Scientific Publications Yassawi University
Not a member yet
932 research outputs found
Sort by
Divan-ı Hikmet Nüshalarının Versiyonları ve Metin Bilimleri
No full textThe scientific article “Versions of the collection “Diwani hikmet” and their textology” is devoted to the analysis of different collection versions Hoja Ahmed Yasawi hikmets, known as “Diwan Hikmet”. The article covers the issues of textology, variant text and its evolution over time. The study begins with a historical overview of the collection, emphasizing its importance in the cultural and literary heritage. The authors examine various versions of “Diwani Hikmet” and offer a detailed textual analysis, identifying differences and similarities between them.The main emphasis is on identifying variants of the text introduced by different copyists and editors over time. The authors consider the influence of cultural and historical contexts in shaping these versions, and highlight key points that determine textual diversity. The article also emphasizes the importance of this study for a better understanding of the Sufi poetry and philosophy of Hoja Ahmed Yasawi. The authors argue that analyzing the textuality of Diwani hikmet not only reveals its evolution, but also helps shed light on the historical and cultural aspects of Sufism in Kazakhstan.Thus, the article provides a valuable perspective on the «Diwani Hikmet» collection versions, its textology and its significance for understanding the spiritual heritage of Hoja Ahmed Yasawi in the modern research context.«Диуани хикмет» жинағының нұсқалары және олардың текстологиясы» атты ғылыми мақалада Қожа Ахмет Ясауидің «Диуани хикмет» деп аталатын хикметтер жинағының түрлі нұсқалары талданады, сонымен қатар мәтінтану мәселелері, мәтіндік вариация және оның уақыт бойынша эволюциясы қарастырылады. Зерттеу жинаққа тарихи шолу жасаудан, оның мәдени және әдеби мұрадағы маңызына тоқталудан басталады. Авторлар «Диуани хикметтің» әртүрлі нұсқаларын зерттеп, олардың арасындағы айырмашылықтар мен ұқсастықтарды анықтай отырып, егжей-тегжейлі мәтіндік талдау ұсынады.Негізгі назар уақыт бойынша әртүрлі көшірушілер мен редакторлар енгізген мәтіннің вариацияларын анықтауға бағытталады. Авторлар бұл нұсқалардың қалыптасуына мәдени-тарихи контекстердің ықпалын, сонымен қатар мәтіндік әртүрлілікті анықтайтын түйінді тұстарды бөліп көрсетеді. Мақалада Қожа Ахмет Ясауидің сопылық поэзиясы мен философиясын жақсырақ түсіну үшін бұл зерттеудің маңыздылығы жөнінде де айтылған. Авторлар «Диуани хикметтің» мәтіндік талдау арқылы оның эволюциясын ашып қана қоймай, Қазақстандағы сопылық ілімнің тарихи-мәдени аспектілерін ашуға септігін тигізетінін алға тартады.Осылайша, мақалада «Диуани хикмет» жинағының нұсқалары, оның текстологиясы және Қожа Ахмет Ясауидің рухани мұрасын қазіргі заманғы зерттеу контексінде түсінудегі маңызы туралы құнды көзқарас берілген.Научная статья «Версии сборника «Дивани Хикмет» и их текстология» посвящена анализу различных версий сборника хикметов Ходжи Ахмеда Ясави, известного как «Диван Хикмет». Статья охватывает вопросы текстологии, вариантности текста и его эволюции на протяжении времени. Исследование начинается с исторического обзора сборника, подчеркивая его значимость в культурном и литературном наследии. Авторы рассматривают различные версии «Дивана Хикмет» и предлагают детальный текстологический анализ, выявляя различия и сходства между ними.Основной упор делается на выявление вариантов текста, внесенных разными копистами и редакторами на протяжении времени. Авторы рассматривают влияние культурных и исторических контекстов на формирование этих версий, а также выделяют ключевые моменты, определяющие текстуальное разнообразие. Статья также подчеркивает важность этого исследования для лучшего понимания суфийской поэзии и философии Ходжи Ахмеда Ясави. Авторы аргументируют, что анализ текстологии «Дивана Хикмет» не только раскрывает его эволюцию, но и помогает пролить свет на исторические и культурные аспекты суфизма в Казахстане.Таким образом, статья предоставляет ценный взгляд на версии сборника «Диван Хикмет», его текстологию и значение для понимания духовного наследия Ходжи Ахмеда Ясави в современном исследовательском контексте.The scientific article “Versions of the collection “Diwani hikmet” and their textology” is devoted to the analysis of different collection versions Hoja Ahmed Yasawi hikmets, known as “Diwan Hikmet”. The article covers the issues of textology, variant text and its evolution over time. The study begins with a historical overview of the collection, emphasizing its importance in the cultural and literary heritage. The authors examine various versions of “Diwani Hikmet” and offer a detailed textual analysis, identifying differences and similarities between them.The main emphasis is on identifying variants of the text introduced by different copyists and editors over time. The authors consider the influence of cultural and historical contexts in shaping these versions, and highlight key points that determine textual diversity. The article also emphasizes the importance of this study for a better understanding of the Sufi poetry and philosophy of Hoja Ahmed Yasawi. The authors argue that analyzing the textuality of Diwani hikmet not only reveals its evolution, but also helps shed light on the historical and cultural aspects of Sufism in Kazakhstan.Thus, the article provides a valuable perspective on the «Diwani Hikmet» collection versions, its textology and its significance for understanding the spiritual heritage of Hoja Ahmed Yasawi in the modern research context
Gelecekteki Çevrecilerin Mesleki Yeterliliğini Artırmada Mobil Teknolojilerin Kullanımı İçin Fırsatlar ve Beklentiler
No full textThe main goal of Kazakhstan in higher education is to train professional specialists with professionalism, communication skills and foreign language competence, critical thinking style and creative potential. Currently, higher education should be continuous, comprehensively developed, of high quality, with the use of mobile technologies, with an emphasis on the activity of students, their independence, and the ability to quickly adapt to the changing moments of modern society. The search for optimal reserves for improving the professional training of future high-quality and qualified ecologists is moving into a flat system of formation and development of their professional competencies. The most important factor in the successful professional implementation of the education system in Higher education is the problem of creating an educational space that increases unique creative abilities in the development of communicative competence. In connection with the process of modernization and informatization of education at Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University, in order to develop international-level specialists and improve the quality of knowledge provided to them, a course has been formed dedicated to the development of new pedagogical foundations for the formation of a future specialist as a professional and creative personality with high professional competencies. When improving the quality of professional competence of future ecologists, new technologies and advanced teaching methods in the education system should be used to the maximum. In this research paper, ways to improve the quality of training and professional competencies of future ecologists using mobile learning technologies were considered.Қазақстанның жоғары білім берудегі ең басты мақсаты кәсібилік, коммуникативтілік және шет тілдік құзыреттілігі, сыни ойлау стилі мен шығармашылық әлеуеті қалыптасқан кәсіби мамандарды даярлау болып табылады. Қазіргі таңда жоғары білім беруді үздіксіз, жан-жақты дамыған, сапалы, мобильді технологияларды қолдана отырып ұйымдастыруда білім алушылардың белсенділігіне, олардың тәуелсіздігіне, қазіргі қоғамның ауыспалы сәттеріне тез бейімделе алу қабілеттілігіне басты назар аударылуы қажет. Болашақ сапалы әрі білікті экологтардың кәсіби даярлығын жетілдірудің оңтайлы резервтерін жинақтау, олардың кәсіби құзыреттіліктерін қалыптастыруда және дамытуда жазық жүйеге ауысады. Жоғары мектептегі білім беру жүйесін кәсіби тұрғыда табысты іске асырудың ең басты факторы коммуникативті құзыреттілікті дамытуда бірегей шығармашылық қабілетті жоғарылатушы білім беру кеңістігін құру мәселесі туындайды. Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде білім беруді жаңғырту және ақпараттандыру үдерісіне байланысты халықаралық деңгейдегі мамандарды даярлау және оларға берілетін білім сапасын арттыру мақсатында жоғары кәсіби құзыреттілікке ие кәсіби және шығармашылық тұлға ретінде болашақ маманның қалыптасуының жаңа педагогикалық негіздерін әзірлеуге арналған курс қалыптасқан. Болашақ экологтардың кәсіби құзыреттілігінің сапасын арттыруда жаңа технологияларды, білім беру жүйесіндегі оқытудың озық әдістерін барынша көбірек қолданған жөн. Бұл зерттеу жұмысымызда мобильдік оқыту технологиясын қолдану арқылы оқытудың сапасы мен болашақ экологтардың кәсіби құзыреттілігін дамытудың жолдары қарастырылды.