Scientific Publications Yassawi University
Not a member yet
932 research outputs found
Sort by
Expressive Techniques in 'Köñil-qosh' Poems
Get PDFThis article offers an in-depth analysis of expressive techniques used in the ―köñil-qosh‖ (farewell or mood-setting) genre of Kazakh poetry. Expressiveness in poetry serves as a primary means for poets to convey their inner feelings, thoughts, emotions, and perspectives on society and nature through a vividly crafted artistic language. The article explores the significance of figurative language elements such as metaphors, epithets, hyperboles, and other expressive devices in poetic composition. It examines how poets portray emotional states, worldviews, and profound themes, including life and death, love and hatred, happiness and sorrow. The study discusses the ways in which expressive techniques enhance the emotional and aesthetic impact of a poem. It also investigates the national characteristics of expressive tools in Kazakh poetry and their connection to cultural traditions and the national worldview.Furthermore, the article delves into the theoretical literary framework underpinning these techniques, their function in poetic language, and their influence on readers and listeners. The linguistic tools of expressiveness in ―köñil-qosh‖ poetry and their role in intensifying emotional content and shaping artistic value are examined in detail. This research contributes to a deeper understanding of Kazakh poetic features and the interconnected system between language and poetry.The article serves as a valuable theoretical and practical resource for linguists and literary scholars.Бұл мақалада қазақ поэзиясындағы көңіл-қош жырларындағы экспрессивтілік тәсілдері тереңірек талданады. Поэзиядағы экспрессивтілік – ақынның ішкі сезімдерін, ойларын, эмоцияларын, қоғам мен табиғатқа деген көзқарастарын ерекше көркем тіл арқылы жеткізудің басты құралы. Мақалада бейнелі сөздер, метафоралар, эпитеттер, гиперболалар және басқа да экспрессивті құралдардың поэзиядағы мәні қарастырылады. Ақындардың көңіл-күйін, дүниетанымын, сондай-ақ өмір мен өлім, махаббат пен жек көру, бақыт пен қайғы сияқты терең тақырыптарды көрсету әдістері зерттеледі. Экспрессивтілік тәсілдері арқылы шығарманың эмоционалдық және эстетикалық әсерін арттырудың жолдары талқыланады. Қарастырылатын тақырып бойынша қазақ поэзиясындағы экспрессивтілік құралдарының ұлттық ерекшеліктері мен олардың ұлттық мәдениет пен дәстүрлер байланысы зерттеледі.
Сонымен қатар, мақалада қазақ поэзиясындағы экспрессивтілік тәсілдерінің әдебиет теориясымен байланысы, олардың поэтикалық тілде қолданылуы мен шығарманың оқырманға немесе тыңдаушыға әсер ету тәсілдері анықталады. Көңіл-қош жырларындағы экспрессивтіліктің тілдік құралдары, олардың эмоционалды мазмұнды күшейтуі және жалпы поэзияның көркемдік құндылықтарын қалыптастырудағы рөлі ашылады. Бұл зерттеу қазақ әдебиетінің поэтикалық ерекшеліктерін тереңірек түсінуге, сондай-ақ поэзия мен тілдің байланысты жүйесін зерттеуге үлес қосады.
Мақала тілшілер мен әдебиеттанушылар үшін маңызды теориялық және практикалық құнды материал бола алады.В данной статье подробно анализируются экспрессивные приемы в жанре «кӛңіл-қош» в казахской поэзии. Экспрессивность в поэзии представляет собой основной способ передачи поэтом своих чувств, мыслей, эмоций, а также отношения к обществу и природе через художественно выразительный язык. В статье рассматривается значение тропов, таких как метафоры, эпитеты, гиперболы и другие выразительные средства в структуре поэтического текста. Исследуются способы отображения настроения, мировоззрения поэтов и таких философских тем, как жизнь и смерть, любовь и ненависть, счастье и печаль. Также анализируются пути усиления эмоционального и эстетического воздействия произведения через экспрессивные приемы. В рамках темы выявляются национальные особенности выразительных средств казахской поэзии, а также их связь с культурными традициями и национальным мировоззрением. Кроме того, в статье определяется связь экспрессивных средств с теорией литературы, их функционирование в поэтическом языке и влияние на читателя или слушателя. Описывается роль языковых средств экспрессии в «кӛңіл-қош» жанре, их вклад в усиление эмоционального содержания и формирование художественной ценности произведений. Это исследование способствует более глубокому пониманию поэтических особенностей казахской литературы и изучению системы связи между поэзией и языком.Статья представляет собой теоретически и практически ценный материал для филологов и литературоведов.This article offers an in-depth analysis of expressive techniques used in the ―köñil-qosh‖ (farewell or mood-setting) genre of Kazakh poetry. Expressiveness in poetry serves as a primary means for poets to convey their inner feelings, thoughts, emotions, and perspectives on society and nature through a vividly crafted artistic language. The article explores the significance of figurative language elements such as metaphors, epithets, hyperboles, and other expressive devices in poetic composition. It examines how poets portray emotional states, worldviews, and profound themes, including life and death, love and hatred, happiness and sorrow. The study discusses the ways in which expressive techniques enhance the emotional and aesthetic impact of a poem. It also investigates the national characteristics of expressive tools in Kazakh poetry and their connection to cultural traditions and the national worldview.Furthermore, the article delves into the theoretical literary framework underpinning these techniques, their function in poetic language, and their influence on readers and listeners. The linguistic tools of expressiveness in ―köñil-qosh‖ poetry and their role in intensifying emotional content and shaping artistic value are examined in detail. This research contributes to a deeper understanding of Kazakh poetic features and the interconnected system between language and poetry.The article serves as a valuable theoretical and practical resource for linguists and literary scholars
Cognitive Foundations of New Usages in Modern Kazakh and Turkish Languages
Get PDFThe article analyzes the cognitive mechanisms underlying innovative usages in contemporary Kazakh and Turkish languages. The main focus is on examining the cognitive foundations of newly formed word combinations and identifying the specific features of how new terms and concepts are perceived and adapted in these languages. The aim of the study is to determine the influence of cognitive and cultural factors on the interpretation and assimilation of new lexical units in Turkic languages. Cognitive aspects include modes of thinking, processes of conceptualization, and information categorization that shape the perception of novelty. Cultural aspects reflect the connection to historical traditions, national identity, and social values that affect the acceptance of borrowed lexemes.The relevance of the study is driven by the growing interest in language transformations caused by external influences. In the context of globalization and digitalization, there is an increasing need for language flexibility while preserving cultural uniqueness. It is essential to understand how modern Kazakh and Turkish languages respond to these challenges, how borrowed lexemes are integrated, and what cognitive strategies are employed in the process. This research is particularly timely given the backdrop of rapid technological and cultural development, which drives significant linguistic changes.The findings may be of interest to linguists, ethnographers, cultural studies scholars, as well as institutions and organizations involved in language preservation and development. The study contributes to a deeper understanding of the factors influencing theБерілген мақалада қазіргі қазақ және түрік тілдеріндегі жаңа сөз қолданыстарының негізінде жатқан когнитивтік механизмдер талданады. Жұмыста жаңа сөз тіркестерінің қалыптасуының когнитивтік негіздерін зерттеу, сондай-ақ осы тілдердегі жаңа терминдер мен ұғымдарды қабылдау және бейімдеу ерекшеліктерін анықтау мәселелері қарастырылады. Жұмыстың мақсаты – түркі тілдеріндегі жаңа лексикалық бірліктерді интерпретациялау және меңгеру үдерісіне мәдени факторлардың когнитивтік ықпалын анықтау. Когнитивтік аспектілер ойлау тәсілдерін, ақпаратты концептуализациялау және категориялау үдерістерін қамтиды, жаңашылдықты қабылдауды қалыптастырады. Ал мәдени аспектілер тарихи дәстүрлермен, ұлттық санамен және кірме сөздерді қабылдауға әсер ететін әлеуметтік көзқарастармен байланысты көрсетеді.
