Scientific Publications Yassawi University
Not a member yet
932 research outputs found
Sort by
THE POSSIBILITIES OF USING PARALLEL PROGRAMMING USING PYTHON
Get PDFThis article explores the development of parallel software applications using the Python programming language. Parallel programming is becoming increasingly important in the information technology world as multi-core processors and distributed computing become more common. Python provides developers with a variety of tools and libraries for creating parallel applications, including threads, processes, and asynchronous programming.
This topic covers the basics of parallel programming in Python, including the principles of thread and process management, error handling, synchronization mechanisms, and resource management. He also considers asynchronous programming using the asyncio library, which allows you to efficiently handle asynchronous tasks.
In addition, this topic raises issues of optimization and profiling of parallel applications, as well as explores distributed parallel programming using third-party libraries and frameworks. He also emphasizes the importance of testing and debugging in the context of parallel programming.
Research and experiments in parallel programming using Python help developers create high-performance and efficient applications that can effectively use multi-core systems and distributed computing.
This article offers an in-depth study that examines how Python is suitable for teaching parallel programming to inexperienced students. The results show that there are obstacles that prevent Python from maintaining its advantages in the transition from sequential programming to parallel.Бұл мақалада Python бағдарламалау тілін қолдана отырып, параллельді бағдарламалық қосымшалардың дамуын зерттейді. Параллельді бағдарламалау Ақпараттық технологиялар әлемінде барған сайын маңызды бола түсуде, өйткені көп ядролы процессорлар мен таратылған есептеулер жиі кездеседі. Python әзірлеушілерге параллель қосымшаларды құруға арналған көптеген құралдар мен кітапханаларды ұсынады, соның ішінде ағындар (threads), процестер (processes), және асинхронды бағдарламалау.
Бұл тақырып Python-дағы параллельді бағдарламалау негіздерін, соның ішінде ағындар мен процестерді басқару принциптерін, қателерді өңдеуді, синхрондау механизмдерін және ресурстарды басқаруды қамтиды. Ол сонымен қатар асинхронды тапсырмаларды тиімді өңдеуге мүмкіндік беретін asyncio кітапханасын пайдаланып асинхронды бағдарламалауды қарастырады.
Сонымен қатар, бұл тақырып параллель қосымшаларды оңтайландыру және профильдеу мәселелерін көтереді, сонымен қатар үшінші тарап кітапханалары мен шеңберлерін қолдана отырып таратылған параллель бағдарламалауды зерттейді. Ол сонымен қатар параллельді бағдарламалау контекстінде тестілеу мен күйін келтірудің маңыздылығын атап көрсетеді.
Python көмегімен параллельді бағдарламалау саласындағы зерттеулер мен тәжірибелер әзірлеушілерге көп ядролы жүйелер мен үлестірілген есептеулерді тиімді қолдана алатын жоғары өнімді және тиімді қосымшаларды құруға көмектеседі.
Бұл мақалада Python тілі тәжірибесіз студенттерге параллель бағдарламалауды үйрету үшін қаншалықты қолайлы екенін қарастыратын терең зерттеу ұсынылған. Нәтижелер Python-да дәйекті бағдарламалаудан параллельге көшу кезінде оның артықшылықтарын сақтауға кедергі келтіретін кедергілер бар екенін көрсетеді.. В этой статье исследуется разработка параллельных программных приложений с использованием языка программирования Python. Параллельное программирование становится все более важным в мире информационных технологий, поскольку многоядерные процессоры и распределенные вычисления становятся все более распространенными. Python предоставляет разработчикам множество инструментов и библиотек для создания параллельных приложений, включая потоки (threads), процессы (processes), и асинхронное программирование.
Эта тема охватывает основы параллельного программирования в Python, включая принципы управления потоками и процессами, обработку ошибок, механизмы синхронизации и управление ресурсами. Он также рассматривает асинхронное программирование с использованием библиотеки asyncio, которая позволяет эффективно обрабатывать асинхронные задачи.
Кроме того, эта тема поднимает вопросы оптимизации и профилирования параллельных приложений, а также исследует распределенное параллельное программирование с использованием сторонних библиотек и фреймворков. Он также подчеркивает важность тестирования и отладки в контексте параллельного программирования.
Исследования и эксперименты в области параллельного программирования с использованием Python помогают разработчикам создавать высокопроизводительные и эффективные приложения, которые могут эффективно использовать многоядерные системы и распределенные вычисления.
В этой статье предлагается углубленное исследование, в котором рассматривается, насколько язык Python подходит для обучения параллельному программированию неопытных студентов. Результаты показывают, что существуют препятствия, которые мешают Python сохранять свои преимущества при переходе от последовательного программирования к параллельному.This article explores the development of parallel software applications using the Python programming language. Parallel programming is becoming increasingly important in the information technology world as multi-core processors and distributed computing become more common. Python provides developers with a variety of tools and libraries for creating parallel applications, including threads, processes, and asynchronous programming.
This topic covers the basics of parallel programming in Python, including the principles of thread and process management, error handling, synchronization mechanisms, and resource management. He also considers asynchronous programming using the asyncio library, which allows you to efficiently handle asynchronous tasks.
In addition, this topic raises issues of optimization and profiling of parallel applications, as well as explores distributed parallel programming using third-party libraries and frameworks. He also emphasizes the importance of testing and debugging in the context of parallel programming.
Research and experiments in parallel programming using Python help developers create high-performance and efficient applications that can effectively use multi-core systems and distributed computing.
This article offers an in-depth study that examines how Python is suitable for teaching parallel programming to inexperienced students. The results show that there are obstacles that prevent Python from maintaining its advantages in the transition from sequential programming to parallel
Stability analysis of the control object using the Nyquist criterion
Get PDFStability is one of the main qualities of control systems, expressing the ability of the system to maintain its current state under the influence of external influences. The study of system stability plays a key role in medicine, psychology, engineering, etc. For example, in psychology, the correct regulation of a person's stress state allows her to withstand life difficulties, adverse pressure of circumstances, maintain health and efficiency. The benefit of analysys the stability of systems is that, having determined the degree of stability of the designed system, it is possible to develop measures and determine means to optimize its structure and parameters, make the system workable and useful. The advantage of using graphoanalytic methods over analytical ones lies in their clarity and simple interpretation.In this paper, models of control objects are considered, and the task of analyzing the stability of the system according to the Nyquist criterion is presented. This criterion allows us to assess the stability of a closed automatic control systems based on the frequency characteristics of an open system. An algorithm for constructing a Nyquist hodograph is also provided, which makes it easy to determine the stability of the system according to the schedule. The paper also provides a comparative analysis of a stable and unstable object, as well as the features of their management. The models presented in this paper can be applied to solving applied management problems in the field of medicine, psychology, technology, economics, etc.Орнықтылық - сыртқы әсерлердің әсерінен жүйенің қазіргі күйін ұстап тұру қабілетін білдіретін басқару жүйелерінің негізгі қасиеттерінің бірі. Жүйенің орнықтылығын зерттеу медицинада, психологияда, инженерияда және т.