مجلة الدراسات اللغوية والأدبية (Journal of Linguistic and Literary Studies)
Not a member yet
    269 research outputs found

    كلمة التحرير/editorial

    Get PDF
    كلمة العد

    طلائع الحداثة: الحركات الاجتماعية والأدبية وروّادها / The pioneers of Modernism: The social and literary movements

    No full text
    ملخص البحث: رفع القرن التاسع عشر الاعتقاد بأهمية القيم الإنسانية والثقافية والعلمية الى مستويات جديدة جعلت حركة التغيير تنبعث بقوة في العالم كلّه، واحتدمت رحلة البحث عن الغنى والابتكار، وكان لمجيء نابليون وما حمله من وسائل النهضة الى مصر، والثورة الثقافية والتجارية والصناعية، أثر في جعل الشرق يشهد تململاً ويتطلع في ظروف صعبة نحو آفاق التحرّر والعالميّة التي انشغل بها أهل العربية من المفكّرين والأدباء والفنانين الذين دعوا الى نهضة شاملة جديدة، وكان لمصر ولبنان نصيب كبير في التململ والبحث؛ وذلك بسبب استعدادهما من جهة، ولتأثير حركة التعليم والبعثات العلمية والثقافة الجديدة وألوان التواصل، والتي أتيحت لمثقفيّ الشرق الجدد الذين رغبوا آنذاك في أن ينقلوا مجتمعاتهم الى ظروف عيش مختلفة، أن يدركوا فيها نصيباً مما أدركه الغرب من نهضة الفكر والعلوم  والفنون والنظم السياسية والاجتماعية، وقد دعوا الى قيام مجتمعات متطوّرة في احترامها للإنسان وحرّيته وكرامته وحاجاته المادية والمعنوية والثقافية، وتركوا لنا تراثاً من الحكمة الأدبية، أبرزوا فيه شجاعتهم وتصميمهم. توصلت الدراسة إلى ما كان لطلائع الحداثة من نتائج نهضوية خلاقة على مستوى التحرر الفكريّ والسياسيّ والأدبيّ والفنّي الذي منح الشرق بإسهام مبدعيه، ونهضته الجديدة ومكانته التي تطوّرت وزهت زمناً طويلاً.    الكلمات المفتاحيّة: النهضة العربيّة -  مصر– حركات التحرّر – الترجمة - الروّاد الكبار.   Abstract: The nineteenth century had witnessed the awareness of the importance of human, cultural and scientific values to new levels that prompted worldwide movement for change that affected the quest for fortune and creativity. The conquest that Napoleon had paved the way for renaissance in Egypt pushing the country towards cultural, industrial and commercial revolution that pulled the country from its dire conditions to embrace new hopes for freedom and globalization that had occupied the minds of Arab thinkers, writers and literary circle. Their call for new comprehensive renaissance filled the air. Egypt and Lebanon were in this particular scenario of this quest due to their preparedness on one hand and the influence of the foreign educational and cultural missions on the other. This had opened the opportunity for arrays of communication that had enabled the newly emerged educated circle who longed to see the penetration of Western paradigm to initiate progress in the thinking, sciences, arts, politics and social spectrums of their people. They had called for an advanced society in respecting human and their rights for freedom and their cultural, material and spiritual needs. They had left a legacy in literature and wise sayings that carried their designs and bravery.   Keyword: Arab renaissance – Egypt – liberation movement – translation – Great Pioneers.   Abstrak: Kurun ke Sembilan belas telah menyaksikan kesedaran terhadap pentingnya nilai-nilai kemanusiaan, budaya dan ilmu pada tahap yang lebih tinggi yang telah mencetuskan pergerakan menuntu perubahan di seluruh dunia yang memberi kesan kepada pencarian kekayaan dan krativiti. Pengusaan Napolean terhadap Mesir telah membuka jalan kepada zaman pembaharuan di negara tersebut yang merintis kepada tercetusnya revolusi kebudayaan, perindustrian dan perdagangan. Keadaan ini dapat menyelamatkan Mesir daripada keadaannya yang menyedihkan kepada satu harapan untuk kebebasan dan globalisasi yang menular ke benak pemikiran para cendiakiawan, penulis dan karyawan Arab. Desakan mereka untuk pembaharuan memenuhi segala pelusuk ruang. Mesir dan Lubnan termasuk di dalam senario tuntutan pembaharuan ini kerana kebersediaan warganya dan pengaruh asing yang disemai pendidikan barat pemudanya yang mengaji di sana. Ini seterusnya telah membuka ruang untuk percambahan pemikiran dalam kalangan golongan berdidikan yang amat inginkan paradigma Barat itu mencetuskan perubahan dalam corak pemikiran, ilmu pengetahuan, seni, politik dan lingkungan sosial bangsa mereka. Seruan mereka adalah untuk memartabatkan bangsa dengan menghormati hak-hak kemanusiaan untuk kebebasan serta keperluan manusia kepada budaya, aspek material dan keruhanian. Mereka telah meninggalkan nama yang harum dalam penulisan dan kata-kata hikmah bermakna yang melakarkan keberanian ucapan mereka.   Kata kunci: Pergerakan pembaharuan Arab – Mesir- pergerkan pembebasan – terjemahan – pelopor agung

    دراسة تحليلية مقارنة في المداخل المعجمية العربية الحديثة: أبنية الأفعال الثلاثية المزيدة أنموذجاً / A Comparative Analytical Study of modern Arabic Lexicography Entries: Extra Three letters Verb Structures as Case Study

