Nesir: Journal of Literary Studies
Not a member yet
123 research outputs found
Sort by
Ezop Alla Turca: Tanzimat Öncesi Döneme Ait Ezop Tercümelerinin Kültürel Çeviri Bağlamında İncelenmesi
Get PDFThis study examines pre-Tanzimat Turkish translations of Aesop's fables—among the earliest literary texts translated from Western languages into Turkish—within the framework of cultural translation. It classifies and analyzes eight manuscript and one printed translation found in various European libraries, dividing them into four main categories. The research cross-references these Turkish translations with original sources using major indices (Perry, Chambry, and Gibbs) and provides a comparative textual analysis. Focusing on aspects such as the cultural context of translation, textual variations, localization strategies, and the translators’ intentions, the study traces the literary and cultural transfer of Aesopic texts into Ottoman Turkish. By doing so, it contributes to interdisciplinary dialogue in translation studies, Ottoman cultural history, and the history of Turkish literature.
Bu araştırma, Tanzimat öncesi döneme ait, Batı dillerinden Türkçeye çevrilmiş ilk edebi metinlerden biri olarak değerlendirilebilecek Ezop fabllarını kültürel çeviri bağlamında inceler. Araştırma kapsamında Avrupa’daki çeşitli kütüphanelerde bulunan sekiz yazma ve bir matbu Ezop tercümesi sistematik biçimde tasnif edilmiş, dört ana kategoriye ayrılmıştır. Bu metinler hem kaynak metinlerle karşılaştırılmış hem de Perry, Chambry ve Gibbs indekslerine göre sınıflandırılarak içeriksel analiz yapılmıştır. Çalışmada, çevirilerin kültürel bağlamı, metinler arası farklılıklar, yerelleştirme stratejileri ve mütercimlerin amaçları gibi konulara odaklanılmıştır. Araştırma, Ezop külliyatının Osmanlı edebiyatındaki izlerini sürerek, bu metinlerin sadece dilsel değil, aynı zamanda kültürel bir aktarım aracı olarak nasıl işlediğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Eser, çeviri tarihi, eski Türk edebiyatı ve kültür tarihi açısından disiplinlerarası bir tartışma zeminine katkı sunar
Ermeni Harfli Türkçe Edebiyat Çalışmaları için Transkripsiyon Standartları Önerisi
Get PDFTurkish literature in Armenian script comprises a large corpus of manuscripts dating from the 14th century together with printed material published between the 18th and 20th centuries. Books were written in a wide geographical area and their contents were pruduced by mono- and bilingual Turkish- (and Armenian)-speaking Ottoman Armenians. Therefore, Armeno-Turkish text production represents the textual output enabled through Armenian and Turkish cross-cultural interactions, including various genres and different types of text. Although the scope of Armeno-Turkish text production is extensive, scholarly engagement with Armeno-Turkish texts at universities has only been markedly evident since the 2000s. The most significant reason for this late and limited engagement may lie in the obstacle of the hybrid nature of the script and the language, whereby Armeno-Turkish literature has a place neither in Turkish nor in Armenian literary studies. The aim of this research note is to propose a standard for the transcription of Turkish texts in Armenian script. In a longue durée perspective, we aim to conduct inclusive literary studies and examine Armeno-Turkish literature within the greater framework of (Ottoman) Turkish literature. Ermeni harfli Türkçe edebiyat, 14. yüzyıldan kalma geniş bir elyazması külliyatı ile 18. ve 20. yüzyıllar arasında basılmış matbu malzemeden oluşmaktadır. Kitaplar geniş bir coğrafyada kaleme alınmış olmakla birlikte içerikleri tek dilli veya iki dilli olup Türkçe (ve Ermenice) konuşan Osmanlı Ermenileri tarafından oluşturulmuştur. Bu nedenle, Ermeni harfli Türkçe metin üretimi, çeşitli türler ve farklı metin çeşitleri de dâhil olmak üzere, Ermeni ve Türk kültürleri arası etkileşimler yoluyla sağlanan metinsel üretimi temsil eder. Ermeni harfli Türkçe metin üretiminin kapsamı çok geniş olmasına rağmen, üniversitelerde Ermeni harfli Türkçe metinlerle akademik olarak incelenmesi ancak 2000’li yıllardan itibaren belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştır. Bu geç ve sınırlı angajmanın en önemli nedeni, yazının ve dilin melez (veya hibrit) doğasının, Ermeni harfli Türkçe edebiyatın Türk ve Ermeni edebiyatı çalışmalarında bir yer edinmesine engel teşkil etmesi olabilir. Bu araştırma notunun amacı, Ermeni harfli Türkçe metinlerin Latin harfleriyle transkripsiyonu için bir standart önermektir. Uzun vadeli bir perspektifle, kapsayıcı (“inclusive”) edebiyat araştırmaları yapmayı ve Ermeni harfli Türkçe edebiyatı (Osmanlı-)Türk edebiyatı çerçevesinde incelemeyi hedefliyoruz