Главной целью Казахстана в высшем образовании является подготовка профессиональных специалистов, обладающих профессионализмом, коммуникативностью и иноязычной компетенцией, стилем критического мышления и творческим потенциалом. В настоящее время высшее образование должно быть непрерывным, всесторонне развитым, качественным, с применением мобильных технологий, с упором на активность обучающихся, их самостоятельность, способность быстро адаптироваться к переменным моментам современного общества. Поиск оптимальных резервов совершенствования профессиональной подготовки будущих качественных и квалифицированных экологов переходит в плоскую систему формирования и развития их профессиональных компетенций. Важнейшим фактором успешной профессиональной реализации системы образования в Высшей школе является проблема создания образовательного пространства, повышающего уникальные творческие способности в развитии коммуникативной компетенции. В связи с процессом модернизации и информатизации образования в Международном казахско-турецком университете имени Ходжи Ахмеда Ясави в целях разработки специалистов международного уровня и повышения качества предоставляемых им знаний сформирован курс, посвященный разработке новых педагогических основ становления будущего специалиста как профессиональной и творческой личности с высокими профессиональными компетенциями. При повышении качества профессиональной компетентности будущих экологов следует максимально использовать новые технологии и передовые методы обучения в системе образования. В данной исследовательской работе были рассмотрены пути повышения качества подготовки и профессиональных компетенций будущих экологов с использованием технологий мобильного обучения.The main goal of Kazakhstan in higher education is to train professional specialists with professionalism, communication skills and foreign language competence, critical thinking style and creative potential. Currently, higher education should be continuous, comprehensively developed, of high quality, with the use of mobile technologies, with an emphasis on the activity of students, their independence, and the ability to quickly adapt to the changing moments of modern society. The search for optimal reserves for improving the professional training of future high-quality and qualified ecologists is moving into a flat system of formation and development of their professional competencies. The most important factor in the successful professional implementation of the education system in Higher education is the problem of creating an educational space that increases unique creative abilities in the development of communicative competence. In connection with the process of modernization and informatization of education at Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University, in order to develop international-level specialists and improve the quality of knowledge provided to them, a course has been formed dedicated to the development of new pedagogical foundations for the formation of a future specialist as a professional and creative personality with high professional competencies. When improving the quality of professional competence of future ecologists, new technologies and advanced teaching methods in the education system should be used to the maximum. In this research paper, ways to improve the quality of training and professional competencies of future ecologists using mobile learning technologies were considered
Laboratuvar Deneyleri İle Öğrencilerin Fiziğe Olan İlgisini Artırmak
No full textThis work is about how to make the study of physics fascinating for schoolchildren. We will focus on how to use laboratory classes to make the learning process more fun. We want to understand how to get students interested in physics. We think laboratory experiments are a good way. They allow students to experiment and see how scientific ideas work.This work is devoted to the study and implementation of effective methods to increase students' interest in physics. Special attention in this process is paid to the use of laboratory experiments as the main tool. Laboratory experiments are seen as a powerful attraction tool that allows students to interact directly with scientific concepts and laws. In the course of the work, modern approaches to teaching physics were analyzed, and the advantages of using laboratory experiments in the framework of increasing the interest of students were revealed.An important aspect of the study is also the identification of potential obstacles and difficulties in the implementation of laboratory experiments in the educational process.In the curricula of mathematics and physics in elementary school, the question of the consistency of the study of approximate calculations is discussed. As part of the seventh grade of physics, specific methodological recommendations are given for performing laboratory work and solving problems.Бұл мақалада мектеп оқушыларын физикаға қызықтыру мәселесі көтерілген. Авторлар оқу процесін қызықты ету үшін зертханалық сабақтарды қалай пайдалануға болатынына назар аударады. Авторлардың пікірінше, зертханалық эксперименттер оқушылардың физикаға деген қызығушылығын арттырудың тиімді әдістерінің бірі болып табылады. Олар мектеп оқушыларына тәжірибе жасауға және ғылыми идеялардың қалай жұмыс істейтінін көруге мүмкіндік береді.Аталмыш жұмыс оқушылардың физика пәніне деген қызығушылығын арттырудың тиімді әдістерін зерттеуге және жүзеге асыруға арналған. Бұл процесте негізгі құрал ретінде зертханалық эксперименттерді қолдануға ерекше назар аударылады. Зертханалық эксперименттер оқушыларға ғылыми ұғымдармен және заңдармен тікелей әрекеттесуге мүмкіндік беретін күшті тарту құралы ретінде қарастырылады. Жұмыс барысында физиканы оқытудың заманауи тәсілдері талданды, оқушылардың қызығушылығын арттыру аясында зертханалық эксперименттерді қолданудың артықшылықтары анықталды.Зерттеудің маңызды аспектісі, сонымен қатар оқу процесіне зертханалық эксперименттерді енгізудегі ықтимал кедергілер мен қиындықтарды анықтау болып табылады.Негізгі орта мектептегі математика және физика пәндерінің оқу бағдарламаларында шамамен есептеулерді оқудың келісімділігі туралы мәселе талқыланады. Физиканың жетінші сыныбы шеңберінде зертханалық жұмыстарды орындау және міндеттерді шешу үшін нақты әдістемелік ұсыныстар беріледі.В статье поднимается проблема о том, как сделать изучение физики увлекательным для школьников. Авторы акцентируют внимание на том, как использовать лабораторные занятия, чтобы сделать процесс обучения более интересным. По мнению авторов, лабораторные эксперименты являются одним их эффективных способов повышения интереса школьников к физике. Они позволяют школьникам экспериментировать и видеть, как работают научные идеи.Данная работа посвящена изучению и реализации эффективных методов повышения интереса учащихся к физике. Особое внимание в этом процессе уделяется использованию лабораторных экспериментов в качестве основного инструмента. Лабораторные эксперименты рассматриваются как мощный инструмент притяжения, который позволяет школьникам напрямую взаимодействовать с научными понятиями и законами. В ходе работы были проанализированы современные подходы к обучению физике, выявлены преимущества применения лабораторных экспериментов для повышения интереса учащихся.Важным аспектом исследования также является выявление потенциальных препятствий и трудностей при внедрении лабораторных экспериментов в учебный процесс.В учебных программах по математике и физике в средней школе обсуждается вопрос о согласованности изучения примерных расчетов. В рамках программы седьмого класса физики предлагаются конкретные методические рекомендации по выполнению лабораторных работ и решению задач.This work is about how to make the study of physics fascinating for schoolchildren. We will focus on how to use laboratory classes to make the learning process more fun. We want to understand how to get students interested in physics. We think laboratory experiments are a good way. They allow students to experiment and see how scientific ideas work.This work is devoted to the study and implementation of effective methods to increase students' interest in physics. Special attention in this process is paid to the use of laboratory experiments as the main tool. Laboratory experiments are seen as a powerful attraction tool that allows students to interact directly with scientific concepts and laws. In the course of the work, modern approaches to teaching physics were analyzed, and the advantages of using laboratory experiments in the framework of increasing the interest of students were revealed.An important aspect of the study is also the identification of potential obstacles and difficulties in the implementation of laboratory experiments in the educational process.In the curricula of mathematics and physics in elementary school, the question of the consistency of the study of approximate calculations is discussed. As part of the seventh grade of physics, specific methodological recommendations are given for performing laboratory work and solving problems
Öğrencilerin Pragmatik Yeterliliklerinin Oluşumunun Dilsel Temelleri