    Get PDF
    ملخص البحث:  يواجه الطلبة الصعوبات البالغة في استيعاب الأفعال المزيدة والبحث عن استخدامها وتحديد دلالاتها المتعددة؛ إذ تختلف مداخل المعاجم ومحتوياتها كمّاً ونوعاً لتنوع أهداف المعاجم واختلاف أحجامها، وهذا  جعل الباحثان يتطرقان إلى فحص عدد الأفعال المزيدة ودلالاتها المتعددة في المعجم الوسيط والمعجم العربي الأساسي. يتناول هذا البحث مجهودات جمع المواد المعجمية وانتقائها بطريقة مقارنة تحليلية إحصائية دقيقة في هذين المعجمين العربيين؛ لأن المعاجم العربية المؤسسية الحديثة المتميزة، تفحص التطبيقات المعجمية التي توافق أهمّ تلك النظريات المعجمية العربية الحديثة في إثبات المداخل المعجمية وإسقاطها، ومن ثمَّ الاستفادة بها في إعداد المعاجم التعليمية الحديثة وإعداد عناصر الكتب في المقررات العربية المتطورة، ومساعدة المتعلمين على معرفة مداخل المعاجم العربية وتطبيقاتها في المعاجم العربية. أثبت الإحصاء الذي أجراه البحث أن وزن (فعَّل) هو أكبر صيغة عدداً من بين هذه الصيغ المزيدة ويليه وزن (فاعَل). وإن وزن اِفْعَوْعَلَ( هو أقل صيغة عددا من بين هذه الصيغ المزيدة، وهي (13) فعلاً ويليه وزن ( اِفْعَالَّ( في المعجمين الوسيط والأساسي وهو (26) فعلاً. كما تبيَن أن المعجم الأساسي قد أهمل مما وجد في المعجم الوسيط (916) فعلاً على وزن (فعَّل) وهو أكبر صيغة عددا من بين هذه الصيغ المزيدة التي أهملها المعجم الأساسي، كما أسقط المعجم الأساسي العدد (405) فعلاً على وزن (أفعَل) وحده.   الكلمات المفتاحية: المعاجم الحديثة- دراسة مقارنة-  الفعل المزيد– المزيد بحرفين- المزيد بثلاثة أحرف.   Abstract: Students normally face difficulties in understanding the use and various meanings of extra verbs due to the differences of dictionary entries and the quantity of the contents in accordance to their objectives and sizes. This had brought us to examine a number of extra verbs and their meanings in the al-wasit and the basic Arabic dictionaries. The study looks into the efforts on compiling the dictionary materials before selecting them and subsequently subjecting them to an analytical comparative statistical classification. This is because modern basic Arabic dictionaries use the method of selection suggested by modern lexicography theories in selecting/deselecting the entries. Through this approach, suitable modern dictionary for learning purposes can be recommended to students thus helping in preparing relevant content of textbooks for lexicography in advanced Arabic syllabus. This would be helpful to the learners to to understand the entries and applications of entries in Arabic dictionaries. The statistical study confirms that the verb pattern fa’-a-la is the most frequent structure among the extra verbs followed by the structure faa-a’-la. The least frequent is the structure if-a’w-a’-la (13 verbs); the structure if-a’al-la comes after it with 26 verbs in both dictionaries. The Basic Arabic Dictionary left 916 verbs with the fa’-a-la structure found in al-wasit dictionary although this is the most frequent pattern of extra verb. Similarly 405 verbs with the af-a’-la pattern found in al-wasit were left by the basic Arabic Dictionary alone.   Keywords: Modern dictionaries – comparative studies – extra verbs – verbs with extra two letters – verbs with extra three letters.   Abstrak: Para pelajar biasanya menghadapi masalah dalam memahami kegunaan dan pelbagai makna kata kerja berimbuhan bahasa Arab disebabkan mekanisma pemasukan kosa kata dan bilangan kandungan kata kerja yang terpilih yang berbeza mengikut kamus-kamus yang mempunyai pelbagai objektif dan saiz. Ini telah mendorong kami untuk melihat beberapa kata kerja perbuatan berimbuhan dan makna-maknanya dalam kamus Al-Wasit dan kamus Asas Bahasa Arab. Kajian ini bertujuan merungkai usaha-usaha menyusun material kamus-kamus tersebut sebelum pemilihan dibuat untuk seterusnya dianalisa secara perbandingan statistik mengikut kategori. Memandangkan kamus Arab moden menggunakan cara pemilihan bahan yang dicadangkan oleh teori leksikografi moden dalam memilih/menolak kosa kata yang ingin dijadikan entri kamus yang disusun. Melalui pendekatan ini, kamus-kamus yang sesuai untuk tujuan pembelajaran bahasa Arab dapat dicadangkan kepada pelajar seterusnya membantu dalam mengenalpati kandungan yang relevan dalam penyediaan buku teks untuk subjek leksikografi dalam silibus pengajian bahsa Arab tinggi. Ini dapat membantu pelajar memahami entri perkataan dan applikasinya dalam kamus Arab. Analisa statistik kajian ini mengesahkan corak kata perbuatan fa’-‘a-la ialah yang paling banyak di antara kata kerja berimbuhan daripada asal tiga huruf diikuti oleh corak faa-a’-la. Corak paling kurang ialah if-a’w-a’-la (13); corak if-a’al-la pula selepasnya dengan 26 kata kerja dalam kedua-dua kamus. Kamus Asas Bahasa Arab meninggalkan 916 kata kerja dengan corak fa’-a’-la yang didapati dalam kamus al-wasit walaupun ia adalah corak yang paling banyak berulang dalam kategori kata kerja berimbuhan daripada asal tiga huruf. Sebanyak 405 kata kerja dengan corak a’f-a’-la yang didapati dalam kamus al-wasit turut tidak dipilih sebagai entri oleh kamus Asas.   Kata kunci: Kamus Arab Moden– Kajian perbandingan – kata kerja berimbuhan – kata kerja dengan imbuhan dua huruf – kata kerja dengan imbuhan tiga huruf

    القيمة الفنّيّة للرّسائل السياسيّة في العصر الأمويّ / Aesthetical Values of Political Letters in the Umayyad Period