Зерттеудің өзектілігі сыртқы факторлардың әсерінен тілдік трансформацияларға деген қызығушылықтың артуымен байланысты. Жаһандану және цифрлық өзгерістер жағдайында тілдің мәдени бірегейлігін сақтай отырып, икемділікті қамтамасыз ету қажеттілігі артуда. Қазіргі қазақ және түрік тілдерінің осы сын-қатерлерге қалай бейімделетінін, шет тілінен енген сөздердің интеграциясы қалай жүретінін әрі қандай когнитивтік тәсілдер қолданылатынын түсіну маңызды. Технологиялық және мәдени ілгерілеудің қарышты дамуы, сонымен қатар тілдік өзгерістердің қарқынды жүруі мақаланың өзектілігін арттырады.
Алынған нәтижелер лингвистерге, этнографтарға, мәдениеттанушыларға, сондай-ақ тілдерді қолдау мен дамыту бағытында жұмыс істейтін ұйымдарға пайдалы әрі сұранысқа ие болуы мүмкін. Зерттеу мәдениетаралық өзара әрекеттесу және жаһандық алмасу жағдайында тілдік бірегейліктің қалыптасуына әсер ететін факторларды тереңірек түсінуге ықпал етеді.В данной статье анализируются когнитивные механизмы, лежащие в основе новых словоупотреблений в современном казахском и турецком языках. Основной акцент сделан на исследовании когнитивных основ формирования новых словосочетаний, а также на выявлении особенностей восприятия и адаптации новых терминов и понятий в этих языках. Цель работы — определить влияние когнитивных и культурных факторов на процесс интерпретации и усвоения новых лексических единиц в тюркских языках. Когнитивные аспекты включают способы мышления, процессы концептуализации и категоризации информации, которые формируют восприятие новизны. Культурные аспекты отражают связь с историческими традициями, национальным самосознанием и социальными установками, влияющими на принятие заимствованных слов.Актуальность исследования обусловлена возросшим интересом к языковым трансформациям под воздействием внешних факторов. В условиях глобализации и цифровых изменений возрастает необходимость гибкости языка при сохранении его культурной уникальности. Важно понять, каким образом современные казахский и турецкий языки адаптируются к этим вызовам, как происходит интеграция заимствованных лексем и какие когнитивные подходы при этом применяются. Работа особенно актуальна в контексте стремительного технологического и культурного прогресса, сопровождающегося интенсивными языковыми изменениями.Полученные результаты могут быть востребованы лингвистами, этнографами, специалистами в области культурологии, а также организациями, занимающимися поддержанием и развитием языков. Исследование способствует более глубокому осмыслению факторов, определяющих формирование языковой идентичности в условиях межкультурного взаимодействия и глобального обмена.The article analyzes the cognitive mechanisms underlying innovative usages in contemporary Kazakh and Turkish languages. The main focus is on examining the cognitive foundations of newly formed word combinations and identifying the specific features of how new terms and concepts are perceived and adapted in these languages. The aim of the study is to determine the influence of cognitive and cultural factors on the interpretation and assimilation of new lexical units in Turkic languages. Cognitive aspects include modes of thinking, processes of conceptualization, and information categorization that shape the perception of novelty. Cultural aspects reflect the connection to historical traditions, national identity, and social values that affect the acceptance of borrowed lexemes.The relevance of the study is driven by the growing interest in language transformations caused by external influences. In the context of globalization and digitalization, there is an increasing need for language flexibility while preserving cultural uniqueness. It is essential to understand how modern Kazakh and Turkish languages respond to these challenges, how borrowed lexemes are integrated, and what cognitive strategies are employed in the process. This research is particularly timely given the backdrop of rapid technological and cultural development, which drives significant linguistic changes.The findings may be of interest to linguists, ethnographers, cultural studies scholars, as well as institutions and organizations involved in language preservation and development. The study contributes to a deeper understanding of the factors influencing th
АРХЕОЛОГИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ ПОСЕЛЕНИЯ ШУБАРСУ
Get PDFThe article presents the results of archaeological research of the Shubarsu monument, located on the northwestern outskirts of the city of Shymkent, near the Kainarbulak residential area, on the left bank of the river of the same name. Archaeological excavations at the Shubarsu sites, conducted in 2025, revealed typologically previously unknown objects in the region. The first is a tower-like construction made of specially prepared clay. Its base diameter is approximately 40 meters, with a height of 4.5 meters. The internal space of the structure, which has an oval shape (9×6.6 meters), was filled with densely compacted clay. Inside, two wells were discovered, containing fragments of pottery, animal bones, and ash layers buried under clay. The second structure – a platform adjacent to the "tower" and initially identified as a "manor" – is a clay platform approximately 1 meter thick, containing pits filled with earth-covered finds, including broken ceramics, animal bones, as well as stone and metal objects. The ceramic assemblage from these sites is preliminarily dated to the IV-VI and VII-VIII centuries AD.
The analysis of stratigraphy and archaeological materials indicates the ritual nature of the sites, associated with ceremonial practices of ancient Central Asian societies aimed at preserving the remains of food and sacrificial offerings.