No full textThis article discusses the linguistic foundations of the formation of pragmatic competence of students. A review of the history of the formation and study of the term “pragmatic competence” is provided. Similar and related terms with this term are also analyzed, as well as the views and conclusions of domestic and foreign linguists, methodologists, and scholars. To develop a methodology for the formation of pragmatic competence of students, it is crucial to find out its theoretical and methodological foundations; therefore the purpose of this article is to identify the linguistic features of this issue.It is known that the indicator of the personal quality of schoolchildren is equivalent to the indicator of their socialization. The totality of the knowledge, skills, and abilities formed in a child will have a significant influence on their correct and appropriate socialization within their environment in the future. The existence of a close relationship between linguistic, communicative, and pragmatic competencies requires the use of complex methods in solving their common tasks.The study found that the concept of competence has been studied from different perspectives. The main characteristics and indicators of pragmatic competence are established, as well as the concepts of their manifestations in the language environment are presented.The influence of new trends in the field of linguistics on the formation of pragmatic competence is also considered. Several methods that can be used when teaching the Kazakh language are examined. An attempt has been made to find language solutions that contribute to the development of pragmatic competence.Бұл мақалада оқушылардың прагматикалық құзыреттілігін қалыптастырудың лингвистикалық негіздері қарастырылады. Прагматикалық құзыреттілік терминінің қалыптасу, зерттеу тарихына шолу жасалады. Осы терминмен жақын, ұқсас терминдерге де тоқталып, отандық және шетелдік лингвист-ғалымдардың, әдіскер-ғалымдардың пікірлеріне, тұжырымдарына талдау жасалады. Оқушылардың прагматикалық құзыреттілігін қалыптастырудың әдістемесін жасау үшін оның теориялық-әдіснамалық негіздерін анықтап алу өте маңызды, сол себепті осы мақалада аталған мәселенің лингвистикалық ерекшеліктерін айқындау мақсаты көзделіп отыр.Мектеп қабырғасында оқушылардың жеке тұлғалық сапасының көрсеткіші олардың әлеуметтену мәртебесінің көрсеткішімен тең екендігі белгілі. Баланың бойында қалыптасатын білім, білік, дағдылардың жиынтығы олардың келешекте өз ортасында дұрыс әрі лайықты әлеуметтенуіне ықпалы зор болмақ. Тілдік, коммуникативтік және прагматикалық құзыреттіліктер арасында тығыз байланыстың болуы оларға ортақ мәселелерді шешуде кешенді әдіс-тәсілдерді қарастыру қажет.Зерттеу барысында құзыреттілік ұғымының түрлі аспектіде зерттелгені анықталды. Прагматикалық құзыреттіліктің негізгі сипаттары мен көрсеткіштері айқындалып, олардың тілдік ортадағы көріністеріне тұжырымдар келтіріледі.Тіл білімінің салаларында қалыптасып жатқан жаңа үрдістердің прагматикалық құзыреттілікті қалыптастыруда тигізер ықпалы да қарастырылады. Авторлар қазақ тілін оқытуда қолдануға болатын әдіс-тәсілдердің де бірқатар түрлеріне тоқталады. Жалпы прагматикалық құзыреттіліктің қалыптасуына ықпал ететін тілдік шешімдерді іздестіруге талпыныс жасалады.В данной статье рассматриваются лингвистические основы формирования прагматической компетентности учащихся. Сделан обзор истории формирования и исследования термина прагматическая компетенция. Рассматриваются близкие и похожие термины, а также анализируются взгляды и выводы отечественных и зарубежных ученых лингвистов и методистов. Для разработки методики формирования прагматической компетенции учеников очень важно выяснить ее теоретико-методологические основы, поэтому целью данной статьи является выявление лингвистических особенностей данной проблемы.Известно, что показатель личностных качеств учащихся в школе равен показателю их социального статуса. Совокупность сформированных у ребенка знаний, умений и навыков будет способствовать правильной и достойной социализации в своей среде в будущем. Наличие тесной связи между языковой, коммуникативной и прагматической компетенциями предполагает рассмотрение комплексных методов и подходов к решению их общих проблем.В ходе исследования было установлено, что понятие компетенции изучалось в разных аспектах. Определены основные характеристики и показатели прагматической компетентности, а также представлены концепции об их проявлениях в языковой среде.Также было рассмотрено влияние новых тенденций в области языкознания на формирование прагматической компетенции. Авторы также остановились на ряде методов, которые можно использовать при обучении казахскому языку. Предпринята попытка поиска языковых решений, способствующих формированию прагматической компетенции.This article discusses the linguistic foundations of the formation of pragmatic competence of students. A review of the history of the formation and study of the term “pragmatic competence” is provided. Similar and related terms with this term are also analyzed, as well as the views and conclusions of domestic and foreign linguists, methodologists, and scholars. To develop a methodology for the formation of pragmatic competence of students, it is crucial to find out its theoretical and methodological foundations; therefore the purpose of this article is to identify the linguistic features of this issue.It is known that the indicator of the personal quality of schoolchildren is equivalent to the indicator of their socialization. The totality of the knowledge, skills, and abilities formed in a child will have a significant influence on their correct and appropriate socialization within their environment in the future. The existence of a close relationship between linguistic, communicative, and pragmatic competencies requires the use of complex methods in solving their common tasks.The study found that the concept of competence has been studied from different perspectives. The main characteristics and indicators of pragmatic competence are established, as well as the concepts of their manifestations in the language environment are presented.The influence of new trends in the field of linguistics on the formation of pragmatic competence is also considered. Several methods that can be used when teaching the Kazakh language are examined. An attempt has been made to find language solutions that contribute to the development of pragmatic competence
SOSYAL VE BİREYSEL UYUM SORUNLARI OLAN GENÇ BİREYLERİ PSİKOLOJİK-PEDAGOJİK DESTEKLEME YÖNTEMİ OLARAK TİYATRO SANATI
No full textThis article presents a look at the theater circle as a way of developing a teenager's personality and a means of increasing stress tolerance and preventing the development of social maladjustment. The main purpose of organizing a school theater arts club is to establish a connection between performers and the audience, as well as an opportunity for viewers to experience emotions, reflect on the deeper meaning of what is happening and enjoy the aesthetics of the performance. Theatrical art plays an important role in educational purposes and attracting teenagers to participate in a theater circle, which helps them cope with various stresses, age conflicts and adaptation problems. In the course of research work, methods of theoretical analysis, generalization, synthesis of available theoretical and methodological material on the subject of research were used in determining and clarifying the data under consideration. Methodology for determining the self-assessment of mental states of G. Aizenk, methodology for determining the level of empathic abilities of V.V. Boyko. According to research, it has been found that the psychological, rather than the physiological, level of adaptation is the most sensitive indicator of stress. The main task of teachers is to prepare a professionally armed person capable of responding to a modern civilized society. In the course of the research, exploratory work is carried out to identify the stress resistance of adolescents, the development of personal qualities, countering psychological overstrain, and preventing psychosomatic diseases. By acquiring knowledge, a young teenager replenishes his mind, cultivating character, and the purity of his inner spiritual world can be enriched with art. The results showed that thanks to live communication and the ability to express their emotions through creativity in the theater circle, teenagers developed their empathic abilities, increased their stress tolerance, which led to successful social adaptation.Бұл мақалада жасөспірімнің жеке басын дамыту тәсілі мен стреске төзімділікті арттыру және әлеуметтік дезадаптацияның алдын алу құралы ретінде театр үйірмесіне көзқарас ұсынылған. Театр өнері бойынша мектеп үйірмесін ұйымдастырудың басты мақсаты – орындаушылар мен көрермендер арасында байланыс орнату, сондай-ақ көрермендерге эмоцияларды сезіну, болып жатқан оқиғалардың терең мағынасы туралы ойлану және спектакльдің эстетикасынан ләззат алу мүмкіндігі. Театр өнері білім беру мақсаттарында және жасөспірімдерді театр үйірмесіне қатысуға тартуда маңызды рөл атқарады, бұл оларға әртүрлі күйзелістерді, жасқа байланысты қақтығыстарды және бейімделу мәселелерін шешуге көмектеседі. Зерттеу жұмыстары барысында қарастырылып отырған мәліметтерді анықтау мен нақтылауда теориялық талдау, жалпылау, зерттеу пәні бойынша қолда бар теориялық және әдіснамалық материалдарды синтездеу әдістері, Г. Айзенктің психикалық күйлердің өзін-өзі бағалауын анықтау әдістемесі, В.В. Бойконың эмпатикалық қабілеттер деңгейін анықтау әдістемесі өзіндік ерекшеліктерімен басшылыққа алынды. Зерттеулерге сәйкес бейімделудің физиологиялық емес, психологиялық деңгейі стрестің ең сезімтал көрсеткіші болып табылатыны анықталды.
