Samtskhe-Javakheti State University Journals
Not a member yet
321 research outputs found
Sort by
თურქული ტოპონიმები ტაოში: (ხევაი, ქვაბაი, ბალხი)
No full textIn this article there is the analyses llinguistic aspects of Iusefali region Georgian spoken villages ethnic groups in Turkey according the toponym materials collected by us. There is given the influence of Turkish language on the geographic area of given villages inhabitance.
In the Parkhlistskali valley villages (Khevai, Kvabai, Balkhi)micro toponym almost Georgian, but there are some cases from Turkish names, which is the result of influence of two different languages, bilinguals in Tao, Georgian and Turkish. Georgian toponyms changes smoothly, loses time to time, some Turkish names replace them. The process can be changed, stoppedand it has the risk for the future of Georgian language in the abovementioned region. To collect the materials, micro toponyms in these regions has essential meaning.წინამდებარე სტატიაში გაანალიზებულია თურქეთში, კერძოდ, იუსუფელის რაიონის ქართულენოვან სოფლებში არსებულიენობრივი ვითარება ჩვენ მიერ ჩაწერილი ტოპონიმიკურიმასალის მიხედვით; წარმოჩენილია საანალიზო სოფლებისგეოგრაფიულ ნომენკლატურაში თურქული ენის გავლენა.პარხლისწყლის ხეობის ქართული სოფლების (ხევაი, ქვაბაი,ბალხი) მიკროტოპონიმია ძირითადად ქართულია, თუმცაგვხვდება თურქული სახელწოდებებიც, რაც ტაოში არსებულიბილინგვიზმის, ქართული და თურქული ენების ინტერფერენციისშედეგია. ქართული ტოპომინია ნელ-ნელა იცვლება, იკარგება,მას თურქული სახელები ენაცვლება. პროცესი შეუქცევადიადა საფრთხეს უქმნის ქართული ენის მომავალს აღნიშნულრეგიონში. ამდენად, ტაოს სოფლებში არსებული მიკროტოპონიმებიისჩაწერა-ფიქსაცია მეტად მნიშვნელოვანი დასაშური საქმეა
ON A NON-THERMAL VELOCITIES IN THE SOLAR CORONA
Full text linkThe paper considers the change in the width of the coronal spectral lines along the solar disk. The change in the width of the coronal lines along the solar disk is sometimes contradictory. Often, the widths of the lines are changed little along the solar disk. We explain such cases by joint motion on slow magneto-sound and Alfven waves.
It is shown that the relation between the motion velocities on the Alfven wave δv and the phase velocity va is δv~vа meaning that with an increasing (decreasing) phase velocity δv, the motions increase (decrease). Since with the height above the limb, the phase velocity of the Alfven waves are increased due to the decreased density, the phase velocity is increased, therefore the motions velocities are increased as well. This explains the increasing widths of lines above the limb
სოფელ თეზის მოსახლეობა მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში: (1804 წლის პირველი რუსული კამერალური აღწერის მიხედვით)
No full textvillage of Tezi is in the Kaspi municipality, which was a village on the southwestern border of historic Ksani Saeristavo, which had been invaded by the Amilakhvars. Therefore, in the first Russian census of 1804, it is recorded along with the villages of Ksani Saeristavo.
At the beginning of the article we will talk about the expansion Eristavi of Ksani to the south, the erection of Sariistovo and its abolition.
A list of the persons found in the census of 1804 is given, with some erroneous surnames being specified, showing the lands owned by the people who were taxed, and what the taxes were. Landlords and churchmen were seperate who paid different taxes.
Also in the work, according to the relevant sources, the origin of the surnames of the inhabitants is mentioned, observation shows that a large part of the population is settled in the modern Akhalgori municipality.
Finally is information about the current demographic situation in the village.კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელი თეზი ისტორიული ქსნის საერისთავოს სამხრეთ დასავლეთით მდებარე სასაზღვრო ზოლის სოფელი გახლდათ, რომელიც შეჭრილი იყო ამილახვრების სამფლობელოში. აქედან გამომდინარე, 1804 წლის პირველ რუსულ კამერალურ აღწერაში იგი ქსნის საერისთავოს სოფლებთან ერთადაა აღწერილი.
ნაშრომის დასაწყისში საუბარია ქსნის ერისთავების სამხრეთით ექსპანსიაზე, საერისთავოს აღზევებაზე და ბოლოს გაუქმებაზე, ასევე მოკლედ მიმოვიხილავთ სოფელ თეზის გეოგრაფიულ გარემოს და ღირშესანიშნაობებს.