The archaeological research at the Shubarsu site was conducted based on the state procurement contract No. 32 dated March 4, 2025, between the State Public Utility Company "Union of Museums of the City of Shymkent" of the Department of Culture, Languages, and Archives of Shymkent City and the Limited Liability Partnership "Engineering Archaeology".Мақалада Шымкент қаласының солтүстік-батысында, Қайнарбұлақ өзенінің сол жағалауында орналасқан Шұбарсу ескерткішіне жүргізілген археологиялық зерттеулердің нәтижелері берілген. 2025 жылы Шұбарсу ескерткіштерінде жүргізілген археологиялық қазбалар өңір үшін бұрын-соңды белгісіз типологиялық нысандарды анықтады. Оның негізіндегі диаметрі шамамен 40 м, биіктігі – 4,5 м. Объектінің ішкі кеңістігі овальды пішінде (9×6,6 м) болып, тығыз нығыздалған балшықпен толтырылған. Ішінде екі құдық табылды, олардың ішінде керамика фрагменттері, жануарлар сүйектері және күл қабаттары, балшықпен көмілген. Екінші нысан – бастапқыда «қоныс» ретінде қабылданған «мұнараға» жапсарлас алаң, шамамен 1 м қалыңдықтағы сазды платформа түрінде сақталған. Оның үстінде топырақпен көмілген шұңқырлар орналасқан, олардың ішінде сынған керамика, жануар сүйектері, тас және металл бұйымдары табылған. Алдын ала мәліметтер бойынша, бұл ескерткіштердің керамикалық кешені б.з. IV-VI және VII-VIII ғасырларына жатады.
Стратиграфия мен археологиялық материалдарды талдау Орталық Азияның көне қоғамдарына тән, тағам қалдықтары мен құрбандық заттарын сақтау мақсатында жүргізілген рәсімдік әрекеттермен байланысты бұл нысандардың ритуалдық сипатта болғанын көрсетеді.
Шубарсу қонысындағы археологиялық зерттеулер 2025 жылғы «04» наурыздағы мемлекеттік сатып алу келісімшарты № 32 негізінде, Шымкент қаласы мәдениет, тілдер және архивтер басқармасының «Шымкент қаласының мұражайлар одағы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны мен «Инженерлік археология» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі арасында жүргізілді.В статье представлены результаты археологических исследований памятника Шубарсу, расположенного на северо-западной окраине города Шымкент, у жилого массива Кайнарбулак, на левом берегу одноимённой реки. Археологические раскопки на памятниках Шубарсу, проведённые в 2025 году, выявили типологически ранее неизвестные в регионе объекты. Первый представляет собой башнеобразное сооружение, выполненное из специально подготовленной глины. Его диаметр у основания составляет около 40 м, высота – 4,5 м. Внутреннее пространство объекта овальной формы (9×6,6 м) было заполнено плотно утрамбованной глиной. Внутри были выявлены два колодца, содержащие фрагменты керамики, кости животных и зольные прослойки, погребенные под глиной. Второй объект – прилегающая к «башне» площадка, изначально принятая за «усадьбу», представляет собой глиняную платформу толщиной около 1 м, на которой расположены ямы с засыпанными землей находками: битой керамикой, костями животных, каменными и металлическими изделиями. Предварительно керамический комплекс этих памятников датируется IV-VI вв. н.э. и VII-VIII вв. н.э.
Анализ стратиграфии и археологических материалов свидетельствует о ритуальном характере объектов, связанных с обрядовыми практиками древних обществ Центральной Азии, направленными на сохранение остатков пищи и жертвенных предметов.
Археологические исследования Шубарсу, проводились на основании договора о государственных закупках работ № 32 от «04» марта 2025 г., между ГККП «Объединение музеев города Шымкент» управления культуры, развития языков и архивов города Шымкент и ТОО «Инженерная археология»
УСТАНОВЛЕНИЕ ДИПЛОМАТИЧЕСКИХ ОТНОШЕНИЙ МЕЖДУ КОКАНДСКИМ ХАНСТВОМ И ТУРКЕСТАНСКИМ ГЕНЕРАЛ-ГУБЕРНАТОРСТВОМ
Get PDFThe study of relations between the Kokand Khanate and the Turkestan General-Governorship is currently one of the relevant scientific directions. In particular, after the establishment of the Turkestan General-Governorship in 1867, there arose a need for a detailed analysis of the establishment of political relations between the Kokand Khanate and the General-Governorship, as well as of the processes accompanying this stage. Of special importance is the identification of the content and meaning of diplomatic letters and notes exchanged between July 1867 and February 1868, as well as the examination of the composition, goals, and functions of the embassies.
It is well known that in the second half of the nineteenth century, the active expansion of the Russian Empire into Central Asia led to significant changes in the political life of the region. The Kokand Khanate, seeking to preserve its independence, pursued various diplomatic measures and, at the same time, was compelled to regulate its relations with Russia to a certain extent. As a result, the continuity of diplomatic tendencies and the distinctive diplomatic traditions of the parties became more pronounced in the process of establishing political ties.
In this regard, the article, based on a comparative-analytical approach and drawing on a range of foreign, local, and archival materials, examines the establishment of political relations between the Kokand Khanate and the Turkestan General-Governorship during the short period up to February 1868, and highlights the order and processes of their formation.Қоқан хандығы мен Түркістан генерал-губернаторлығы арасындағы қатынастарды зерттеу бүгінгі күні өзекті ғылыми бағыттардың бірі болып саналады. Әсіресе, 1867 жылы Түркістан генерал-губернаторлығы құрылғаннан кейін Қоқан хандығы мен генерал-губернаторлық арасындағы саяси қатынастардың орнауы мен оны жан-жақты талдау қажеттілігі туындады. Атап айтқанда, 1867 жылдың шілде айынан 1868 жылдың ақпанына дейін өзара жіберілген елшілік хаттар мен ноталардың мазмұн-маңызын айқындау, сондай-ақ елшілердің құрамы, мақсаты мен міндеттерін зерттеп, талдау маңызды мәнге ие.
Белгілі болғандай, XIX ғасырдың екінші жартысында Ресей империясының Орталық Азияға белсенді енуі аймақтың саяси өмірінде елеулі өзгерістерге алып келді. Қоқан хандығы өз тәуелсіздігін сақтау үшін түрлі дипломатиялық жолдарды қарастырды және сонымен қатар Ресеймен қатынастарды белгілі бір деңгейде реттеуге мәжбүр болды. Соның нәтижесінде саяси байланыстардың қалыптасуындағы дипломатиялық тенденциялардың сабақтастығы мен тараптардың өзіндік дипломатиялық дәстүрлері екі жақ арасында жанданды.
Осы тұрғыдан алғанда, мақалада Қоқан хандығы мен Түркістан генерал-губернаторлығының 1868 жылдың ақпан айына дейінгі қысқа мерзім ішінде өзара саяси қатынастар орнатқаны бірқатар шетелдік, жергілікті және мұрағаттық материалдар негізінде салыстырмалы-талдамалық әдіс арқылы қарастырылады және соның нәтижесінде өзара саяси қатынастардың орнау тәртібі мен үдерістері ашып көрсетіледі.Изучение взаимоотношений между Кокандским ханством и Туркестанским генерал-губернаторством в настоящее время является одним из актуальных научных направлений. Особенно после образования в 1867 году Туркестанского генерал-губернаторства возникает необходимость детального анализа установления политических отношений между Кокандским ханством и генерал-губернаторством, а также процессов, сопровождавших этот этап. В частности, важное значение имеет выявление содержания и сути дипломатических писем и нот, обмен которыми происходил с июля 1867 года по февраль 1868 года, а также исследование состава, целей и задач посольств.