б. шешуші рөл атқарады. Мысалы, психологияда адамның стресстік жағдайын дұрыс реттеу оған өмірлік қиындықтарға, жағдайлардың қолайсыз қысымына төтеп беруге, денсаулығы мен тиімділігін сақтауға мүмкіндік береді. Жүйелердің орнықтылығын зерттеудің артықшылығы мынада: жобаланған жүйенің орнықтылығын дәрежесін анықтай отырып, оның құрылымы мен параметрлерін оңтайландыру, жүйені жұмыс істейтін және пайдалы ету үшін шараларды әзірлеуге және құралдарды анықтауға болады. Графоаналитикалық әдістерді аналитикалық әдістерге қарағанда қолданудың артықшылығы - олардың анықтығы мен қарапайым түсіндірілуінде.Бұл жұмыста баcқару объектілерінің модельдері қарастырылып, Nyquist критерийі бойынша жүйенің орнықтылығын талдау есебі берілген. Бұл критерий тұйық емес жүйенің жиілік сипаттамаларына негізделген тұйық автоматты басқару жүйелерінің тұрақтылығын бағалауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, Nyquist годографын құру алгоритмі қарастырылған, осы алгоритм жүйенің тұрақтылығын анықтауды жеңілдетеді. Сондай-ақ, жұмыста орнықты және орнықты емес объектінің салыстырмалы талдауы, сондай-ақ оларды басқару ерекшеліктері келтірілген. Осы жұмыста ұсынылған модельдерді медицина, психология, технология, экономика және т.б. салалардағы қолданбалы басқару мәселелерін шешуге қолдануға боладыУстойчивость – одно из основных качеств систем управления, выражающая способность системы сохранять текущее состояние при влиянии внешних воздействий. Исследование устойчивости системы играет ключевую роль в медицине, психологии, технике, и т.д. Например в психологии, правильная регуляция стрессового состояния личности дает ей противостоять жизненным трудностям, неблагоприятному давлению обстоятельств, сохранять здоровье и работоспособность.Польза от исследования устойчивости систем состоит в том, что, определив степень устойчивости проектируемой системы, можно выработать меры и определить средства для оптимизации ее структуры и параметров, сделать систему работоспособной и полезной. Преимущество применения графоаналитических методов перед аналитическими заключается в их наглядности и простой интерпретации.В настоящей работе рассматриваются модели объектов управления, приводится задача анализа устойчивости системы по критерию Найквиста. Этот критерий позволяет оценить устойчивость замкнутой систем автоматического регулирования по частотным характеристикам разомкнутой системы. Также приводится алгоритм построения годографа Найквиста, по которому легко определить устойчивость системы по графику. В работе также дается сравнительный анализ устойчивого и неусточивого объекта, а также особенности их управления. Приведенные в настоящей работе модели можно применить при решении прикладных задач управления в области медицины, психологии, техники, экономики, и т.д.Stability is one of the main qualities of control systems, expressing the ability of the system to maintain its current state under the influence of external influences. The study of system stability plays a key role in medicine, psychology, engineering, etc. For example, in psychology, the correct regulation of a person's stress state allows her to withstand life difficulties, adverse pressure of circumstances, maintain health and efficiency. The benefit of analysys the stability of systems is that, having determined the degree of stability of the designed system, it is possible to develop measures and determine means to optimize its structure and parameters, make the system workable and useful. The advantage of using graphoanalytic methods over analytical ones lies in their clarity and simple interpretation.In this paper, models of control objects are considered, and the task of analyzing the stability of the system according to the Nyquist criterion is presented. This criterion allows us to assess the stability of a closed automatic control systems based on the frequency characteristics of an open system. An algorithm for constructing a Nyquist hodograph is also provided, which makes it easy to determine the stability of the system according to the schedule. The paper also provides a comparative analysis of a stable and unstable object, as well as the features of their management. The models presented in this paper can be applied to solving applied management problems in the field of medicine, psychology, technology, economics, etc
EXPLORING TRENDS IN GAME-BASED PHYSICS EDUCATION: A BIBLIOMETRIC STUDY FROM 1973 TO 2023
Get PDFGames are widely used to increase students' interest and participation in physics lessons. We need an in-depth analysis of the consistency of this study. This study aims to analyze research trends in the use of games in physics education using a bibliometric approach. Data were retrieved from the Scopus database using the keywords "play" and "physical education". Among the 125 articles obtained based on the search criteria, a trend analysis of the study was conducted using RStudio and VosViewer software. The analysis shows that publications on this topic have increased significantly since the early 2000s, from 1973 to 2023. Researchers from the USA and Europe dominated the publication. Nevertheless, the countries of Asia and Australia also started to contribute significantly. Intercontinental cooperation is important to provide a broader perspective. The main magazine that publishes articles on this topic is "Computer and Education". The most cited articles focus mainly on the effects of games on students' learning of physics. They identified five main keyword clusters that represent different ways of using games in physics education. Overall, this study provides an in-depth understanding of research trends and key findings related to the use of games in physics education. Further research is recommended on game design, technology integration, and implementation strategies to maximize the benefits of play to improve the quality of instruction and student physical education achievement.Студенттердің физика сабағына деген қызығушылығы мен сабаққа қатысуын арттыру үшін ойындар кеңінен қолданылады. Бізге бұл зерттеудің жүйелілігіне терең талдау қажет. Бұл зерттеу библиометриялық тәсілді пайдалана отырып, физиканы оқытуда ойындарды пайдалануды зерттеу тенденцияларын талдауға бағытталған. Деректер Scopus дерекқорынан «ойын» және «физикалық білім» кілт сөздерін пайдаланып алынды. Іздеу критерийлері негізінде алынған 125 мақаланың ішінде RStudio және VosViewer бағдарламалық құралдарының көмегімен зерттеудің трендтік талдауы жүргізілді. Талдау көрсеткендей, бұл тақырыптағы жарияланымдар 2000-шы жылдардың басынан бастап 1973 жылдан 2023 жылға дейін жарияланған жылы айтарлықтай өсті. Басылымда АҚШ пен Еуропаның зерттеушілері басым болды. Соған қарамастан, Азия мен Австралия елдері де айтарлықтай үлес қоса бастады. Кеңірек перспективаны қамтамасыз ету үшін континентаралық ынтымақтастық маңызды. Осы тақырып бойынша мақалалар жариялайтын негізгі журнал – «Компьютер және білім». Ең көп келтірілген мақалалар негізінен ойынның студенттердің физиканы үйренуіне әсеріне бағытталған. Олар физиканы оқытуда ойындарды қолданудың әртүрлі тәсілдерін көрсететін бес негізгі кілт сөз кластерін анықтады. Тұтастай алғанда, бұл зерттеу физиканы оқытуда ойындарды қолдануға байланысты зерттеулердің тенденциялары мен негізгі қорытындыларын терең түсінуге мүмкіндік береді. Оқыту сапасы мен оқушылардың дене тәрбиесі жетістіктерін жақсарту үшін ойынның артықшылықтарын барынша арттыру үшін ойын дизайны, технологияларды біріктіру және іске асыру стратегияларына қатысты қосымша зерттеулер ұсынылады.