მოცემულია ჩამონათვალი იმ პირებისა, ვინც 1804 წლის აღწერის მონაცემებში გვხვდება, დაზუსტებულია ზოგიერთი შეცდომით მითითებული გვარი, ნაჩვენებია, თუ რა მიწებს ფლობდნენ იქ მოსახლენი, ვის უხდიდნენ გადასახადს და რა სახის იყო ეს გადასახადები. ცალკეა გამოყოფილი მემამულეთა ყმები და ცალკე - საეკლესიო, რომლებიც განსხვავებულ გადასახადებს იხდიდნენ.
ასევე ნაშრომში, სათანადო წყაროების დამოწმებით, საუბარია აქ მცხოვრებთა გვარების წარმომავლობაზე, დაკვირვება გვიჩვენებს, რომ მოსახლეობის დიდი ნაწილი თანამედროვე ახალგორის მუნიციპალიტეტიდანაა თეზში ჩასახლებული.
ბოლოს მოცემულია ცნობები სოფლის დღევანდელი დემოგრაფიული ვითარების შესახებ
ნასესხები ანთროპონიმების შემცველი ჰიბრიდული ტოპონიმების ფონეტიკურ-ფონოლოგიური და სემანტიკური ადაპტაციისათვის სვანურში
No full textObservation of the loan anthroponyms containing hibrid (so called cross-bred) toponyms show that in toponyms derived from word combination two-membered (binominal) nouns of the managed determiner are sticking out. In the basic models of hybrid toponyms, however, one of the component (mostly the first, in other words, anthroponym used as toponym) appears mainly from Georgian-Zan (directly or indirectly), from Turkish (via Karachay-Balkar, Khumikh…) as a phonetically-semantically unchanged form (for example: Aleksandre, Arsena, Nikoloz, Petre, Rostom, Soslan…) as well as various phonetic variants or semantic nuances (modified data). According to the special literature, the wide spread of Turkish anthroponyms and generally, proper nouns marked with formants -xan, -yan, -bi... in the Svan language is as a result of relation to the languages of the North Caucasus - Circasian-Kabardian, Karachay and Balkar and also socio-economic, cultural contacts.
Some loan roots contain morphological elements characteristic of the Svan language: palatal, velar or labial umlaut, long vowels, anaptyxis elemens and so on. In addition, in one part of loan anthroponyms the following phonetic processes are quite relevant: Africatization-disafricatization, voiced consonants, devoicing, interchanging of consonants (sonant) l/m/n/r, reduction processes in heavy and light forms, getting and losing sounds, rarely, but we have loan anthroponyms formed by the suffixes of the diminutive.მრავალრიცხოვანი ნასესხები ანთროპონიმების შემცველჰიბრიდულ (ე. წ. ნაჯვარ) ტოპონიმებზე დაკვირვებამ აჩვენა,რომ წარმოების მხრივ სიტყვათშეერთებით ნაწარმოებ ტოპონიმ-კომპოზიტებში ორწევრიანი (ბინომური) მართულმსაზღვრელიანისახელები გამოიყოფა. ჰიბრიდულ ტოპონიმთა ძირითად მოდელებში კი ერთ-ერთი კომპონენტი (უმეტესად პირველი,ანუ ამ შემთხვევაში მატოპონიმებლად გამოყენებულიანთროპონიმი) შემოსული ჩანს ძირითადად ქართულ-ზანურიდან(უშუალოდ თუ შუალობით), ხოლო ნაწილი თურქულიდან(ყარაჩაულ-ბალყარულის, ყუმიხურის... გზით) როგორც ფონეტიკურ-სემანტიკურად უცვლელი სახით (მაგ.: ალექსანდრე,არსენა, ნიკოლოზ, პეტრე, როსტომ, სოსლან...), ასევე სხვადასხვაფონეტიკური ვარიანტებითა თუ სემანტიკური ნიუანსებით(სახეცვლილი მონაცემებით). როგორც დადგინდა, თურქულენოვანანთროპონიმთა და ზოგადად, -ხან, -ყან, -ბი... ფორმანტებითმარკირებულ საკუთარ სახელთა ფართოდ გავრცელებასვანურში განაპირობა ჩრდილო კავკასიის ენებთან _ადიღეურ-ყაბარდოულთან, ყარაჩაულთან და ბალყარულთანმეზობლობამ, უშუალო კონტაქტმა, სოციალურ-ეკონომიური,სამეურნეო, კულტურული და სხვა სახის კონტაქტებმა.ზოგიერთი ნასესხები ფუძე „გასვანურებულია“, ანუ შეიცავსსვანური ენისათვის დამახასიათებელ მორფონოლოგიურინვენტარს: პალატალურ, ველარულ თუ ლაბიალურ უმლაუტს,გრძელ ხმოვანს, ანაპტიქსურ ელემენტს და ა. შ. გარდა ამისა,ნასესხებ ანთროპონიმთა ერთ ნაწილში საკმაოდ ხელშესახებიაშემდეგი ფონეტიკური პროცესები: აფრიკატიზაცია-დეზაფრიკატიზაცია,თანხმოვანთა გამჟღერება, გამკვეთრება,ლ/მ/ნ/რ (სონორ) თანხმოვანთა მონაცვლეობა, რედუქციისპროცესები მსუბუქ და მძიმე ბირთვებში, ბგერათა ჩართვა-დაკარგვადა სხვ. იშვიათად, მაგრამ მაინც კნინობითის სუფიქსებით გაფორმებული ნასესხები ანთროპონიმებიც დასტურდება