    Get PDF
    ملخص البحث: تعدّ الرّسائل السياسيّة في العصر الأمويّ فناً عربيّاً نثريّاً، عُرِفَ منذ أقدم العصور، وما زالت أهمّيّته قائمة إلى زماننا هذا؛ وهو فنّ معروف بالمراسلة والمكاتبة؛ أي النّصّ الّذي يخاطب الكاتبُ فيه الغائبَ عن طريق القلم، وبقيّة الأدوات الّتي تُسْتَخْدَمَ في الكتابة في تلك الفترة. وقد نهضت الرّسائل السياسيّة بالّدور الذي أنيط بها في تطوّر النّثر العربيّ، وبالتحديد في العصر الأمويّ، وأدّت إلى ظهور طبقة من الكتاب الّذين يمتلكون قوّة الأسلوب والثّقافة الواسعة، أمثال: عبد الحميد بن يحيى الكاتب، وأبو العلاء سالم بن عبد الله، وعبد الله بن معاوية بن عبد الله بن جعفر بن أبي طالب وغيرهم. وقد كانت هذه الرسائل تُستَخْدَمُ لقضاء التبعات السياسية للدولة، وقد تمت هذه المراسلات السياسية بين الحزب الأمويّ الحاكم، وبين الأحزاب المعارضة، كالشيعة، والخوارج، والزبيريين. وطبيعي أن تكون لهذه الرسائل قيمتها الفنية والأدبية التي ميّزتها، بدءاً من الرسائل التي توالت بعد مقتل الخليفة عثمان بن عفان رضي الله عنه، وخلافة أمير المؤمنين عليّ رضي الله عنه، والفتن التي حدثت في زمن الصحابة، حتى استقرّ الحكم الأمويّ لأول خليفة، وهو معاوية بن أبي سفيان رضي الله عنه، إلى آخر خلفاء بني أمية، وهو مروان بن محمد (41-123ه). وجدت الدراسة أن الرسائل السياسية في العصر الأموي قد امتازت بخصائص فنية تتعلق بموضوع الرسالة، وافتتاحها بالبسملة، وذكر التحميدات والثناء على الله تعالى، وعنوان الرسالة، والفصل بين المقدمة والمضمون والخاتمة، وتذييل الرسالة، واستعمال الجمل الدعائية والاعتراضية، وتميزت الرسائل بجزالة الألفاظ وترادفها، وروعة التصوير الفني والإيجاز أو الإسهاب في بعض آخر، مع أداء الغرض واستيفائه بأسلوب عربي فصيح، والوضوح، والفصاحة، والاقتباس من القرآن الكريم، والتمثّل بالشعر العربي، وغير ذلك. وتتجلّى القيمة الفنّيّة من خلال محورين، بناء الرسالة، والخصائص الأسلوبية. الكلمات المفتاحية: الرسائل السياسية- العصر الأموي- الرسائل الديوانية- الأحزاب السياسية- البناء الفني.   Abstract: Political letters in the Umayyad Period were regarded as an Arabic prosaic literary form that were well known since earlier time and still have their significance in present time. It is also known as the art of correspondence when the writer was addressing a third person using the means available during that time. This type of letter had contributed significantly in developing the prosaic Arabic style in particular during the Umayyad period which eventually witnessed a growing number of writers with sound stylistic ability and a high end Arabic culture such as: ‘Abdul Hamid Yahya al-Katib, Abu al-‘Ala Salim bin ‘Abdullah, ‘Abdullah bin Mu’awiyah bin Mu’awiyah bin Ja’far bin Abi Talib and others. The letters were meant to contain political consequences of the government. These correspondences took place between the ruling Umayyad dynasty and their opponents such as the Shiite, Khawarij and the supporters of Zubair. The letters had their own literary characteristics from the beginning of the assassinations of the third Caliph ‘Uthman bin al-‘Affan and ‘Ali bin Abi Talib; the political disputes and conflicts during the time of the Companions of the Prophet right until the fall of Caliphate in the hands of the Umayyads, beginning with Mua’wiyah as the first Caliph until the last Caliph, Marwan bin Muhammad. The study concluded that the letters were characterized by having the following: theme, opening with Basmalah, praising Allah, topic, separation between introduction, content and conclusion, appendices, use of prayer expressions and explanatory sentence within a sentence.  They also used very formal wording with frequency of synonyms, brief and excellent in their imageries with an occasional lengthy diversions, fulfilling their purposes with the most fluent and precise selection of words, clear in their objectives, resorting to Quranic Verses and poems as quotations and others. The aesthetical values were apparent through two distinct themes: the structure of the letters and the characteristics of their styles.   Keywords: Political letters – Umayyad Period – Governmental Letters – Political parties – Aesthetic structure.   Abstrak: Surat-surat bertemakan politik di zaman Umayyah dianggap sebagai satu bentuk sastera yang telah lama dikenali dan masih lagi mempunyai kepentingannya pada masa ini. Ia juga dianggap sebagai seni dalam rangka hubungan apabila penulis menujukan suratnya kepada pihak ketiga dengan menngunakan cara-cara yang terdapat di zaman tersebut. Hasil persuratan sedemikian telah menyumbang kepada perkembangan stail prosa bahasa Arab terutamanya pada era Umayyad. Beberapa tokoh terkenal juga muncul sebagai penulis tersohor penulisan sebegini: ‘Abdul Hamid Yahya al-Katib, Abu al-‘Ala Salim bin ‘Abdullah, ‘Abdullah bin Mu’awiyah bin Mu’awiyah bin Ja’far bin Abi Talib dan lain-lain. Surat-surat tersebut biasanya bertujuan untuk menangani kesan-kesan konflik politik yang timbul terhadap pemerintah. Surat menyurat tersebut adalah di antara Kerajaan Umayyah dan pihak pembangkang dan musuh-musuh politik mereka seperti pihak Syiah, Khawarij dan penyokong ‘Abdullah bin Zubair. Surat-surat tersebut mempunyai identiti kesusasteraannya yang tersendiri bermula daripda pembunuhan Kahlifah ‘Uthman bin ‘Affan dan Saiyidina ‘Ali sehinggalah kepada konflik dalam kalangan para sahabat sehinggalah jatuhnya Khilafah ke tangan Bani Umayyah, bermula dengan Mua’wiyah dan berakhir dengan Khalifah Marwan bin Muhammad. Kajian ini merumuskan bahawa surat-surat tersebut mempunyai sifat dan karakter tersendiri seperti: tema, pembukaan dengan Bismillah, tajuk, perbezaan di antara pengenalan, kandungan dan kesimpulan, lampiran, uncapan doa’ dan ayat-ayat penerangan apitan. Laras bahasanya amat rasmi dengan penggunaan berulang perkataan dan frasa seerti; ujarannya ringkas tetapi padat; perlambangan digunakan secara meluas; kadang-kadang ayat –ayatnya panjang meleret namun secara umumnya penggunaan bahasanya amat lancar dan tepat. Tujuannya jelas, petikan daripada ayat-ayat Al-Quran dan puisi Arab turut mencorakkan surat-surat tersebut. Nilai astetika persuratan ini terserlah dalam dua aspek penting: struktur surat-surat tersebut dan ciri-ciri stail bahasanya.   Kata kunci: Surat-surat politik– Zaman Kerajaan Umayyah– Watikah Kerajaan– Kumpulan-kumpulan politik– Struktur astetika