Игры широко используются для повышения интереса и участия учащихся в уроках физики. Нам необходим углубленный анализ последовательности этого исследования. Целью данного исследования является анализ тенденций в использовании игр в образовании по физике с использованием библиометрического подхода. Данные были получены из базы данных Scopus с использованием ключевых слов «игра» и «физическое воспитание». Среди 125 статей, полученных по критериям поиска, был проведен анализ тенденций исследования с помощью программного обеспечения RStudio и VosViewer. Анализ показывает, что публикации на эту тему значительно возросли с начала 2000-х годов, с 1973 по 2023 год. В публикации преобладали исследователи из США и Европы. Тем не менее, страны Азии и Австралия также начали вносить значительный вклад. Межконтинентальное сотрудничество важно для обеспечения более широкой перспективы. Основным журналом, публикующим статьи на эту тему, является «Компьютер и образование». Наиболее цитируемые статьи посвящены в основном влиянию игр на изучение физики учащимися. Они определили пять основных групп ключевых слов, которые представляют различные способы использования игр в обучении физике. В целом, это исследование обеспечивает глубокое понимание тенденций исследований и ключевых выводов, связанных с использованием игр в образовании по физике. Рекомендуется провести дальнейшие исследования в области игрового дизайна, интеграции технологий и стратегий внедрения, чтобы максимизировать преимущества игры и улучшить качество обучения и достижения учащихся в области физического воспитания.Games are widely used to increase students' interest and participation in physics lessons. We need an in-depth analysis of the consistency of this study. This study aims to analyze research trends in the use of games in physics education using a bibliometric approach. Data were retrieved from the Scopus database using the keywords "play" and "physical education". Among the 125 articles obtained based on the search criteria, a trend analysis of the study was conducted using RStudio and VosViewer software. The analysis shows that publications on this topic have increased significantly since the early 2000s, from 1973 to 2023. Researchers from the USA and Europe dominated the publication. Nevertheless, the countries of Asia and Australia also started to contribute significantly. Intercontinental cooperation is important to provide a broader perspective. The main magazine that publishes articles on this topic is "Computer and Education". The most cited articles focus mainly on the effects of games on students' learning of physics. They identified five main keyword clusters that represent different ways of using games in physics education. Overall, this study provides an in-depth understanding of research trends and key findings related to the use of games in physics education. Further research is recommended on game design, technology integration, and implementation strategies to maximize the benefits of play to improve the quality of instruction and student physical education achievement
CLASSIFICATION OF SCIENTIFIC SCHOOLS OF PERSONALISTICS IN NATIONAL HISTORY
Get PDFThe article is devoted to the classification of schools of the scientific direction of personality studies in domestic history by means of historiographic analysis. The presence of a large number of personality studies and the need to classify and systematize genre diversity, combined with the use of various methods in these studies, indicates the relevance of the topic. In this direction, the research of scientists S. Baishev, M. Asylbekov, K. Nurpeis, B. Koishybayev and others in the field of personality studies is analyzed and their methodological positions are evaluated. Purpose and objectives. The main goal of the study was to determine the methodological positions of personality research. In this regard, the implementation of the tasks of classifying personal studies of domestic historians by topic, methods and styles of creativity was considered. Scientific and practical significance of the work. The scientific conclusions made in the article will serve as a guide for studies related to the historiographical, methodological and epistemological analysis of the scientific direction of the study of personalistics in national history. At the same time, during the formation of historical knowledge, methodical auxiliary material will appear for the use of personalistics in the educational process. Results. In the course of the study, new conclusions about the interpersonal relations of historians-scientists, the influence and ideological positions on their work, and ideas about the methods used in assessing the activity of a person were presented. Also, the outlines of the directions of personal science schools in the history of Kazakhstan were determined.Мақала отандық тарихтағы тұлғатану ғылыми бағытының мектептерін тарихнамалық талдау арқылы жіктеуге арналған. Тұлғатанулық зерттеулер қатарының көп болуы және ол зерттеулерде түрлі әдістердің қолданылуымен бірге жанрлық тұрғыда әралуандылығын жіктеп, жүйелеудің қажеттілігі тақырыптың өзекті екендігін танытады. Осы бағытта С.Бәйішев, М.Асылбеков, К.Нұрпейіс, Б.Қойшыбаев және т.б. ғалымдардың тұлғатану бағытындағы зерттеулері талданып, олардың методологиялық ұстанымдарына баға беріледі. Мақсаты мен міндеттері. Зерттеудің басты мақсаты тұлғатанулық зерттеулердің методологиялық ұстанымдарын айқындау болып белгіленді. Осыған сай отандық тарихшылардың тұлғатанулық зерттеулерін тақырыбы, қолданған әдіс-тәсілдері жәнешығармашылық стилі бойынша жіктеу міндеттерді іске асыру қарастырылды. Жұмыстың ғылыми және тәжірибелік маңыздылығы. Мақалада жасалған ғылыми тұжырымдаротандық тарихтағы тұлғатану ғылыми бағытына тарихнамалық, методологиялық және эпистемиологиялық талдаулар жасауға қатысты зерттеулерге бағдар болады. Сонымен бірге тарихи таным қалыптастыруда тұлғатанулық мәселелерді оқыту үдерісінде қолдануға әдістемелік көмекші материал болады. Нәтижелер. Зертеу барысында тарихшы-ғалымдардың тұлғааралық байланыстары, олардың шығармаларына идеологиялық ұстанымдардың ықпал-әсері туралы тың тұжырымдар ұсынылып, тұлға қызметін бағалаудағы қолданған әдіс-тәсілдері туралы ұғымдар қалыптасты. Сол сияқты Отан тарихындағы тұлғатану ғылыми бағыты мектептерінің сұлбасы анықталды.Целью статьи является классификация школ научного направления изучения личности в Отечественной истории посредством историографического анализа. Наличие большого количества антропологических исследований и использование в них различных методов, необходимость классификации и систематизации их жанрового разнообразия показывает, что тема актуальна. В этом отношении проанализированы работы С.Баишева, М.Асылбекова, К.Нурпеис, Б.Койшибаева и других ученых в направлении исследований персоналистики оценивание их методологических позиций. Цель и задачи. Основной целью исследования является определение методологических позиций изучения персоналистики. В соответствии с этим рассматривалась задача классификации тематики исследований поперсоналистике отечественных историков, применяемым методам и творческому стилю. Научная и практическая значимость работы. Сделанные в статье научные выводы послужат руководством для исследований, связанных с историографическим, методологическим и гносеологическим анализом научного направления изучения персоналистики в Отечественной истории. В то же время, при формировании исторических знаний появится методический вспомогательный материал для использования персоналистики в учебном процессе. Результаты. В ходе исследования были представлены новые выводы о межличностных отношениях историков-ученых, влиянии и деологических позиций на их работы, сформированы представления о методах, используемых при оценке деятельности личности. Так же были определены очертания направлений научных школ персоналистики в истории Казахстана.The article is devoted to the classification of schools of the scientific direction of personality studies in domestic history by means of historiographic analysis. The presence of a large number of personality studies and the need to classify and systematize genre diversity, combined with the use of various methods in these studies, indicates the relevance of the topic. In this direction, the research of scientists S. Baishev, M. Asylbekov, K. Nurpeis, B. Koishybayev and others in the field of personality studies is analyzed and their methodological positions are evaluated. Purpose and objectives. The main goal of the study was to determine the methodological positions of personality research. In this regard, the implementation of the tasks of classifying personal studies of domestic historians by topic, methods and styles of creativity was considered. Scientific and practical significance of the work. The scientific conclusions made in the article will serve as a guide for studies related to the historiographical, methodological and epistemological analysis of the scientific direction of the study of personalistics in national history. At the same time, during the formation of historical knowledge, methodical auxiliary material will appear for the use of personalistics in the educational process. Results. In the course of the study, new conclusions about the interpersonal relations of historians-scientists, the influence and ideological positions on their work, and ideas about the methods used in assessing the activity of a person were presented. Also, the outlines of the directions of personal science schools in the history of Kazakhstan were determined