Известно, что во второй половине XIX века активное продвижение Российской империи в Центральную Азию привело к значительным изменениям в политической жизни региона. Кокандское ханство, стремясь сохранить свою независимость, предпринимало различные дипломатические шаги и одновременно было вынуждено в определённой мере урегулировать отношения с Россией. В результате в процессе установления политических связей проявилась преемственность дипломатических тенденций, а также активизировались самобытные дипломатические традиции сторон.
В этой связи в статье на основе сравнительно-аналитического подхода с привлечением ряда зарубежных, местных и архивных материалов рассматривается установление политических отношений между Кокандским ханством и Туркестанским генерал-губернаторством в короткий период до февраля 1868 года, а также освещаются порядок и процессы формирования данных отношений
E. BEKMAHANOV’UN BİLİMSEL KONSEPTININ TARİHİ VE PSİKOLOJİK TEMELLERİ
Get PDFThis article examines the multifaceted dimensions of the scholarly legacy and socio-political engagement of the prominent Kazakh historian Y. Bekmakhanov, who lived during the mid-twentieth century, with the aim of constructing his political portrait. Based on archival analysis and source-critical methods, the study explores his scholarly courage, psychological resilience, and the consequences of opposing Soviet ideological constraints. A historical-psychological assessment addresses his repression, imprisonment in the GULAG, subsequent rehabilitation, and restoration of his academic titles.
The article also highlights Bekmakhanov’s pedagogical work, his contribution to developing textbooks for schools and higher education institutions, and his scientific-pedagogical mission in shaping national historical consciousness. As a scholar, educator, and socially responsible public figure, Bekmakhanov made a substantial contribution to the development of Kazakh historical studies and the renewal of historical education content. His works constitute a comprehensive scholarly-pedagogical legacy that significantly influenced national consciousness, evidentiary rigor, and methodological innovation.
Finally, the article identifies the importance of his legacy for contemporary independent Kazakh historiography, its role in restoring national historical memory, and its continuity with modern scholarly perspectives.Бұл мақалада ХХ ғасырдың орта кезеңіндегі көрнекті қазақ тарихшысы Е. Бекмахановтың ғылыми мұрасы мен қоғамдық-саяси құрылымның сан қырлары ашылып, оның саяси портретін қалыптастыру көзделеді. Архивтік материалдарды талдау және деректанулық әдістер негізінде Е. Бекмахановтың ғылыми ерлігі, психологиялық төзімділігі және кеңестік идеологияға қарсы келуінің салдары қарастырылады. Тарихшының репрессияға ұшырауы, ГУЛАГ-тағы кезеңі, кейіннен ақталуы мен ғылыми атақтарының қалпына келтірілуін тарихи-психологиялық тұрғыдан саралайды. Тұлғаның педагогикалық қызметі мен ұлттық тарихи сананы қалыптастырудағы рөлі айқындалады. Е. Бекмахановтың педагогикалық қызметі, мектеп және жоғары оқу орындары үшін оқулықтар дайындаудағы рөлі, ұлттық тарихи сананы қалыптастырудағы ғылыми-педагогикалық миссиясы да назарға алынады. Педагог, ғалым және қоғам алдындағы жауапкершілікті сезінген тұлға ретінде Е. Бекмаханов қазақ тарих ғылымының дамуына, тарихи білім беру мазмұнының жаңаруына үлкен үлес қосты. Оның еңбектері ұлттық сана, деректік дәлдік және әдістемелік жаңашылдық бағытында маңызды із қалдырған тұтас ғылыми-педагогикалық мұра болып сипатталады.
Ғалым мұрасының бүгінгі тәуелсіз Қазақстан тарихнамасы үшін маңызын, ұлттық тарихи жадты қалпына келтірудегі рөлін және заманауи ғылыми көзқарастармен сабақтастығын айқындайды.В данной статье раскрываются многогранные аспекты научного наследия и общественно-политической деятельности выдающегося казахского историка Е. Бекмаханова, жившего в середине ХХ века, и формируется его политический портрет. На основе анализа архивных материалов и источниковедческих методов рассматриваются его научный подвиг, психологическая устойчивость и последствия противостояния советской идеологии. В историко-психологическом ракурсе анализируются его репрессирование, период заключения в ГУЛАГе, последующая реабилитация и восстановление научных званий.
Особое внимание уделяется педагогической деятельности ученого, его роли в подготовке учебников для школ и высших учебных заведений, а также его научно-педагогической миссии в формировании национального исторического сознания. Как педагог и ученый, осознававший ответственность перед обществом, Е. Бекмаханов внес значительный вклад в развитие казахской исторической науки и обновление содержания исторического образования. Его труды представляют собой целостное научно-педагогическое наследие, оставившее важный след в укреплении национального самосознания, источниковедческой доказательности и методологического новаторства.
В заключение определяется значение наследия ученого для современной независимой историографии Казахстана, его роль в восстановлении национальной исторической памяти и преемственности с современными научными подходами.Bu makalede, XX. yüzyılın orta döneminde yaşamış seçkin Kazak tarihçisi Y. Bekmahanov’un bilimsel mirası ile toplumsal-siyasal faaliyetlerinin çok yönlü boyutları ele alınmakta ve onun siyasi portresi oluşturulmaktadır. Arşiv belgelerinin analizi ve kaynakbilimsel yöntemler temelinde, Bekmahanov’un bilimsel cesareti, psikolojik dayanıklılığı ve Sovyet ideolojisine karşı duruşunun sonuçları incelenmektedir. Tarihsel-psikolojik değerlendirme, tarihçinin baskıya uğraması, GULAG dönemindeki yaşamı, daha sonra aklanması ve akademik unvanlarının iade edilmesi gibi dönemleri kapsamaktadır.
Ayrıca Bekmahanov’un pedagojik çalışmaları, okul ve yükseköğretim kurumları için ders kitapları hazırlamadaki rolü ve ulusal tarih bilincinin oluşumundaki bilimsel-pedagojik misyonu da ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Topluma karşı sorumluluk duyan bir bilim insanı ve eğitimci olarak Bekmahanov, Kazak tarih biliminin gelişimine ve tarih öğretiminin yenilenmesine önemli katkılar sağlamıştır. Onun eserleri ulusal bilinç, belge temelli doğruluk ve yöntemsel yenilik açısından kalıcı iz bırakan bütüncül bir bilimsel-pedagojik miras olarak değerlendirilir.
