Portal of Scientific Journals of UEU
Not a member yet
1968 research outputs found
Sort by
Hizkuntza-aldagaien aldakortasuna: lehen hurbilketa
No full textMost of the research in Geolinguistics has been dedicated to analyzing the realization of linguistic variation in space. This research, however, proposes the investigation of the divergence between the isoglosses that trace linguistic variables. This is the first step to make sure the well-known saying that «every word has its history» is true. For this purpose, instead of lexical characteristics, grammatical characteristics have been used. As for as the used techniques, well known techniques in quantitative dialectology such as cluster analysis and multidimensional scaling-MDS have been used. Among the most outstanding conclusions, it should be noted that certain characteristics have been found that have same or similar geolinguistic patterns.Geolinguistikan orain arteko ikerketa gehienen helburua hizkuntzaren bariazioak geografian duen proiekzioa ikertzea izan da. Ikerketa honetan, aldiz, hizkuntzaezaugarriek marrazten dituzten isoglosen artean patroi geografikorik den ikertzen da. Hizkuntzalaritzan maiz entzun den «hitz bakoitzak bere historia du» esaldia egia den frogatzeko metodologia berri baten lehen urratsak eman dira bertan. Horretarako gramatika-ezaugarriak erabili dira; hain zuzen ere, aditz jokatuari dagozkion ezaugarriak. Bide berria garatzean dialektologia kuantitatiboan ezagunak diren cluster analisia eta Multidimensional Scaling (MDS) erabili dira: cluster analisiaren bidez aztertzen diren aldagaien arteko balizko patroi geolinguistikoak zehazteko eta MDS analisia aldagaien hurbiltasun-urruntasunak ikertzeko. Gramatika-ezaugarrietan ezaugarri batzuek patroi berak erakusten dituzte eta aplikatu den metodologiak aurreikuspen interesgarriak eskaintzen dituela ondorioztatzen da
«Sine Cerere et Bacho friget Venus» (Terentzio, Eunuchus 732). Enblema-liburuak Axularren iturri?
No full textIn order to spread among his readers the message of the Catholic counter-reformist Church of the 17th century, Axular included several exempla and quotations in his famous work Gero; some of them come from the works of ancient classical authors, and, as was customary in the 17th century, Axular did not take them directly from the original classical works, but from other contemporary texts. In this article, we examine the possible sources of a proverb of Terence included in Gero («Sine Cerere et Bacho friget Venus» = Ax. 264), in the light of another passage of the book («Hargatik pintatzen zuten Venus jarririk» = Ax. 249). Our study establishes clear links between Gero and other contemporary ascetic works; these links do not fully explain Axular’s text, but an emblem from Laurens van Haecht Goidtsenhoven’s Mikrokosmos or Parvus Mundus (Antwerp, 1579) could do it.XVII. mendeko eliza katoliko-kontrarreformistaren mezua bere irakurleen artean zabaltze aldera, hainbat etsenplu eta aipu txertatu zituen Axularrek Geron; tartean badira idazle klasikoen lanetatik ateratako zenbait adibide, eta, XVII. mendean ohikoa zen bezala, Axularrek ez zituen horiek jatorrizko iturri klasikoetatik hartu, ezpada bestelako testu eta lanetatik. Artikulu honetan, Axularrek jasotako Terentzioren esaera baten iturriak zein izan daitezkeen aztertzen dugu («Sine Cerere et Bacho friget Venus» = Ax. 264), Geroko beste pasarte baten argitan («Hargatik pintatzen zuten Venus jarririk» = Ax. 249). Azterketa horrek lotura garbiak ezartzen ditu Geroren eta Axularren garaiko beste aszetika-liburu batzuen artean, baina liburu horiek ez dute Axularren testua guztiz azaltzen; bai azaldu lezake, ordea, Laurens van Haecht Goidtsenhovenen Mikrokosmos edo Parvus Mundus (Anberes, 1579) liburuko enblema batek
Zer egin paziente baten behar klinikoak asetzeko sendagaiak osasun-sistema publikoko farmazia-prestazioaren barruan ez badaude?