Қазіргі заман талабына сай өркениетті қоғамға ілесе алатын кәсіби қаруланған тұлға дайындау педагогтардың басты міндеті. Зерттеу барысында жеткіншектердің стреске төзімділігін анықтап, жеке тұлғалық қасиеттерін дамытуға, психологиялық шамадан тыс күйзелістерге қарсы тұруға, психосоматикалық дертке шалдықпау төңірегінде ізденіс жұмыстары жүргізілуде. Білім игеру арқылы жас жеткіншек ақылын толықтырады, тәрбие беру арқылы мінезін қалыптастырады, ал ішкі рухани дүниесінің тазалығын өнер арқылы байытуға болады. Нәтижелер жанды қарым-қатынас пен театр үйірмесінде шығармашылық арқылы эмоцияларын білдіру мүмкіндігінің арқасында жасөспірімдер өздерінің эмпатикалық қабілеттерін дамытып, күйзеліске төзімділік деңгейін арттырып, табысты әлеуметтік бейімделуге әкелетінін көрсетті.В данной статье представлен взгляд на театральный кружок как на способ развития личности подростка и средство повышения стрессоустойчивости и профилактики развития социальной дезадаптации. Главная цель организации школьного кружка по театральному искусству заключается в установлении связи между исполнителями и аудиторией, а также в возможности для зрителей переживать эмоции, задумываться над глубинным смыслом происходящего и наслаждаться эстетикой представления. Театральное искусство играет важную роль в образовательных целях и в привлечении подростков к участию в театральном кружке, что помогает им справляться с различными стрессами, возрастными конфликтами и проблемами адаптации. В ходе исследовательской работы для определения и уточнения данных использованы методы теоретического анализа, обобщения, синтеза имеющегося теоретического и методологического материала по предмету исследования, методология определения самооценки психических состояний Г. Айзенка, методика определения уровня эмпатических способностей В.В. Бойко. Согласно исследованиям, наиболее чувствительным показателем стресса является психологический, а не физиологический уровень адаптации. Основная задача педагогов – подготовить профессионально вооруженную личность, отвечающую требованиям современного цивилизованного общества. В ходе исследования проведена поисковая работа по выявлению стрессоустойчивости подростков, развитию личностных качеств, противодействию психологическим перенапряжениям, профилактике психосоматических заболеваний. Приобретая знания, подросток совершенствует свой ум, развивает характер, а чистоту своего внутреннего духовного мира обогащает искусством. Результаты показали, что благодаря живому общению и способности выражать свои эмоции через творчество в театральном кружке подростки развили свои эмпатические способности, повысили уровень стрессоустойчивости, что привело к успешной социальной адаптации.Bu makale, ergenin kişiliğini geliştirmenin bir yolu olarak ve stres direncini artırmanın ve sosyal uyumsuzluğu önlemenin bir yolu olarak tiyatro çevresine bir yaklaşım sunmaktadır. Okulun tiyatro sanatları çevresini düzenlemenin temel amacı, sanatçılar ve izleyiciler arasında bağlantılar kurmanın yanı sıra izleyicilerin duyguları deneyimleme, neler olup bittiğinin derin anlamını yansıtma ve oyunun estetiğinin tadını çıkarma fırsatıdır. Teatral sanatlar, eğitim amaçlarında ve gençleri tiyatro çevresine dahil etmede, çeşitli stresler, yaş çatışmaları ve uyum sorunlarıyla başa çıkmalarına yardımcı olmada önemli bir rol oynar. Araştırma çalışmaları sırasında dikkate alınan verilerin belirlenmesinde ve netleştirilmesinde teorik analiz, genelleme, araştırma konusuyla ilgili mevcut teorik ve metodolojik materyallerin sentezlenmesi yöntemleri, G. Eysenck, V.V.’nin kendi kendine bildirilen zihinsel durumlarını belirleme yöntemi. Empatik yeteneklerin seviyesini belirleme metodolojisi, özellikleri tarafından akıllıca yönlendirildi. Araştırmalara göre stresin en hassas ölçüsü fizyolojik değil psikolojik uyum seviyesidir.
Eğitimcilerin temel görevi, modern medeni topluma ayak uydurabilen profesyonel olarak güçlü bir kişilik hazırlamaktır. Çalışma sırasında ergenlerin stres direnci tespit edildi, kişisel niteliklerin gelişmesine, psikolojik olarak aşırı çalışmaya eğilim tespit edildi. Strese karşı koymak, psikosomatik hastalıklardan kaçınmak için arama çalışmaları yapılmaktadır. Bilginin edinilmesi yoluyla genç ergen zihnini yeniler, yetiştirme yoluyla karakteri ve sanat yoluyla iç manevi dünyasının saflığını oluşturur. Bu yolla kendinizi zenginleştirebilirsiniz. Sonuçlar, canlı iletişim ve teatral çevrede yaratıcılıkla duygularını ifade etme yeteneği sayesinde gençler şunları yapabilir; yeteneklerin gelişiminin, stres direnci düzeyindeki artışın başarılı sosyal adaptasyona yol açtığını göstermiştir
KAZAKİSTAN İLE TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİMİNDEKİ EĞİTİM SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
No full textA comparative pedagogical analysis of the higher education system of Turkey and Kazakhstan was carried out. The similarity of transformational components in the structure of the higher education system of these countries was carefully observed. In these countries, the higher education system consists of 3 main degrees: Bachelor's, master's and doctoral degrees. The study conditions are similar. Due to the uniqueness of each system, there are many unique components in the Kazakh education system. The essence of the formation of these countries is the way of development, the implementation of the plan, the recognition of progress and the creation of an ideal future. The main focus is that these countries need professionally trained and qualified professionals, as they need to develop their economy.
If we consider the education system of developed countries, then we can conclude that this system is a fully decommunized multi-stage, including the post-graduate sphere of Education, which has differences in the individual of direct contact between these stages.
Conducting a comparative analysis of the educational systems of different countries, the problem of decommunization of the relationship between attracting significant investments in higher education and subsequent results is considered.