Makale, araştırmacının mirasının çağdaş bağımsız Kazakistan tarih yazımı için önemini, ulusal tarihsel hafızanın yeniden inşasındaki rolünü ve modern bilimsel yaklaşımlarla sürekliliğini ortaya koymaktadır
«СИЯСЕТНАМЕ» – ИНСТРУМЕНТ ДЛЯ ПРАВИТЕЛЕЙ: ОСНОВНЫЕ ИДЕИ И СОДЕРЖАНИЕ ТРАКТАТА
Get PDFThis article provides a comprehensive analysis of the political-philosophical treatise Siyasatnama written by the eminent 11th-century vizier Nizam al-Mulk, who served under the Seljuk sultans Alp Arslan and Malik Shah. The study explores the structure, genre, and central ideas of the work, which functions as a political-ethical code for rulers. Key principles such as justice, consultation, responsibility, and the unity of religion and state are highlighted through numerous historical examples. The treatise emphasizes the importance of direct communication between rulers and their subjects, the weekly review of complaints, the punishment of unjust officials, and the necessity of consulting scholars and wise men before making major decisions. It also stresses the need to appoint competent individuals to positions of responsibility. Beyond its historical context, Siyasatnama is examined as an educational and ideological source relevant to modern governance. The article underscores its influence on leadership, ethics, and the spiritual development of youth, while also discussing its connection to issues of governance and ethics in Kazakhstan, demonstrating its enduring significance for contemporary political culture.Бұл мақалада XI ғасырдың көрнекті уәзірі Низам әл-Мүліктің «Сиясатнаме» атты саяси-философиялық еңбегіне жан-жақты талдау жасалады. Шығарманың құрылымы, жанры және негізгі идеялары қарастырылып, оның билеушілерге арналған саяси-этикалық кодекс ретіндегі қызметі айқындалады. Әділет, кеңес, жауапкершілік және дін мен мемлекеттің бірлігі сияқты қағидалар тарихи мысалдар арқылы түсіндіріледі. Еңбекте билеушілердің халықпен тікелей байланысының маңызы, шағымдарды жүйелі түрде қарау, әділетсіз шенеуніктерді жазалау және маңызды шешімдер қабылдар алдында ғалымдар мен данышпандармен кеңесу қажеттілігі ерекше атап өтіледі. Сонымен қатар жауапты қызметтерге қабілетті адамдарды тағайындау мәселесі де баса көрсетілген. «Сиясатнама» тарихи контекстен тыс қазіргі басқару ісіне қатысты білімдік және идеологиялық дереккөз ретінде қарастырылып, оның көшбасшылыққа, этикаға және жастардың рухани дамуына ықпалы айқындалады. Мақалада Қазақстандағы басқару мен этика мәселелерімен байланысы талданып, бірнеше мысалдар келтіріледі, еңбектің қазіргі саяси мәдениет үшін де маңызын сақтап отырғаны көрсетіледі. Бұл зерттеу «Сиясатнаманың» тарихи мұра ғана емес, сонымен бірге заманауи саяси ойға бағыт беретін құнды еңбек екенін дәлелдейді, әрі оның тәрбиелік, мәдени және ғылыми мәні ерекше.В статье представлен всесторонний анализ политико-философского трактата «Сиясатнама», написанного выдающимся визирем XI века Низамом аль-Мульком, служившим при сельджукских султанах Алп-Арслане и Малик-шахе. Рассматриваются структура, жанр и основные идеи произведения, которое выступает в качестве политико-этического кодекса для правителей. Ключевые принципы-справедливость, совет, ответственность и единство религии и государства- раскрываются через многочисленные исторические примеры. Особое внимание уделяется важности прямого общения правителя с народом, регулярному рассмотрению жалоб, наказанию несправедливых чиновников и необходимости советоваться с учёными и мудрецами перед принятием важных решений. Подчёркивается также назначение компетентных лиц на ответственные должности. Помимо исторического контекста, «Сиясатнама» рассматривается как образовательный и идеологический источник, актуальный для современного государственного управления. В статье акцентируется её влияние на лидерство, этику и духовное развитие молодёжи, а также обсуждается связь с проблемами управления и этики в Казахстане. Таким образом, трактат демонстрирует свою непреходящую значимость для современной политической культуры и подтверждает роль Низама аль-Мулька как мыслителя, чьи идеи остаются востребованными в XXI веке, сохраняя воспитательное, культурное и научное значение
ВКЛАД НАЗИРА ТОРЕКУЛОВА В ТЮРКОЛОГИЮ
Get PDFThis article examines the political, cultural and linguistic activities of Nazir Torekulov in the 20-30s of the twentieth century. His work in the Central Executive Committee in Moscow, starting with state and party activities in the Republic of Turkestan, the role in the development of national language policy and the introduction of the Latin alphabet. During the writing of the article, articles by Nazir Torekulov, published in the publications Temirkazyk, Enbekshi Kazakh, Aк zhol, the work Zhat sozder turaly, as well as materials from the archive of the Russian Academy of Sciences and reports at congresses and plenums, were used.
Nazir Torekulov through the organizational activities of Moscow publishing houses, the Publishing House of Literature in Eastern Languages, the Temirkazyk magazine created by him demonstrates a great contribution to the development of the culture and spirituality of the Turkic peoples. In addition, Nazir Torekulov on a scientific basis considered the issues of preserving and developing the national language, educating the population, education, cultural revival and linguistic worldview, writing, analyzed the ideas of promoting spiritual freedom in Kazakh society. The article assessed his cultural and political activities, influence on the civilizational development of the nation, role in the transition to the Latin alphabet, preservation of the integrity of the language and culture of the Turkic peoples. Nazir Torekulov was presented not only as a politician, but also as a writer-publicist, cultural innovator, theorist of a national idea and language reformer. His work and works are an important historical step of spiritual revival through the preservation of the cultural integrity of the Turkic peoples, the strengthening of national independence, education and science.Бұл мақалада ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы Нәзір Төреқұловтың саяси, мәдени және лингвистикалық қызметі қарастырылады. Оның Түркістан Республикасындағы мемлекеттік және партиялық қызметінен бастап, Мәскеуде Орталық Атқару Комитетінде атқарған жұмыстары, ұлттық тіл саясатын дамытудағы рөлі мен латын әліпбиін енгізу жұмыстары жан-жақты талданды. Мақаланы жазу барысында Нәзір Төреқұловтың «Темірқазық», «Еңбекші қазақ», «Ақ жол» басылымдарда жарияланған мақалалары, «Жат сөздері туралы» еңбегі, сонымен қатар Ресей Ғылым академиясы мұрағатындағы материалдар және съездер мен пленумдарда жасаған баяндамалары пайдаланылды.
