Scientific Publications Yassawi University
Not a member yet
932 research outputs found
Sort by
Modern Kazak Şiirinde Gecenin Saatinin ve Renk Paletinin Açıklaması (T. Abdikakimula’nın Şiirleri Kapsamında)
No full textThe article analyzes the poetry of Tynyshtykbek Abdikakimuly, a poet and laureate of the State Prize of the Republic of Kazakhstan, focusing on the representation of innovative artistic quests from a thematic and ideological perspective, the issues between man and society, and the characteristics of national character. The article identifies the aspects of artistic mastery in the works of the poet Tynyshtykbek Abdikakimuly, as well as the unique features of the structures that open the way to determine his individual authorial signatures, gain insight into his spiritual quests, and highlight his stylistic signature.The cognitive aspects of the concept of night in his poetry collections “Letters of Dusk” and “The Fifth Season of Fragrance” are analyzed. The depiction of the natural world and human emotions at night is vividly expressed through colorful metaphors. The imagery system during the “night” is explored, filled with romantic yet absurd and illogical states. Additionally, the language of Abdikakimuly’s poetry is examined from the perspective of national consciousness, focusing on the semantics of colors that acquire new meanings and interpretations within the poetic text. The color palette reflects the distinctive characteristics of the linguistic color picture of the poet's works, which are an integral part of a unified artistic image of the world. The analysis includes the individual authorial metaphors and similes of the images of “night” and the “color palette” in conveying the emotional state and inner feelings of the lyrical character.The research involved collecting, categorizing, examining, and analyzing the poet's works. The conducted studies demonstrate that the qualitative characteristics of the night imagery and color palette define the author's individuality and artistic mastery.Мақалада қысқа әрі нұсқа келетін тақырыптық-идеялық тұрғыдан жаңашыл көркем ізденістердің көрініс табуы, адам мен қоғам арасындағы мәселелер, ұлттық мінез ерекшеліктері қамтылған ақын, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Тыныштықбек Әбдікәкімұлы поэзиясы талданады. Тыныштықбек ақынның шығармашылығындағы көркемдік шеберліктің қырлары, сондай-ақ оның дара – авторлық қолтаңбаларын анықтауға, рухани ізденістері мен шығармашылық тәжірибесінің сырына қанығуға, стильдік қолтаңбасын айшықтауға жол ашатын құрылымдар қызметінің өзіндік ерекшеліктері анықталады. Ақынның «Ақшам хаттары», «Бесінші маусым жұпары» атты поэзиялық жинақтарындағы түн мезгіл-ұғымының когнитивті аспектілік белгісі талданады. Түн мезгілінде бейнеленген табиғат әлемі мен адам көңіл-күйін түрлі-түсті метафоралар арқылы берілуі айшықталады. «Түн» мезгілі арқылы романтикаға толы қисынсыз, алогиялық күйдегі образдар жүйесі қарастырылады. Сонымен қатар, Т.Әбдікәкімұлы поэзиясының тілі, поэтикалық мәтінде жаңа мағыналар мен интерпретацияларға ие болатын түстер семантикасы ұлттық таным тұрғысынан зерттеледі. Түстер палитрасы әлемнің біртұтас көркем суретінің ажырамас бөлігі болып табылатын ақын шығармашылығының лингвистикалық түсті картинасының ерекшелігін көрсетеді. Лирикалық кейіпкердің эмоционалды күйін, ішкі сезімін берудегі «түн» мен «түстер палитрасы» бейнелерінің жеке авторлық метафора, теңеулеріне талдау жасалады. Зерттеу барысында ақын шығармашылығын жинау, топтастыру, сараптау, талдау әдістері жүргізілді. Жүргізілген зерттеулер түн мегізілі мен түстер палитрасының сапалық ерекшелігі авторлық даралық, көркемдік шеберлікті айқындайтынын дәлелдейді.В статье анализируется творчество поэта, лауреата Государственной премии Республики Казахстан Тыныштыкбека Абдыкакимулы, в которой отражены кратко и емко новаторские в тематико-идейном плане художественные поиски, проблемы между человеком и обществом, особенности национального характера. Выявляются аспекты художественного мастерства в творчестве поэта, а также специфические особенности поэзии, которые позволяют выявить его индивидуально-авторский подход, проникнуться тайнами духовных поисков и творческого опыта, подчеркнуть стилистическую особенность. Анализируется когнитивный аспект понятия ночи в поэтических сборниках поэта «Ақшам хаттары», «Бесінші маусым жұпары». В ночном времени изображается передача мира природы и человеческого настроения через красочные метафоры. Рассматривается через «ночной» период система образов в иррациональном, алогичном состоянии, наполненном романтикой. Кроме того, изучается художественный язык поэзии Т.Абдыкакимулы, семантика цветов, которые приобретают новые значения и интерпретации в поэтическом тексте, с точки зрения национального познания. Цветовая палитра отражает специфику лингвистической цветовой картины мира поэта, которая является неотъемлемой частью целостной художественной картины мира. Проводится анализ отдельных авторских метафор, сравнений образов «ночи» и «цветовой палитры» в передаче эмоционального состояния, внутреннего ощущения лирического героя. В ходе исследования были проведены методы сбора, группировки, анализа творчества поэта. Проведенные исследования доказывают, что качественная специфика времени «ночь» и цветовой палитры определяет авторскую индивидуальность, художественное мастерство.The article analyzes the poetry of Tynyshtykbek Abdikakimuly, a poet and laureate of the State Prize of the Republic of Kazakhstan, focusing on the representation of innovative artistic quests from a thematic and ideological perspective, the issues between man and society, and the characteristics of national character. The article identifies the aspects of artistic mastery in the works of the poet Tynyshtykbek Abdikakimuly, as well as the unique features of the structures that open the way to determine his individual authorial signatures, gain insight into his spiritual quests, and highlight his stylistic signature.The cognitive aspects of the concept of night in his poetry collections “Letters of Dusk” and “The Fifth Season of Fragrance” are analyzed. The depiction of the natural world and human emotions at night is vividly expressed through colorful metaphors. The imagery system during the “night” is explored, filled with romantic yet absurd and illogical states. Additionally, the language of Abdikakimuly’s poetry is examined from the perspective of national consciousness, focusing on the semantics of colors that acquire new meanings and interpretations within the poetic text. The color palette reflects the distinctive characteristics of the linguistic color picture of the poet's works, which are an integral part of a unified artistic image of the world. The analysis includes the individual authorial metaphors and similes of the images of “night” and the “color palette” in conveying the emotional state and inner feelings of the lyrical character.The research involved collecting, categorizing, examining, and analyzing the poet's works. The conducted studies demonstrate that the qualitative characteristics of the night imagery and color palette define the author's individuality and artistic mastery
Dönüşüm: Araştırma Faaliyetlerinin Nedensel İlişkilerini Anlamak Ve Bunları Belirlenen Amaçlara Uygun Olarak Uygulayabilmek
No full textIn the context of global transformational processes occurring in the world educational space, the interdependence between societal development and education is becoming increasingly evident. The aim of this research was to analyze the profound changes in the subject of academic and research activities and their impact on pedagogical culture. The study examined factors contributing to the transformation of the subject, including societal demands, the development level of the educational system, pedagogical theory and technology, as well as individual characteristics. Special attention was given to mentoring practice as a condition for effectively forming the generativity of subjects, which contributes to their motivation and retention in the profession. The research was based on an analysis of international experiences in modernization and reform of educational practice, identifying stress conditions caused by rapid changes and contradictions between current educational demands and understanding the dynamics of the future. The research hypothesis arised from the contradiction between existing education theories and the scientific concept of “personal transformation”. The modernization of education and the shift in focus from meeting needs to human development have led to the formation of a new approach to self-expression and the realization of personal potential.
