnego na przykładzie państw Kaukazu Południowego
No full textThe paper primarily focuses on the cybersecurity policies of the three South Caucasus states: Armenia, Azerbaijan, and Georgia, highlighting key challenges such as building a resilient and innovative cyber space as a condition for state development. A common denominator for these countries is the recognition of the need for digital transformation and efforts toward an innovative political, economic, and social space based on the application of new technologies. In the international context, the paper emphasises the importance of cyberpower as a key element of a state’s capacity to defend against cyber threats, which can contribute to enhancing its position on the global stage. In the face of geopolitical changes, the development of cyber potential becomes a priority for these states concerning their security and international cooperation.Artykuł skupia się przede wszystkim na polityce cyberbezpieczeństwa trzech państw Kaukazu Południowego: Armenii, Azerbejdżanu i Gruzji, wskazując na kluczowe wyzwania, jak budowa warunkującej rozwój państwa odpornej i innowacyjnej przestrzeni cybernetycznej. Wszystkie te państwa łączy dostrzeganie potrzeby transformacji cyfrowej oraz działań na rzecz innowacyjnej przestrzeni politycznej, gospodarczej i społecznej w oparciu o nowe technologie. W kontekście międzynarodowym artykuł podkreśla znaczenie cyberpower jako kluczowego elementu zdolności państwa do obrony przed zagrożeniami cybernetycznymi, co może się przyczynić do poprawy jego pozycji na arenie międzynarodowej. W obliczu zmian geopolitycznych rozwój potencjału cybernetycznego staje się dla tych państw priorytetem, zwłaszcza w obszarach bezpieczeństwa i współpracy międzynarodowej
Watykan w czasach niepokoju: Wyzwania w polityce międzynarodowej pontyfikatu Leona XIV
No full textThe beginning of Leo XIV’s pontificate coincided with numerous international controversies, political instability in many countries, and growing social threats. The disturbing geopolitical situation was accompanied by multifaceted criticism of Vatican diplomacy, intended to confirm its diminishing importance in maintaining the world order. In undertaking the task of continuing Pope Francis’ mission, Leo XIV faced the difficult legacy of his predecessor, which in many respects demands a genuine revision. In this context, the most important challenges of international politics facing the Vatican on the threshold of a new pontificate emerge. Among them, two seem also important for the Holy See’s position in the international arena and they form the research field of this analysis.Początek pontyfikatu Leona XIV przypadł na czas licznych sporów międzynarodowych, niestabilności politycznej wielu państw i narastających zagrożeń społecznych. Niepokojącej sytuacji geopolitycznej towarzyszy wielostronna krytyka poczynań watykańskiej dyplomacji, mająca potwierdzać jej słabnące znaczenie w utrzymaniu światowego porządku. Podejmując się zadania kontynuacji misji papieża Franciszka, Leon XIV stanął w obliczu niełatwego dziedzictwa swojego poprzednika, które w wielu miejscach domaga się istotnej rewizji. W tym kontekście wyłaniają się najważniejsze wyzwania polityki międzynarodowej, w obliczu których stanął Watykan u progu nowego pontyfikatu. Dwa z nich wydają się ważne także dla pozycji Stolicy Apostolskiej na arenie międzynarodowej i to one tworzą pole badawcze podjętej analizy
The Impact of the Russian-Ukrainian War on Europe and the German Leadership
No full textThe research methods used in this article are systems analysis supported by text analysis. The aim is to look at Germany as part of a larger Euro--Atlantic system (including the European Union and the North Atlantic Treaty Organization), in which leadership is one of the resources. The article draws attention to the process that affects the ‘flows/processes’ within this resource, i.e. the Russian–Ukrainian conflict. The research hypothesis is the statement about the impact of the conflict in Ukraine as a ‘flow’ on the coherence of the closed Euro-Atlantic system and its leadership ‘resource’, the effect of which is a ‘feedback’ affecting the size and nature of the resource (change in the nature of German leadership in Europe, e.g. the transition from political-economic leadership to political-economic-military