Osmanlı Dönemi Hikâye Kitaplarında Kolektif Yazarlık
Get PDFAuthorship in the Ottoman manuscript culture displays a much more diverse and layered picture than the current perception on authorship that is attributed to a specific person, or people. This article, based on the 18th and 19th century versions of popular heroic stories, ponders on a collective and cumulative form of authorship in which various agents such as bookdealers, authors/scribes and readers were involved. As a result of collective authorship, this study observes on various records such as ownership statements and colophons alongside textual features on these story manuscripts that were mostly read aloud in the collective reading sessions. Because of the scantiness of ownership statements and colophons, it argues that not specific persons but a whole community were active both in the terms of ownership and production of these books. To support this argument, the article examines distinct scripts other than the scribe’s, besides the textual repairments and additions made after the original copying. By discussing the non-ulema textual production through visuals, this study aims to contribute to the fields of “Ottoman book culture,” and “the history of reading and writing.”Osmanlı yazma eser kültüründe metin üretimi, günümüzde tek bir şahısa ya da şahıslara atfedilen yazarlık olgusunu aşan daha çeşitli ve katmanlı bir görüntü sunmaktadır. Bu yazıda, 18 ve 19. yüzyılda üretilmiş ve okunmuş popüler kahramanlık hikâyeleri üzerinden; sahaf, müellif/müstensih, okur gibi farklı öznelerin dahil olduğu kolektif ve aynı zamanda kümülatif bir yazarlık biçimi üzerine düşünülecektir. Kolektif yazarlığın bir tezahürü olarak, çoğunlukla toplu kıraat meclislerinde okunmuş ve elden ele dolaşmış bu hikâye külliyatının üzerindeki temellük ve istinsah gibi hârici kayıtlar ve metinsel özellikler incelenmiştir. Nadir olarak görülen temellük ve istinsah kayıtlarından dolayı bu kitapların gerek sahiplenme gerek üretimlerinde kişilerin değil tüm bir okur cemiyetinin etkin olduğu iddia edilmiştir. Bu iddiayı desteklemek üzere; ana metinde müstensih dışında karşımıza çıkan el yazıları, orijinal istinsahtan sonra yapılan tamir-tadilat ve eklemeler görseller üzerinden incelenmiştir. Osmanlı’da yazarlık otoritesini ulema-dışı metinsel üretim örnekleriyle farklı türler üzerinde düşünmeye çağıran bu çalışmanın, “Osmanlı kitap kültürü” ve “okuma/yazma tarihi” alanlarına katkıda bulunması amaçlanmaktadır
Müge İplikçi’nin Çocuk ve İlk Gençlik Romanlarında Altkültür ve Dışavurumcu Sanat
Get PDFThe works of Müge İplikçi, regarded as one of the prolific writers of Turkish literature with her four novels, six short story books, three children books, and two youth literature novels, provide a rich reading experience with their narrative that blend different disciplines such as social sciences, history, art, and storytelling. In Yalancı Şahit, accepted as a problem-oriented youth literature novel and her children’s literature book Kömür Karası Çocuk, major social problems such as migration and crime are explored through the designs in the art of painting and the universal language of music. In this respect the issue of identity is analyzed with respect to the interaction of art and literature. The analysis of these two novels in terms of socialization theories and the concept of subculture necessitates a multidisciplinary reading. This article written to contribute to the sociological readings of children’s and youth litrature criticism will explore the two mentioned novels in line with the concept of subculture. It will also underline the expressive aspect of art in the expression of an individual’s identity.Yazdığı dört