The research employed a pedagogical experiment with the aim of determining and comparatively analyzing the impact of specific factors and conditions on the process of understanding causal relationships in professional and research activities and applying them according to established goals and objectives. The experiment involved 52 master's and doctoral students. The research method used was a frontal written survey, aimed at obtaining data on the respondents' readiness for pedagogical and research activities, as well as their ability to overcome difficulties and apply cause-and-effect relationships in their professional work.The experiment allowed for the measurement of parameters and outcomes related to the individual's awareness of their abilities and potential. In conclusion, the study demonstrates the necessity of adapting educational standards to contemporary realities and gaining a deeper understanding of causal relationships in the process of transformation.Әлемдік білім беру кеңістігінде болып жатқан жаһандық трансформациялық процестер жағдайында қоғамдық даму мен білім берудің өзара тәуелділігі барған сайын айқын бола түсуде. Бұл зерттеудің мақсаты оқу-зерттеу қызметі субъектісіндегі терең өзгерістерді және олардың педагогикалық мәдениетке әсерін талдау болып табылады. Берілген зерттеу жұмысы субъектінің өзгеруіне ықпал ететін факторларды, соның ішінде қоғамның сұраныстарын, білім беру жүйесінің даму деңгейін, педагогикалық теория мен технологияны және жеке ерекшеліктерді қарастырады. Тәлімгерлік практикаға субъектілердің генеративтілігін тиімді қалыптастыру шарты ретінде ерекше назар аударылады, бұл олардың мотивациясына және кәсіби дағдыларын шыңдауға ықпал етеді. Зерттеу білім берудің өзекті талаптары мен болашақ динамикасын түсіну арасындағы жылдам өзгерістер мен қайшылықтардан туындаған стресстік жағдайларды анықтай отырып, білім беру практикасын жаңғырту мен реформалаудың шетелдік тәжірибесін талдауға негізделген. Зерттеу гипотезасы білім берудің қолданыстағы теориялары мен «тұлғаның өзгеруі» ғылыми тұжырымдамасы арасындағы қайшылықтан туындайды. Білім беруді модернизациялау және қажеттіліктерді қанағаттандырудың орнына адамның дамуына баса назар аудару өзін-өзі көрсетуге және жеке тұлғаның әлеуетін ашуға жаңа көзқарасты қалыптастыруға ықпал етті.
Зерттеу әдісі ретінде педагогикалық эксперимент қолданылды, аталмыш педагогикалық эксперименттің мақсаты кәсіби және зерттеу қызметіндегі себеп-салдарлық байланыстарды түсіну процесіне нақты факторлар мен жағдайлардың әсерін анықтау, салыстырмалы түрде талдау және оларды белгіленген мақсаттар мен міндеттерге сәйкес қолдану болып табылады. Экспериментке 52 магистрант пен докторант қатысты. Зерттеу әдісі ретінде фронтальды жазбаша сауалнаманы қолданылды, оның мақсаты респонденттердің педагогикалық және ғылыми-зерттеу жұмыстарына дайындығы, сондай-ақ қиындықтарды жеңу және олардың кәсіби қызметінде себеп-салдарлық байланыстарды қолдану қабілеті туралы мәліметтерді жинақтау болды. Эксперимент адамның өзінің қабілеттері мен мүмкіндіктерін түсіну процесінің параметрлері мен нәтижелерін өлшеуге мүмкіндік берді. Қорытындылай келе, зерттеу білім беру стандарттарын заманауи шындыққа бейімдеу және трансформация процесінде себеп-салдарлық байланыстарды тереңірек түсіну қажеттілігін көрсетеді.В условиях глобальных трансформационных процессов, происходящих в мировом образовательном пространстве, все более очевидной становится взаимозависимость общественного развития и образования. Цель данного исследования заключается в анализе глубинных изменений в субъекте учебно-исследовательской деятельности и их влиянии на педагогическую культуру. В исследовании рассматриваются факторы, способствующие трансформации субъекта, включая запросы общества, уровень развития системы образования, педагогическую теорию и технологию, а также индивидуальные особенности. Особое внимание уделяется наставнической практике как условию эффективного формирования генеративности субъектов, способствующей их мотивации и удержанию в профессии. Исследование основывается на анализе зарубежного опыта модернизации и реформирования образовательной практики, выявляя стрессовые состояния, вызванные быстрыми изменениями и противоречиями между актуальными требованиями образования и пониманием динамики будущего. Гипотеза исследования вытекает из противоречия между существующими теориями образования и научным понятием «трансформация личности». Модернизация образования и смещение акцентов на человеческое развитие вместо удовлетворения потребностей способствовали формированию нового подхода к самовыражению и раскрытию потенциала личности.
В качестве метода исследования использовался педагогический эксперимент, целью которого было определить и сравнительно проанализировать влияние конкретных факторов и условий на процесс осознания причинно-следственных связей в профессиональной и исследовательской деятельности и их применение в соответствии с установленными целями и задачами. В эксперименте участвовали 52 магистранта и докторанта. Методом исследования был использован фронтальный письменный опрос, целью которого было получение данных о готовности респондентов к педагогической и исследовательской деятельности, а также о способности преодолевать трудности и применять причинно-следственные связи в своей профессиональной деятельности. Эксперимент позволил измерить параметры и результаты процесса осознания индивидуумом своих способностей и возможностей. В заключение, исследование демонстрирует необходимость адаптации образовательных стандартов к современным реалиям и более глубокого понимания причинно-следственных связей в процессе трансформации.Dünya eğitim alanında meydana gelen küresel dönüşümsel süreçler bağlamında, toplumsal kalkınma ve eğitimin karşılıklı bağımlılığı giderek daha belirgin hale geliyor. Bu çalışmanın amacı, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin konusundaki derin değişiklikleri ve bunların pedagojik kültür üzerindeki etkilerini analiz etmektir.
Bu araştırma makalesi, toplumun ihtiyaçları, eğitim sisteminin gelişim düzeyi, pedagojik teori ve teknoloji, bireysel özellikler dahil olmak üzere konunun değişmesine katkıda bulunan faktörleri incelemektedir. Mentorluk pratiğine, öznelerin üretkenliğinin etkin bir şekilde oluşmasının bir koşulu olarak, motivasyonlarına ve mesleki becerilerinin geliştirilmesine katkıda bulunan özel bir önem verilmektedir.
Anlayış, eğitim uygulamalarını modernize etme ve reforme etme konusundaki yabancı deneyimlerin analizine, aralarındaki hızlı değişikliklerin ve çelişkilerin neden olduğu stresli durumların tanımlanmasına dayanmaktadır. Araştırma hipotezi, mevcut eğitim teorileri ile bilimsel ‘kişilik değişikliği’ kavramı arasındaki çelişkiden kaynaklanmaktadır. Eğitimin modernleşmesi ve ihtiyaçların karşılanması yerine insan gelişimine odaklanma, kendini ifade etmeye ve bireyin potansiyelini keşfetmeye yönelik yeni bir yaklaşımın oluşmasına katkıda bulunmuştur.
Pedagojik deney bir araştırma yöntemi olarak kullanılmıştır. Bu pedagojik deneyin amacı, mesleki ve araştırma faaliyetlerindeki nedensel ilişkileri anlama süreci, karşılaştırmalı analizler ve bunların belirlenen amaç ve hedeflere uygun olarak uygulanması üzerindeki belirli faktörlerin ve koşulların etkisini belirlemektir. Deneye 52 yüksek lisans ve doktora öğrencisi katılmıştır. Bir araştırma yöntemi olarak, katılımcıların pedagojik ve bilimsel araştırma çalışmalarına hazır olup olmadıklarına ilişkin verilerin yanı sıra zorlukların üstesinden gelme ve mesleki faaliyetlerinde nedensel ilişkiler uygulama yeteneklerini özetlemeyi amaçlayan önden yazılı bir anket kullanılmıştır. Deney, bir kişinin yeteneklerini anlama sürecinin parametrelerini ve sonuçlarını ölçmeyi mümkün kıldı. Sonuç olarak çalışma, eğitim standartlarının modern gerçekliğe ve dönüşüme uyarlanması sürecinde nedensel ilişkilerin daha derin bir şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu göstermektedir
Fizikte Dijital Bir Eğitim Ve Metodik Kompleks Oluşturmanın Temel Didaktik İlkeleri