leadership). When using these methods, I will refer to available data, analyses, and forecasts, including: NATO Review, the Department of Defense of the United States, the European Commission, Auswärtiges Amt, the Carnegie Endowment for International Peace, the Carnegie Europe, Stratfor, the European Network Remembrance and Solidarity. The analysis of the mentioned data will be supported by the analysis of scientific and media discourse in Germany, Europe, and the USA. The Russia–Ukraine war is seen as the end of the old international order and the beginning of a new Cold War 2.0. From Berlin’s perspective, this is another ‘crisis’ that may become a catalyst for a deeper redefinition of German leadership in Europe. The emerging ‘flows’ in the form of the Russian–Ukrainian conflict and the related threat to which the border states of the Euro-Atlantic system are particularly exposed do not affect its use as an impulse to change the leading role of Germany (feedback). The leadership discourse in Germany and the taken steps clearly indicate that the current German government is in an intermediate phase and it tries to fill the gap between the German leading role (‘leadership aspiration’) and the actual performance of Germany (‘leadership reality’). For now, German leadership will have the character of leadership a la primus inter pares. The German security strategy opts for integrated security, in which Germany will play the role of an honest broker or a reluctant leader. The planned German leadership system in the EU is to be compatible with the military power of NATO and the USA.The research methods used in this article are systems analysis supported by text analysis. The aim is to look at Germany as part of a larger Euro--Atlantic system (including the European Union and the North Atlantic Treaty Organization), in which leadership is one of the resources. The article draws attention to the process that affects the ‘flows/processes’ within this resource, i.e. the Russian–Ukrainian conflict. The research hypothesis is the statement about the impact of the conflict in Ukraine as a ‘flow’ on the coherence of the closed Euro-Atlantic system and its leadership ‘resource’, the effect of which is a ‘feedback’ affecting the size and nature of the resource (change in the nature of German leadership in Europe, e.g. the transition from political-economic leadership to political-economic-military leadership). When using these methods, I will refer to available data, analyses, and forecasts, including: NATO Review, the Department of Defense of the United States, the European Commission, Auswärtiges Amt, the Carnegie Endowment for International Peace, the Carnegie Europe, Stratfor, the European Network Remembrance and Solidarity. The analysis of the mentioned data will be supported by the analysis of scientific and media discourse in Germany, Europe, and the USA. The Russia–Ukraine war is seen as the end of the old international order and the beginning of a new Cold War 2.0. From Berlin’s perspective, this is another ‘crisis’ that may become a catalyst for a deeper redefinition of German leadership in Europe. The emerging ‘flows’ in the form of the Russian–Ukrainian conflict and the related threat to which the border states of the Euro-Atlantic system are particularly exposed do not affect its use as an impulse to change the leading role of Germany (feedback). The leadership discourse in Germany and the taken steps clearly indicate that the current German government is in an intermediate phase and it tries to fill the gap between the German leading role (‘leadership aspiration’) and the actual performance of Germany (‘leadership reality’). For now, German leadership will have the character of leadership a la primus inter pares. The German security strategy opts for integrated security, in which Germany will play the role of an honest broker or a reluctant leader. The planned German leadership system in the EU is to be compatible with the military power of NATO and the USA
Slovakia and the Three Seas Initiative: In Search of Added Value