Get PDFThere may be situations where the clinical needs of a patient can not be covered with a drug included in the pharmaceutical-provision of the public health system. There are different options for obtaining it: off-label use, acquisition of a foreign medicine, compassionate use of research drug or participation in a clinical trial. In these cases, a special request must be made to the Spanish Agency for Medicines and Health Products and/or to the hospital authorities. The reports to be submitted will clearly state the essential need for the drug and it is also mandatory to obtain informed consent from the patient.Pazientearen behar kliniko konkretu baten aurrean osasun-sistema publikoko farmazia-prestazioaren barruan ez dagoen sendagairen baten beharra egon daiteke. Behar hori betetzeko hainbat aukera daude: fitxa teknikoz kanpoko erabilera (FTKE), atzerriko sendagai gisa eskuratzea, ikerketan aztergai dauden sendagaien erabilera errukiorraedo saiakuntza kliniko batean parte hartzea. Kasu horietan, eskaera berezi bat luzatu behar zaio Sendagai eta Osasun Produktuen Espainiar Agentziari (SOPEA) edo/eta ospitaleko agintariei. Aurkeztu beharreko txostenetan garbi azalduko da sendagaiaren behar ezinbestekoa eta gaixoaren baimen informatua lortzea ere derrigorrezkoa da
INFAC, botika berrien eta i-botika fitxen azken hilabeteak (2020-abendua/2021-apirila)
No full textINFAC buletina hilean behin argitaratzen da, eta haren helburua osasun-arloko profesionalen farmakoterapiaren alorreko ezagutza eguneratzea da.«Aztertuko den Medikamentu Berria» izeneko fitxaren helburua merkaturatzen diren medikamentu berriei buruz informazio objektiboa, ebaluatua, independentea eta zehatza eskaintzea da.i-botika: Osasun Sailak eta Osakidetzak herritarrei zuzenduta botikei buruzko informazio objektiboa, fidagarria, independentea eta konparatiboa ematen dute beren web orrialdean.INFAC buletinak, botika berrien ebaluazioak eta i-botika egiten dituzten batzordeetako partaideak Osasun Saileko, Osakidetzako eta Euskal Herriko Unibertsitateko osasun-arloko diziplina anitzeko profesionalak dira.Honexek dira azken hilabeteetan argitaraturiko aleak:http://www.osakidetza.euskadi.eus/informazioa/infac-buletina/r85-pkcevi04/eu
Antineoplasikoen albo-ondorioak: zein dira eta nola maneiatzen dira?
Get PDFThe development of cancer treatment over the last two decades has been very important. Guided molecular therapy and inhibitors of immune control points have been developed and along with standard cytotoxic therapy, they have become common treatments for different types of cancer. The toxicity profile of these new therapies is different from that of cytotoxic therapy. Guided molecular therapy has a more sustainable toxicity profile, even if it causes undesirable effects of varying origin and severity. Inhibitors of immune control points, on the other hand, cause undesirable effects related to immunity. In order to provide adequate care to patients, it is necessary to know the most common adverse effects of these different antineoplastic groups, as well as to be trained in their management.Azken bi hamarkadak oso garrantzitsuak izan dira minbiziaren tratamenduaren garapenerako. Terapia molekular gidatua eta immunitatearen kontrol-puntuen inhibitzaileak garatu dira eta terapia zitotoxiko estandarrarekin batera minbizi mota desberdinen ohiko tratamendu bihurtu dira. Terapia berri hauen toxikotasun-profila terapia zitotoxikoarenaren aldean desberdina da. Terapia molekular gidatuak toxikotasun-profil jasangarriagoa du, nahiz eta jatorri eta larritasun desberdineko albo-ondorioak eragin. Immunitatearen kontrol-puntuen inhibitzaileek, berriz, immunitatearekin zerikusia duten albo-ondorioak eragiten dituzte. Gaixoei behar bezalako arreta eskaintzeko beharrezkoa da antineoplasiko-talde desberdin hauen albo-ondorio ohikoenak zein diren ezagutzea, bai eta horien maneiuan trebatzea ere
Editoriala