No full textThis abstract describes the fundamental didactic principles of constructing a digital educational-methodical complex in physics. It covers aspects such as individualization of learning, teacher-student interaction, interactivity of materials, accessibility and ease of use, as well as maximizing the use of modern technologies for effective learning. Attention is paid to the development of interactive assignments, material visualization, the ability to assess knowledge, and receive feedback. Such an approach makes learning more engaging, accessible, and effective for students. This complex is designed for the effective organization of learning and increasing student motivation. First and foremost, it is necessary to consider the principle of individualization of the educational process. The digital educational-methodical complex should offer various levels of tasks that will allow each student to utilize their abilities and needs. Active student participation in the educational process is another important principle. Interactive exercises, laboratory work, and visualization of physical phenomena should be included in the digital complex to stimulate active student engagement in the learning process. When creating a digital educational-methodical complex, it is necessary to consider the fundamental principles as well as their connection with the real world and applicability. It is important for students to see how the studied physical laws and phenomena are applied in everyday life. This will increase students' interest and motivation to study the subject. A digital educational-methodical complex in physics, based on these didactic principles, will contribute to the improvement of the quality of education and the effectiveness of the learning process. A digital educational and methodological complex was shown, which will contribute to a deep understanding of physics by students. Modern digital technologies have also been introduced into the educational process to increase students' motivation and interest in studying physics. This principle assumes that the student's personality in the totality of its individual, personal qualities is at the center of learning. This didactic principle involves taking into account the individual characteristics of students in the course of classes. The methods and forms of organizing the work of students with a digital educational and methodological complex, including both independent and group learning, are defined. The goals and objectives helped to create an integrated and effective digital educational and methodological complex in physics, which will meet the modern requirements of the educational process.Бұл жұмыста физикадағы цифрлық оқу-әдістемелік кешенді құрудың іргелі дидактикалық принциптері сипатталған. Ол оқытуды дараландыру, мұғалім мен оқушының өзара әрекеттесуі, материалдардың интерактивтілігі, қол жетімділігі мен пайдаланудың қарапайымдылығы, сонымен қатар тиімді оқыту үшін заманауи технологияларды барынша пайдалану сияқты аспектілерді қамтиды. Интерактивті тапсырмаларды әзірлеуге, материалды визуализациялауға, білімді бағалауға, кері байланыс алуға назар аударылады. Бұл кешен оқуды тиімді ұйымдастыруға және оқушылардың ынтасын арттыруға арналған. Көрсетіліп сипатталған тәсіл оқуды студенттер үшін тартымды, қолжетімді және тиімді етеді. Ең алдымен, оқу процесін дараландыру принципі қарастырылған. Цифрлық оқу-әдістемелік кешен әр оқушыға өзінің қабілеттері мен қажеттіліктерін пайдалануға мүмкіндік беретін әр түрлі деңгейдегі тапсырмалар ұсынылған. Студенттердің оқу процесіне белсенді қатысуы тағы бір маңызды қағида болып табылады. Интерактивті жаттығулар, зертханалық жұмыстар, физикалық құбылыстарды визуализациялау оқушылардың оқу процесіне белсенді қатысуын ынталандыру үшін цифрлық кешенге енгізілуі керек. Цифрлық оқу-әдістемелік кешенді құру кезінде іргелі принциптерді, сондай-ақ олардың нақты әлеммен байланысы және қолданылуы ескеріледі. Студенттер үшін зерттелген физикалық заңдылықтар мен құбылыстардың күнделікті өмірде қалай қолданылатынын көру маңызды. Бұл студенттердің пәнді оқуға деген қызығушылығы мен ынтасын арттырады. Осы дидактикалық принциптерге негізделген физикадағы цифрлық оқу-әдістемелік кешен білім беру сапасы мен оқу процесінің тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Оқушылардың физиканы терең түсінуіне ықпал ететін цифрлық оқу-әдістемелік кешен ұсынылды. Сондай-ақ студенттердің физиканы оқуға деген ынтасы мен қызығушылығын арттыру үшін білім беру процесінде заманауи цифрлық технологиялар көрсетілді. Бұл принцип оқытудың орталығында оқушының жеке тұлғасы оның жеке қасиеттерінің жиынтығында болады деп айқындайды. Бұл дидактикалық принцип сабақ процесінде студенттердің жеке ерекшеліктерін ескеруді қамтиды. Дербес және топтық оқытуды қоса алғанда, цифрлық оқу-әдістемелік кешені бар оқушылардың жұмысын ұйымдастырудың әдістері мен нысандары анықталды. Мақсаттар мен міндеттер білім беру процесінің заманауи талаптарына жауап беретін физика бойынша біртұтас және тиімді цифрлық оқу-әдістемелік кешен құруға көмектесті.В этой работе описаны фундаментальные дидактические принципы построения цифрового учебно-методического комплекса по физике. В нем рассматриваются такие аспекты, как индивидуализация обучения, взаимодействие преподавателя и студента, интерактивность материалов, доступность и простота использования, а также максимальное использование современных технологий для эффективного обучения. Особое внимание уделяется разработке интерактивных заданий, визуализации материала, возможности оценивать знания и получать обратную связь. Такой подход делает обучение более увлекательным, доступным и эффективным для студентов. Данный комплекс предназначен для эффективной организации обучения и повышения мотивации учащихся. В первую очередь, необходимо учитывать принцип индивидуализации учебного процесса. Цифровой учебно-методический комплекс должен предлагать задания различного уровня, которые позволят каждому студенту реализовать свои способности и потребности. Еще одним важным принципом является активное участие студента в образовательном процессе. Интерактивные упражнения, лабораторные работы и визуализация физических явлений должны быть включены в цифровой комплекс, чтобы стимулировать активное вовлечение учащихся в учебный процесс. При создании цифрового учебно-методического комплекса необходимо учитывать фундаментальные принципы, а также их связь с реальным миром и применимость. Студентам важно видеть, как изучаемые физические законы и явления применяются в повседневной жизни. Это повысит интерес и мотивацию студентов к изучению предмета. Цифровой учебно-методический комплекс по физике, основанный на этих дидактических принципах, будет способствовать повышению качества образования и эффективности учебного процесса. Были показаны цифровой учебно-методический комплекс, который будет способствовать глубокому пониманию физики учащимися. А также внедрены современные цифровые технологии в образовательный процесс, чтобы повысить мотивацию и интерес студентов к изучению физики. Данный принцип предполагает, что в центре обучения находится личность ученика во всей совокупности ее индивидуальных, личностных качеств. Этот дидактический принцип предполагает учет индивидуальных особенностей обучающихся в процессе занятий. Определены методы и формы организации работы учащихся с цифровой учебно-методическим комплексом, включая как самостоятельное, так и групповое обучение. Цели и задачи помогли создать целостный и эффективный цифровой учебно-методический комплекс по физике, который будет отвечать современным требованиям образовательного процесса.Bu makale, fizikte dijital bir eğitimsel-metodik kompleks oluşturmanın temel didaktik ilkelerini açıklamaktadır. Öğrenmenin bireyselleştirilmesi, öğretmen-öğrenci etkileşimi, materyallerin etkileşimi, erişilebilirlik ve kullanım kolaylığı gibi yönleri kapsar ve etkili öğrenme için modern teknolojilerin kullanımını en üst düzeye taşımayı hedefler. Etkileşimli ödevlerin geliştirilmesine, materyal görselleştirmeye, bilgiyi değerlendirme ve geri bildirim alma becerisine dikkat edilir. Böyle bir yaklaşım, öğrenmeyi öğrenciler için daha ilgi çekici, erişilebilir ve etkili hale getirir. Bu kompleks, öğrenmeyi etkili bir şekilde organize etmek ve öğrenci motivasyonunu artırmak için tasarlanmıştır. Her şeyden önce, eğitim sürecinin bireyselleştirilmesi ilkesini dikkate almak gerekir. Dijital eğitim-metodik kompleks, her öğrencinin yeteneklerini ve ihtiyaçlarını kullanmasına izin verecek çeşitli düzeylerde görevler sunmalıdır. Eğitim sürecine aktif öğrenci katılımı bir diğer önemli ilkedir. Öğrencilerin öğrenme sürecine aktif katılımını teşvik etmek için etkileşimli alıştırmalar, laboratuvar çalışmaları ve fiziksel olayların görselleştirilmesi dijital komplekse dahil edilmelidir. Dijital bir eğitim-metodik kompleks oluştururken, temel ilkelerin yanı sıra bunların gerçek dünyayla bağlantısı ve uygulanabilirliğini de dikkate almak gerekir. Öğrencilerin çalışılan fiziksel yasaların ve fenomenlerin günlük yaşamda nasıl uygulandığını görmeleri önemlidir. Bu, öğrencilerin konuyu incelemeye olan ilgisini ve motivasyonunu artıracaktır. Fizikte bu didaktik ilkelere dayanan dijital bir eğitimsel-metodik kompleks, eğitim kalitesinin iyileştirilmesine ve öğrenme sürecinin etkinliğine katkıda bulunacaktır
Akseleu seydimbek’in eserlerinde milli imaj