As a result of the analysis of regulatory legal acts and scientific literature, strategies for improving higher education in the international education system were identified.The features of the higher education system of Kazakhstan were identified, the main trends and principles of its improvement were identified.The stages of formation and development of the Turkish higher education system were identified and compared.Түркия мен Қазақстанның жоғары білім беру жүйесіне салыстырмалы педагогикалық талдау жүргізілді. Осы елдердің жоғары білім беру жүйесінің құрылымында трансформациялық компоненттердің ұқсастығы мұқият байқалды. Бұл елдерде жоғары білім беру жүйесі 3 негізгі дәрежеден тұрады: бакалавриат, магистратура және докторантура. Зерттеу шарттары ұқсас. Әр жүйенің бірегейлігі себебінен қазақстандық білім беру жүйесінде көптеген ерекше компоненттер бар. Бұл елдердің қалыптасуының мәні – даму тәсілі, жоспарды жүзеге асыру, прогресті мойындау және идеалды болашақ құру. Негізгі көңіл бөлетін нәрсе, бұл елдерге кәсіби дайындалған және білікті мамандар қажет, өйткені олар өз экономикасын дамытуы керек.
Егер біз дамыған елдердің білім беру жүйесін қарастыратын болсақ, онда бұл жүйе толығымен декоммунизацияланған көп сатылы, оның ішінде жоғарыдан кейінгі білім саласы осы кезеңдер арасындағы тікелей байланыс барысындағы өзгешіліктер бар деген қорытынды жасауға болады.
Әр түрлі елдердің білім беру жүйелеріне салыстырмалы талдау жүргізе отырып, жоғары білімге қомақты инвестициялар тарту мен кейінгі нәтижелер арасындағы байланысты декоммунизациялау мәселесі қарастырылады.
Нормативтік құқықтық актілер мен ғылыми әдебиеттерді талдау нәтижесінде халықаралық білім беру жүйесінде жоғары білім беруді жақсарту стратегиялары айқындалды. Қазақстанның жоғары білім беру жүйесінің ерекшеліктері белгіленді, оны жетілдірудің негізгі тенденциялары мен принциптері айқындалды. Түрік жоғары білім беру жүйесінің қалыптасу және даму кезеңдері анықталып, салыстырылды.Проведен сравнительный педагогический анализ системы высшего образования Турции и Казахстана. В структуре системы высшего образования этих стран тщательно прослеживается сходство трансформационных компонентов. В этих странах система высшего образования состоит из 3 основных степеней: бакалавриата, магистратуры и докторантуры. Условия исследования схожи. По причине уникальности каждой системы в казахстанской системе образования существует множество уникальных компонентов. Суть формирования этих стран заключается в способе развития, реализации плана, признании прогресса и создании идеального будущего. Основное внимание уделяется тому, что этим странам нужны профессионально подготовленные и квалифицированные специалисты, поскольку они должны развивать свою экономику.
Если рассматривать систему образования продвинутых стран, то можно сделать вывод, что данная система является полностью декоммунизированной многоступенчатой, в том числе и в сфере высшего образования, существуют различия в индивидуальности прямой связи между этими периодами.
Рассматривается проблема декоммунизации взаимосвязи между привлечением значительных инвестиций в высшее образование и последующими результатами на основе сравнительного анализа образовательных систем разных стран.
В результате анализа нормативных правовых актов и научной литературы определены стратегии улучшения высшего образования в международной системе образования. Выявлены особенности системы высшего образования Казахстана, определены основные тенденции и принципы ее совершенствования.Определены и сопоставлены этапы становления и развития турецкой системы высшего образования. Было установлено, что две страны обмениваются опытом друг с другом.Bu makalede, Türkiye ile Kazakistan’ın yükseköğretim sisteminin karşılaştırmalı analizi pedagojik açıdan yapılmaktadır. Bu ülkelerin yükseköğretim sistemleri yapısal dönüşüm bileşenlerinin benzerliği dikkatlice gözlemlenmiştir. Bu ülkelerde yükseköğretim sistemi üç ana etaptan oluşmaktadır: lisans, yüksek lisans ve doktora çalışmaları. Çalışma koşulları benzerdir. Her sistemin benzersizliği nedeniyle Kazakistan eğitim sisteminin birçok benzersiz bileşeni vardır.
Bu ülkelerin oluşumunun özü, gelişmenin bir yolu, planın uygulanması, ilerlemenin tanınmasıdır ve ideal bir gelecek yaratmaktır. Odak noktası, profesyonel olarak eğitilmiş olan ülkelerdir. Nitelikli profesyonellere ihtiyaç var çünkü ekonomilerini geliştirmeleri gerekiyor.
Gelişmiş ülkelerin eğitim sistemini düşünürsek, bu sistem yükseköğretim de dahil olmak üzere tamamen komünizmden arındırılmış çok aşamalı bir eğitimdir. Bu alanda, bu dönemler arasındaki doğrudan ilişki sürecinde farklılıklar bulunmaktadır.
Farklı ülkelerin eğitim sistemlerinin karşılaştırmalı analizini yaparak, yükseköğretim alanına önemli yatırımlar çekmek ile müteakip sonuçlar arasında iletişimin komünizmden arındırılması konusu ele alınmaktadır.
Normatif yasal işlemlerin ve bilimsel literatürün analizi sonucunda
uluslararası eğitim sisteminde yükseköğretimin iyileştirilmesi için stratejiler ortaya konulmalıdır. Kazakistan’ın yüksek öğretim sisteminin özellikleri de dahil olmak üzere tanımlanmıştır. İyileştirmenin ana eğilimleri ve ilkeleri tanımlanmıştır. Türk Yükseköğretimi iletişim sisteminin oluşum ve gelişim aşamaları tanımlanmış ve karşılaştırılmıştır
YAPAY ZEKANIN KULLANIMINDA BİLGİSAYAR ÖĞRETMENİ İÇİN HESAPLAMA ODAKLI BİR YÖNTEM
No full textThe article addresses the issue of preparing teacher-informaticians for the use of artificial intelligence (AI) in the educational process.
Based on a brief overview and analysis of the experience of using AI in the pedagogical process, as well as scientific forums EUSPN 2023 and ICTH 2023, the authors note the potentials and problems of AI in education, highlighting the contradiction between the necessity of using AI technologies in preparing future computer science teachers and the lack of development of an optimal and specific model for applying AI technologies in teacher preparation. This contradiction indicates that the issue of preparing computer science teachers for the use of AI is becoming increasingly relevant.
The methodology for implementing the work is based on the idea that “objective laws of the educational process and the competent use of AI technologies play a fundamental role in the preparation of computer science teachers”.
The article defines the problem, goal, object, subject, and tasks of the study. The conditions for using AI technologies in the university educational process are identified:
- selecting open-ended problem solving as tasks to be addressed by the teacher-informatician in the educational process;
- using ChatGPT and Copilot for solving open-ended problems as a means of preparing teacher-informaticians to use AI technology in the educational process.
In conclusion, it is stated that the use of AI technology ChatGPT and Copilot for solving open-ended problems in the preparation of teacher-informaticians ensures that teachers possess knowledge of the objective laws of the creative process and form the intellectual multi-subject of their professional activities, thereby increasing the effectiveness of preparation.Мақалада педагог-информатикті жасанды интеллектіні (ЖИ) оқыту процесінде пайлалануға даярлау мәселесі қарастырылған. Авторлар, педагогикалық үдерісте және болашақ кәсіби оқыту педагогын даярлауда ЖИ пайдалану тәжірибесіне, сондай-ақ EUSPN 2023 және ICTH 2023 ғылыми форумдарына, білім берудегі ЖИ әлеуеті мен проблемаларына, қысқаша шолу және талдау жасау нәтижесінде ЖИ технологияларын білім беруде қолдану қажеттілігі мен педагогты даярлауда ЖИ технологиясын қолданудың оңтайлы және нақты моделінің жасақталынбауы арасында қарама-қайшылық бар деген қорытынды жасаған. Бұл қарама-қайшылық информатика мұғалімін жасанды интеллектіні (ЖИ) пайлалануға даярлау мәселесі, қазігі кезде өзекті мәселеге айналып отырғанын көрсетеді.