No full textAlthough Slovakia is one of the founding countries of the Three Seas Initiative (TSI), from the beginning it expressed numerous doubts about the added value of the initiative. This resulted in an often low level of representation at TSI summits and no contribution to the TSI Investment Fund. The motive for this approach is the fear that the project has a hidden geopolitical nature and therefore may negatively affect the priority relations with Berlin or participation in the ‘core of European integration’. At the same time, limited number of officials forces the Bratislava administration to prioritize regional cooperation initiatives in terms of clear added value. The TSI, which is still a project in the making, with the fund having a budget that is negligible in the context of the declared investment needs, was not an attractive offer for Bratislava for a long time. Nevertheless, the European marginalization of Slovakia after the parliamentary elections in autumn 2023, related to the policy of Robert Fico’s fourth government, as well as the decline in the importance of the Visegrád Group, may prove to be important factors increasing Bratislava’s interest in the TSI project. This would probably have to be supported by changes in the structure of the initiative itself, making the TSI more closely embedded in the context of European funds
Populistyczna alternatywa w ujęciu Chantal Mouffe: Głos krytyczny
No full textThe article undertakes a critical analysis of selected political and philosophical motifs present in Mouffe’s thought. The proposed evaluation reveals the immanent tensions, deficiencies and contradictions of this conception. How does Mouffe understand populism?; what elements of the populist articulation of demands determine its “leftist” character?; how much “populist syndrome” is there in it?; how to “sublimate” the power of affect so that it interacts with the agonistic form of the argument and does not intensify antagonistic forms?; what is the relationship of left populism to political myths, or, more broadly, to the imaginarium of the political sphere?; what might the articulation of the “demands” of non-human entities look like within a discursive-hegemonic configuration?Artykuł podejmuje krytyczną analizę wybranych motywów politycznych i filozoficznych obecnych w myśli Mouffe. Proponowana ewaluacja ukazuje immanentne napięcia, braki i sprzeczności tej koncepcji. Jak Mouffe rozumie populizm?; jakie elementy populistycznej artykulacji żądań decydują o jego „lewicowym” charakterze?; ile jest w nim „populistycznego syndromu”?; jak „sublimować” siłę afektów, tak aby współgrały z agonistyczną formą sporu i nie intensyfikowały form antagonistycznych?; jaki jest związek lewicowego populizm z mitami politycznymi, czy też – szerzej ujmując zagadnienie – z imaginarium sfery politycznej?; jak mogłaby wyglądać artykulacja „żądań” bytów nie-ludzkich w ramach dyskursywno-hegemonicznej konfiguracji
Parlamentarne korzenie siły instytucji: Przypadek polskiego Rzecznika Praw Obywatelskich
No full textThe article analyses the phenomenon of the Polish Ombudsmen as a strong state institution. The goal is to identify determinants and grounds for its success, proven by the institution’s stability, effectiveness, ability to efficiently perform and expand the scope of functions, ability to maintain the systemic mission and to protect its own borders and identity in the system. The study covered the process of institutionalization of the Ombudsman from the establishment of the office in 1987 to the end of the seventh term in 2020, in the neo-institutional perspective. The analysis focuses on the emergence of institutional structures in a dynamic, transformative political and social environment and the agency of the Ombudsman in relations with this environment. The method of content analysis was applied. Parliamentary debates accompanying the adoption of the law on the Ombudsman were analyzed.Artykuł został poświęcony fenomenowi polskiego ombudsmana jako silnej instytucji państwa. Celem jest rozpoznanie uwarunkowań i źródeł sukcesu, widocznego w uzyskaniu przez instytucję stabilności, skuteczności, w umiejętności sprawnego wykonywania i poszerzania zakresu pełnionych funkcji, w zdolności do zachowania ustrojowej misji oraz do ochrony własnych granic i tożsamości w systemie. Badaniem objęto proces instytucjonalizacji ombudsmana od powstania urzędu w roku 1987 do końca VII kadencji w roku 2020, ujmowany zgodnie z perspektywą neoinstytucjonalną. Analizom poddano wyłanianie się struktur instytucji w dynamicznym, transformującym się otoczeniu politycznym i społecznym oraz sprawczość ombudsmana w relacjach z tym otoczeniem. Zastosowano metodę analizy treści debat parlamentarnych, towarzyszących stanowieniu prawa o ombudsmanie