    استراتيجيات تعلُّم مهارة الاستماع لدى دارسي العربيَّة بوصفها لغة ثانية: الدَّارس الماليزيّ نموذجاً / Learning strategies for listening skills among the non-native Arabic Speakers: Malaysian Student Case Study

    No full text
    ملخص البحث: يعتبر الاتصال الشفوي (الكلام) الوسيلة الفاعلة في بلورة الفكرة الكامنة لدى الفرد، وإخراجها بصورة صوتية تمثل تلك الفكرة تمثيلاً واضحاً، وإيصالها إلى الطرف الآخر –المستمع-دون لبس أو غموض، ويرى الباحث أن الطلبة غير العرب عند التّحدث باللغة العربية يتعثرون على الرغم من تخصصهم في تعلُّمِها بوصفها لغة ثانية. تهدف هذه الدراسة إلى معرفة أسباب إحجام الطلبة عن التحدث باللغة العربية، ومن ثَمَّ إبراز بعض الاستراتيجيات التي استخدمها الباحث في تعليم مهارة الاتصال الشفوي لطلبة بكالوريوس التربية، تخصص تعليم لغة عربية بوصفها لغة ثانية على مدى الخمس السنوات الماضية بالجامعة الإسلامية العالمية بماليزيا. توصلت الدراسة إلى أن تعليم وتعلم اللغة العربية خارج موطنها يعتريه كثير من العقبات تتمثل في البيئة المحيطة بالدارس، والمناهج والمقررات، والوسائل المعينة اللازمة، وينبغي أن يخصص وقت لممارسة الكلام باللغة العربية داخل الصفوف الدراسية، وإتاحة الفرصة لكل طالب أو طالبة في التعبير الشفوي، مع التشجيع الكامل من المعلم، ويتم تصحيح الخطأ بطريقة محفزة، وترصد لهم مكافآت ولو رمزية، تعزيزاً لدفعهم للكلام، وكسر حاجز الخوف والخجل، وإكسابهم الجسارة والجرأة والثقة، على أن يكون الوقت المخصص للكلام إلزاميا لجميع الطلبة دارسي اللغة العربية، ولكل المقررات المتعلقة باللغة.   الكلمات المفتاحية: السَّمع –  الاستماع – مواصفات -  الفروق –  الاستراتيجيات.   Abstract: This paper intends to discuss through descriptive analytical field study the student strategies in overcoming the problems of learning listening skills. Data was gathered from 184 students through the questionnaire of 25 items. The analysis revealed that the students used moderately the strategies according to the Oxford taxonomy. The most frequent strategies – in sequence – were compensatory, cognitive, meta-cognitive, mnemonic, social and affective. Difference in employing the strategies among the groups and items was also observed. The skills groups used more of the strategies comparing with the LQ4000 group although that the latter had better mastery of the language. Listening skill is a basic skill that is regarded as a key to the other language skills.   Keyword: Hearing – Listening- Descriptions – Differences – Strategies.   Abstrak: Kertas ini bertujuan untuk membicarakan melalui kaedah perincian deskriptif  lapangan, strategi pelajar dalam mengatasi permasalahan pembelajaran kemahiran mendengar. Data dikumpul daripada 184 pelajar melalui borang soal selidik yang mengandungi 25 soalan. Analisa maklum balas menyerlahkan penggunaan pelajar secara sederhana mengikut taksonomi Oxford. Strategi yang paling kerap – mengikut turutan- ialah penggantian, pemikiran, meta kognitif, memori, sosial dan emosi. Perbezaan dalam menggunakan strategi dalam kalangan kumpulan-kumpulan dan item-item juga diperhatikan. Kumpulan yang dalam tahap mempelajari kemahiran bahasa menggunakan lebih banyak strategi jika dibandingkan dengan dengan kumpulan LQ4000 walaupun kumpulan terdahulu lebih menguasai bahasa Arab. Kemahiran mendengar dianggap sebagai kemahiran utama kepada kemahiran lain. . Kata kunci: Pendengaran – Mendengar – Perincian – Perbezaan – Strategi.&nbsp

    قراءة في بنية الإنشاء الطلبي: أشعار محمود درويش نموذجاً / The Structure of Request: A Reading of Mahmoud Darwish