Жұмысты іске асыру әдістемесі негізінде, «информатика мұғалімін даярлауда, білім беру процесінің объективті заңдары мен ChatGPT және Copilot сияқты ЖИ технологияларын құзыретті түрде пайдалану фундаментальді рөл атқарады» деген идея құрайды.
Мақалада зерттеу мәселесі, мақсаты, объектісі, пәні мен міндеттері анықталған. Оқу процесінде жасанды интеллект технологиясын пайдалану шарттары анықталды:
- оқу процесінде, информатик-педагогтың міндеттері ретінде, ашық есептердің шешімін таңдау;
- педагог-информатикті, оқу процесінде, жасанды интеллект технологиясын пайдалануға даярлау құралы ретінде, ашық есептерді шешуге арналған ChatGPT және Copilot-ты пайдалану.
Қорытындыда информатика педагогын даярлау кезінде ашық есептерді шешуде ChatGPT және Copilot түріндегі ИИ технологияларын пайдалану, педагогтың жасампаздық процестің объективті заңдарын, құралдары мен әдістерін білуін қамтамасыз етеді және өз кәсіби қызметінің интеллектуалды полисубъектісін қалыптастырады, осылайша дайындау тиімділігін арттырады деген тұжырым жасалған.искусственного интеллекта (ИИ) в процессе обучения. Авторы, на основе краткого обзора и анализа опыта использования ИИ в педагогическом процессе, а также научных форумов EUSPN 2023 и ICTH 2023, потенциалов и проблем ИИ в образовании отмечают, что существует противоречие между необходимостью применения ИИ технологий в подготовке будущего учителя информатики и отсутствием разработки оптимальной и конкретной модели применения ИИ технологий в подготовке педагога. Это противоречие свидетельствует о том, что проблема подготовки учителя информатики к использованию искусственного интеллекта (ИИ) становится все более актуальной.
Основу методики реализации работы составляет идея о том, что «фундаментальную роль в подготовке учителя информатики играют объективные законы образовательного процесса и грамотное использование технологий ИИ».
В статье определены проблема, цель, объект, предмет и задачи исследования. Выявлены условия использования технологий искусственного интеллекта в учебном процессе вуза:
- выбор решения открытых задач в качестве задач, решаемых педагогом-информатиком в учебном процессе;
- использование ChatGPT и Copilot для решения открытых задач, как средство подготовки педагога-информатика к использованию технологии искусственного интеллекта в учебном процессе.
В заключении сделан вывод о том, что использование технологии ИИ ChatGPT и Copilot в решении открытых задач при подготовке педагога-информатика обеспечивает знания педагогом объективных законов созидательного процесса и формирует интеллект полисубъекта своей профессиональной деятельности, тем самым, повышает эффективность поготовки.Makale, eğitim sürecinde yapay zekanın (AI) kullanımı için bir bilgisayar bilimcisi eğitimcisinin hazırlanması konusunu ele almaktadır.
Yazarlar, EUSPN 2023 ve ICTH 2023 bilimsel forumlarının yanı sıra gelecekteki mesleki eğitimcinin pedagojik sürecinde ve hazırlanmasında yapay zekayı kullanma deneyimine, yapay zekanın eğitimdeki potansiyeline ve zorluklarına kısa bir genel bakış ve analiz sağlamaktadır.
Sonuç olarak, eğitimde AI teknolojilerinin uygulanmasına duyulan ihtiyaç ile eğitimcinin hazırlanmasında AI teknolojisinin uygulanması için en uygun ve spesifik modelin geliştirilmemesi arasında bir çelişki olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çelişki, bir bilgisayar bilimi öğretmenini yapay zekanın (AI) kullanımına hazırlama sorununun giderek daha acil hale geldiğini göstermektedir.
Çalışmayı uygulama metodolojisine dayanarak, ‘eğitim sürecinin nesnel yasalarının ve ChatGPT ve Copilot gibi yapay zeka teknolojilerinin yetkin kullanımının bir bilgisayar bilimi öğretmeninin hazırlanmasında temel bir rol oynadığı’ fikri ortaya çıkıyor.
Makale, araştırmanın problemini, amacını, nesnesini, konusunu ve hedeflerini tanımlamaktadır. Öğrenme sürecinde yapay zeka teknolojisinin kullanım koşulları belirlenmiştir:
- Öğretmenin görevleri olarak eğitim sürecindeki açık sorunlara çözüm seçimi,
- ChatGPT ve Copilot’un açık sorunları çözmek için kullanılması, bir bilgisayar bilimcisini eğitim sürecinde yapay zeka teknolojisinin kullanımına hazırlamanın bir yolu olarak.
Sonuç olarak, bir bilgisayar bilimi öğretmeni hazırlarken açık görevleri çözerken ChatGPT ve Copilot gibi AI teknolojilerinin kullanılmasının, eğitimcinin yaratıcı sürecin nesnel yasaları, araçları ve yöntemleri hakkında bilgi sağladığı ve mesleki faaliyetlerinin entelektüel bir polis öznesini oluşturduğu ve böylece eğitimin etkinliğini artırdığı sonucuna varılmıştır
MOBİL UYGULAMA İLE ROBOTİK DİSİPLİNİ ÖĞRENİRKEN ELEKTRONİK ÖĞRENME ARAÇLARININ KALİTESİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ
No full textThis academic article aims to enhance the pedagogical approach to teaching robotics by integrating electronic learning tools and augmented reality. The focus is on developing an effective methodology for improving the educational experience in robotics instruction.
The study's theoretical framework involved a thorough analysis of pertinent literature and offered insights into the complexities of teaching robotics. Significant focus was placed on comprehending the fundamental aspects of a sturdy educational framework in robotics.
The crucial function of digital learning devices in enhancing robotics education quality was emphasized. An in-depth analysis of diverse digital learning technologies appropriate for robotics instruction was conducted. Notably, notably, the study delves into the revolutionary capabilities of augmented reality in this educational context.
The study implemented a research methodology that involved a cohort of participants. The methodology was customized to integrate augmented reality into the teaching process, with the objective of improving theoretical comprehension and practical application. To achieve this aim, a dedicated electronic learning platform was utilized, specifically created for robotics education, which enhanced the traditional learning experience.
The experiment's results underwent thorough analysis, yielding valuable insights into the efficacy of the proposed methodology in augmenting robotics education's quality. The amalgamation of augmented reality in electronic learning tools demonstrated encouraging outcomes in cultivating a captivating and immersive learning environment for students pursuing robotics.Бұл ғылыми мақала электронды оқыту құралдары мен толықтырылған шынайылықты интеграциялау арқылы робототехниканы оқытудың педагогикалық тәсілін жетілдіруге бағытталған. Робототехниканы оқыту кезінде білім беру тәжірибесін жақсартудың тиімді әдістемесін жасауға баса назар аударылады.
Зерттеудің теориялық негізі тиісті әдебиеттерді мұқият талдауды қамтиды және робототехниканы оқытудың күрделілігі туралы түсінік береді. Робототехника саласындағы берік білім беру базасының іргелі аспектілерін түсінуге көп көңіл бөлінді.
Робототехника саласындағы білім беру сапасын арттыруда цифрлық оқыту құрылғыларының маңызды рөлі атап өтілді. Робототехниканы оқытуға жарамды әртүрлі цифрлық оқыту технологияларына терең талдау жүргізілді. Зерттеу осы білім беру ортасындағы толықтырылған шынайылықтың революциялық мүмкіндіктеріне ерекше назар аударады.