Get PDFThis article examines the prose works of Akseleu Seydimbek. In his works, he talksabout his adventures in nature, which he saw with his own eyes, pays special attention to legendsand stories about the country and the history of the land, spread by word of mouth among thepeople, and in his works gives a lot of information about the way of life, traditions and customs ofthe Kazakh people. Thanks to his artistic works, we can learn in detail about the identity of theKazakh nation.This article will analyze national identity, the originality of the characters in AkseleuSeydimbek’s works, as well as the writer’s skill in creating a national image. Analyzing thereflection of the Kazakh art of training birds of prey, hunting, falconry and narrative tradition infiction, the specific features of the use of words characteristic of the Kazakh nation, found in theworks of the writer, are considered. The author tries to show the inner world, existence, delving intothe psychology of the common man depicted in the stories. The article covers such issues asnational worldview, mentality, character, through which conclusions are drawn about the features ofliterary images in the writer’s prose. Attention is drawn to the ethnopoetic nature of the work,reflecting its national identity. When studying this topic, we were guided by the methods of interpretation, generalization,comparison, and hermeneutic analysis. The opinions of S. Kirabaev, S. Aksunkaruly, S. Kalibekovaabout the artistic prose of Akseleu Seydimbek are given.Бұл мақалада Ақселеу Сейдімбектің прозалық шығармалары қарастырылған.Ол өз повестері мен әңгімелерінде өзінің табиғат аясында жүріп, көзімен көрген оқиғаларынбаяндай отырып, халық арасында ауыздан-ауызға тараған ел мен жер тарихы туралы аңыз,әңгімелерге тоқталып, шығармалары арқылы қазақ халқының тұрмыс-тіршілігі, салт-дәстүрітуралы мол ақпарат береді. Оның көркем туындылары арқылы қазақ ұлтының болмысынтереңнен тани аламыз.Аталмыш мақалада Ақселеу Сейдімбектің көркем туындыларындағы кейіпкерлердіңұлттық болмысы сараланып, жазушының ұлттық бейне сомдаудағы шеберлігі сөз болады.Автор қазақтың аңшылық, саятшылық, құсбегілік өнері, әңгімешілдік дәстүрінің көркемпрозадағы көрінісіне талдау жасай отырып, жазушы шығармаларында кездесетін таза қазақисөз қолданыстары мен халықтық таным-түсініктің өзіндік ерекшеліктерін қарастырады.Ақселеу Сейдімбектің әңгіме, повестерінде бейнеленген қарапайым адамныңпсихологиясына үңіле отырып, ішкі әлемін, болмыс-бітімін көрсетуге тырысады. Мақаладаұлттық дүниетаным, менталитет, мінез сияқты мәселелер қамтылған, осы арқылы жазушыпрозасындағы әдеби образдардың ерекшеліктері туралы тұжырымдар жасалған.Шығарманың ұлттық болмысын танытатын этнопоэтикалық сипатына назар аударылған.Осы тақырыпты зерттеу барысында түсіндіру, жинақтау, салыстыру, герменевтикалықталдау әдістері басшылыққа алынды. Ақселеу Сейдімбектің көркем прозасы туралыайтылған С. Қирабаев, С. Ақсұңқарұлы, С. Қалибекова пікірлеріне тоқталған.В этой статье рассматриваются прозаические произведения АкселеуСейдимбека. В произведениях он повествует о своих приключениях на природе, которыевидел своими глазами, уделяет особое внимание легендам и рассказам о стране и историиземли, распространяемым из уст в уста среди народа, и в своих произведениях дает многоинформации об образе жизни, традициях и обычаях казахского народа. Благодаря егохудожественным произведениям мы можем подробно узнать о самобытности казахскойнации.В данной статье будет проанализирована национальная идентичность, самобытностьперсонажей художественных произведений Акселеу Сейдимбека, а также мастерствописателя в создании национального образа. Анализируя отражение казахского искусстваобучению ловчих птиц, охоты, сокольничество и повествовательная традиция вхудожественной прозе, рассматриваются специфические особенности употребления слов,характерные для казахской нации, встречающиеся в произведениях писателя. Автор пытаетсяпоказать внутренний мир, бытие, углубляясь в психологию простого человека,изображенного в повестях и рассказах. В статье освещены такие вопросы, как национальноемировоззрение, менталитет, характер, посредством чего сделаны выводы об особенностяхлитературных образов в прозе писателя. Обращено внимание на этнопоэтический характерпроизведения, отражающий его национальную идентичность.При изучении данной темы руководствовались методами интерпретации, обобщения,сравнения, герменевтического анализа. Приводятся мнения С.Кирабаева, С.Аксункарулы,С.Калибековой о художественной прозе Акселеу Сейдимбека.Bu makalede Akseleu Seydimbek’in nesir eserleri ele alınmıştır. Yazar, tahkiye vehikâyelerinde doğada dolaşır, gördüklerini anlatır, halk arasında ağızdan ağıza aktarılan yurt vevatan tarihini ifade eder, geleneklere değinir, Kazak halkının yaşam tarzı ve adetleri hakkında bilgiverir. Onun sanat eserleri vesilesiyle Kazak milletinin özünü derinden tanıma imkânına sahipolunabilmektedir.Söz konusu makalede Akseleu Seydimbek’in eserlerinde yer alan karakterlerin millikimlikleri öne çıkarılarak, yazarın milli imaj oluşturma yetisi ele alınmıştır. Yazar eserinde, Kazakhalkının avcılık, şahin ile avcılık, kuş beylik ve tahkiye sanatının teorisini şiirdeki görünüşüneeleştirel bir gözle bakıp sanat eserlerinde göze çarpan hakiki Kazakça ifadelerin kullanılışı ile halkkullanımlarını karşılaştırmıştır. Akseleu Seydimbek, hikâyelerinde tasvir ettiği sıradan bir insanınpsikolojisine bakarak onun iç dünyasını ve davranışlarını ortaya koymaya çalışmıştır. Makaledemilli dünya görüşü, zihniyet, karakter gibi konular ele alınmakta ve böylece yazarın düzyazısındakiedebi imgelerin özellikleri hakkında sonuçlar ortaya çıkarılmaktadır. Eserin milli kimliğini ifadeeden etno-şiirsel niteliğine de dikkat çekilmiştir.Bu konunun incelenmesi sırasında yorumlama, derleme, karşılaştırma ve yorumsal analizyöntemlerinden yararlanılmıştır. Akseleu Seydimbek’in nesir eserleri hakkında S. Qirabayev, S.Aksunkaruly ve S. Kalibekova’nın görüşlerine de değinilmişti
GÖRÜŞME YOLUYLA ÖĞRENCİLER ARASINDA MİLLİ DEĞERLERİN OLUŞUM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
No full textThe article is devoted to the relevant issue of the modern education system - the methodological possibilities for forming national values among students. In the introduction, the author justifies the importance of national education within the framework of educational policy. In the section “Research Methods and Materials,” the authors conclude that the national characteristics of the Kazakh people are reflected in the behavior of women and men, their relationships with each other, and consider the points of view of scientists from research conducted in this direction. These views subsequently served as the basis for the selection of resources and tasks for experimental elective classes. The authors examined the updated educational program and classified educational goals, identifying the interview as a learning resource. Under these goals, they developed and presented special tasks for experimental classes conducted as electives. Based on the needs and interests of modern youth, methods and techniques, as well as categories of resources, were selected. The authors made their choice and recommended using interviews as a resource that promotes the development of national values among students by subject and content. The content of the selected interviews fully illustrates such values as modesty, humility, kindness, respect for elders, patriotism, and family values, which reflect the national characteristics of the Kazakh people. The tasks presented for the analysis of interviews are aimed not only at identifying and perceiving these values but also at encouraging their in-depth analysis and comprehension. At the same time, the interview approach supports the development of students' independent thinking, creative skills, and practical abilities.
Based on their reflections from experimental lessons, the researchers present concrete results and, summarizing the study, reveal the methodological conditions for the development of national values among students through interviews.
In the section “Results and Discussion”, the authors propose criteria for measuring pre-planned results. According to these criteria, the results of elective classes on the topic “Development of National Values among Students through Interviews” are analyzed.
In conclusion, they define didactic conditions that allow for the formation of national values through interviews.Мақала заманауи білім беру жүйесіндегі маңызды мәселе – оқушылардың бойында ұлттық құндылықтарды дамытудың әдістемелік мүмкіндіктеріне арналған. Авторлар кіріспе бөлімінде білім беру саясаты тұрғысынан ұлттық тәрбие берудің маңыздылығын негіздеген. «Зерттеу әдістері мен материалдар» бөлімінде автор қазақ халқында ұлттық ерекшеліктер әйелдер мен ерлердің мінез-құлқынан, бір-бірімен қарым-қатынасынан айқын танылатыны туралы тұжырым жасай келіп, осы бағыттағы ғылыми зерттеулерден ғалымдардың пікірлерін келтіреді. Аталған пікірлер кейін эксперименттік факультатив сабақтарға ресурстар мен тапсырмалар таңдауға негіз болған. Авторлар жаңартылған білім беру бағдарламасына талдау жасап, сұхбатты оқу ресурсы ретінде белгілеген оқу мақсаттарын жүйелеп көрсеткен. Аталған мақсаттарға сәйкес факультатив ретінде өткізілетін эксперименттік сабақтарға арнайы тапсырмалар дайындап ұсынған. Бүгінгі жастардың қажеттілігі мен қызығушылықтарын ескере отырып, әдістер мен тәсілдер, ресурстардың түрі таңдалған. Тақырыбы, мазмұны жағынан оқушылардың бойында ұлттық құндылықтарды дамытуға ықпал ететін сұхбаттарды таңдап, ресурс ретінде ұсынған. Таңдалған сұхбаттардың мазмұнында қазақ халқының ұлттық ерекшелігін айқын танытатын қарапайымдылық, кішіпейілділік, мейірімділік, үлкенді сыйлау, елжандылық сияқты құндылықтар, отбасы құндылықтары жан-жақты ашылады. Сұхбаттарды талдауға ұсынған тапсырмалар оқушылардың аталған құндылықтарды тауып, танып қана қоймай, тереңнен зерделеп, ой тастауға бағытталған. Сонымен қатар оқушылардың өзіндік ой-пікірлерін, шығармашылық дағдыларын дамыту мүмкіндігімен, тәжірибелік сипатымен ерекшеленеді.