İmam Ebu Hanife’nin Bir Öğretmen ve Rehber Olarak Rolü
Get PDFThis article explores the scholarly and spiritual legacy of Imam Abu Hanifa, a prominent 8th-century Islamic theologian and jurist, through the lens of his role as a teacher and mentor. It examines Abu Hanifa's contributions to the development of Islamic jurisprudence, his methodology and principles, and the influence of his teachings on the formation of the Hanafi school of thought, one of the major legal schools in Sunni Islam. The article highlights the role of Abu Hanifa's justice-based legal perspectives in shaping the spiritual and social foundations of Islamic civilization. Particular attention is given to analyzing Abu Hanifa's pedagogical legacy, as reflected in the works of his students, such as Abu Yusuf, Muhammad ash-Shaybani, and Zufar ibn al-Hudhayl. The article examines Abu Hanifa's influence on his students, his teaching methods, and his students' contributions to the development and dissemination of the Hanafi school. It analyzes aspects such as continuity in the tradition of Islamic law, the role of the teacher's personal example in shaping the moral character of students, and the importance of dialogue and discussion in the learning process. The article also highlights Abu Hanifa's role as a spiritual mentor and his teachings on morality, justice, and compassion, which he imparted to his students.Мақала VIII ғасырда өмір сүрген көрнекті мұсылман ғалымы және фақихы Имам Әбу Ханифаның ұстаз және тәлімгер ретіндегі рөлі тұрғысынан оның ғылыми және рухани мұрасын зерттеуге арналған. Онда Әбу Ханифаның ислам құқықтануының дамуына қосқан үлесі, оның әдіснамасы мен қағидалары, сондай-ақ оның ілімінің сүнниттік исламдағы негізгі құқықтық мектептердің бірі - ханафиттік мазһабтың қалыптасуына әсері қарастырылады. Мақалада Әбу Ханифаның әділдікке негізделген құқықтық көзқарастарының ислам өркениетінің рухани және әлеуметтік негіздерін қалыптастырудағы орны айқындалады. Әбу Ханифаның педагогикалық мұрасына, оның шәкірттерінің, мысалы, Әбу Юсуф, Мұхаммед аш-Шайбани, Зуфар ибн ал-Хузайл еңбектерінде көрініс тапқан мұрасына ерекше назар аударылады. Мақалада Әбу Ханифаның шәкірттеріне әсері, оның оқыту әдістері, сондай-ақ шәкірттерінің ханафиттік мазһабтың дамуы мен таралуына қосқан үлесі қарастырылады. Ислам құқығы дәстүріндегі сабақтастық, ұстаздың жеке үлгісінің шәкірттердің адамгершілік қасиеттерін қалыптастырудағы рөлі, сондай-ақ оқу үдерісіндегі диалог пен пікірталастың маңызы сияқты аспектілер талданады. Мақалада сонымен қатар Әбу Ханифаның рухани ұстаз ретіндегі рөлі және оның шәкірттеріне жеткізген адамгершілік, әділдік және мейірімділік туралы ілімі қарастырылады.Статья посвящена исследованию научного и духовного наследия имама Абу Ханифы, выдающегося исламского богослова и правоведа VIII века, сквозь призму его роли как учителя и наставника. В ней рассматривается вклад Абу Ханифы в развитие исламской юриспруденции, его методология и принципы, а также влияние его учения на формирование ханафитского мазхаба, одной из основных правовых школ в суннитском исламе. В статье раскрывается роль правовых взглядов Абу Ханифы, основанных на справедливости, в формировании духовных и социальных основ исламской цивилизации. Особое внимание уделяется анализу педагогического наследия Абу Ханифы, отраженного в трудах его учеников, таких как Абу Юсуф, Мухаммад аш-Шайбани, Зуфар ибн аль-Хузайл. В статье рассматривается влияние Абу Ханифы на своих учеников, его методы преподавания, а также вклад его учеников в развитие и распространение ханафитского мазхаба. Анализируются такие аспекты, как преемственность в традиции исламского права, роль личного примера учителя в формировании нравственных качеств учеников, а также значение диалога и дискуссии в процессе обучения. В статье также освещается роль Абу Ханифы как духовного наставника и его учение о нравственности, справедливости и милосердии, которые он передавал своим ученикам.Makale, 8. yüzyılın önde gelen İslam âlimi ve fakihi İmam Ebu Hanife’nin bilimsel ve manevi mirasını, onun bir öğretmen ve rehber olarak rolü prizmasından incelemeye adanmıştır. Makalede, Ebu Hanife’nin İslam hukukunun gelişimine yaptığı katkılar, metodolojisi ve prensipleri, ayrıca öğretilerinin Sünni İslam’ın ana hukuk ekollerinden biri olan Hanefi mezhebinin oluşumuna etkisi ele alınmaktadır. Ebu Hanife’nin adalete dayanan hukuki görüşlerinin İslam medeniyetinin manevi ve sosyal temellerinin şekillenmesindeki rolü incelenmektedir. Özellikle, Ebu Hanife’nin öğrencileri Ebu Yusuf, Muhammed eş-Şeybani, Züfer bin el-Hüzel gibi şahsiyetlerin eserlerinde yansımasını bulan pedagojik mirasına özel önem verilmektedir. Makalede, Ebu Hanife’nin öğrencileri üzerindeki etkisi, öğretim yöntemleri ve öğrencilerinin Hanefi mezhebinin gelişimi ve yayılmasına katkıları incelenmektedir. İslam hukuku geleneğindeki süreklilik, öğretmenin kişisel örneğinin öğrencilerin ahlaki değerlerinin şekillenmesindeki rolü ve öğrenim sürecinde diyaloğun ve tartışmanın önemi gibi unsurlar analiz edilmektedir. Ayrıca, Ebu Hanife’nin bir manevi rehber olarak rolü ve öğrencilerine aktardığı ahlak, adalet ve merhamet öğretileri de aydınlatılmaktadır
Tuluniler Hanedaninin İslam Tarihindeki Yeri
Get PDFThe article focuses on the Tulunids, one of the Turkic dynasties that ruled Egypt from 868 to 905. It analyzes the works and conclusions of medieval historians and modern researchers from Russia, Turkey, and Arab countries who have studied this period. Abu Abbas Ahmad ibn Tulun, the founder of the dynasty, was born in Baghdad but his roots trace back to Bukhara. The Tulunids became the first Turkic dynasty to secede from the caliphate and rule Egypt. The article delves into the historical circumstances of the emergence of the Tulunid state, its political history, economy, and social relations. Particular attention is paid to Ahmad ibn Tulun's attempt to move the residence of the Abbasid caliph Mutamid to Cairo to legitimize his power. However, due to the opposition of the caliph's brother, Ahmad al-Muwaffaq, this plan was not realized.
Given that the origins of the Tulunid dynasty are linked to Central Asia, studying the political processes they carried out and the factors that contributed to Egypt's rise in the Middle Ages is a crucial study that allows us to assess the contribution of Turkic dynasties to medieval history. Medieval and modern researchers consider the 37-year period of the Tulunid dynasty's rule to be the "Golden Age" of medieval Egyptian history.
This research paper is grounded in universally accepted historical methods, including historicism, comparative-logical analysis, sequence, objectivity, systematicity, and scientific rigor. Through comparison, analysis, and evaluation of the scientific works of medieval historians and contemporary researchers, an attempt has been made to provide objective conclusions about the Tulunids in Egypt.Бұл мақала 868-905 жылдары Египетті басқарған түркі әулеттерінің бірі – Түлунидтер туралы. Онда осы кезеңді зерттеген орта ғасырлар тарихшылары мен Ресей, Түркия және араб елдерінің қазіргі заманғы зерттеушілерінің еңбектері мен қорытындылары талданған. Әулет негізін қалаушы Әбу Аббас Ахмед ибн Түлун Бағдатта дүниеге келген, бірақ оның түбі Бухараға барып тіреледі. Түлунидтер халифаттан бөлініп, Египетті басқарған алғашқы түркі әулеті болды. Мақалада Түлунид мемлекетінің пайда болуының тарихи жағдайлары, саяси тарихы, экономикасы және әлеуметтік қатынастары жан-жақты қарастырылған. Әсіресе, Әбу Аббас Ахмед ибн Түлунның өз билігін заңдастыру үшін аббасид халифасы Мұтаминнің резиденциясын Каирге көшіруге тырысқан әрекетіне ерекше көңіл бөлінген. Алайда, халифаның інісі Ахмед әл-Муваффактың қарсылығына байланысты бұл жоспар іске аспады.
Түлунидтер әулетінің шығу тегі Орта Азиямен байланысты болғандықтан, олар жүргізген саяси процестерді және Орта ғасырлардағы Египеттің өркендеуіне ықпал еткен факторларды зерттеу түркі әулеттерінің орта ғасырлар тарихындағы рөлін бағалауға мүмкіндік беретін маңызды зерттеу болып табылады. Орта ғасырлар және қазіргі заманғы зерттеушілер Түлунидтер әулетінің 37 жылдық билік ету кезеңін орта ғасырлар Египет тарихындағы «Алтын ғасыр» деп санайды.