Нәзір Төреқұлов Мәскеудегі баспа жұмыстарын ұйымдастырушылық қызметі, «Шығыс тілдерінде әдебиеттер баспасы», өзі құрған «Темірқазық» журналы сынды баспалар арқылы түркі халықтарының мәдениеті мен руханиятын дамытуға зор үлес қосқандығын көрсетеді. Сондай-ақ Нәзір Төреқұлов ұлттық тілдің сақталуы мен дамуына, халықтың сауатын ашу, білімі мен мәдени жаңғырту және лингвистикалық көзқарасын, жазу мәселелерін ғылыми негізде қарастырып, қазақ қоғамындағы рухани бостандықты үгіттеген ойлары талданды. Мақалада оның мәдени және саяси атқарған қызметіне, ұлттың өркениеттік дамуына ықпалы, латын әліпбиін көшу мәселесіндегі рөліне, түркі халықтарының тілі мен мәдениетінің тұтастығын сақтау мәселелеріне баға берілді. Нәзір Төреқұлов саяси қайраткер ғана емес, жазушы-публицист, мәдениет жаңартушы, ұлттық идеяның теоретигі және тіл реформаторы ретінде көрсетілді. Оның шығармашылығы мен еңбектері түркі халықтарының мәдени тұтастығы сақтау, ұлттық дербестікпен, білім мен ғылымды нығайту арқылы рухани жаңғырудың маңызды тарихи қадамы екендігі анықталды.В этой статье рассматривается политическая, культурная и лингвистическая деятельность Назира Торекулова в 20-30-е годы ХХ века. Его работа в Центральном Исполнительном Комитете в Москве, начиная с государственной и партийной деятельности в Республике Туркестан, роль в развитии национальной языковой политики и внедрение латинского алфавита. В ходе написания статьи использованы статьи Назира Торекулова, опубликованные в изданиях «Темирказык», «Енбекши казах», «Ак жол», труд «Жат создери туралы», а также материалы из архива Российской академии наук и доклады на съездах и пленумах.
Назир Торекулов через организационную деятельность московских издательств, «Издательство литературы на восточных языках», созданный им журнал «Темирказык» демонстрирует большой вклад в развитие культуры и духовности тюркских народов. Кроме того, Назир Торекулов на научной основе рассмотрел вопросы сохранения и развития национального языка, просвещения населения, образования, культурного возрождения и лингвистического мировоззрения, письменности, проанализировал идеи пропаганды духовной свободы в казахском обществе. В статье была дана оценка его культурной и политической деятельности, влиянию на цивилизационное развитие нации, роли в вопросах перехода на латиницу, сохранения целостности языка и культуры тюркских народов. Назир Торекулов был представлен не только как политический деятель, но и как писатель-публицист, культурный новатор, теоретик национальной идеи и языковой реформатор. Его творчество и труды являются важным историческим шагом духовного возрождения через сохранение культурной целостности тюркских народов, укрепление национальной самостоятельности, образования и науки
Kierkegaard ve Şakarim’in Felsefi Anlayışında Ahlak ve Aşk Fenomeni
No full textThe article presents a comparative analysis of the concepts of morality and love in the worldview of two representatives of religious-philosophical thought – the Danish thinker Søren Kierkegaard and the Kazakh philosopher Shakarim Kudaiberdyuly. Kierkegaard’s existentialist attempt to define moral being through the phenomena of personal responsibility, sin, faith, and love resonates with Shakarim’s ethical doctrine and his assertion that “love and justice are the foundation of humanity.” Both thinkers seek the basis of morality not in rational reason, but in inner spiritual depth and in the relationship between the human and the Divine. The views of Kierkegaard and Shakarim on faith, morality, and love reflect a sincere feeling toward God and all humanity. According to them, all human virtues stem from this foundation. The article examines the religious, philosophical, and ethical dimensions of morality and love, as well as their role in understanding the meaning of human existence. Particular attention is given to the parallels between Kierkegaard’s existentialist concept and Shakarim’s moral doctrine in the context of the search for higher values. Similarities and differences between Kierkegaard’s Christian existentialism and Shakarim’s Sufi philosophy are revealed, and their influence on contemporary moral philosophy is assessed. This work may be useful for the development of intercultural dialogue in the field of philosophy and religious ethics.Мақалада діни-философиялық танымның екі өкілі – дат ойшылы Сёрен Кьеркегор мен қазақ философы Шәкәрім Құдайбердіұлының дүниетанымындағы ахлақ пен махаббат ұғымдарының мазмұны мен мәні салыстырмалы түрде талданады. Кьеркегордың экзистенциалистік көзқарасындағы адамның жеке жауапкершілігі, күнә, сенім мен махаббат феномені арқылы моральдық болмысты анықтау әрекеті Шәкәрімнің ар ілімімен және «махаббат пен әділет – адамдықтың негізі» деген тұжырымымен тоғысады. Екі ойшыл да моральдық түпнегізді рационал ақылдан емес, ішкі рухани тереңдік пен адам мен Құдай арасындағы байланыстан іздейді. Кьеркегор мен Шәкәрім көзқарасындағы иман, ахлақ және махаббат Құдайға және барша адамзатқа деген ізгі сезімнің көрінісі. Адам бойындағы бүкіл ізгі қасиеттер осы негізден бастау алып жатыр. Мақалада ахлақ пен махаббаттың діни, философиялық және этикалық қырлары, сондай-ақ адам болмысының мәнін танудағы рөлі сараланады. Кьеркегордың экзистенциалистік тұжырымдамасы мен Шәкәрімнің адамгершілік доктринасы арасындағы ұқсастықтарға, әсіресе жоғары құндылықтарды іздеу контексінде, ерекше назар аударылады. Кьеркегордың христиандық экзистенциясы мен Шәкәрімнің сопылық философиясының ұқсастықтары мен айырмашылықтары ашылып, қазіргі мораль философиясына ықпалы тұрғысынан бағаланады. Бұл еңбек философия және діни этика саласындағы мәдениетаралық диалогты дамытуға пайдалы болуы мүмкін.В статье проводится сравнительный анализ понятий морали и любви в мировоззрении двух представителей религиозно-философской мысли – датского мыслителя Сёрена Кьеркегора и казахского философа Шакарима Кудайбердиева. Попытка определения морального бытия через феномены личной ответственности, греха, веры и любви в экзистенциалистских взглядах Кьеркегора перекликается с этическим учением Шакарима и его утверждением, что «любовь и справедливость – основа человечности». Оба мыслителя ищут основу морали не в рациональном разуме, а во внутренней духовной глубине и в связи между человеком и Богом. Взгляды Кьеркегора и Шакарима на веру, мораль и любовь отражают проявление искреннего чувства к Богу и ко всему человечеству. Все добродетели человека, по их мнению, исходят из этой основы. В статье рассматриваются религиозные, философские и этические аспекты морали и любви, а также их роль в познании смысла человеческого бытия. Особое внимание уделяется параллелям между экзистенциальной концепцией Кьеркегора и нравственной доктриной Шакарима в контексте поиска высших ценностей. Раскрываются сходства и различия между христианским экзистенциализмом Кьеркегора и суфийской философией Шакарима, и оценивается их влияние на современную моральную философию. Данная работа может быть полезна для развития межкультурного диалога в области философии и религиозной этики.Makalede, dinî-felsefî düşüncenin iki temsilcisi – Danimarkalı düşünür Søren Kierkegaard ile Kazak filozof Şakarim Kudaiberdiulı’nın (Şekerim