roman, altı öykü, üç çocuk kitabı ve iki ilk gençlik romanıyla Türk edebiyatının üretken yazarları arasında yerini alan Müge İplikçi’nin çocuk ve ilk gençlik edebiyatı eserleri tarih, sosyal bilimler, sanat, hikâye anlatıcılığı gibi farklı disiplinleri iç içe geçiren anlatamıyla genç okurlara ve yetişkinlere oldukça zengin bir okuma deneyimi sunmaktadır. Sorun odaklı ilk gençlik edebiyatı eserleri arasında kabul edilen Yalancı Şahit ve Kömür Karası Çocuk romanlarında suç ve göç gibi büyük toplumsal sorunlar resim sanatının imgeleriyle ve müziğin evrensel diliyle kurguya dahil edilir. Bu yönüyle eserler kimlik sorunsalını edebiyat-sanat etkileşimi üzerinden ele alır. İplikçi’nin bu iki eserinin aynı zamanda sosyalleşme teorileri çerçevesinde ve altkültür kavramı özelinde incelenmesi disiplinlerarası bir okumanın gerekliliğine de işaret eder. Sorun odaklı çocuk ve ilk gençlik edebiyatı eleştirisinin sosyolojik okumalara katkı sunmak amacıyla hazırlanan bu makale Müge İplikçi’nin bahsi geçen iki romanını altkültür kavramı çerçevesinde ele alacak; bireyin kimliğini ifade edebilmesinde sanatın dışavurumcu özelliği ön plana çıkarılacaktır
Tutkulu Perçem’de Feminist Bir Yıkım Beklentisi
Get PDFIn Tutkulu Perçem (Passionate Forelock), the anticipation of a disaster that will destroy and evert the those on earth is a powerful image. This image adds a dystopian atmosphere to the text and also implies a feminist utopia. The expected disaster will raze patriarchy and lay the groundwork for a new beginning. This envisagement of destruction in Tutkulu Perçem makes the text related to the genre of critical utopia because it reflects hope and belief in the change of patriarchal order. This article will analyze the expectation of destruction in Tutkulu Perçem and the feminist character of this expectation. Also, the anticipation of destruction will be interpreted through the framework of critical utopia.Tutkulu Perçem’de gökyüzünden gelip yeryüzündekileri yok edecek, içi dışa çevirecek bir felaketin beklentisi güçlü bir imge olarak yer almaktadır. Metne distopyan bir atmosfer katan bu beklenti aynı zamanda feminist bir ütopyayı da ima eder. Beklenen felaket, eril düzeni yıkıp yok edecek, yeni bir başlangıç için zemin hazırlayacaktır. Tutkulu Perçem’deki bu topyekûn yıkım tahayyülü, eril düzenin değişimine yönelik güçlü bir inancı ve umudu yansıtması bakımından metni eleştirel ütopya türüne yaklaştırır. Bu makalede Tutkulu Perçem’deki yıkım tahayyülü ve bu tahayyülün feminist niteliği incelenecek, metindeki yıkım beklentisi, eleştirel ütopyanın türsel çerçevesi yardımıyla anlamlandırılmaya çalışılacaktır
Sıradan ve Özgün Anlamlarıyla Ütopya/Distopya
Get PDFUtopia/Dystopia: Conditions of Historical Possibility does not focus on the concepts of utopia and dystopia themselves but considers them as tools to be used in historical studies. The editors of the book argue that certain utopian thoughts and actions can be a means of discovering the historical conditions that made their emergence possible. However, a certain understanding of the concepts of utopia/dystopia is implicit in these historical studies. This review aims to explore Utopia/Dystopia through the distinction between the ordinary and original meanings of the concepts.Ütopya/Distopya: Tarihsel Olasılığın Koşulları, ütopya ve distopya kavramlarının kendilerine odaklanmak yerine onları tarih incelemelerinde kullanılacak araçlar olarak ele alıyor. Kitabın editörlerine göre belirli ütopyacı düşünüş ve eylemler, onların oluşumunu mümkün kılan tarihsel koşulları keşfetmenin aracı olabilir. Ancak bu tarihsel incelemeler ütopya ve distopya kavramlarına dair belirli bir anlayışı içerir. Bu yazı, kavramların sıradan ve özgün anlamları arasındaki ayrım üzerinden Ütopya/Distopya kitabını değerlendirmeyi amaçlamaktadır
Estetik Teorinin Ötesinde: Romantik Eleştiride Sanat ve Şiirin Tesellisi