Get PDFBadoa 2021 urtea ere eta iritsi da OSAGAIZ aldizkariaren aurtengo bigarren zenbaki arrunta argitaratzeko unea. Iazkoan bezala COVID-19 gaixotasunaren eraginak markatutako urtea izan da, badirudi birusa gelditzeko etorri dela eta ikusi egin beharko da mundu mailan nolako eboluzioa izango duen etorkizunean.SARS-Cov-2 birusak eragindako pandemiari aurre egiteko oso garrantzitsua izan da txertaketa masiboa. Txertoen garapena oso azkarra izan da eta bere eraginkortasunarenganako eta albo-ondorioenganako nolabaiteko mesfidantza sortu da hainbat pertsonarengan. Aldizkariaren ale honetan argitaratu dugun artikulu batean egileek iturri ezberdinetatik lortutako informazio zabala bildu eta landu dute txerto hauen onurak eta arriskuak ebaluatzeko.Artikulu batean antisorgailu hormonalei buruzko ikerketa bibliografiko bat bildu da. Bertan aurkitu dutenez, farmako hauek hartzaileengan beldurra sortzen badute ere, eragin ditzaketen albo-ondorioak arinak eta iragankorrak dira eta gomendagarria da jarraipen medikoa egitea. Heziketa sexualaren lanketa hobetu beharko litzateke eskoletan eta gizonezkoentzako kontrazepzioan ere aurrerapenak beharrezkoak lirateke.Emakumeek erditu ondoren depresioa izan dezaketela nahiko ezaguna da eta haren prabalentzia altua kontutan harturik arduraz hartu beharreko arazoa da. Artikulu batean argitaratu dugun ikerketa bibliografikoan ikusi dute bere gorputz-irudiarekin gustora ez dauden emakumeek erditu-osteko depresioa pairatzeko arrisku handiagoa dutela. Gorputzarekiko gogobetetzea lantzea onuragarria izan daiteke erditu ondorengo depresioaren prebentzioan.Umeen elikadurari buruzko artikulu erakargarri bat ere sartu dugu aldizkariaren ale honetan. Umetxoa handitzen ari den heinean, elikagai osagarriak sartu behar izaten dira bere dietan eta orokorrean koilara bidez egiten da. Dena dela badago beste metodo bat Umeak Gidatutako Elikadura Osagarria bezala ezagutzen dena eta kasu honetan umeak erabakitzen du eskaintzen zaizkion elikagaietatik zein jan nahi dituen eskuekin bere erritmora. Literatura zientifikoaren berrikuspen bat eginez aztertu dira metodo honen onurak eta zalantzak. Egileek azpimarratu nahi izan dute gai honi buruzko ikerketa gehiago behar direla.Gizonezko gazteen artean agertzen den barrabiletako zelula germinalen minbizia kasu gehienetan sendatzea lortzen da, baina tratamenduak epe luzerako ondorio kaltegarriak utz ditzake, adibidez ugalketarako arazoak eta baita ere bihotz-hodietako gaixotasunak izateko edo beste tumore batzuk izateko arriskua. Konbertasak zenbait proteina inaktiboren heltze-prozesuen arduradunak dira eta haien susbtratu askok tumoreen garapenarekin erlazioa dute. Artikulu batean aztertu dute konbertasek barrabiletako zelula germinalen minbizian izan dezaketen eragina eta horrek izan dezakeen balioa helburu diagnostiko eta terapeutiko gisa.Gero eta gehiago dira generoak zenbait osasun-egoeratan duen eragina aztertzen duten ikerketak eta, hain zuzen, OSAGAIZ aldizkariaren zenbaki honetan argitaratzen dugun artikulu batean irakurri daitekeenez, EAEko emakumeek modu larrian eta ez programatuan ospitaleratuak izateko arrisku handiagoa dute ondorengo arrazoi hauengatik: hipertentsioa, bihotzeko angina, disritmia kardiakoak, bihotz-gutxiegitasuna eta aterosklerosia. Generoarekin lotutako ezberdintasun horiek zuzentzeko hainbat ildo lantzeko beharra aipatu dute.Adin batetik aurrera erorikoak izateko arriskua handitu egiten da eta, ondorioz, osasun-arazo ugari eratortzen dira. Galdera da ea posible den ariketa fisikoa landuz osatutako programa batek eroriko horiek gutxitzeko balio al dezakeen . Artikulu batean literatura medikoaren azterketa sistematiko bat egin da galdera horri erantzuten saiatzeko. Azterketa honetan aurkitu dutenez, zenbait argitalpenek diote programa hauek erorketen intzidentzia gutxitzen dutela, baina badira gutxitze hori frogatzea lortu ez dutenak ere. Bestalde osagai anitzeko ariketez osatutako programek eragin positiboa lortzen dute erorketen arrisku-faktoreetan. Aurten ospatu den ikertzaile gazteen IKERGAZTE 4. Edizioan osasun-arloan irabazle aukeratu zen lana ekarri