    No full text
    ملخص البحث: تسعى القراءة إلى دراسة بنية الإنشاء الطلبي من أمر ونهي واستفهام ونداء وتمنٍ، بصفتها ظواهر أسلوبية متعددة ومتنوعة ذات دلالة متحولة، فوارقها جدّ دقيقة، تحمل طاقات تعبيرية عديدة ومدهشة، وتُستكشف بواسطتها جماليات الصياغة الأدبية وفنيتها في شعر محمود درويش. أظهرت البنية حضوراً كثيفاً حرك المعنى إلى أفق مستمر الانزلاق، أوجب على المتلقي ملاحقته؛ ما جعل الدلالة في وضْع تأجيلي منتظر، قد يقصر زمنه أو يطول، وجعْل النص في ديمومة الإحالة. إنّ عملية تأجيل المعنى سمة شعرية متأصلة وممتدة الجذور في خطاب محمود درويش الشعري. تحاول القراءة الواعية إظهار بنية الإنشاء الطلبي إظهاراً كلياً أو جزئيا، تبعاً للسياقات النصية؛ حيث تتجلى آليات تعبير حيوية، لجأ إليها الشاعر لتلوين أسلوب نصه، وبعْث الدينامية والجدة فيه، ودفْع المتلقي للمشاركة في فعل الإبداع، فيتلقى أوامره ونواهيه وتساؤلاته، ويشاركه في وجدانياته؛ فيفرح ويحزن، ويحلم ويغضب، ويسكن ويثور، ويقبل ويرفض؛ ما أكد خصيصة خطابية للغة الشعرية. إنّ التعامل وهذه الظاهرة التعبيرية ليؤكد على حقيقة التعالي التي يتسم بها خطاب درويش تجاه المتلقي من جهة، وشده إليه من جهة أخرى؛ إذ مقتضى الأمر أو الاستفهام أن يكون المبدع صاحب سلطة توجيهية. تنحاز القراءة إلى منهج اختيار نماذج دالة، فسرت رغبة الشاعر في إدخال المحمولات الدلالية في دوائر التأويلات. الكلمات المفتاحية: الإنشاء الطلبي- عرض- الأمر- النداء- النهي.     Abstract: The reading is an attempt to study the structure of request including the imperative, prohibition, interrogation, the vocative and volition, as being phenomena of stylistic variation, with varied semantic denotations that have delicate differences. These carry many amazing expressions by which we explore the aesthetics of literary language and its art in the poetry of Mahmoud Darwish. The structure in Darwish shows an intensive presence that transcends the meaning to a horizon which is continuously slipping, and which forces the receiver to pursue it; making the meaning delayed until a further point in time: short or be too long, and continuously making the text    referencial. The process of postponement of meaning is an inherent extended and deeply rooted feature of the poetry of Mahmoud Darwish's. A conscious reading of Darwish tries to demonstrate the structure of request in whole or in part, depending on the contexts. The poet uses mechanisms of expression to vary his style, and inject it with eneargy and novelty. The poet as such pushes the recipient to participate in the act of creativity by receiving his orders, prohibitions, or his questions, and sharing him in his sentiments. The reader, thus, feels happy, sad, and angry, and dreams, accepts, and rejects; he/she becomes furious and calms down. All this confirms the oratory characteristics of the poetic language. Dealing with this phenomenon consolidates the superiority that characterizes Darwish’s discourse vis-à-vis the recipient on the one hand, and attracting him on the other, "because the question is -for example- that creativity should have a directive power". The reading is biased to a selective approach to the function models that reflects the poet's desire to give more than one semantic interpretations to his words.   Keywords: structure of request – presentation – imperative – volition – prohibition.   Abstrak: Kajian ini adalah satu percubaan untuk melihat struktur ayat perintah seperti suruhan, larangan, interogatif, vokatif dan kemahuan; sebagai satu fenomena kepelbagaian stail yang mempunyai kepelbagaian makna denotatif yang amat tipis perbezaannya. Ini menghasilkan pelbagai ekspresi yang menakjubkan yang memungkinkan kita nilai estetika bahasa sastera dan keseniannya dalam puisi Mahmoud Darwish. Makna dalam puisi beliau sentiasa menggambarkan makna yang luas yang sentiasa memungkinkan satu takwilan yang berbeza mendorong pembaca untuk terus menjelajahi maknanya menjadikan makna tersebut tertunda mafhumnya untuk sekian tempoh yang pendek atau lama. Ini menjadikan puisi beliau sentiasa dirujuk. Penangguhan makna adalah satu ciri yang amat sebati sekali dalam puisi beliau. Satu percubaan untuk menyingkap makna dalam puisi beliau memperlihatkan struktur stail perintah dalam bentuk yang sepenuhnya atau sebahagiannya bergantung kepada konteks. Beliau menggunakan cara-cara ekspresi untuk mempelbagaikan stail sambil mengukuhkannya dengan cara yang baharu dan bertenaga. Dengan cara sedemikian beliau seolah-olah mengajak para pembaca turut bersama dalam proses kreativiti beliau dengan menerima perintahnya dan berkongsi perasaannya. Ini menjadikan para pembaca turut berasa gembira, sedih dan marah; berkhayal, redha atau memberontak; atau menjadi marah dan seterusnya tenang dan menerima seadanya. Semua ini mengesahkan ciri-ciri pengolahan maksud stail puitis beliau. Ini meyakinkan kita tentang kehebatan wacana beliau yang menarik pembaca dan menggabungkannya dengan beliau sendiri kerana kuasa itu sememangnya pada dangan pengkarya. Kajian ini adalah cenderung dalam menggunakan model kajian yang selektif untuk menunjukkan kepelbagaina maksud yang tersirat dalam puisi-puisi beliau.   Kata kunci: struktur ayat perintah – pengolahan – suruhan – seruan – larangan

    دلالة مفهوم الموافقة وأثرها في استنباط الأحكام الشرعية لدى الأصوليين / The meaning of the concept of corresponding meaning (muwafaqah) and its implications in formulating the