Зерттеушілер эксперименттік сабақтарға жазған рефлексиялары негізінде нақты нәтижелерді көрсетіп, зерттеудің қорытындысы ретінде сұхбат арқылы оқушылардың бойында ұлттық құндылықтарды дамытудың әдістемелік шарттарын көрсеткен.
«Талдау мен нәтижелер» бөлімінде авторлар алдын ала жоспарланған нәтижені өлшеу критерийлерін ұсынады. «Сұхбат арқылы оқушылардың бойында ұлттық құндылықтарды дамыту» тақырыбында өткізілген факультативтік сабақтардың нәтижесін осы критерийлер бойынша анықтаған.
Қорытынды бөлімде сұхбат арқылы оқушылардың бойында ұлттық құндылықтарды дамытуға мүмкіндік беретін дидактикалық шарттары ұсынылған.Статья посвящена актуальному вопросу современной системы образования – методическим возможностям формирования национальных ценностей у учащихся. Во введении авторы обосновали значимость национального воспитания в рамках образовательной политики. В разделе «Методы исследования и материалы» авторы приходят к заключению, что национальные особенности казахского народа отчетливо идентифицируются по поведению женщин и мужчин, их взаимоотношениям друг с другом и приводят мнения ученых из источников данного направления. Данные взгляды впоследствии послужили основой выбора ресурсов и заданий для экспериментальных факультативных занятий.
Авторы изучили обновленную образовательную программу и систематизировали образовательные цели, обозначив интервью как ресурс обучения. В соответствии с указанными целями разработаны и представлены специальные задания для экспериментальных занятий, проводимых в качестве факультативов. Исходя из потребностей и интересов современной молодежи, были выбраны методы и приемы, категории ресурсов. Авторы остановили свой выбор и рекомендовали в качестве ресурса интервью, которое по тематике и содержанию способствует развитию национальных ценностей у учащихся.
В содержании отобранных интервью всецело раскрываются такие ценности, как скромность, смирение, доброта, уважение к старшим, патриотизм, семейные ценности, которые наглядно отражают национальные особенности казахского народа. Задания, представленные для анализа интервью, направлены не только на выявление и восприятие указанных ценностей, но и на их углубленный анализ и осмысление. Также они отличаются тем, что имеют практический характер и дают возможность развивать самостоятельное мышление и творческие навыки учащихся.
На основании собственной рефлексии на экспериментальных уроках исследователи представляют конкретные результаты и, резюмируя исследование, раскрывают методические условия развития национальных ценностей у учащихся посредством интервью.
В разделе «Анализ и результаты» авторы предлагают критерии измерения заранее намеченных результатов. Согласно этим критериям, выявляются итоги факультативных занятий на тему «Развитие национальных ценностей у учащихся посредством интервью».
В заключении авторы определяют дидактические условия, позволяющие формировать национальные ценности посредством интервью.Makale, öğrenciler arasında milli değerlerin oluşumunun metodolojik olanakları olan modern eğitim sisteminin güncel konusuna ayrılmıştır. Giriş bölümünde yazar, eğitim politikası çerçevesinde milli eğitimin önemini haklı çıkarmıştır. ‘Araştırma Yöntemleri ve Materyalleri’ bölümünde yazarlar, Kazak halkının ulusal özelliklerinin kadın ve erkeklerin davranışları, birbirleriyle ilişkileri ile açıkça tanımlandığı ve bilim adamlarının bu yöndeki bilimsel araştırmalardan bakış açılarını dikkate aldığı sonucuna varmışlardır. Bu görüşler daha sonra deneysel seçmeli dersler için kaynak ve görev seçiminin temelini oluşturmaktadır.
Yazarlar güncellenmiş eğitim programını incelediler ve röportajı bir öğrenme kaynağı olarak belirleyerek eğitim hedeflerini sınıflandırdılar. Bu hedefler doğrultusunda seçmeli olarak yürütülen deneysel dersler için özel görevler geliştirilmiş ve sunulmuştur. Modern gençliğin ihtiyaç ve çıkarlarına, yöntem ve tekniklerine göre kaynak kategorileri seçildi. Yazarlar seçimini yaptı ve öğrenciler arasında konuya ve içeriğe göre ulusal değerlerin gelişimini destekleyen bir röportajı kaynak olarak tavsiye etti.
Seçilen röportajların içeriği, Kazak halkının milli özelliklerini açıkça yansıtan alçakgönüllülük, diğergamlık, nezaket, yaşlılara saygı, vatanseverlik ve aile değerleri gibi kavramları tam olarak ortaya koymaktadır. Mülakatların analizi için sunulan görevler sadece bu değerlerin belirlenmesi ve algılanmasına değil, aynı zamanda derinlemesine analiz ve kavranmasına da yöneliktir. Aynı zamanda görüşme, öğrencilerin bağımsız düşünme, yaratıcı beceriler ve pratik karakterlerini geliştirme yeteneği ile ayırt edilir.
Araştırmacı, deneysel derslerdeki kendi yansımasına dayanarak somut sonuçlar sunar ve çalışmayı özetleyerek, mülakatlar yoluyla öğrenciler arasında milli değerlerin gelişimi için metodolojik koşulları ortaya çıkarır.
Sonuçlar ve Tartışma bölümünde yazarlar önceden planlanmış sonuçları ölçmek için kriterler sunar. Bu kriterlere göre ‘Mülakatlarla Öğrenciler Arasında Milli Değerlerin Geliştirilmesi’ konulu seçmeli derslerin sonuçları ortaya konmaktadır.
Sonuç olarak, mülakatlar yoluyla ulusal değerlerin oluşmasına izin veren didaktik koşulları tanımlayın
Связь между решениями дискретной обратной и вспомогательной задач для гиперболического уравнения
Get PDF. One-dimensional and multidimensional methods for solving inverse problems for a hyperbolic equation by the Gelfand-Levitan method lead to the numerical solution of Fredholm integral equations of the first and second kind. This paper examines the connection between a discrete inverse problem and solutions to a discrete auxiliary problem for a hyperbolic equation studied by the Gelfand-Levitan method. First, we present the formulations of the discrete inverse problem and the discrete auxiliary problem for the hyperbolic equation, as well as the properties of the grid functions that are solutions to these problems. Lemmas are proved about the structure of the grid function determined by the solution of the auxiliary discrete problem, and the connection of this grid function with the desired grid function, which is the solution to the discrete inverse problem. When proving the lemmas, the properties of the solution to the discrete auxiliary problem and the discrete analogue of the Dirac delta function are taken into account. A theorem showing the existence of a discrete inverse problem solution and its uniqueness is proved.Гельфанд-Левитан әдісі бойынша гиперболалық теңдеу үшін кері есептерді шешудің бір өлшемді және көп өлшемді әдістері бірінші және екінші текті Фредгольм интегралдық теңдеулерінің сандық шешіміне әкеледі. Бұл жұмыста Гельфанд-Левитан әдісімен зерттелетін гиперболалық теңдеу үшін қойылған дискретті кері есеп пен дискретті көмекші есеп шешімдерінің арасындағы байланыс қарастырылады. Алдымен гиперболалық теңдеу үшін қойылған дискретті кері есеп пен дискретті көмекші есеп қойылымдары және осы есептердің шешімі болатын торлық фукнциялардың қасиеттері келтіріледі. Көмекші дискретті есептің шешімі арқылы анықталатын торлық функцияның құрылымы және осы торлық функция мен дискретті кері есептің шешімі болатын ізделінді торлық функция арасындағы байланыс туралы леммалар дәлелденеді. Леммаларды дәлелдеу барысында дискретті көмекші есептің шешімінің және Дирактың дельта функциясының дискретті аналогының қасиеттері ескеріледі. Дискретті кері есеп шешімінің бар болуы және оның жалғыздығын көрсететін теорема дәлелденеді.Одномерные и многомерные методы решения обратных задач для гиперболического уравнения методом Гельфанда-Левитана приводят к численному решению интегральных уравнений Фредгольма первого и второго рода. В данной работе рассматривается связь между дискретной обратной задачей и решениями дискретной вспомогательной задачи для гиперболического уравнения, изучаемого методом Гельфанда-Левитана. Сначала приводятся постановки дискретной обратной задачи и дискретной вспомогательной задачи для гиперболического уравнения, а также свойства сеточных функций, являющихся решениями этих задач. Доказаны леммы о структуре сеточной функции, определяемой решением вспомогательной дискретной задачи, и связи этой сеточной функции с искомой сеточной функцией, являющейся решением дискретной обратной задачи. При доказательстве лемм учитываются свойства решения дискретной вспомогательной задачи и дискретного аналога дельта-функции Дирака. Доказана теорема, показывающая существование и единственность решения дискретной обратной задачи.Gelfand-Levitan yöntemi ile hiperbolik bir denklemin ters problemlerini çözmek için tek boyutlu ve çok boyutlu yöntemler, birinci ve ikinci tür Fredholm integral denklemlerinin sayısal çözümüne yol açar. Bu makale, Gelfand-Levitan yöntemi ile incelenen bir hiperbolik denklem için ayrık bir ters problem ile ayrık bir yardımcı problemin çözümleri arasındaki bağlantıyı inceler. İlk olarak, hiperbolik denklem için ayrık ters problemin ve ayrık yardımcı problemin formülasyonlarını ve bu problemlerin çözümleri olan ızgara fonksiyonlarının özelliklerini sunuyoruz. Yardımcı ayrık problemin çözümü ile belirlenen ızgara fonksiyonunun yapısı ve bu ızgara fonksiyonunun ayrık ters problemin çözümü olan istenen ızgara fonksiyonu ile bağlantısı hakkında lemmalar kanıtlanır. Lemmalar kanıtlanırken, ayrık yardımcı problemin çözümünün ve Dirac delta fonksiyonunun ayrık analoğunun özellikleri dikkate alınır. Ayrık ters problem çözümünün varlığını ve tekliğini gösteren bir teorem ispatlanmıştır