Kudaiberdiev) dünya görüşlerinde ahlak ve sevgi kavramlarının içeriği ve anlamı karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Kierkegaard’ın varoluşçu yaklaşımındaki bireysel sorumluluk, günah, inanç ve sevgi fenomenleri aracılığıyla ahlaki varoluşu tanımlama çabası, Şakarim’in vicdan öğretisi ve “sevgi ve adalet insanlığın temelidir” şeklindeki düşüncesiyle örtüşmektedir. Her iki düşünür de ahlaki temeli akılcı uslamlamadan değil, içsel ruhani derinlikten ve insan ile Tanrı arasındaki ilişkiden aramaktadır. Kierkegaard ve Şakarim’in iman, ahlak ve sevgi anlayışı, Tanrı’ya ve tüm insanlığa duyulan samimi bir duygunun tezahürüdür. İnsandaki tüm erdemli nitelikler bu temelden kaynaklanmaktadır. Makalede ahlak ve sevginin dinî, felsefî ve etik yönleri ile insan varoluşunun anlamını kavramadaki rolü ele alınmaktadır. Kierkegaard’ın varoluşçu yaklaşımı ile Şakarim’in ahlaki doktrini arasındaki paralelliklere, özellikle de yüce değerlerin aranması bağlamında özel bir vurgu yapılmaktadır. Kierkegaard’ın Hristiyan varoluşçuluğu ile Şakarim’in tasavvufî felsefesi arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konmakta, çağdaş ahlak felsefesi üzerindeki etkileri açısından değerlendirilmektedir. Bu çalışma, felsefe ve dinî etik alanında kültürlerarası diyalogun gelişimine katkı sağlayabilir
Hoca Ahmed Yesevi ve Ishakhan Tora Ibrat'ın Görüşlerinin Ortaklığı: Sosyo-Felsefi Analiz
Get PDFThis work explores the historical and intellectual legacy of Khoja Ahmed Yasawi, the founder of the Yasavi sect and a seminal figure in Turkish mysticism, whose teachings have had a lasting impact on Sufism and Turkic culture. It discusses his key works, such as "Devoni Hikmat," "Faqrnama," and others, which emphasize divine love, knowledge, and the essence of Islamic teachings. The work also highlights the continued relevance of Yasawi’s philosophy, especially through figures like Ishaqkhan Tora Ibrat, a descendant of Yasawi, who integrated these teachings into his own social and educational activism. Ibrat's contributions, as a poet, judge, educator, and reformer, are detailed, particularly his efforts to combat ignorance, promote enlightenment, and maintain moral integrity in society. The text includes references to Ibrat’s advocacy for justice, his critique of the political and judicial systems of his time, and his efforts to advance cultural and intellectual life among the Uzbek people. Through his work, Ibrat followed in the footsteps of his ancestor Yasawi, striving to embody the highest ethical values and to inspire social reform based on the principles of Islam and Sufism.Бұл жұмыс түркі сопылық дәстүрінің негізін қалаған, исламдық руханият пен түркі мәдениетіне терең ықпал еткен ұлы ойшыл Қожа Ахмет Ясауидің тарихи әрі интеллектуалдық мұрасын зерттеуге арналған. Мақалада Ясауидің «Диуани хикмет», «Пақырнама» және басқа да еңбектеріндегі негізгі идеялар талданып, онда Құдайға деген махаббат, ілім-білімге ұмтылу, имандылық пен адамгершілік құндылықтардың мәні айқындалады. Ясауи ілімінің сопылық дүниетанымдағы орны мен оның түркі халықтарының рухани санасының қалыптасуына қосқан үлесі көрсетіледі. Сонымен қатар, мақалада Ясауи философиясының кейінгі дәуірлердегі жалғастығы, әсіресе оның ұрпағы саналатын Исхақхан Тора Ибраттың қызметі арқылы зерделенеді. Ибрат өз заманының көрнекті ақыны, қазысы, ағартушысы әрі реформаторы ретінде Ясауи ілімін әлеуметтік және білім беру саласындағы қызметімен ұштастыра білді. Оның надандықпен күресу, ағартушылықты дамыту, әділеттілік пен адамгершілік қағидаларын қоғамда орнықтыру жолындағы еңбектері кеңінен сипатталады. Мәтінде Ибраттың сол кезеңдегі саяси және сот жүйесіне айтқан сын-пікірлері, әділдік пен мәдени-рухани дамуды қолдауға бағытталған әрекеттері баяндалады. Осылайша, Исхақхан Тора Ибрат Қожа Ахмет Ясауи салған рухани жолды жалғастырып, ислам мен сопылық қағидаттарға негізделген әлеуметтік жаңғыруды жүзеге асыруға ұмтылды.В данной работе рассматривается историческое и интеллектуальное наследие Ходжи Ахмеда Ясави — основателя ясавийского тариката и одной из ключевых фигур тюркского суфизма, чьё учение оказало глубокое и долговременное влияние на развитие исламской мистики и духовной культуры тюркских народов. Анализируются его основные труды, в том числе «Диван-и хикмет», «Факрнаме» и другие сочинения, в которых центральное место занимают идеи божественной любви, познания, духовного самосовершенствования и подлинной сущности исламского учения. Особое внимание уделяется актуальности философского наследия Ясави в более поздние исторические периоды, в частности через деятельность Исхакхана Тора Ибрата — потомка Ясави, сумевшего интегрировать эти духовные ценности в собственную общественно-просветительскую практику. Ибрат представлен как многогранная личность — поэт, судья, педагог и реформатор, чья деятельность была направлена на борьбу с невежеством, распространение знаний, укрепление нравственных основ общества и развитие культурной жизни узбекского народа. В тексте освещаются взгляды Ибрата на справедливость, его критика политической и судебной системы своего времени, а также усилия по модернизации общественного сознания. Следуя духовному пути своего предка Ходжи Ахмеда Ясави, Ибрат стремился воплотить высшие этические идеалы ислама и суфизма, способствуя социальным преобразованиям и духовному возрождению общества.Bu çalışma, Yesevî tarikatının kurucusu ve Türk tasavvuf düşüncesinin en önemli şahsiyetlerinden biri olan Hoca Ahmed Yesevî’nin tarihsel ve entelektüel mirasını incelemektedir. Yesevî’nin öğretileri, tasavvuf geleneği ve Türk-İslam kültürü üzerinde kalıcı ve derin bir etki bırakmıştır. Çalışmada özellikle onun ilahî aşkı, hikmeti, ahlâkı ve İslam’ın özünü merkeze alan düşüncelerini yansıtan “Divân-ı Hikmet”, “Fakr-nâme” ve diğer eserleri ele alınmaktadır. Bu eserlerde insanın manevi olgunlaşması, Allah sevgisi, ilim ve irfanın önemi vurgulanmaktadır. Ayrıca metin, Yesevî felsefesinin günümüzdeki etkisini, onun soyundan gelen önemli bir şahsiyet olan İshakhan Töre İbrat örneği üzerinden değerlendirmektedir. Şair, kadı, eğitimci ve reformcu kimliğiyle öne çıkan İbrat, Yesevî geleneğini kendi sosyal ve eğitsel faaliyetlerine uyarlamış; cehaletle mücadele etmeyi, toplumu aydınlatmayı ve ahlaki değerleri korumayı temel amaç edinmiştir. Çalışmada İbrat’ın adalet anlayışı, dönemin siyasi ve yargı sistemine yönelik eleştirileri ile Özbek toplumunun kültürel ve entelektüel gelişimine katkıları ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Sonuç olarak İbrat, atası Ahmed Yesevî’nin izinden giderek İslam ve tasavvuf ilkelerine dayalı bir toplumsal ıslah ve ahlaki yenilenme idealini sürdürmüştür
RECONSTRUCTION OF THE AREOLARICAL AREA IN THE SURGICAL TREATMENT OF BREAST CANCER (reconstruction of the nipple using the areola's own tissues)
Get PDFExtensive operations with lymph node dissection often lead to the development of a number of physical defects, as well as to the development of persistent mental maladaptation of those operated on. Therefore, in modern oncology, doctors pay special attention to plastic, reconstructive types of surgery that improve the quality of life of patients.