    No full text
    ملخص البحث: تعدّ الدلالة من أهم القضايا الأساسية في الفكر الأصولي، فمن أساسيات البحث الدلالي في الفكر الأصولي  استنباط الأحكام الشرعية من القرآن الكريم والحديث النبوي الشريف، وقد تعددت الدلالات فيها، ومنها: المطلق والمقيد، العام والخاص، والمنطوق الصريح وغير الصريح، والمحكم والمتشابه والمفسر والمحكم، والمفهوم بنوعيه الموافقة والمخالفة. بحثت هذه الدراسة في نوع دلالي واحد لتبيين سبل استنباط الأحكام الشرعية عبر استثمار دلالة مفهوم الموافقة عند الأصوليين، ثمّ تناولت الحديث عن حد مفهوم الموافقة عند اللغويين والأصوليين، وبالبدء بالمفهوم المعجمي ثمّ الاصطلاحي، وبالوقوف على المصادر الأصولية للتعريف به اصطلاحاً، وبعدها وقفت على إشكالية جوهرية ظلت محط خلاف بين الدارسين الأصوليين لمدّة ليست بالقصيرة، والمتمثلة في إشكالية تحديد مفهومه، وتطرقت إليها في حديث مطول، ثمّ وقفت على أنواع المفهوم التي منها الموافقة والمخالفة. فقد خصص الحديث حول مفهوم الموافقة عبر إبراز المصطلحات المتداخلة معه بالتفرقة بينهما، وبعدها الإشارة إلى نوعيه؛ كلحن الخطاب، وفحوى الخطاب. من النتائج التي خرجت بها الدراسة ما يأتي: تعدّ دلالة المفهوم دلالة خارجية تدرك بمعزل عن دلالة المنطوق، وأنّ ما انتهى إليه الشوكاني هو أنّ مفهوم الموافقة دلالة اللفظ على ثبوت حكم المنطوق والمسكوت عنه سواء أكان المسكوت عنه أولى بالحكم من المنطوق به أم كان مساوياً له، ويعتبر المنطوق غير الصريح اللازم الذي لا يذكر في الكلام، بينما هو معنى إن دلّ عليه الكلام في محل النطق، وأنّ المفهوم هو ما دل عليه اللفظ في غير محل النطق، وتعتبر دلالة فحوى الخطاب هي الحكم الذي ينصرف إليه الذهن بالأولوية؛ بينما دلالة لحن الخطاب فهي الحكم المستنبط الذي ينصرف إليه الذهن بالمساواة لدلالة المنطوق؛ أي يكون حكم غير المذكور مساوياً لحكم المذكور. الكلمات المفتاحية: الدلالة– المفهوم- الموافقة– المخالفة- الاستنباط. Abstract: Meaning has always been a central issue in Islamic legal theory. The derivation of sharia’ judgments from the Holy Koran and the prophetic traditions is one of the fundamentals in the issue of meaning in this discipline. Meaning is categorized into these types: absolute or with condition, general or specific, explicitly expressed or implicit, undisputable, similar or interpretable and the concept of corresponding meaning (muwafaqah) and non-corresponding meaning (mukhalafah). This paper aims to discuss only the concept of muwafaqah by the Islamic legal theorists in formulating sharia’ judgements through focusing on the meaning of the concept among the legal theorist as well as its limitation in accordance to the opinions of Arabic language scholars and the Islamic legal theorists. The study highlights its lexical and terminological meaning with reference to the sources of Islamic legal theory. Subsequently, the long standing central issue of the dispute among the scholars of Islamic legal theory is on determining its concept of which the paper will thoroughly examine. Both concepts of corresponding and non-corresponding meaning will be analyzed. Some other terminologies which are seemingly similar to it will be investigated and for the purpose of distinguishing between them. Two types of the concept of muwafaqah will be studied: tone of discourse (lahn al-khitab) and the content of discourse (content of discourse). Among the conclusions of the study: the meaning of the concept is regarded as an external meaning perceivable separately from the verbal meaning. It is also concluded that Syaukani’s understanding of the concept of muwafaqah is the meaning of a word with both certainty in judgement that is expressed verbally and what is perceived silently regardless whether the judgement derived from each of two is more important than the other of similar in priority. The implicit verbal meaning is the inherent meaning that is left unexpressed. But if the saying indicates it in the form of expression then in become significant. The concept is what being indicated by the word at other than the mode of articulation. The meaning from the content of a discourse (fahwa) is the judgement of the notion that is perceivable instantly by the thought in order of priority while the meaning derived from the tone of the discourse (lahn) is the judgement perceived by the thought in similar manner with the verbal meaning in which the unarticulated judgement similar to the articulated judgement.   Keywords: meaning –concept– corresponding meaning– non-corresponding meaning– formulation of judgement.   Abstrak: Makna adalah satu perbahasan utama dalam bidang Usul Fiqh. Kaedah memutuskan hukum-hakam daripada Alquran dan Hadis adalah satu daripada prinsip-prinsip dalam persoalan makna yang dibahaskan dalam bidang ini.  Makna dikategorikan kepada tiga, mutlak atau terikat, am atau khas, terang atau tersirat, sabit, sama atau boleh ditakwil dan seterusnya mafhum muwafaqah(setara) atau mukhalafah(berbeza). Kajian ini bertujuan untuk hanya membincangkan mafhum muwafaqah oleh ulama Usul Fiqh dalam memutuskan hukum hakam. Ini dilakukan dengan melihat maksud konsep tersebut dalam kalangan ulama Usul Fiqh disamping menyorot pendapat para ahli bahasa Arab tentang lapangan makna dan batasannya. Makna perkataan dan instilahnya berdasarkan sumber-sumber Usul Fiqh. Dasar dan aspek yang menjadi perdebatan tentang konsep ini akan turut dikupas. Kedua-dua konsep muwafaqah dan mukhalafah akan turut dikaji. Beberapa istilah-istilah lain yang mirip dengan konsep ini akan dibincangkan untuk dilihat perbezaan-perbezaan di antaranya. Dua kategori mafhum muwafaqah akan dikaji: nada wacana (lahn al-khitab) dan kandungan wacana (fahwa al-khitab). Di antara kesimpulan-kesimpulan kajian ialah: maksud konsep tersebut dianggap sebagai satu maksud yang difahami secara sendiri dan berbeza daripada maksud ujaran verbal.  Dalam hal ini, pendapat Shaukani tentang muwafaqah ialah maksud perkataan yang sabit hukumnya yang diujarkan secara verbal dan yang difahami secara tanpa perlu dinyatakan tidak kira samada hukum yang diputuskan berdasarkan daripada salah satu daripada kedua-duanya adalah lebih penting daripada salah satu daripada kedua-duanya atau serupa pentingya. Maksud ujaran verbal tersirat pula ialah maksud yang terkandung pasti yang tidak dinyatakan. Namun jika sekiranya dinyatakan secara verbal, ia menjadi penting. Sesuatu yang difahami itu juga turut merangkumi sesuatu yang turut difahami akal yang bukan sahaja melalui pernyataan verbal. Maksud daripada kandungan sesuatu wacana itu pula ialah hukum yang difahami secara terus secara mengikut tingkat kepentingannya manakala maksud yang disimpulkan daripada nada sesuatu ungkapan itu ialah maksud yang sama dapat difahami secara verbal yang menjadikan hukum yang diputuskan melaluinya adalah sama dengan hukum yang diputuskan secara bukan verbal.   Kata kunci: Maksud - konsep – mafhum muwafaqah – mafhum mukhalafah – formulasi huku

    مقاربات الخطاب السياسي عبر الأدب: دراسة تحليلية / The Approaches of Political Discourse through Literature: An analytical study