The Dynamics of the European Unions’ Identity in Terms of Equality and Non-Discrimination
No full textThe article aimed to determine how the process of shaping, maintaining, and changing the EU identity in the field of equality and non-discrimination took place in a situation where this process had to face both internal and external challenges. The analyses also aimed to explain the behaviour of political actors participating in the aforementioned process. The research material comprised the EU treaties, CJEU judgments, and other documents from the leading EU institutions. The analyses conducted allowed us to capture two trends. First, the identity of the EU as a legal community is losing its clear outline, as internal factors are making the ideas of equality and non-discrimination less specific. There have also been a few actions to reverse this effect. Second, the EU is taking action to confirm its identity as a normative actor in the international environment and to prevent changes in its identity. Challenges within the EU do not constitute a sufficiently strong incentive for the EU to take decisive action to confirm its identity. Factors challenging the EU’s identity are more effective in maintaining the EU’s identity, but they also slow down its dynamics. The political actors’ motivations in these processes are complex, from cost-benefit calculations through institutional conditions to acting based on accepted ideas
Dyskurs terapeutyczny i psychologizacja życia codziennego w relacjach autobiograficznych. Obserwacje badawcze i wyzwania metodologiczne dla socjologii biografistycznej
No full textA rich collection of autobiographical narrative interviews, conducted and analyzed following a procedure developed by Fritz Schütze, reveals a systematically deepening symbolic boundary between people in their thirties, forties and twenties today, and those born in earlier decades. In the process of dynamic entry into neoliberal capitalism, this boundary’s blurred contours are outlined, among other things, by the unprecedented growth of the influence of therapeutic culture and therapeutic discourse on individuals’ personal experiences and ways of recapitulating their own lives. This is evident in the overall biographical structuring, numerous theoretical and argumentative commentaries, and in the stock of knowledge at hand, comprising a rich vocabulary and interpretive schemes drawn from psychological discourse. These resources facilitate the interpretation of life events, identity choices, emotional states, and the categorization of interaction partners. They also enable the construction of an illusion of authenticity and a sense of control over the trajectory of suffering. This is often associated with a hierarchy of values that increasingly puts the “self” at the center. When accompanied by an expectation of approval, this can lead to a reluctance to understand the perspectives of others. This article also argues that, despite the challenges and alterations arising from the prevalence of therapeutic culture, the autobiographical narrative interview method provides the necessary tools and procedures to access people’s genuine experiences and their interplay with social reality.Bogata i nadal uzupełniana kolekcja – prowadzonych i analizowanych zgodnie z procedurą wypracowaną przez Fritza Schützego – autobiograficznych wywiadów narracyjnych coraz wyraźniej odsłania swoistą granicę symboliczną między współczesnymi czterdziestolatkami, choć przede wszystkim trzydziesto- i dwudziestolatkami a osobami urodzonymi we wcześniejszych dekadach. Jej kontury kreśli między innymi bezprecedensowo przyrastający wpływ dyskursu terapeutycznego i, szerzej, kultury terapeutycznej na osobiste doświadczania jednostek, ich wiedzę podręczną i sposoby tworzenia relacji o własnym życiu. Ma to miejsce na wielu wzajemnie powiązanych ze sobą poziomach: w odniesieniu do ogólnej postaci biografii i odejściu od narracji na rzecz komentarzy teoretyczno-argumentacyjnych, bogatego repertuaru słownictwa i schematów interpretacyjnych zaczerpniętych z dyskursów psychologicznych, które (rzekomo) umożliwiają wyjaśnianie