dugu aldizkariaren ale honetara Lan sarituak atalean. Endometriosiak neurri antropometrikoekin eta ezaugarri menstrualekin izan dezakeen lotura genetikoa aztertu da. Ikerketan diotenez pisu baxuak eta hileroko ziklo laburrek endometriosiarekin harreman genetikoa dute eta erlazio hori kausala ere izan daiteke.Osasun arloko unibertsitate-ikasketetan behar diren testu-liburuen hutsunea arintzera dator Dosi txikitan atalean aipatzen den Giza histologiari buruzko eskuliburua odontologiako ikasleentzat liburua. Bertan irakurri ditzakegu liburuaren edukiak. Beste era bateko liburu gomendagarri bati buruzko informazioa ere ekarri dugu Dosi txikitan atalera, hain zuzen, Jose Antonio Agote saria irabazi zuen Medikuaren oinarrizko gaitasun profesionalak izenburua daraman liburu argitaratu berria da.2021eko uztailean Bilbon egin zen osasuna eta hizkuntza gaitzat hartuta EHUko laugarren uda ikastaroa. Bertan aurkeztatutakoaren aipamen labur bat ere ekarri dugu aldizkarira.Kritikoki aztertutako lanen atalean oraingoan argitaratzen dugun artikuluan diotenez paziente ez-zirrotikoen multzoan hepatitis autoimmuneen tratamenduan azatioprina budesonidarekin konbinatuta eraginkorragoa da eta toxikotasun txikiagoa du azatioprina eta prednisonaren konbinazioarekin alderatuta.Farmazialarien txokoan argitaratu dugun lehen artikuluan terapia antineoplasiko ezberdinen eragin toxikoak aztertu dituzte. Alde batetik tratamendu zitotoxiko klasikoak ditugu, eta beste alde batetik, azkeneko urteetan gero eta gehiago erabiltzen diren terapia molekular gidatuak eta immunitatearen kontrol-puntuen inhibitzaileak. Garrantzitsua da terapia hauen ondoriozko albo-ondorioen identifikazioan eta maneiuan trebatzea.Txoko honetan aurkituko duzue baita ere azkenaldian argitaratu diren INFAC buletinen, medikamentu berrien fitxen eta i-botika informazio-orrien ohiko laburpena.Editorialean aipatu nahi nuen baita ere Euskararen egunean ospatutako ekitaldi batean Osakidetzako Donostialdea ESIak OSAGAIZ aldizkariari sari bat eman ziola euskararen erabilera eta normalizazioa sustatzen duelako. Irudian ikus daitezke erredakzio- batzordeko Izaskun Elezgarai eta Joxerra Furundarena saria jaso berritan. Erredakzio-batzordea osatzen dugunon partetik Urte berri on egile, ebaluatzaile eta irakurle guztioi
Trantsizioaren garaiko legedi antiterrorista espainiarra: hautsok ekarriko dituzte lohiak
No full textWhy was the development of the anti-terrorism legislation so large during the Spanish transition period? As some authors have pointed out, was the high level of political violence at that time the reason for this development? How did the anti-terrorism policy in the transition period affect the development of the democratic rule? I will try to give an answer to those questions on the following lines. In order to do it, I will focus on the evolution of the anti-terrorism legislation, establishing the relationship between these regulations and their different contexts. At the same time, I will also try to establish the relationship between this legislation and the evolution of some leftist movements.Zergatik izan zuen legedi antiterroristak hain garapen handia Espainiako trantsizioaren garaian? Egile batzuek aipatu izan duten bezala, garai horretako indarkeria politikoaren maila altuak azalduko luke hori? Nolako eragina izan zuen trantsizioaren garaiko politika antiterroristak erregimen demokratikoaren garapenean? Hurrengo lerroetan aurreko galderei erantzuten saiatuko gara. Horretarako, legedi antiterroristaren bilakaera historikoa aztertu eta zenbait testuingururekin harremanetan jarriko da. Halabeharrez, zenbait mugimendu ezkertiarren bilakaerarekin ere harremanetan jarriko da legedi hori
Eneko Zuloaga San Romanen tesiaren laburpena
No full textTesiaren izenburua: Mendebaleko euskararen azterketa dialektologiko-diakronikorant
Nazionalismoa eta Kultura
No full textLiburu aipatuaren izenburua: NAZIONALISMOA ETA KULTUR. Entseguak eta iruzkinak Euskal Herriaren alde
Liburuaren egilea(k): Pruden Gartzia Isast