    Get PDF
    ملخص البحث: تناقش هذه الورقة موضوعاً يتعلق بأهمية اللغة العربية وآدابها، ودورهما في الحياة العامة ولا سيّما في عصر العولمة، وتتعرض إلى جدلية العلاقة بين الأدب والسياسة، وكيف أن الأدب هو من أكثر اللافتات والمداخل التي يلج من قبَلها السياسيون إلى ضمائر الشعوب، ومن أهم الوسائل لدغدغة المشاعر وتهييج العواطف وغسيل الأدمغة. وفي المقابل فإن السياسي غير المهتم بالأدب، يكون عرضة لفشل مشروعه السياسي مهما عظم، إذا أعلن القطيعة مع الأدب، أو أساء توظيفه. ستتناول هذه الدراسة نماذج للسياسيين الأدباء الذين أحسنوا توظيف الأدب أو استغلوه للإطاحة بخصومهم، وكسب تأييد مناوئيهم، ونماذج للأدباء السياسيين الذين ملكوا ناصية القلم وتمكنوا من التعبير عن آلام شعوبهم وآمالهم أو تمكنوا من كرسي الحُكم ودانت لهم -بفضل قلمهم وفصاحتهم- أمم كثيرة. تتناول الدراسة مدى تأثير الأدب والسياسة في مجريات الأحداث وتسطير المعجزات، وتسليط الضوء على الصراع المخفي بين قطبي الرحى (السياسة والأدب)، ومدى تأثير أحدهما في الآخر. توصلت الدراسة إلى نتائج رئيسة، وهي: أن الأدب نفسه في قلب الظاهرة السياسية، مؤثراً فيها ومتأثرا بها، وأن أي نص أدبي، ما هو إلا انعكاس للبيئة التي أنتج وكتب فيه، وأن السياسيين يستمدون خططهم، ويعتمدون في تنفيذ برامجهم على الدراسات التي يعدّها الكتاب، والأعمال الإبداعية التي ينتجها الأدباء؛ وأن عصر العولمة الذي نعيشه هو بحق عصر تلاشت فيه القيم والمبادئ الأخلاقية، وظهرت فيه بشكل لافت للنظر سلوكيات منحرفة، ومفاهيم خاطئة، تتأكد يوما بعد يوم الحاجة الماسة إلى أدب رفيع ولغة راقية تترجم ما يريده المخلصون من أهل السياسة من عامة الشعب؛ تمسكاً بالتعاليم الدينية، وتشبثاً بالقيم والمبادئ الأخلاقية

    السياسات اللغوية في البلاد المستعمَرة: الاستعمار الفرنسي للجزائر أنموذجاً / Language Policy in Colonized Countries: A Case Study of the French Colonization of Algeria

    No full text
    ملخص البحث: استقل علم السياسة اللغوية عن اللسانيات الاجتماعية، وأصبح موضوعه خدمة لللغة في المجتمع، إلا أن السياسة اللغوية الاستعمارية في الجزائر لم تكن لغوية فقط، بل كانت تطمح إلى مغانم ثقافية ودينية، ولغوية...إلخ، وبتعبير أدق مغانم ترتبط بالهوية؛ لذا رسم الاستعمار الفرنسي سياسة لغوية تقويضية للوضع اللغوي الجزائري المستقر منذ قرون. كانت العربية تنعم بالتعايش مع كل اللهجات واللغات حتى الأمازيغية منها، ولكنّ فرنسا أرادت أن تدخل العربية في علاقة قوة مع باقي الفضاءات اللغوية الجزائرية والأجنبية، فكان تدميرها في تدبيرها، لذا حصدت نتائج هزيلة طوال وجودها في الجزائر، فكان لها سياستها اللغوية التي  رسمتها عبر المنهج الذي تقره اللسانيات الاجتماعية عامة وعلم السياسات اللغوية خاصةً، وقد اعتمدت في رسم سياستها اللغوية على الساسة وضباط الجيش والمعمريين أو على علماء اللغة واللسانيين الاجتماعيين. خرجت الدراسة ببعض النتائج المهمة، وهي: ظهور اللغة الفرنسية على الساحة اللغوية الجزائرية لم يكن ظهورًا بريئًا، وأنّ العامية شكلت الخطوط الخلفية للفصحى، وحاولت فرنسا جعل الأمازيغية شوكة في خاصرة الكيان اللغوي الجزائري، وأن السياسة اللغوية التي رسمتها فرنسا للجزائر كان هدفها إحداث تغيير اجتماعي كبير عن طريق الفرنسة، وكان لفرنسا سياسة لغوية خاصة بالجزائر، رتبت فيها الأولوية لنشر الفرنسية على حساب اللغة العربية والأمازيغية؛ ففرنسا رصدت الوضعية اللغوية الجزائرية، ثم حددت أهدافها واستراتيجياتها. الكلمات المفتاحية: الاستعمار- اللغة الفرنسية- السياسة اللغوية- اللسانيات الاجتماعية- الهوية. Abstract Language policy is a branch which is independent from sociolinguistics as its topics are more about serving the language in the society. In the case of Algeria, the French  colonial language policy was not only restricted to the issue of language but interfered with the aspects of culture and religion which are integral to the identity of the local people. In this regard, the French had adopted a language policy meant to undermine the language situation of Algeria that was established since centuries.  Arabic had coexisted with other language such as Amazigh and other dialects but the French language policy had resulted in putting Arabic to be at odd with these languages by adopting language policy that was derived from findings of sociolinguistics as well as from language policy and planning. This was implemented through the high ranking officials in the army and the scholars of language. The study concludes among others: the emergence of French in Algeria was on the expense of the existing language coexistence; dialects formed the backgrounds of standard Arabic; Amazigh was made to become an undermining factor to the language situation in Algeria; the language policy adopted was meant to change the identity of the society through turning it into a French society; the French in this regard had a specific language policy for Algeria in which French language was given more priority over Arabic and Amazigh; the French was closely monitoring the language situation in Algeria by planning the objectives strategies of the language policy . Keywords: colonization – French – language policy – sociolinguistics – identity. Abstrak: Perancangan bahasa adalah satu cabang yang tersendiri berbanding sosiolinguistik memandangkan skop perbicaraanya adalah lebih menyentuh tentang persoalan bahasa dalam masyarakat. Dalam hal Algeria, perancangan bahasa dan polisi berkaitan dengannya bukan sahaja menyentuh persoalan bahasa bahkan turut melibatkan aspek-aspek budaya dan juga agama yang merupakan identiti penduduk tempatan. Pihak penjajah Perancis telah melaksanakan satu dasar yang mengeruhkan hubungan antara bahasa-bahasa di Algeria yang telah wujud sejak sekian lama dengan menjadikan Bahasa Arab dalam kedudukan tidak lagi harmoni dengan dialek serta bahasa-bahasa tempatan lain. Polisi ini dikatakan telah mngambil kira dapatan dan penemuan daripada bidang-bidang sosiolinguistik dan perancangan bahasa. Perlaksanaan dasar ini didukung oleh dasar pentadbiran kolonial melalui  pegawai-pegawai atasan tentera serta cendiakawan-cendiakawan bidang bahasa. Antara dapatan kajian ini ialah: Kemunculan bahasa Perancis telah mempengaruhi keharmonian hubungan di antara bahasa-bahasa yang telah wujud di Algeria; dialek-dialek bahasa Arab mula ditonjolkan; bahasa Amazigh dijantikan alat untuk melemahkan keadaan bahasa di Algeria; dasar bahasa kolonial Perancis bermaksud untuk mengubah sosiopolitik Algeria untuk menurut keadaan Perancis dengan memberikan tumpuan yang lebih kepada pengukuhan bahasa Perancis dan bukannya bahasa Arab; pihak Perancis sentiasa memantau keadaan bahasa di Ageria untuk merancang dengan strategic dasar bahasa yang bertepatan dengan objektif penjajahan.   Kata kunci: Penjajahan – Perancis – dasar bahasa – sosiolinguistik –Identit