By performing a single-stage mammoplasty operation on a breast resected with the nipple due to cancer, the nipple is created from the residual areola. Achieving a radical operation and a good cosmetic and psychological result at the same time. We give an example of a case where a single-stage breast reconstruction mammoplasty was performed in conjunction with a mastectomy for breast cancer. A 64-year-old patient was diagnosed with "Breast cancer, nodular type St Ia T1N0M0. Luminal type A" on 02.10.2024. MDT No. 2736 and was recommended surgical treatment. The areola is sutured to the nipple shape through a subcutaneous suture and sutured to the skin is cosmetically and psychologically effective and contributes to rapid wound healing. Although the size is somewhat reduced, the shape of the breast is preserved. 6 operations were performed with this method in the Oncology Center of Shymkent. In conclusion, one-stage breast reconstruction surgery for breast cancer is currently a unique cosmetically convenient and effective method. The rapid wound healing and psycho-emotional effectiveness of the surgery allow for an increase in the number of such surgeries.Кең ауқымды лимфодиссекциясымен жасалатын радикальды операциялар, отадан кейінгі кезеңде науқас өмірінің сапасын күрт нашарлатып, психоэмоциональды дезадаптацияға алып келетіндігі мәлім. Сондыдықтан да заманауи хирургияда реконструктивті, пластикалық оталар жасау үлкен қажеттілікке ие.
Обыр бойынша емізігімен бірге резекцияланған сүт безіне бір моменттік маммопластика отасын жасау арқылы, қалдық ареоладан емізік түзу. Бір мезете радикальды ота мен косметикалық және психологиялық тұрғыда жақсы нәтижеге қол жеткізу. Сүт безі обырында мастэктомиямен қатар бір кезеңдік емізікті қалпына келтіру бойынша маммопластика жасалған жағдай туралы мысал келтіреміз. 64 ж науқас «Сүт безі обыры, түйінді түрі Sт Iа T1N0M0. Люминальды А типі» 02.10.2024ж.. №2736 МДТ –та қаралып, оталық ем ұсынылды. Ареоланы тері асты шелі арқылы бүре тігіп емізік формасына келтіріп, теріге тігу косметикалық, психологиялық тұрғыда тиімді және жараның тез жазылуына септігін тигізеді. Көлемі біршама кішірейгенімен, сүт безі формасы сақталған. Осы тәсілмен Шымкент қ. Онкологиялық орталықта 6 ота жасалынды. Сүт безі обырының бір кезеңдік емізікті қалпына келтіру отасы қазіргі таңда косметикалық тұрғыда ыңғайлы, тиімді бірегей
тәсіл. Жараның тез жазылуы мен отадан кейінгі психоэмоциональды тұрғыда тиімділігі аталған отаның санын арттыруға мүмкіндіктер береді.Обьемные операции с лимфодиссекцией, часто приводит к развитию ряда физических дефектов, а также к развитию стойкой психической дезадаптации оперированных. По этому в современной онкологии особое внимание врачей уделяется на пластические, реконструктивные виды операции которые улучшает качества жизни пациентов.
В условиях онкодиспансера демонстрация одномоментной маммопластики с восстановлением удаленного соска местным тканями, и добиться хорошего косметического результата, улучшая в последствии количество и качество жизни пациентов. Приведен клинический случай, удачного, одномоментного, оперативного восстановления соска после мастэктомии с использованием ареолы удаленной молочной железы. Реконструктивные операции по восстановлению соска при подкожной мастэктомии, секторальной резекции по поводу рака молочной железы уникален, не имеет аналогов, удобен в косметическом плане, и способствует быстрому заживлению послеоперационных ран. Аналогичным способом в онкологическом центре г. Шымкент произведены 6 операции с удовлетворительными результатами. Проведенные реконструктивные операции по восстановлению соска из оставшееся ареолы, техническая простота манипуляции и удовлетворительные результаты дают возможность думать о увеличении числа подобных операции.Extensive operations with lymph node dissection often lead to the development of a number of physical defects, as well as to the development of persistent mental maladaptation of those operated on. Therefore, in modern oncology, doctors pay special attention to plastic, reconstructive types of surgery that improve the quality of life of patients.
By performing a single-stage mammoplasty operation on a breast resected with the nipple due to cancer, the nipple is created from the residual areola. Achieving a radical operation and a good cosmetic and psychological result at the same time. We give an example of a case where a single-stage breast reconstruction mammoplasty was performed in conjunction with a mastectomy for breast cancer. A 64-year-old patient was diagnosed with "Breast cancer, nodular type St Ia T1N0M0. Luminal type A" on 02.10.2024. MDT No. 2736 and was recommended surgical treatment. The areola is sutured to the nipple shape through a subcutaneous suture and sutured to the skin is cosmetically and psychologically effective and contributes to rapid wound healing. Although the size is somewhat reduced, the shape of the breast is preserved. 6 operations were performed with this method in the Oncology Center of Shymkent. In conclusion, one-stage breast reconstruction surgery for breast cancer is currently a unique cosmetically convenient and effective method. The rapid wound healing and psycho-emotional effectiveness of the surgery allow for an increase in the number of such surgeries