Get PDF“Beyond Aesthetic Theory: Consolations of Art and Poetry in Romantic Criticism” aims to illustrate how German Romantic critics confronted the political, philosophical, and moral challenges at the dawn of modernity and the enduring relevance of their responses for our times. The concept of time and the problem of its representation beyond metaphysical systems was a major preoccupation of both Romanticism and modernity. During the turbulent political and moral crises in the wake of the French Revolution, the early German Romantics (Frühromantiker) Friedrich Schlegel, Novalis, and Friedrich Schleiermacher, who collaborated on the short-lived journal, Athenäum (1798-1800), the major theoretical organ of German Romanticism, presented one of the earliest skeptical responses to the possibility of a first principle of philosophy. Human mortality generates the experience of being in time, of its passage, of loss and grief that cannot be cast in philosophical terms and do not belong to representation, thus precluding their reflection at the level of form. Ultimately, the burden of representing the unrepresentable, a burden that in Friedrich Schlegel’s view, emerges from the imperfections of philosophy, falls on art. At the very limit of representational certainties, art and poetry intimate the unsayable and negotiate the irreducible spaces between concept and representation. The Athenäum represents a novel mode of critical communication in employing the fragment as a philosophical form that extends into the work of Nietzsche, Heidegger, and Walter Benjamin. It has also paved the way to Hans-Georg Gadamer’s hermeneutics and to poststructuralism by way of Nietzsche.“Estetik Teorinin Ötesinde: Romantik Eleştiride Sanat ve Şiirin Tesellisi” Alman romantik eleştirmenlerinin modernitenin şafağında politik, felsefi ve ahlâki zorluklarla nasıl yüzleştiklerini ve yanıtlarının zamanımızla kalıcı ilişkisini göstermeyi amaçlıyor. Zaman kavramını ve temsilini metafizik sistemlerin ötesinde somutlaştırmak hem romantizmin hem de modernitenin başlıca uğraşlarındandı. Fransız Devrimi'nin ardından yaşanan çalkantılı siyasi ve ahlâki krizler sırasında Alman romantizminin en önemli teorik organı olan kısa ömürlü Athenäum (1798-1800) dergisi etrafında toplanan erken dönem Alman eleştirmenleri Friedrich Schlegel, Novalis ve Friedrich Schleiermacher felsefenin kapsayıcı ilkelerine ilk defa şüpheyle bakan bir ekolü oluşturdular. İnsanın faniliği felsefi terimlerle ifade edilemeyen ve temsile ait olmayan zaman içinde olma, zamanın geçişi, kayıp ve keder gibi deneyimler üretir ve bu deneyimler biçim düzeyinde yansımazlar. Dolayısıyla felsefi sistemlerin temsil edilemeyeni temsil edememesinin yükü, Schlegel’e göre felsefenin yetersizliğinden kaynaklanır ve bu yükün sorumluluğu şiire ve sanata düşer. Temsil yeteneğinin sınırında devreye giren sanat ve şiir, dile gelmeyeni ima eder ve kavram ve temsil arasındaki mesafeyi kapamaya yönelirler. Athenäum eleştirmenlerinin fragmanı felsefi bir biçim ve yeni bir iletişim organı olarak geliştirmelerinin etkileri Nietzsche, Heidegger ve Walter Benjamin’in yazılarında izlerini sürdürür ve Hans-Georg Gadamer’in hermenötiğine ve de Nietzsche aracılığıyla postyapısalcılığa yol açar. 
Distopik Yönelimler: Hareket ve Sükûnet Oranlarında Bozulmalar
Get PDFEspecially After the World War II, a world of culture, art and thought emerges that is open to thinking through dystopias, not utopias. Philosophy, literary, painting and cinema works try to explain dystopian disintegration and deterioration. Although the war years made this disorganization and bankruptcy visible, the dystopian inclination has always made its presence known. Dystopias allow thinking from an awareness of the limited nature of the earth. Dystopian narratives remind us that despite the utopian quests of human actions, the earth that is on the ground and application area of the utopian will is incomparably limited. At least a post-calamity painting is depicted, and the consequences of the Baroque ideal of eternity that preceded modernity find expression. Dystopias describe the causes and consequences of the current lifestyle and understanding of being as a symptom, without offering a meta-narrative. However, those who think in utopias offer different suggestions for recolonizing the earth. But in the midst of deep ecological problems, dystopias must also be portrayed as signs of disaster, in order to remain aware of the possible consequences of this effort, with utopian proposals to collect this mess on earth.Özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında ütopyalarla değil de distopyalar üzerinden düşünmeye açık bir kültür, sanat ve düşünce dünyası ortaya çıkar. Felsefe gibi edebiyat, resim ve sinema eserleri distopik dağılmayı, bozulmayı anlatmaya çalışır. Savaş yılları bu dağınıklığı ve iflası görünür kılsa da, distopik meyil her zaman varlığını duyurmuştur. Distopyalar özellikle yeryüzünün sınırlı tabiatına dair bir farkındalık içerisinden düşünmeye imkân sağlar. Distopik anlatılar, İnsani eylemlerin ütopik arayışlarına karşın ütopik istencin zemininde ve uygulama alanında yer alan yerkürenin karşılaştırılamayacak kadar sınırlı olduğunu bize hatırlatır. En azından bir felaket ertesi tablo tasvir edilir ve modernliği önceleyen Barok sonsuzluk ülküsünün sonuçları ifadesini bulur. Distopyalar bir meta öğreti teklif etmeden mevcut yaşam tarzı ve varlık anlayışının nedenlerini ve sonuçlarını bir semptom gibi anlatır. Oysa ütopyalar içerisinden düşünenler yeryüzünü yeniden kolonileştirmeye dönük farklı öneriler sunarlar. Fakat derin ekolojik sorunların ortasında yeryüzündeki bu dağınıklığı toplamaya dönük ütopik önerilerle bu çabanın muhtemel sonuçları hakkında farkında olmayı sürdürmek için distopyalar da birer felaket belirtisi gibi anlatılmalıdır
Santimantal Bir Müntehir: Seymour Glass’ın İntiharının “Psikolojik Otopsi” Tekniğiyle İncelenmesi
Get PDFStories (1953), Raise the Ceiling Beam Masters: An Introduction to Seymour (1955), and Franny and Zooey (1961). At the age of thirty-one, Seymour Glass ends his life with his own gun while on vacation in Miami with his wife Muriel, and the hero’s suicide still draws the reader’s attention. This article aims to understand the phenomenon of voluntary death by dealing with the suicide of Seymour Glass, the genius of the fictional Glass family, with the psychological autopsy technique. The psychological autopsy technique is used to illuminate cases characterized as suicide or suspicious death and aims to determine the motivation that drives the individual to commit suicide in the background.Seymour Glass, Amerikalı yazar J. D. Salinger’ın Dokuz Öykü (1953), Yükseltin Tavan Kirişini Ustalar: Seymour Bir Giriş (1955) ve Franny ve Zooey (1961) başlıklı kitaplarında yer alan bir anti-kahramandır. Seymour Glass, henüz otuz bir yaşındayken karısı Muriel’le çıktığı Miami tatilinde kendisine ait silahla hayatına son verir ve kahramanın intiharı okurun ilgisini çekmeye hâlâ devam eder. Bu yazı, kurgusal Glass ailesinin dâhi çocuğu Seymour Glass’ın intiharını psikolojik otopsi tekniğiyle ele alarak istemli ölüm olayının anlaşılmasını amaçlamaktadır. Psikolojik otopsi tekniği, intihar veya şüpheli ölüm olarak nitelendirilen olguların aydınlatılmasında kullanılmakta ve arka planda bireyi intihara sürükleyen motivasyonun belirlenmesini hedeflemektedir
Şeyh Ali’nin Ta’bîrnâme’sinde Rüya Türleri ve Hayvan Motifleri
Get PDFThis article examines the book of dream interpretation (tabîrnâme) written by Sheik Ali in Old Ottoman Turkish. In the book, two different types of dreams are analyzed: the “true dream” and the “false dream.” According to the author, to interpret a dream, it is important to consider not only the meaning of the motif, but also the gender, age and social status of the person who has the dream. In the book there are more than 300 motifs such as God, angels, prophets, planets, food, animals, etc. Among these motifs, the dreams about animals are the most remarkable. There are strong Islamic influences in 51 different animal motifs interpreted in this book.Bu makalede Şeyh Ali tarafından Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış bir tabirname incelenmektedir. Eser içinde “gerçek ve yalan” olmak üzere iki çeşit rüya anlatılır. Yazara göre bir rüya tabir edilirken sadece motifin taşıdığı anlamı değil; aynı zamanda rüyayı gören kişinin cinsiyetini, yaşını, sosyal statüsünü de göz önünde bulundurmak önemlidir. Eserde 300’den fazla motif tabir edilmiştir. Bunların arasında Allah, melekler, peygamberler, gezegenler, yiyecekler, hayvanlar ve benzeri motifler sayılabilir. Bu motifler arasında en dikkat çekeni hayvanlardır. 51 farklı hayvanın yorumlandığı eserde İslam dininin etkisi açıkça görülür