    صورة هارون الرشيد في شعر العصر العباسي الأول / The image of Harun al-Rasyeed in the poems of the first period of the ‘Abbasid

    Get PDF
    ملخص البحث: إن الشعر الذي قيل في هارون الرشيد يُعد وثيقة تاريخية صادقة على عصره المزدهر، فقد دانت له الأرض وجاءه خراجها من كل حدب وصوب، وازدهرت الحضارة الإسلامية في عهده من فنون وعمارة، وانتشر عدله في أرجاء الدولة، وهابه الملوك وأتوه خاضعين، وأدوا له الجزية عن يدٍ وهم صاغرون، وهذا مما صوره الشعر الذي قيل فيه، فخُصّص المبحث الأول لبيان صورة هارون الرشيد الجهادية؛ أما المبحث الثاني فخُصص لبيان صورة الرشيد متعظاً، وقد تناول المبحث الثالث بيان لصورة الرشيد كريماً، وتم في المبحث الرابع إجلاء لصورة الرشيد مهيبة، وتناول المبحث الخامس بيان صورة الرشيد إماماً قائداً. من نتائج الدراسة ما يأتي: أنّ شخصية هارون الرشيد كانت دائماً –ولا تزال– موضع جدلٍ بين المغالين في مدحه وبيان محاسنه، وبين المفرطين في ذمه وتعداد مثالبه، حتى صارت هذه الشخصية أشبه بالأسطورة في عرف الأولين والآخرين، والتشابه في الأوصاف لدى كثير من الشعراء، وأنّ هارون الرشيد كان محاطاً بكوكبة نيرةٍ من شعراء العصر العباسي الأول الذين بالغوا في مدحه ورفع مكانته، وأنّ مجموع الأشعار التي قيلت في هارون الرشيد تُعدّ حقاً وصدقاً لامعلماً وثائقياً ومنبعاً تاريخياً تستمد منها الحقائق حول هذه الشخصية الجدليَّة، وأنّ أهم مصادر الإلهام التي أوحت لشعراء البلاط الرشيدي هو الإبداع الذي حققوه في رسم صفات الخليفة هارون الرشيد؛ إذ تميزت هذه الشخصية من الجمع بين الجد والهزل، وبين رقة القلب وقوة الجنان، وبين سطوة القائد الفاتك وعَبرة الزاهد المتنسك. الكلمات المفتاحية: هارون الرشيد- المجاهد- المتعظ- الكريم- القائد. Abstract: The poems that talked about the figure of Harun al-Rasyeed are historical and sincere accounts of the events of his time of rule. It was a glorious period of abundance of wealth and progress for the Islamic civilization. It was an era of good governance and justice; rulers were paying their respect to the empire through paying the protection fees. These are among the topic that occupies those poems. The paper will discuss Harun al-Rasyeed’s figure as warrior, advisor, generous figure, charismatic and his life as leader and imam. Among the conclusions of the study are: the figure of Harun al-Rasyeed had always been a controversy between those who praise him excessively and those who were hostile towards him to the extent of turning this character as a legend. He was surrounded by famous poets during his time who sometimes were praising him excessively alleviating his position. Most of the poems about him can be regarded as truthful and sincere. They are not the primary sources of the controversy but rather a resourceful account about the richness of his character which combines between seriousness and humor; soft and strong heart; authoritative and fearful leader and tearful abstinent servant of God.   Keywords: Harun al-Rasyeed – fighter – advisor – generous – leader.   Abstrak: Puisi-puisi yang menampilkan Harun al-Rasyeed adalah pernyataan sejarah yang tulus tentang peristiwa-peristiwa yang berlaku di zaman beliau yang gemilang. Zaman tersebut dikenali dengan kemajuan dan kekayaan pemerintahan Abbasiyyah hasil pentadbiran dan keadilan yang mampan. Ketika itu para pemerintah berduyun-duyun membayar ufti mengiktiraf kekuasaan empayar Abbasiyyah. Ini adalah sebahagian daripada topik-topik yang tercatat di dalam puisi-puisi waktu itu. Kajian ini akan mengutarakan beliau sebagai seorang pahlawan, penasihat, dermawan, berkarisma tinggi, imam dan seorang emimpin yang disegani. Antara kesimpulan-kesimpulannya ialah: watak Harun al-Rasyeed sekian lama menjadi kontroversi dalam kalangan pencinta dan musuh beliau. Beliau sentiasa dikelilingi oleh para penyair yang kadang-kadang menyanjung beliau dengan berlebihan. Walaupun begitu, kebanyakan syair-syair tersebut boleh dianggap tulus dan berfakta. Syair-syair tersebut bukanlah merupakan sumber utama timbulnya kontroversi yang terjadi tetapi merupakan satu sumber yang kaya tentang kepelbagaian peribadi beliau yang menggabungkan antara ketegasan dan kesantaian; kecekalan dan kelembutan hati; seorang pemerintah yang berkuasa dan menggerunkan disamping watak beliau yang sentiasa zuhud yang sering menitiskan air mata tanda seorang hamba yang taqwa kepada Tuhannya.   Kata kunci: Harun al-Rasyeed – pejuang – penasihat – dermawan – pemimpin

    86

    full texts

    269

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    مجلة الدراسات اللغوية والأدبية (Journal of Linguistic and Literary Studies)
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