Бұл ғылыми мақала кеңінен қабылданған тарихи әдістерге негізделген: историзм, салыстырмалы-логикалық талдау, дәйектілік, объективтілік, жүйелілік және ғылыми дәлдік. Орта ғасырлар тарихшылары мен қазіргі заманғы зерттеушілердің ғылыми еңбектерін салыстыру, талдау және бағалау арқылы Египеттегі Түлунидтер туралы объективті қорытындылар жасауға тырыстық.Статья посвящена Тулунидам, одной из тюркских династий, правившей Египтом в 868-905 годах. В ней анализируются работы и выводы средневековых историков и современных исследователей из России, Турции и арабских стран, изучавших этот период. Абу Аббас Ахмед ибн Тулун, основатель династии, родился в Багдаде, но его корни уходят в Бухару. Тулуниды стали первой тюркской династией, которая отделилась от халифата и правила Египтом. В статье подробно рассматриваются исторические условия возникновения государства Тулунидов, его политическая история, экономика и социальные отношения. Особое внимание уделяется попытке Ахмеда ибн Тулуна перенести резиденцию аббасидского халифа Мутамина в Каир для легитимизации своей власти. Однако из-за противодействия брата халифа, Ахмеда аль-Муваффака, этот план не был реализован.
Поскольку происхождение династии Тулунидов связано с Центральной Азией, изучение политических процессов, осуществленных ими, и факторов, способствовавших подъему Египта в средние века, является важным исследованием, позволяющим оценить вклад тюркских династий в средневековую историю. Средневековые и современные исследователи считают 37-летний период правления династии Тулунидов "Золотым веком" в средневековой истории Египта.
Данная научная статья основана на общепринятых исторических методах: историзме, сравнительно-логическом анализе, последовательности, объективности, системности и научной строгости. Путем сравнения, анализа и оценки научных трудов средневековых историков и современных исследователей предпринята попытка дать объективные выводы о Толунидах в Египте.Makale, 868-905 yılları arasında Mısır’ı yöneten Türk hanedanlarından biri olan Tulunîlere adanmıştır. Çalışmada, bu dönemi inceleyen Rusya, Türkiye ve Arap dünyasındaki ortaçağ tarihçileri ile modern araştırmacıların eserleri ve sonuçları analiz edilmektedir. Hanedanın kurucusu olan Ebu Abbas Ahmed bin Tulun, Bağdat'ta doğmuş, ancak kökleri Buhara'ya dayanmaktadır. Tulunîler, halifelikten ayrılarak Mısır’ı yöneten ilk Türk hanedanı olmuştur. Makalede, Tulunîler Devleti’nin ortaya çıkışındaki tarihsel koşullar, siyasi tarihi, ekonomisi ve sosyal ilişkileri ayrıntılı bir şekilde ele alınmaktadır. Özellikle Ahmed bin Tulun’un, Abbasi halifesi Mutemîn’in makamını Kahire’ye taşıyarak kendi iktidarını meşrulaştırma girişimine dikkat çekilmektedir. Ancak, halifenin kardeşi Ahmed el-Muvaffak’ın karşı çıkması nedeniyle bu plan gerçekleşmemiştir. Tulunîler hanedanının kökeninin Orta Asya’ya dayanması, onların gerçekleştirdiği siyasi süreçlerin ve Mısır’ın Orta Çağ’daki yükselişine katkıda bulunan faktörlerin incelenmesini, Türk hanedanlarının Orta Çağ tarihine katkısını değerlendirme açısından önemli kılmaktadır. Ortaçağ ve modern araştırmacılar, Tulunîler hanedanının 37 yıllık yönetim dönemini, Orta Çağ Mısır tarihindeki "Altın Çağ" olarak değerlendirmektedir. Bu bilimsel makale, tarihselcilik, karşılaştırmalı mantıksal analiz, sıralılık, nesnellik, sistemlilik ve bilimsel titizlik gibi genel kabul görmüş tarihsel yöntemlere dayanmaktadır. Ortaçağ tarihçilerinin ve modern araştırmacıların eserleri arasında karşılaştırma, analiz ve değerlendirme yapılarak Tulunîler hanedanı hakkında objektif sonuçlar ortaya koyma çabası sunulmaktadır
Kazak Şiirinde Küçük Kıtaların İncelenmesinin Önemi
No full textThe article is devoted to the study of the genesis and features of the development of “kara olen” (poem), an ancient genre of Kazakh literature. We are talking about the environment of chanting, the area of distribution of “kara olen”, which conveys the way of life, culture and literature of the Kazakh people. The opinions of scientists on the nature and definition of the genreare considered. It is known that "Kara olen" was studied by Sh. Ualikhanov, M. Auyezov, K. Zhumaliev, E. Ismailov, B. Kenzhebaev, B. Uakatov, Z. Akhmetov, G. Doskenov and other famous scientists. Examples from the statements of several of these scientists are given. It also tells about the work of the country's famous poet Orazakin Askar on the collection of quatrains “karaolen”. The poems of akyns and zhyrau were taken into account and analyzed. The nature, specificity of the content, and the theme of “kara olen” differ, which takes its place in Kazakh poetry. The specificity of the genre lies in the fact that four stanzas in it attach great philosophical importance,various phenomena of life manifest themselves. The people leading the country conveyed their wise thoughts to the general public through “kara olen”. The meaning of those stanzas that have come down to us is discussed in the article. Both the creator and the distributor of the poem are the peoplethemselves. These stanzas were passed from mouth to mouth and even sounded in the song. At weddings, at various events, young people competed in quatrains, sang songs to the accompaniment of dombra. The article explores the type, character and specificity of the genre.Мақала қазақ әдебиетінің көне жанры «қара өлеңнің» генезисін, дамуерекшеліктерін зерттеуге арналған. Қазақ халқының тұрмыс салты, мәдениеті мен әдебиетінен хабар беретін «қара өлеңнің» жырлану ортасы, таралу аймағы сөз болады.Жанрдың сипаты, анықтамасы туралы ғалымдардың пікірлері қарастырылған. Қара өлеңді зерттеген: Ш. Уәлиханов, М. Әуезов, Қ. Жұмалиев, Е. Ысмайылов, Б. Кенжебаев, Б. Уақатов, З. Ахметов, Ғ. Доскенов, тағы да басқа белгілі ғалымдар екені белгілі. Аты аталған бірнеше ғалымның пікірлерінен мысал келтірілді. Елімізге белгілі ақын Оразақын Асқардың қара өлең жинаудағы еңбегі де сөз етіледі.Би-шешендердің, жыраулардың айтып кеткен бір шумақтық өлеңдері назарға алынып, талданады. Қазақ поэзиясындағы өзіндік орны қалыптасқан қара өлеңнің табиғаты, мазмұн ерекшелігі, тақырыбы сараланады.Жанрдың ерекшелігі – бір ғана шумақпен үлкен философиялық мағына береді, төрт жолмен өмірдің сан түрлі құбылыстарын танытады. Ел билеген тұлғалар өздерінің даналық ойларын қара өлең арқылы қалың көпшілікке жеткізіп отырған. Бізге дейін жеткен сол шумақтардың мәні, мағынасы мақалада қарастырылады.Өлеңді шығарушы да, таратушы да халықтың өзі. Сол шығарылған шумақтар ауызданауызға жетіп, тіпті әнге қосылып айтылып отырған. Тойларда, жиындарда жастар жағы бір шумақтық жырды әнмен әуелеп, екеуара айтысқан, домбырамен сайысқа түскен. Мақалада жанрдың жырлануы, түрі, сипаты, ерекшелігі зерттелген.Статья посвящена изучению генезиса, особенностей развития «кара олен» (разновидность стихотворения), древнего жанра казахской литературы. Речь идет о среде воспевания, ареале распространения «кара олен», передающего образ жизни, культуру и литературу казахского народа. Рассматриваются мнения ученых о природе и определениижанра. Известно, что «кара олен» изучали Ш. Уалихановым, М. Ауезовым, К. Жумалиевым, Е. Исмаиловым, Б. Кенжебаевым, Б. Уакатовым, З.Ахметовым, Г. Доскеновым и другие известные ученые. Приведены примеры из высказываний нескольких из названных ученых.А также рассказывается о работе известного в стране поэта Оразакина Аскара по сбору четверостиший «қара өлең». Были приняты во внимание и проанализированы стихотворения акынов и жырау.Различаются характер, специфика содержания, тематика «кара олен», которая занимает свое место в казахской поэзии.Специфика жанра заключается в том, что четырьмя строфами в нем придается большое философское значение, проявляются различные явления жизни. Люди, руководящие страной, доносили свои мудрые мысли до широкой публики через «кара олен». Значение техстроф, дошедших до нас, рассматривается в статье.