przebiegu wydarzeń w życiu, tłumaczenie wyborów tożsamościowych, opisywanie trudnych stanów emocjonalnych i kategoryzowanie Innych. Prowadzi to z reguły do swoistej iluzji autentyczności i sprawstwa, do poczucia opanowania – związanego z trajektorią cierpienia – bezładu, gdy w istocie przez zaniechanie pracy biograficznej potencjał dezorganizacji codziennej rzeczywistości i samowyobcowania narasta. Podjęte w tym tekście rozważania uchwytują także zmianę wynikającą z ogromnej koncentracji na sobie, która nierzadko – przy oczekiwaniu aprobaty – prowadzi do niechęci rozumienia perspektywy osób o odmiennych sposobach życia, ale także do zaniechania wsparcia w sytuacjach, które tego wymagają. Wszystkie zarysowane tu aspekty odkrywają dynamikę wzmacniania, przekształcania lub wyłaniania się granic symbolicznych między kolejnymi badanymi rocznikami, dla których inne zasoby wiedzy podręcznej (w tym przede wszystkim tej czerpanej z Internetu i mediów społecznościowych) i inne hierarchie istotności stanowią podstawę dla rozumienia własnego życia i budowania opowieści o nim. Istotnym wymiarem podjętej tu refleksji jest także próba pokazania, że mimo trudności i przekształceń wynikającej z powszechności kultury terapeutycznej, metoda autobiograficznego wywiadu narracyjnego dysponuje adekwatnymi narzędziami, procedurami i pojęciami, które umożliwiają uchwycenie autentycznych doświadczeń ludzi i ich zwrotnego wpływu na rzeczywistość społeczną
Menedżerowanie zdrowiem rodziny: Praca opiekuńcza i organizacyjna kobiet jako problem badawczy
Full text linkThe article concerns the care work and organizational involvement of women in the health of their family members. Its primary purpose is to provide a working definition of the concept of family health management and to outline the field of research for it, while also discussing some of the available data related to the management process. The authors also point out the basic gaps in ongoing research, and formulate the most urgent research demands for the area in question. The text also refers to the systemic and cultural determinants of the management process, referring on the one hand to the problems of the healthcare system in Poland, and on the other to broader trends in contemporary culture, which include (bio)citizenship and the individualization of responsibility for health. This picture of how health management is practised in Polish families is based on an analysis of available data (desk research). The challenges linked to transforming the social roles of men and women, and the contradictions that emerge in the implementation of these roles, are also pointed out.Proponowany artykuł dotyczy prac opiekuńczych i zadań organizacyjnych, których realizacji podejmują się kobiety w związku ze zdrowiem członków swoich rodzin. Jego podstawowym celem jest przedstawienie roboczej definicji pojęcia menedżerowania zdrowiem rodziny i zarysowanie dlań pola badawczego, a także omówienie części dostępnych danych związanych z procesem menedżerowania. Wskazujemy również podstawowe luki w zakresie prowadzonych badań oraz formułujemy najpilniejsze postulaty badawcze dla wyznaczonego obszaru.Tekst odnosi się również do systemowych i kulturowych uwarunkowań procesu menedżerowania odwołując się z jednej strony do problemów w obrębie systemu opieki zdrowotnej w Polsce, a z drugiej strony do szerszych trendów współczesnej kultury – (bio)obywatelstwa czy indywidualizacji odpowiedzialności za zdrowie. Wskazujemy także na wyzwania związane z przemianami społecznych ról kobiet i mężczyzn oraz sprzeczności, które pojawiają się w polu ich realizacji. Obraz praktyki menedżerowania zdrowiem w polskich rodzinach przedstawiony został w oparciu o analizę dostępnych danych zastanych.We wnioskach akcentujemy przede wszystkim konieczność pełniejszego opisu mechanizmów stojących za nierównym podziałem pracy i obowiązków związanych z menedżerowaniem zdrowiem rodziny. Zwracamy również uwagę na koszty, jakie kobiety ponoszą w związku z podejmowaniem się tego rodzaju obowiązków. Postulujemy prowadzenie badań pozwalających na gromadzenie wiedzy o realnym przebiegu procesu menedżerowania zdrowiem rodziny. Podkreślamy znaczenie gromadzenia danych różnego typu uwzględniających zróżnicowanie społeczne polskiego społeczeństwa dla efektywnego projektowania polityk publicznych w przyszłości.