ACTIVITY AND ROLE OF ABULKHAIR KHAN IN RELATIONS WITH NEIGHBORING NATIONS
Get PDFThe article provides an objective assessment of the factors determining the life path and formation of Abulkhair Khan as a major statesman, a phenomenon of personality as a politician, ruler.The internal political and international situation of the Kazakh Khanate at the beginning of the XIII century, the causes of its economic and political crisis are analyzed, it is established that the unification of the Kazakh zhuzes by Abulkhair Khan, the organization of the fight against the invasion of invaders, his real social position among the Kazakhs fully corresponds to his official title of "senior khan".The article considers the state activity of the Kazakhs of the XIII century on the development of comprehensive relations with Russia, the establishment of diplomatic and economic relations with neighboring Central Asian states. At the same time, the level of relations with the Kalmyk and Bashkir peoples, positions, and main priorities of Abulkhair Khan in their development and exacerbation of contradictions are being studied. The role of Khan Abulkhair as the "khan of the Karakalpaks" will be determined, as well as the role of the Karakalpaks in political relations with Russia. The manifestation of all personal qualities and capabilities inherent in the rulers of Abulkhair directly depends on these peoples.Abulkhair Khan sought to ensure a calm, peaceful life for his people, promoting the national interests of the Kazakhs as a whole. His political and strategic choice clearly shows how important it is for any major politician and statesman to be able to use his position in a difficult international political situation, pursue constructive geopolitics and find allies.Мақалада Әбілқайыр ханның ӛмір жолы мен ірі мемлекет қайраткері ретінде қалыптасуын анықтайтын факторларға, саясаткер, билеуші ретіндегі тұлғалық феноменіне объективті баға беріледі.ХҮІІІ ғасыр басындағы Қазақ хандығының ішкі саяси және халықаралық жағдайына, оның экономикалық, саяси дағдарысының себептеріне талдау жасалынып, Әбілқайыр ханның қазақ жүздерін біріктіруі, басқыншылар шапқыншылығына қарсы күресті ұйымдастыруы, қазақтар арасындағы нақты әлеуметтік жағдайы оның ресми «аға хан» дәрежесіне әбден сәйкес келетінін анықталды.ХҮІІІ ғасырдағы қазақтардың Ресеймен жан-жақты қарым-қатынастарды дамытуы, кӛрші Орталық Азия мемлекеттерімен дипломатиялық және экономикалық қатынастарды орнату жолындағы мемлекеттік қызметі қарастырылады. Сонымен бірге қалмақ және башқұрт халықтарының қарым-қатынастарының деңгейі оның дамуы мен шиеленісуіндегі Әбілқайыр ханның позициясы, негізгі басымдықтары зерделенеді. Әбілқайыр ханның қарақалпақ ханы атанғаны, қарақалпақтардың Ресеймен саяси қатынасындағы рӛлі анықталады. Әбілқайырдың билеушілерге тән барлық тұлғалық қасиеттері, мүмкіндіктерінің кӛрініс табуы аталмыш халықтарға тікелей байланысты.Әбілқайыр хан жалпы қазақтың ұлттық мүддесін алға тартып, ӛз халқының тыныш, бейбіт ӛмірін қамтамасыз етуге ұмтылды. Оның саяси және стратегиялық таңдауы кез келген ірі саясаткер мен мемлекет қайраткері үшін күрделі халықаралық саяси жағдайда ӛз ұстанымын пайдаланып, сындарлы геосаясат жүргізіп, одақтастарын таба білудің қаншалықты маңызды екенін айқын кӛрсетеді.В статье дается объективная оценка факторов, определяющих жизненный путь и становление Абулхаир-хана как крупного государственного деятеля, феномена личности как политика, правителя.Проанализированы внутриполитическое и международное положение Казахского ханства в начале ХҮІІІ века, причины его экономического, политического кризиса, установлено, что объединение казахских жузов Абулхаир-ханом, организация борьбы с нашествием захватчиков, его реальное социальное положение среди казахов вполне соответствует его официальному званию «старшего хана».Рассматривается государственная деятельность казахов ХҮІІІ века по развитию всесторонних отношений с Россией, установлению дипломатических и экономических отношений с соседними центральноазиатскими государствами. Вместе с тем, изучается уровень взаимоотношений с калмыцким и башкирским народами, позиции, основные приоритеты Абулхаир-хана в их развитии и обострении противоречий. Будет определена роль хана Абулхаира как «хана каракалпаков», а также роль каракалпаков в политических отношениях с Россией. От этих народов напрямую зависит проявление всех личностных качеств, возможностей, присущих правителям Абулхаира.Абулхаир хан стремился обеспечить спокойную, мирную жизнь своего народа, продвигая национальные интересы казахов в целом. Его политический и стратегический выбор ясно показывает, насколько важно для любого крупного политика и государственного деятеля иметь возможность использовать свою позицию в сложной международной политической ситуации, проводить конструктивную геополитику и находить союзников.The article provides an objective assessment of the factors determining the life path and formation of Abulkhair Khan as a major statesman, a phenomenon of personality as a politician, ruler.The internal political and international situation of the Kazakh Khanate at the beginning of the XIII century, the causes of its economic and political crisis are analyzed, it is established that the unification of the Kazakh zhuzes by Abulkhair Khan, the organization of the fight against the invasion of invaders, his real social position among the Kazakhs fully corresponds to his official title of "senior khan".The article considers the state activity of the Kazakhs of the XIII century on the development of comprehensive relations with Russia, the establishment of diplomatic and economic relations with neighboring Central Asian states. At the same time, the level of relations with the Kalmyk and Bashkir peoples, positions, and main priorities of Abulkhair Khan in their development and exacerbation of contradictions are being studied. The role of Khan Abulkhair as the "khan of the Karakalpaks" will be determined, as well as the role of the Karakalpaks in political relations with Russia. The manifestation of all personal qualities and capabilities inherent in the rulers of Abulkhair directly depends on these peoples.Abulkhair Khan sought to ensure a calm, peaceful life for his people, promoting the national interests of the Kazakhs as a whole. His political and strategic choice clearly shows how important it is for any major politician and statesman to be able to use his position in a difficult international political situation, pursue constructive geopolitics and find allies
REPRESSIONS OF THE KAZAKH INTELLIGENTSIA IN THE EDUCATION SYSTEM (1920-30)
Get PDFThe article is devoted to the study of the history of repression of the Kazakh intelligentsia in the educational system in the 1920s and 30s. A new look at the level of his historiographical study and sources of facts defines the main purpose of this article. This policy in this period is especially cruelly expressed in the form of a campaign with the intervention of a superficial, hasty policy of repression on the part of individuals in the education system.
We all know that since our country gained sovereignty, intensive research has been conducted on various areas of the history of the Fatherland. However, there are topics that have not yet become the subject of research, waiting for their turn. One of them is the activity, fate, and history of repressed persons in the education system. Based on the principles of "there is no future without the past" or "from history", we must look for the causes and consequences of all phenomena in the life of society in the history of the past. One of the main conditions for preserving the historical consciousness of a nation as a nation in the context of the deepening globalization process is the presence of a genuine and informative written history written on a scientific and theoretical basis. After all, history is the memory of a nation. Only a history written both systematically and objectively, if possible on a scientific basis, can carry a historical memory that preserves the nationality of the KL. Only from a history written on a scientific and theoretical basis does a nation draw knowledge from its past and draw lessons from it from the future.Мақала 1920-30-ші жылдары аралығындағы қазақ зиялыларының білім беру жүйесі бойынша қуғын-сүргінге ұшырауы тарихын зерттеуге арналған. Оның тарихнамалық зерттелу деңгейі мен деректік көздерін жаңаша тұрғыдан қарастыру осы мақаланың басты мақсатын айқындайды. Аталған кезеңдегі бұл саясаттың әсіресе, білім беру жүйесіндегі тұлғалардың қуғын-сүргінге ұшырауы үстірт, асығыс саясаттың араласуымен науқан түрінде асқан қатыгездікпен көрініс тапқаны тың деректер зерттеу жұмысында талдауға алынған.