И создателем, и распространителем стихотворения являются сам народ. Эти строфы передавались из уст в уста и даже звучали в песне. На свадьбах, на различных мероприятиях молодые люди соревновалась в четверостишиях, пели песни под аккомпанемент домбры. В статье исследуются тип, характер и специфика жанра.The article is devoted to the study of the genesis and features of the development of “kara olen” (poem), an ancient genre of Kazakh literature. We are talking about the environment of chanting, the area of distribution of “kara olen”, which conveys the way of life, culture and literature of the Kazakh people. The opinions of scientists on the nature and definition of the genreare considered. It is known that "Kara olen" was studied by Sh. Ualikhanov, M. Auyezov, K. Zhumaliev, E. Ismailov, B. Kenzhebaev, B. Uakatov, Z. Akhmetov, G. Doskenov and other famous scientists. Examples from the statements of several of these scientists are given. It also tells about the work of the country's famous poet Orazakin Askar on the collection of quatrains “karaolen”. The poems of akyns and zhyrau were taken into account and analyzed. The nature, specificity of the content, and the theme of “kara olen” differ, which takes its place in Kazakh poetry. The specificity of the genre lies in the fact that four stanzas in it attach great philosophical importance,various phenomena of life manifest themselves. The people leading the country conveyed their wise thoughts to the general public through “kara olen”. The meaning of those stanzas that have come down to us is discussed in the article. Both the creator and the distributor of the poem are the peoplethemselves. These stanzas were passed from mouth to mouth and even sounded in the song. At weddings, at various events, young people competed in quatrains, sang songs to the accompaniment of dombra. The article explores the type, character and specificity of the genre
Çok Dilli Bir Kitlede Dil Derslerinde Sözsüz İletişimin Rolü (Elektronik Eğitim Platformlarında Çalışma Deneyiminden)
No full textThe article was written on the current topic of improving interculturalcommunication in the context of globalization and the rapid development of high technologies. The purpose of the article is to study the role and characteristics of mastering nonverbal communication skills by students studying foreign languages in higher education in intercultural interaction, as well as to develop proposals for the use of electronic educational platforms to improve the effectiveness of learning. The problem is that in Kazakhstan’s universities there are not enough academic hours to master non-verbal communication, so almost no attention is paid to this aspect of learning foreign languages. At the same time, ignoring the training of students in nonverbal communication of representatives of the cultures of the foreign languages being studied is a serious omission of the higher education system, since it impedes the full intercultural communication of future specialists. Today it is necessary to look for modern pedagogical technologies, methods and techniques to solve this problem. The article uses the following research methods: dialectical cognition, formal logic, analysis of scientific literature, linguistic and cultural approach, induction, deduction, comparison, complex analysis and modeling. The authors of the article come to the conclusion that effective intercultural interaction is impossible without mastering nonverbal communication of other peoples of the world. The authors of the article propose to teach university students nonverbal communication of other cultures using modern remote technologies, for example, virtual classes on electronic educational platforms. In particular, it is possible to create appropriate training modules with different tasks, exercises, lecture material, audio and video files, as well as final testing or project protection. This will allow students to study and practice nonverbal communication skills in a convenient distance format, including with native speakers of foreign languages (video lectures, real-time communication with native speakers of the languages being studied, performing creative tasks, etc.). Since today, through the Internet, all students and teachers interact with foreigners to one degree or another, solving educational tasks and analyzing specific cases will not be difficult for them. A promising direction for further research, according to the authors of the article, may be methodological developments for the introduction of electronic courses on mastering non-verbal communication of cultures of the countries of the foreign languages they study into the curricula of the higher school.Мақала жаһандану және жоғары технологиялардың қарқынды дамуыжағдайында мәдениетаралық коммуникацияны жетілдірудің өзекті тақырыбына жазылған.Мақаланың мақсаты – мәдениетаралық өзара әрекеттесу жағдайында жоғары оқуорындарында шет тілдерін оқып жатқан студенттердің бейвербалды коммуникациялықдағдыларды меңгеруінің рөлі мен ерекшеліктерін зерттеу, сондай-ақ оқытудың тиімділігінарттыру үшін электрондық білім беру платформаларын пайдалану бойынша ұсыныстарәзірлеу. Қазақстан университеттерінде бейвербалды коммуникацияны меңгеру үшінакадемиялық сағаттар жеткіліксіз, сондықтан шет тілдерін үйренудің бұл аспектісіне көңілбөлінбейді. Сонымен қатар, студенттерді оқытылатын шет тілдерінің мәдениеті өкілдерініңбейвербалды қарым-қатынасына дайындауды елемеу – болашақ мамандардың толықмәдениетаралық қарым-қатынасына кедергі келтіретіндіктен, жоғары білім беру жүйесініңелеулі олқылығы болып табылады. Бүгінгі таңда осы мәселені шешудің заманауипедагогикалық технологияларын, әдістері мен тәсілдерін іздестіру қажет. Мақалада келесізерттеу әдістері қолданылады: диалектикалық таным, формальды логика, ғылымиәдебиеттерді талдау, лингвомәдениеттанулық көзқарас, индукция, дедукция, салыстыру,кешенді талдау және модельдеу. Мақала авторлары әлемнің басқа халықтарыныңбейвербалды қарым-қатынасын меңгермейінше, тиімді мәдениетаралық өзара әрекеттесумүмкін емес деген қорытындыға келеді. Мақала авторлары университет студенттерінезаманауи қашықтықтан технологияларды, мысалы, электронды білім беруплатформаларында виртуалды сабақтарды пайдалана отырып, басқа мәдениеттердіңбейвербалды қарым-қатынасын үйретуді ұсынады. Атап айтқанда, әртүрлі тапсырмалар,жаттығулар, дәріс материалдары, аудио және бейне файлдар, сондай-ақ қорытынды тестілеунемесе жобаларды қорғаумен сәйкес оқу модульдерін жасауға болады. Бұл студенттергеыңғайлы қашықтықтан форматта бейвербалды қарым-қатынас дағдыларын, оның ішінде шет тілдерін меңгерушілермен (бейне дәрістер, оқытылатын тілдердің сөйлеушілерімен нақты уақыт режимінде қарым-қатынас жасау, шығармашылық тапсырмаларды орындау және т.б.) үйренуге және тәжірибе жасауға мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда Интернет желісі арқылы барлық студенттер мен оқытушылар шетелдіктермен қандай да бір дәрежеде өзара іс-қимыл жасайтындығына байланысты оқу міндеттерін шешу және нақты жағдайларды талдау олар үшін қиын болмайды. Мақала авторларының пікірінше, студенттердің өздері оқитын шетел тілдері мәдениеттерінің бейвербалды қарым-қатынасын меңгеру мақсатында жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламаларына электронды курстарды енгізу бойынша әдістемелік әзірлемелер алдағы зерттеулердің перспективалық бағыты болуы мүмкін. Статья написана на актуальную тему совершенствования межкультурнойкоммуникации в условиях глобализации и стремительного развития высоких технологий.Целью статьи является исследование роли и особенностей овладения навыкаминевербальной коммуникации студентами, изучающими иностранные языки в высшей школе,в межкультурном взаимодействии, а также разработка предложений по применениюэлектронных образовательных платформ для повышения эффективности обучения.Проблема заключается в том, что в вузах Казахстана недостаточно академических часов дляовладения невербальной коммуникацией, поэтому данному аспекту изучения иностранныхязыков почти не уделяется внимания. Вместе с тем игнорирование обучения студентовневербальной коммуникации представителей культур изучаемых иностранных языковявляется серьезным упущением системы высшего образования, поскольку это препятствуетполноценной межкультурной коммуникации будущих специалистов. Сегодня необходимоискать современные педагогические технологии, методы и приемы для решения указаннойпроблемы. В статье применяются следующие методы исследования: диалектическоепознание, формальная логика, анализ научной литературы, лингвокультурологическийподход, индукция, дедукция, сравнение, комплексный анализ и моделирование. Авторыстатьи приходят к выводу, что эффективное межкультурное взаимодействие невозможно безовладения невербальной коммуникацией других народов мира. Авторы статьи предлагаютобучать студентов вузов невербальной коммуникации других культур, используясовременные дистанционные технологии, например, виртуальные классы на электронныхобразовательных платформах. В частности, можно создать соответствующие учебныемодули с разными заданиями, упражнениями, лекционным материалом, аудио ивидеофайлами, а также итоговым тестированием или защитой проектов. Это позволит вудобном для студентов дистанционном формате изучать и практиковать навыки невербальной коммуникации, в том числе с носителями иностранных языков (видеолекции,общение в режиме реального времени с носителями изучаемых языков, выполнениетворческих заданий и т.