Зерттеуге қатысушылар тобын қамтитын әдістеме қолданылды. Әдістеме теориялық түсіну мен практикалық қолдануды жақсарту мақсатында толықтырылған шынайылықты оқу процесіне біріктіру үшін бейімделген. Осы мақсатқа жету үшін, робототехниканы оқыту үшін арнайы құрылған, арнайы электронды оқыту мобильді қосымшасы пайдаланылды, бұл дәстүрлі оқу тәжірибесін кеңейтуге мүмкіндік берді.
Эксперимент нәтижелері мұқият талдаудан өтті, бұл робототехниканы оқыту сапасын арттыруда ұсынылған әдістеменің тиімділігі туралы құнды мәліметтер алуға мүмкіндік берді. Толықтырылған шынайылықты электронды оқу құралдарымен біріктіру робототехника студенттері үшін көңілді және иммерсивті оқу ортасын құруда келешегі зор нәтижелер көрсетті.Данная научная статья направлена на совершенствование педагогического подхода к преподаванию робототехники путем интеграции электронных средств обучения и дополненной реальности. При обучении робототехнике основное внимание уделяется разработке эффективной методики улучшения образовательного опыта.
Теоретическая основа исследования включает в себя тщательный анализ соответствующей литературы и дает представление о сложностях преподавания робототехники. Большое внимание было уделено осмыслению фундаментальных аспектов прочной образовательной базы в области робототехники.
Была подчеркнута важнейшая роль цифровых обучающих устройств в повышении качества образования в области робототехники. Был проведен глубокий анализ различных цифровых технологий обучения, подходящих для преподавания робототехники. Особое внимание в исследовании уделено революционным возможностям дополненной реальности в этой образовательной среде.
Была использована методика, включающая группу участников исследования. Методика была адаптирована для интеграции дополненной реальности в учебный процесс с целью улучшения теоретического понимания и практического применения. Для достижения этой цели было использовано специальное мобильное приложение для электронного обучения, созданное специально для обучения робототехнике, что позволило расширить традиционные методы обучения.
Результаты эксперимента подверглись тщательному анализу, что позволило получить ценные сведения об эффективности предложенной методики в повышении качества обучения робототехнике. Объединение дополненной реальности с электронными учебными пособиями продемонстрировало обнадеживающие результаты в создании увлекательной и захватывающей среды обучения для студентов, изучающих робототехнику.Bu bilimsel makale, elektronik öğrenme araçlarını ve artırılmış gerçekliği entegre ederek robotik öğrenmeye pedagojik yaklaşımı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Robotik öğrenmede öğrenme deneyimi, odak noktası, etkili bir iyileştirme metodolojisinin geliştirilmesidir.
Araştırmanın teorik temeli, ilgili literatürün kapsamlı bir analizini içerir ve robotik öğrenmenin karmaşıklığı hakkında fikir verir. Robotik alandaki sağlam eğitim tabanının temel yönlerinin anlaşılmasına büyük önem verilmiştir.
Robotik eğitiminin kalitesini artırmada dijital öğrenme cihazlarının önemli rolüne dikkat çekilmiştir. Robotik eğitimine uygun çeşitli dijital öğrenme teknolojilerinin derinlemesine bir analizi yapılmıştır. Çalışma, bu eğitim ortamındaki artırılmış gerçekliğin devrim niteliğindeki olanaklarına özellikle odaklanmaktadır.
Bir grup çalışma katılımcısını içeren bir teknik kullanılmıştır. Metodoloji, teorik anlayışı ve pratik uygulamayı geliştirmek amacıyla artırılmış gerçekliği öğrenme sürecine entegre edecek şekilde uyarlanmıştır. Bu amaca ulaşmak maksatlı robotik eğitimi için özel olarak oluşturulmuş özel bir e-öğrenme mobil uygulaması kullanılmış ve geleneksel öğrenme yöntemlerinin genişletilmesine olanak sağlamıştır.
Deneyin sonuçları, önerilen tekniğin robotik eğitiminin kalitesini artırmadaki etkinliği hakkında değerli veriler elde etmeyi mümkün kılan kapsamlı bir incelemeye tabi tutuldu. Artırılmış gerçekliğin elektronik öğreticilerle entegrasyonu, robotik öğrencileri için eğlenceli ve heyecan verici bir öğrenme ortamı yaratmada umut verici sonuçlar göstermiştir
Development of environmental projects within the framework of extracurricular physics education using modern learning technologies
Get PDFThe development of environmental projects within the framework of extracurricular physics education using modern teaching technologies is an urgent and promising area of pedagogical activity. The article examines the importance of the environmental component in the educational process and ways to integrate environmental projects into the curriculum. The advantages of using virtual and augmented reality technologies, interactive models and robotics to organize exciting and informative activities are highlighted. Examples of successful practice are given and recommendations are offered to teachers and educational organizations on the implementation of such projects. The purpose of the article is to stimulate discussion and dissemination of experience in the field of environmental education and the practical application of modern educational technologies in teaching physics. The development of environmental projects within the framework of extracurricular physics education using modern teaching technologies is justified by several key factors.Firstly, environmental problems are becoming more acute in the modern world, and it is important to form a responsible attitude towards the environment among students. Environmental projects within the framework of physical education make it possible to draw attention to environmental problems and contribute to the formation of environmental awareness.Secondly, the use of modern technologies such as virtual and augmented reality, interactive models and robotics makes the learning process more exciting and effective. These technologies enable the creation of interactive simulations and experiments that help students better understand physical phenomena and their relationship to the environment.Finally, the development of environmental projects contributes to the development of creative thinking and practical skills of students. Participation in projects allows you to apply theoretical knowledge in practice, which increases their motivation and interest in studying physics.Заманауи оқыту технологияларын пайдалана отырып, физика бойынша сыныптан тыс оқыту шеңберінде экологиялық жобаларды әзірлеу педагогикалық қызметтің өзекті және перспективалы саласын білдіреді. Мақалада білім беру процесінде экологиялық компоненттің маңыздылығы және экологиялық жобаларды оқу жоспарына біріктіру жолдары қарастырылады. Қызықты және танымдық сабақтарды ұйымдастыру үшін виртуалды және Толықтырылған шындық технологияларын, интерактивті модельдер мен робототехниканы пайдаланудың артықшылықтары атап өтіледі. Табысты тәжірибенің мысалдары келтіріліп, мұғалімдер мен білім беру ұйымдарына осындай жобаларды жүзеге асыру бойынша ұсыныстар ұсынылады. Мақаланың мақсаты-экологиялық білім беру және физиканы оқытуда заманауи білім беру технологияларын практикалық қолдану саласындағы тәжірибені талқылау мен таратуды ынталандыру. Заманауи оқыту технологияларын пайдалана отырып, физика бойынша сыныптан тыс оқыту шеңберінде экологиялық жобаларды әзірлеу бірнеше негізгі факторлармен негізделген.Біріншіден, қазіргі әлемде экологиялық проблемалар барған сайын өткір болып келеді және оқушылардың қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауын қалыптастыру маңызды. Дене тәрбиесі шеңберіндегі экологиялық жобалар қоршаған орта проблемаларына назар аударуға мүмкіндік береді және экологиялық сананы қалыптастыруға ықпал етеді.Екіншіден, виртуалды және кеңейтілген шындық, интерактивті модельдер және робототехника сияқты заманауи технологияларды қолдану оқу процесін қызықты әрі тиімді етеді. Бұл технологиялар студенттерге физикалық құбылыстарды және олардың қоршаған ортамен байланысын жақсы түсінуге көмектесетін интерактивті модельдеу мен эксперименттер жасауға мүмкіндік береді.Соңында, экологиялық жобаларды әзірлеу оқушылардың шығармашылық ойлауы мен практикалық дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Жобаларға қатысу теориялық білімді практикада қолдануға мүмкіндік береді, бұл олардың физиканы оқуға деген ынтасы мен қызығушылығын арттырады.