Еліміз егемендік алғалы Отан тарихының түрлі салалары бойынша зерттеу жұмыстарының қарқынды түрде жүргізіліп жатқандығы баршамызға аян. Соған қарамастан, әлі де болса өз кезегін күтіп, зерттеу нысанына айналмаған тақырыптар бар. Соның бірі білім беру жүйесі бойынша қуғын-сүргінге ұшыраған тұлғалардың қызметі, тағдыры, тарихы. «Өткенсіз болашақ жоқ» немесе «тарихтан тағылым» деген қағидаларға сүйенсек, қоғам өміріндегі барлық құбылыстардың себеп-салдарын өткен тарихтан іздеуіміз қажет.
Күннен күнге қанатын жайып, тереңдей түскен жаһандану үдерісі жағдайында ұлттың ұлт ретінде тарихи санасының сақталуының басты шарттарының бірі, оның ғылыми-теориялық негізде жазылған шынайы да танымды жазба тарихының болуында болып отыр. Өйткені, тарих – ұлттың жады. Тек жүйелі де, объективті, мүмкіндігінше ғылыми негізде жазылған тарих қана қлттың ұлттылығын сақтайтын тарихи жады міндетін атқара алады. Тек, ғылыми-теориялық негізде жазылған тарихтан ғана ұлт өзінің өткенінен мағлұматтар алып, олардан болашаққа сабақ түйіндейтіндей ойларды иеленеді.Статья посвящена изучению истории репрессий казахской интеллигенции по системе образования в 1920-30-е годы. Новый взгляд на уровень его историографического изучения и источники фактов определяет главную цель данной статьи. Эти данные были проанализированы в исследовательской работе, в частности, о том, что репрессии лиц в системе образования в данном периоде выражались в крайней жестокости в виде кампаний с вмешательством поверхностной, поспешной политики. Всем нам известно, что с момента обретения нашей страной суверенитета ведется интенсивная исследовательская работа по различным областям истории Отечества. Тем не менее, есть темы, которые еще не стали предметом исследования, ожидая своей очереди. Одним из них является деятельность, судьба, история репрессированных лиц по системе образования. Исходя из принципов «без прошлого нет будущего», мы должны искать причины и последствия всех явлений в жизни общества в истории прошлого. Одним из главных условий сохранения исторического сознания нации как нации в условиях углубляющегося глобализационного процесса является наличие у нее подлинной и познавательной письменной истории, написанной на научно-теоретической основе. Ведь история - это память нации. Только история, написанная как систематически, так и объективно, по возможности на научной основе, может выполнять задачу исторической памяти, сохраняющей национальность. Только из истории, написанной на научно-теоретической основе, нация черпает знания из своего прошлого и извлекает из них уроки из будущего.The article is devoted to the study of the history of repression of the Kazakh intelligentsia in the educational system in the 1920s and 30s. A new look at the level of his historiographical study and sources of facts defines the main purpose of this article. This policy in this period is especially cruelly expressed in the form of a campaign with the intervention of a superficial, hasty policy of repression on the part of individuals in the education system.
We all know that since our country gained sovereignty, intensive research has been conducted on various areas of the history of the Fatherland. However, there are topics that have not yet become the subject of research, waiting for their turn. One of them is the activity, fate, and history of repressed persons in the education system. Based on the principles of "there is no future without the past" or "from history", we must look for the causes and consequences of all phenomena in the life of society in the history of the past. One of the main conditions for preserving the historical consciousness of a nation as a nation in the context of the deepening globalization process is the presence of a genuine and informative written history written on a scientific and theoretical basis. After all, history is the memory of a nation. Only a history written both systematically and objectively, if possible on a scientific basis, can carry a historical memory that preserves the nationality of the KL. Only from a history written on a scientific and theoretical basis does a nation draw knowledge from its past and draw lessons from it from the future
RECOGNIZING SPIRITUAL SPACE: DISCOVERING THE INNER DIMENSIONS OF HUMAN LIFE
Get PDFThis article delves into the exploration of spiritual dimensions within anindividual's inner world, investigates the essence of humanity, explores the internal aspects ofspiritual existence, and advocates for a philosophical examination of the nature, purpose, andconsciousness of life. People contribute to the collective consciousness of a nation by weavingtheir spiritual and philosophical views into the larger framework of society. This process creates arich tapestry of national history, crafted from threads of personal and public philosophical thoughtthat drive the evolving narrative of human civilization. The pursuit of spirituality and philosophyhas long been intertwined with the social and historical structures that shape humanity'srelationship with the nation. This study investigates the complex interplay between human spiritualinclinations, philosophical reflections, and their expression within societal and national contextsthroughout history.Using interdisciplinary methodologies such as historical analysis, sociological research, andphilosophical inquiry, this study examines the evolution of spiritual and philosophical ideologiesacross different social structures and national identities. By exploring various cultural, religious,and philosophical traditions, the study aims to highlight the enduring role of spirituality andphilosophy in shaping personal beliefs, social values, and national aspirations. Through a thoroughanalysis of social structures and philosophical discourse, the research demonstrates the profoundimpact of spiritual and philosophical thought on the collective consciousness of humanity. Thefindings reveal the intricate connections between spirituality, philosophy, and broader sociopoliticalstructures.Бұл мақалада адамның ішкі кеңістігіндегі рухани өлшемдердің ашылумәселесі қарастырыла отырып, адамзаттың мәнін зерттеп, руханилық болмыстың ішкіөлшемдеріне үңіліп, өмірдің табиғатын, мақсаты мен санасын философиялық тұрғыданзерттеуге шақырады. Адамдар өздерінің рухани-философиялық көзқарастары қоғамныңүлкен құрылымымен астасып, ұлттың ұжымдық санасына үлес қосады. Өз кезегінде, елтарихының бай гобелені адамзат өркениетінің дамып келе жатқан баяндылығынқалыптастыратын жеке және қоғамдық философиялық ойдың жіптерінен өрілген. Жекеадамдар арасындағы руханият пен философияға ұмтылу адамзаттың ұлтпен қарым-қатынасын қалыптастыратын әлеуметтік және тарихи құрылымдармен ежелден астасыпкеледі. Бұл зерттеу адамның рухани бейімділіктері, философиялық рефлексиялары жәнеолардың тарих бойындағы қоғамдағыжәне ұлттық контексттегі көріністері арасындағы күрделі өзара әрекеттесуді зерттейді.Тарихи талдауды, социологиялық зерттеулерді және философиялық зерттеулерді қосаалғанда, пәнаралық әдістемелерге сүйене отырып, бұл зерттеу әртүрлі әлеуметтікқұрылымдар мен ұлттық сәйкестіктердегі рухани және философиялық идеологиялардыңэволюциясын зерттейді. Әртүрлі мәдени, діни және философиялық дәстүрлерді зерттейотырып, бұл зерттеу руханият пен философияның жеке сенімдерді, әлеуметтікқұндылықтарды және ұлттық ұмтылыстарды қалыптастырудағы тұрақты маңыздылығынзерттеуге тырысады. Бұл зерттеу қоғамдық құрылымдарды, философиялық дискурстардыжан-жақты талдау арқылы рухани-философиялық ойдың адамзаттың ұжымдық санасынатигізетін терең әсерін ашады. Нәтижелер руханилық, философия және кеңірек әлеуметтік-саяси құрылым арасындағы ішкі байланыстарды көрсетеді.В данной статье рассматривается проблема открытия духовныхизмерений во внутреннем пространстве человека, исследуется сущность человечества,заглядывают во внутренние измерения духовного существования, призываются кфилософскому исследованию природы, цели и сознания жизни. Люди вносят свой вклад вколлективное сознание нации, переплетая свои духовные и философские взгляды с болееширокой структурой общества. В свою очередь, богатое полотно истории страны сотканоиз нитей личной и общественной философской мысли, которые формируют развивающеесяповествование человеческой цивилизации. Стремление к духовности и философии средиотдельных людей уже давно переплетено с социальными и историческими структурами,которые формируют отношения человечества с нацией. В этом исследованиирассматривается сложное взаимодействие между человеческими духовныминаклонностями, философскими размышлениями и их выражением в социальном инациональном контекстах на протяжении всей истории.Опираясь на междисциплинарные методологии, включая исторический анализ,социологические исследования и философские исследования, это исследование исследует эволюцию духовных и философских идеологий в различных социальных структурах инациональных идентичностях. Изучая различные культурные, религиозные и философскиетрадиции, это исследование направлено на изучение непреходящей важности духовности ифилософии в формировании личных убеждений, социальных ценностей и национальныхустремлений. Благодаря всестороннему анализу социальных структур и философскихдискурсов это исследование раскрывает глубокое влияние духовной и философской мыслина коллективное сознание человечества. Результаты показывают внутренние связи междудуховностью, философией и более широкой социально-политической структурой.This article delves into the exploration of spiritual dimensions within anindividual's inner world, investigates the essence of humanity, explores the internal aspects ofspiritual existence, and advocates for a philosophical examination of the nature, purpose, andconsciousness of life. People contribute to the collective consciousness of a nation by weavingtheir spiritual and philosophical views into the larger framework of society. This process creates arich tapestry of national history, crafted from threads of personal and public philosophical thoughtthat drive the evolving narrative of human civilization. The pursuit of spirituality and philosophyhas long been intertwined with the social and historical structures that shape humanity'srelationship with the nation. This study investigates the complex interplay between human spiritualinclinations, philosophical reflections, and their expression within societal and national contextsthroughout history.Using interdisciplinary methodologies such as historical analysis, sociological research, andphilosophical inquiry, this study examines the evolution of spiritual and philosophical ideologiesacross different social structures and national identities. By exploring various cultural, religious,and philosophical traditions, the study aims to highlight the enduring role of spirituality andphilosophy in shaping personal beliefs, social values, and national aspirations. Through a thoroughanalysis of social structures and philosophical discourse, the research demonstrates the profoundimpact of spiritual and philosophical thought on the collective consciousness of humanity. Thefindings reveal the intricate connections between spirituality, philosophy, and broader sociopoliticalstructures