д.). В связи с тем, что сегодня посредством сети Интернет всестуденты и преподаватели в той или иной степени взаимодействуют с иностранцами,решение учебных задач и анализ конкретных кейсов не составит для них труда.Перспективным направлением дальнейших исследований, по мнению авторов статьи, могутстать методические разработки по внедрению в учебные программы высшей школыэлектронных курсов по овладению студентами невербальной коммуникацией культур странизучаемых ими иностранных языков. The article was written on the current topic of improving interculturalcommunication in the context of globalization and the rapid development of high technologies. The purpose of the article is to study the role and characteristics of mastering nonverbal communication skills by students studying foreign languages in higher education in intercultural interaction, as well as to develop proposals for the use of electronic educational platforms to improve the effectiveness of learning. The problem is that in Kazakhstan’s universities there are not enough academic hours to master non-verbal communication, so almost no attention is paid to this aspect of learning foreign languages. At the same time, ignoring the training of students in nonverbal communication of representatives of the cultures of the foreign languages being studied is a serious omission of the higher education system, since it impedes the full intercultural communication of future specialists. Today it is necessary to look for modern pedagogical technologies, methods and techniques to solve this problem. The article uses the following research methods: dialectical cognition, formal logic, analysis of scientific literature, linguistic and cultural approach, induction, deduction, comparison, complex analysis and modeling. The authors of the article come to the conclusion that effective intercultural interaction is impossible without mastering nonverbal communication of other peoples of the world. The authors of the article propose to teach university students nonverbal communication of other cultures using modern remote technologies, for example, virtual classes on electronic educational platforms. In particular, it is possible to create appropriate training modules with different tasks, exercises, lecture material, audio and video files, as well as final testing or project protection. This will allow students to study and practice nonverbal communication skills in a convenient distance format, including with native speakers of foreign languages (video lectures, real-time communication with native speakers of the languages being studied, performing creative tasks, etc.). Since today, through the Internet, all students and teachers interact with foreigners to one degree or another, solving educational tasks and analyzing specific cases will not be difficult for them. A promising direction for further research, according to the authors of the article, may be methodological developments for the introduction of electronic courses on mastering non-verbal communication of cultures of the countries of the foreign languages they study into the curricula of the higher school
Şiirin ve Kahramanlık Destanının Doğuşu
No full textThe article conducts a scientific analysis of the origin of poetry. On this issue,scientific examinations of opinions were carried out in works published at different times, andgeneral patterns of the emergence of art as a whole were analyzed. Based on the research ofscientists, an analysis is carried out of the manifestation of everyday needs and fantasies of man in the early era, which were prerequisites for the birth and formation of arts, including poetry. It is scientifically postulated that collective labor actions during primitive community construction,superstitions committed during the departure of hunters as a result of strong fear from themysterious forces of nature, actions during the period of expulsion of harmful dark forces causedthe rhythm of dance and melody. It is concluded that over time, these rhythms and melodies gaverise to initial samples of poetry.The genesis of the Kazakh heroic epic is associated with the emergence of poems. Poems ofpraise to hunters, forms of poetry reflecting heroic campaigns, served as the basis for the birth ofepic.An analysis of works related to personalities who created early poetic samples and a heroicepic was carried out. In Kazakh folklore, conclusions related to the history of the emergence andformation of types of shaman (bucks) and storyteller (zhyrau) are differentiated. The attitude ofbucks and zhyrau to the formation and development of the heroic epic is comprehensively analyzed and generalized scientifically.Мақалада поэзияның шығу тегіне ғылыми талдау жасалады. Осы мәселегеқатысты әр кездері жарық көрген еңбектердегі пікірлерді ғылыми сараптан өткізіп, жалпыөнердің пайда болуындағы ортақ заңдылықтар талданған. Өнер, оның ішінде поэзияныңтуып, қалыптасуына алғышарт болған ерте дәуірдегі адамдардың күнкөріс қажеттіліктерімен қиялдауының көрінісіне байланысты ғалымдардың зерттеулеріндегі мәліметтергесүйеніп, ой түйіндейді. Алғашқы қауымдық құрылыс кезіндегі ұжымдық еңбек қимылдары,табиғаттың тылсым күштерінен үрейлену нәтижесіндегі рәсімдер, аңшыларды аттандыруырымдары, түрлі зиянкестерді аластау кезеңіндегі іс-әрекеттер би мен әуездің ырғағынтудырғандығы ғылыми тұжырымдалады. Уақыт өте келе бұл ырғақтар мен әуездерпоэзияның бастапқы үлгілерін дүниеге алып келді деген қорытынды жасалады.Қазақ батырлық эпосының генезисін өлеңнің пайда болуымен байланыстырады.Аңшыларға арналған мадақ өлеңдер, ілкі дәуірдегі ерлік жорықтарды бейнелейтін поэзиятүрлері бергі замандарда эпостық жырлардың тууына негіз болған. Толыққандықаһармандық эпостың қалыптасуына дейінгі кезеңдерге ғылыми болжам жасалады.Алғашқы поэзия үлгілері мен батырлық эпосты тудырушы тұлғаларға қатыстыеңбектерге талдау жүргізілген. Қазақ фольклорындағы бақсы мен жырау типінің пайдаболып, қалыптасу тарихына байланысты тұжырымдар сараланған. Бақсылық пен жыраудыңбатырлық эпостың қалыптасуы мен дамуына қатысы жан-жақты талданып, ғылымитүйінделеді.В статье проводится научный анализ происхождения поэзии. По данномувопросу были проведены научные экспертизы мнений в трудах, изданных в разное время,проанализированы общие закономерности возникновения искусства в целом. Опираясь наисследования ученых, проводится анализ проявления житейских потребностей и фантазийчеловека в раннюю эпоху, которые были предпосылками для зарождения и становленияискусств, в том числе поэзии. Научно постулируется, что коллективные трудовые действияпри первобытно-общинном строительстве, суеверия, совершаемые при отправленииохотников в результате сильного страха от таинственных сил природы, действия в периодизгнания вредных темных сил вызывали ритм танца и мелодии. Делаются вывод, что современем эти ритмы и мелодии породили первоначальные образцы поэзии.Генезис казахского героического эпоса связывают с возникновением стихов. Стихипохвалы охотникам, формы поэзии, отражающие героические походы, послужили основойдля зарождения эпических псалмов в далекие времена. Делается научное предположение опериодах, предшествовавших формированию полноценного героического эпоса.