Разработка экологических проектов в рамках внеклассного обучения по физике с использованием современных технологий обучения представляет собой актуальную и перспективную область педагогической деятельности. В статье рассматривается важность экологической составляющей в образовательном процессе и способы интеграции экологических проектов в учебный план. Освещаются преимущества использования технологий виртуальной и дополненной реальности, интерактивных моделей и робототехники для организации увлекательных и познавательных занятий. Приводятся примеры успешной практики и предлагаются рекомендации педагогам и образовательным организациям по реализации подобных проектов. Цель статьи - стимулировать обсуждение и распространение опыта в области экологического образования и практического применения современных образовательных технологий в обучении физике. Разработка экологических проектов в рамках внеклассного обучения по физике с использованием современных технологий обучения обоснована несколькими ключевыми факторами.Во-первых, в современном мире экологические проблемы становятся все более острыми, и важно формировать у учащихся ответственное отношение к окружающей среде. Экологические проекты в рамках физического образования позволяют привлечь внимание к проблемам окружающей среды и способствуют формированию экологической осознанности.Во-вторых, использование современных технологий, таких как виртуальная и дополненная реальность, интерактивные модели и робототехника, делает учебный процесс более увлекательным и эффективным. Эти технологии позволяют создавать интерактивные симуляции и эксперименты, которые помогают учащимся лучше понимать физические явления и их взаимосвязь с окружающей средой.Наконец, разработка экологических проектов способствует развитию творческого мышления и практических навыков учащихся. Участие в проектах позволяет применить теоретические знания на практике, что повышает их мотивацию и интерес к изучению физики.The development of environmental projects within the framework of extracurricular physics education using modern teaching technologies is an urgent and promising area of pedagogical activity. The article examines the importance of the environmental component in the educational process and ways to integrate environmental projects into the curriculum. The advantages of using virtual and augmented reality technologies, interactive models and robotics to organize exciting and informative activities are highlighted. Examples of successful practice are given and recommendations are offered to teachers and educational organizations on the implementation of such projects. The purpose of the article is to stimulate discussion and dissemination of experience in the field of environmental education and the practical application of modern educational technologies in teaching physics. The development of environmental projects within the framework of extracurricular physics education using modern teaching technologies is justified by several key factors.Firstly, environmental problems are becoming more acute in the modern world, and it is important to form a responsible attitude towards the environment among students. Environmental projects within the framework of physical education make it possible to draw attention to environmental problems and contribute to the formation of environmental awareness.Secondly, the use of modern technologies such as virtual and augmented reality, interactive models and robotics makes the learning process more exciting and effective. These technologies enable the creation of interactive simulations and experiments that help students better understand physical phenomena and their relationship to the environment.Finally, the development of environmental projects contributes to the development of creative thinking and practical skills of students. Participation in projects allows you to apply theoretical knowledge in practice, which increases their motivation and interest in studying physics
THE CUSTOM OF AMENGERS IN TRADITIONAL KAZAKH SOCIETY
Get PDFThe article tells about the custom of the Kazakh people ―amengerlism‖, which arose in ancient times and is occasionally preserved in modern life. Based on the works of Russian and Kazakh ethnographers, scientists who studied the Kazakh steppe, the meaning and content of this rite was revealed. The Amenger rite decided the further personal fate of the widow, as well as the related problems with children, livestock and property left by the deceased husband. Based on the data, the article considers that the widow, on the one hand, was protected by custom from various kinds of hardships and encroachments, on the other hand, she was controlled and limited in her daily life, from the point of view of decency, which were considered as such in traditional society. However, the application of the ―Amengerlism‖ rite to betrothed but not yet married brides made their fate miserable. In general, the custom arose from a humane attitude towards the remaining defenseless widow. However, under the Soviet regime, amengerstvo was considered as a ―relic of feudal ignorance‖, without taking into account the reasons for its appearance and existence.Мақалада қазақ халқының ежелгі замандарда пайда болып, қазіргі тұрмыста да ара-кідік орын алып отыратын «әмеңгерлік» салты туралы баяндалады. Қазақ даласын зерттеген орыс және қазақ этнографтарының, ғалымдардың еңбектері негізге алына отырып, бұл салттың мәні мен мазмұны терең зерделенді. Әмеңгерлік салт күйеуі ӛліп жесір қалған әйелдің одан арғы жеке басының тағдырын, соған қатысты балалары мен күйеуінен қалған мал-мүлік мәселелерін шешті. Авторлар жесір тағдырын шешкенде қазақ қоғамының алдымен жесір мен оның балаларының жағдайын ескергеніне назар аударады және марқұмның балаларының жетім қалмауы, жесірдің қорғансыз қалып, кӛз-түрткі болмауы мәселелерінің қалай шешілгендігін талдайды. Мақалада деректер негізінде жесірдің ӛз ырқынсыз күйеуге берілмегені, қазақ дәстүрінің бұл мәселені жесірге оңтайлы шешкені, бірақ, оның жүріс-тұрысы бақылауда болғаны қарастырылады. Авторлар дәстүрлі қазақ қоғамы әйелдің жүріс-тұрысына шектеу қою арқылы оның абыройын ойлады, руында күйеуінің статусын ала алған жесір қамсыз ӛмір сүре алды деген қорытынды жасайды. Дегенмен, әмеңгерлік салттың оң жақта отырып жесір атанған қыздарға, яғни, қалың малы тӛленіп, әлі некелесіп үлгермеген қалыңдыққа қолданылуы әйел тағдырын аянышты етті. Қазақ әдет-ғұрыптарының ішіндегі гуманистік түсініктен келіп шыққан бұл салт дәстүрлі қазақ қоғамында ұзақ уақыт ӛмір сүрді. Кеңес билігі тұсында әмеңгерлік «феодалдық надандықтың сарқыншағы» ретінде қаралып, ұмытыла бастады, салт-дәстүріміз біржақты бағалауға ұшырады.В статье рассматривается обычай «аменгерства» казахского народа, возникший в глубокой древности и эпизодически имеющей место в современной жизни. На основе работ русских и казахских этнографов и ученых, изучавших казахскую степь, был глубоко изучен смысл и содержание этой традиции. Обряд «аменгерства» решал судьбу овдовевшей женщины после смерти мужа, а также вопросы детей и имущества, оставленного мужем. Авторы обращают внимание на то, что при решении судьбы вдовы казахское общество в первую очередь учитывает положение вдовы и ее детей, анализирует, как решались проблемы беззащитности и отсутствия поддержки вдовы. В статье на основании данных рассматривается, что вдова, с одной стороны защищалась обычаем от разного рода невзгод и посягательств, с другой стороны, контролировалась и ограничивалась в своѐм повседневном быту, с точки зрения приличий, считавшихся таковыми в традиционном обществе. Однако применение аменгерства как обряда к помолвленным, но не успевшим вступить в брак невестам делало их судьбу жалкой. В целом, обычай возник из гуманного отношения к оставшейся беззащитной вдове. Однако при советской власти аменгерство рассматривалось как «пережиток феодального невежества», без учѐта причин его появления и бытования.The article tells about the custom of the Kazakh people ―amengerlism‖, which arose in ancient times and is occasionally preserved in modern life. Based on the works of Russian and Kazakh ethnographers, scientists who studied the Kazakh steppe, the meaning and content of this rite was revealed. The Amenger rite decided the further personal fate of the widow, as well as the related problems with children, livestock and property left by the deceased husband. Based on the data, the article considers that the widow, on the one hand, was protected by custom from various kinds of hardships and encroachments, on the other hand, she was controlled and limited in her daily life, from the point of view of decency, which were considered as such in traditional society. However, the application of the ―Amengerlism‖ rite to betrothed but not yet married brides made their fate miserable. In general, the custom arose from a humane attitude towards the remaining defenseless widow. However, under the Soviet regime, amengerstvo was considered as a ―relic of feudal ignorance‖, without taking into account the reasons for its appearance and existence