Ortak Grup Çalışması: Pedagojik Disiplinlerde Pratik Çalışmaları Organize Etmenin Etkili Bir Yolu
No full textThe article deals with the organization of practical work in a pedagogicaluniversity through joint group work. Collaborative group work is a type of method that developscritical thinking and interpersonal communication skills. This method can be effectively used inpractical work at a pedagogical university. The author believes that the method of group workallows you to apply theoretical knowledge in practice. The article emphasizes that group workrequires students to actively develop many skills. The author considers it necessary to choose theright type of joint group work in accordance with the level of education of the same group, because depending on the level of students, the learning objectives of group forms of work are different. Much attention is paid to identifying the features of the use of joint group work in teaching pedagogical disciplines with a view to a more communicative approach. Examples of the use of group work for the formation of pedagogical activity and skills are given in the classroom. Joint group work is considered a good motivation for students, as it is aimed at the overall intellectual development and communicative potential of students in various small groups. Collaborative group work develops various practical skills, in particular such abilities as creative problem solving and decision-making in a group. Joint teamwork contributes to the development of various practical skills. This can be described as creative problem solving, developing the ability to study specific situations and make decisions. Joint group work develops writing and speaking skills, improves cooperation and group work skills. Using the example of the discipline «Methods of teaching Pedagogy», the author emphasizes that joint group work teaches students business communication, preparation of presentations and organizational skills. The article reflects the advantages and difficulties of using joint group work in pedagogical classes. To determine the importance of using collaborative group work as one of the interactive teaching methods in pedagogical universities is the task of the authors of the article.Мақалада бірлескен топтық жұмыс арқылы педагогикалық ЖОО-да практикалық жұмыстарды ұйымдастыру мәселесі қарастырылған. Бірлескен топтық жұмыс бұл сыни ойлау мен тұлғааралық қарым-қатынас дағдыларын дамытатын әдіс түрі болып табылады. Бұл әдісті педагогикалық ЖОО-да практикалық жұмыста тиімді қолдануға болады. Автор бірлескен топтық жұмыс әдісі теориялық білімді практикада қолдануға мүмкіндік береді деп есептейді. Мақалада топтық жұмыс студенттердің көптеген дағдыларын белсенді түрде дамытуды талап ететіндігі атап көрсетілген. Автор топтық жұмыс түрлері әр түрлі болғандықтан, оны студенттердің деңгейіне, оқыту мақсатына байланысты сәйкес бірлескен топтық жұмыс түрін дұрыс таңдау қажет деп санайды. Коммуникативті құзыреттілік мақсатында педагогикалық пәндерді оқытуда бірлесен топтық жұмысты қолдану ерекшеліктерін анықтауға көп көңіл бөлінген. Сабақтарда топтық жұмысты педагогикалық әрекеті мен дағдыларын қалыптастыру үшін пайдаланатын мысалдар келтірілген. Бірлескен топтық жұмыс студенттер үшін жақсы мотивация болып, әр түрлі шағын топтарда студенттердің жалпы зияткерлік дамуы мен коммуникативтік әлеуетіне бағытталады. Бірлескен топтық жұмыс топта мәселелерді шығармашылық шешу мен шешім қабылдау сияқты түрлі практикалық дағдыларды дамытады. Бірлескен топтық жұмысты студенттердің мәселе бойынша нақты жағдайды зерттеуі және шешім қабылдауы деп сипаттауға болады. Бірлескен топтық жұмыс жазбаша және ауызша сөйлеу дағдыларын, ынтымақтастық пен топтық жұмыс дағдыларына да оң әсер береді. Автор «Педагогиканы оқыту әдістемесі» пәнінің мысалында бірлескен топтық жұмыстың студенттердің іскерлік қарым-қатынасына, презентацияларды дайындауға және ұйымдастырушылық қабілеттерге үйрететіндігіне баса назар аударады. Мақалада педагогикалық сабақтарда бірлескен топтық жұмысты қолданудың артықшылықтары мен қиындықтары көрсетілген. Педагогикалық жоғары оқуорындарында оқытудың интерактивті әдістерінің бірі ретінде бірлескен топтық жұмыстықолданудың маңыздылығын анықтау – мақала авторларының міндеті болып саналады.В статье идет речь об организации практической работы в педагогическомвузе через совместную групповую работу. Совместная групповая работа – это метод,который развивает критическое мышление и навыки межличностного общения. Данныйметод может быть эффективно использован в практической работе в педагогическом вузе.Автор считает, что метод групповой работы позволяет применять теоретические знания напрактике. В статье подчеркивается, что групповая работа требует от студентов активногоразвития многих навыков. Автор считает, что, поскольку типы групповой работыразличаются, необходимо правильно выбрать соответствующий тип совместной групповой работы в зависимости от уровня учащихся, цели обучения. Большое внимание уделеновыявлению особенностей применения совместной групповой работы в преподаваниипедагогических дисциплин с целью развития коммуникативного подхода. В статьеприводятся примеры использования групповой работы для формирования педагогическойдеятельности и навыков. Совместная групповая работа считается хорошей мотивацией длястудентов, так как направлена на общее интеллектуальное развитие и коммуникативныйпотенциал студентов в различных малых группах. Совместная групповая работа развиваетразличные практические навыки, в частности такие способности, как творческое решениезадач и принятие решений в группе.Совместная групповая работа способствует развитию различных практическихнавыков. Это можно охарактеризовать как творческое решение проблем, развитиеспособностей к изучению конкретных ситуаций и принятию решений. Совместнаягрупповая работа развивает навыки письменной и устной речи, улучшает навыкисотрудничества и групповой работы. Автор на примере дисциплины «Методикапреподавания педагогики» делает акцент на том, что совместная групповая работа учитстудентов деловому общению, подготовке презентаций и организаторским способностям. Встатье отражены преимущества и трудности использования совместной групповой работына педагогических занятиях. Приоритетная задача автора – определить важностьиспользования совместной групповой работы как одного из интерактивных методовобучения в педагогических вузах.The article deals with the organization of practical work in a pedagogicaluniversity through joint group work. Collaborative group work is a type of method that developscritical thinking and interpersonal communication skills. This method can be effectively used inpractical work at a pedagogical university. The author believes that the method of group workallows you to apply theoretical knowledge in practice. The article emphasizes that group workrequires students to actively develop many skills. The author considers it necessary to choose theright type of joint group work in accordance with the level of education of the same group, because depending on the level of students, the learning objectives of group forms of work are different. Much attention is paid to identifying the features of the use of joint group work in teaching pedagogical disciplines with a view to a more communicative approach. Examples of the use of group work for the formation of pedagogical activity and skills are given in the classroom. Joint group work is considered a good motivation for students, as it is aimed at the overall intellectual development and communicative potential of students in various small groups. Collaborative group work develops various practical skills, in particular such abilities as creative problem solving and decision-making in a group. Joint teamwork contributes to the development of various practical skills. This can be described as creative problem solving, developing the ability to study specific situations and make decisions. Joint group work develops writing and speaking skills, improves cooperation and group work skills. Using the example of the discipline «Methods of teaching Pedagogy», the author emphasizes that joint group work teaches students business communication, preparation of presentations and organizational skills. The article reflects the advantages and difficulties of using joint group work in pedagogical classes. To determine the importance of using collaborative group work as one of the interactive teaching methods in pedagogical universities is the task of the authors of the article