Проведен анализ работ, касающихся личностей, создавших ранние поэтическиеобразцы и героический эпос. В казахском фольклоре дифференцированы выводы, связанные с историей возникновения и становления типов шамана (баксы) и сказителя (жырау). Отношение баксы и жырау к становлению и развитию героического эпоса всесторонне проанализировано и обобщено научно.The article conducts a scientific analysis of the origin of poetry. On this issue,scientific examinations of opinions were carried out in works published at different times, andgeneral patterns of the emergence of art as a whole were analyzed. Based on the research ofscientists, an analysis is carried out of the manifestation of everyday needs and fantasies of man in the early era, which were prerequisites for the birth and formation of arts, including poetry. It is scientifically postulated that collective labor actions during primitive community construction,superstitions committed during the departure of hunters as a result of strong fear from themysterious forces of nature, actions during the period of expulsion of harmful dark forces causedthe rhythm of dance and melody. It is concluded that over time, these rhythms and melodies gaverise to initial samples of poetry.The genesis of the Kazakh heroic epic is associated with the emergence of poems. Poems ofpraise to hunters, forms of poetry reflecting heroic campaigns, served as the basis for the birth ofepic.An analysis of works related to personalities who created early poetic samples and a heroicepic was carried out. In Kazakh folklore, conclusions related to the history of the emergence andformation of types of shaman (bucks) and storyteller (zhyrau) are differentiated. The attitude ofbucks and zhyrau to the formation and development of the heroic epic is comprehensively analyzed and generalized scientifically
Terimsel Eş Anlamların Anlamsal Gelişimdeki Farklılıklar
No full textAlthough the problem of synonymy is one of the main categories of structurallinguistics, it does not hide the fact that it has many controversial issues. Basically, in order to fullystudy all the functions and natural phenomena of synonymy, it is necessary to conduct a study ofsemantics in the form. Although the phenomenon of synonymy is recognized in a separate sectionof lexicology, its universal character allowed to consider it in all areas of linguistic structure.Regardless of the language in which we speak, we follow for that there is a category of synonyms.The phenomenon of synonymy differs in its function of distinguishing values. And meaning isa linguistic expression of thoughts and cognition, therefore, in linguistic questions, related tomeaning, does not fit into fixed formulas within the framework of structural linguistics. In terms ofthe expansion of human knowledge, dynamic changes in the meaning of the language also lead toits transformation. Therefore, one of the unresolved issues in the phenomenon of synonymy is theterm synonyms. The article describes the reasons for the formation of term-synonyms, differencesfrom lexical synonyms and changes in semantic development. The study of terms-synonyms iscarried out with the aim of developing the use of national terms. This is due to the fact that evennow in the Kazakh language there is an equivalent for foreign terms, the parallel use of the termprevents the unification of the term. The formation of absolute synonymous pairs of terms denoting one and the same concept means that one scientific concept has two titles. Therefore, it is necessary to prove which of the two names was chosen and confirmed as a term. This article also serves this purpose.Синонимия мәселесі құрылымдық лингвистиканың негізгі категорияларыныңбірі болғанымен, оның даулы мәселелері көп екенін жасыруға болмайды. Негізіненсинонимияның барлық қызметі мен табиғи құбылысын толық зерттеу үшін семасиологияның зерттеу нысанында болуы қажет. Себебі синонимия құбылысы лексикология саласының жеке тармағы ретінде танылғанмен, оның әмбебаптық сипаты тіл құрылымының барлық саласында қарастырылуына мүмкіндік берді. Қай тілді алсақ та синонимия категориясы бар екеніне көз жеткіземіз. Синонимия құбылысы мағына ажыратушы қызметімен ерекшеленеді. Ал мағына – ой мен танымның тілдегі көрінісі. Тіл білімінде мағынаға қатысты мәселелер құрылымдық лингвистика шеңберіндегі тұрақты формулаларға бағына бермейді. Адам танымы кеңейген сайын тіл мағынасындағы динамикалық өзгеріс те оны түрлендіруге әкеледі. Сондықтан синонимия құбылысындағы басы ашылмаған мәселелердің бірі – термин-синонимдер. Мақалада термин-синонимдердің қалыптасу себептері, лексикалық синонимдерден айырмашылығы және семантикалық дамуындағы өзгерістері сипатталады. Терминсинонимдерді зерттеу ұлттық терминдердің қолданысын дамыту мақсатында жүргізіліп отыр. Себебі қазір халықаралық терминдерге қазақ тіліндегі баламасы бола тұрса да пара-пар жарыспалы қолданылуы терминді біріздендіруде өз кедергісін келтіріп отыр. Бір ұғымды білдіретін терминдердің абсолютті синонимдік жұп құруы бір ғылыми ұғымның екі атауы бар екенін білдіреді. Демек екі атаудың қайсысы термин ретінде таңдалып бекітілетінін дәйекті қағидалармен дәлелдеу қажет. Аталмыш мақала да осы мақсатты көздейді.Хотя проблема синонимии является одной из основных категорийструктурной лингвистики, не следует скрывать, что в ней много спорных вопросов. Восновном, чтобы полностью изучить все функции и естественные явления синонимии,необходимо провести исследование семантики в форме. Хотя феномен синонимии признанотдельным разделом лексикологии, его универсальный характер позволил рассматривать его во всех областях языковой структуры. Какой бы язык не был, мы убеждаемся, что во всехсуществует категория синонимии. Феномен синонимии отличается своей функцией различения значений. А значение –это лингвистическое выражение мысли и познания, поэтому в лингвистике вопросы, связанные со значением, не подлежат фиксированным формулам в рамках структурной лингвистики. По мере расширения человеческих знаний динамические изменения значения языка также приводят к его трансформации. Поэтому одним из нерешенных вопросов в феномене синонимии является термин синонимы. В статье описаны причины образования терминов-синонимов, отличия от лексических синонимов и изменения в семантическом развитии. Изучение терминов-синонимов проводится с целью развития употребления национальных терминов. Это связано с тем, что, хотя сейчас на казахском языке существует эквивалент для иностранных терминов, параллельное использование термина препятствует унификации термина. Образование абсолютных синонимичных пар терминов, обозначающих одно и то же понятие, означает, что одно научное понятие имеет два названия. Следовательно, необходимо последовательно доказать, какое из двух имен выбрано и утверждено в качестве термина. Эта статья также служит этой цели.Although the problem of synonymy is one of the main categories of structurallinguistics, it does not hide the fact that it has many controversial issues. Basically, in order to fullystudy all the functions and natural phenomena of synonymy, it is necessary to conduct a study ofsemantics in the form. Although the phenomenon of synonymy is recognized in a separate sectionof lexicology, its universal character allowed to consider it in all areas of linguistic structure.Regardless of the language in which we speak, we follow for that there is a category of synonyms.The phenomenon of synonymy differs in its function of distinguishing values. And meaning isa linguistic expression of thoughts and cognition, therefore, in linguistic questions, related tomeaning, does not fit into fixed formulas within the framework of structural linguistics. In terms ofthe expansion of human knowledge, dynamic changes in the meaning of the language also lead toits transformation. Therefore, one of the unresolved issues in the phenomenon of synonymy is theterm synonyms. The article describes the reasons for the formation of term-synonyms, differencesfrom lexical synonyms and changes in semantic development. The study of terms-synonyms iscarried out with the aim of developing the use of national terms. This is due to the fact that evennow in the Kazakh language there is an equivalent for foreign terms, the parallel use of the termprevents the unification of the term. The formation of absolute synonymous pairs of terms denoting one and the same concept means that one scientific concept has two titles. Therefore, it is necessary to prove which of the two names was chosen and confirmed as a term. This article also serves this purpose