CATALOG KVARATSKHELIA-SAARI-SHORTHILL
Full text linkThe studies accomplished at the end of the past century, comparing various optical characteristics of lunar soils and their terrestrial analogs, showed that it is possible to identify different degrees of packing of the lunar surface matter by remote sensing methods. The normal albedo ρ0 and the maximum degree of polarization Pm are used as the initial characteristics of the reflectivity of a finely dispersed substance
Astronomy & Astrophysics (CAUCASUS)-VOLUME 3
No full textThe III volume of Journal “Astronomy & Astrophysics (Caucasus)” was dedicated to the 110th Anniversary of Academician Eugene Kharadze.
Academician Evgene Kharadze Vice - President of International Union of Astronomy (1976-82) I would like to give you brief information you about a great Georgian scientist, academician and public person Eugene Kharadze. He was born on October 31, 1907. In 1930, he graduated from Tbilisi State University and in 1931-1934, was a postgraduate student at Leningrad Astronomical Institute. In 1932, he founded Abastumani Astrophysical Observatory, headed it until 1992 (for 60 years!) and was an honorable director of the Observatory for 10 years before he deceased. 2 In 1937-1998, Eugene Kharadze was the head of the Faculty of Astronomy of Tbilisi State University. In 1959-1966, he was the rector of Tbilisi State University.
In 1992-2001, he closely cooperated with Samtskhe-Javakheti State University. His works were dedicated to different astronomical fields. Eugene Kharadze was given a title of a Doctor of Physical and Mathematical Sciences (1948) and Professor (1949), Vice-President (1972-77) and President (1978-86) of Georgian Science Academy, Vice-President of International Astronomical Union (1976-82) and Member of Georgian Encyclopedia Council. Academician Eugene Kharadze was awarded with a number of prizes, including an Order of Honor. His painstaking efforts to support the development and success of astrophysical research are indeed invaluable.
Today, Abastumani Astrophysical Observatory founded by Eugene Kharadze is engaged in active scientific work. Abastumani Astrophysical Observatory was named after Eugene Kharadze in 2001.
The great scientist died on October 10, 2001
მესხ მელექსეთა ონომასტიკური სივრცე
No full textA proper name, as an interesting and multifunctional linguistic phenomenon, is conditioned by the geographical location, the combination of historical facts and the religious-cultural foundations of the ethnic groups. Onyms add to a literary work expressiveness, emotionality, and confer aesthetic value, develop perception of an individual, and diversify the imagination area.
The onyms’ inventory of poems, published in the collection of works “I, a Meskhetian Verse Writer, Am Writing”_ organically merges with the present-day realia of poets, mostly reflecting the real situation and containing interesting information about this or that populated area of our country. Most of the Georgian toponyms, evidenced in the poems of Meskhetian verse writers, are the surviving treasure of our language in terms of historical geography. In the works of forty-five authors there are plenty of names of the countries, regions, parts of Georgia, cities or villages, rivers, individuals or characters. The naming always reflects the social life and culture of the society. Onyms with "countless colors" _ toponyms, choronyms, hydronyms, oronyms, anthroponyms, patronyms, personyms, etc. _ appear in the poetic fabric of the authors of the collection. Each of them is involved in this or that established poetical form with semantic and stylistic charge. From this perspective, in the Meskhetian verse writers’ verse space are treasured the toponyms and hydronyms of all Georgia: Mtkvari, Rioni, Aragvi, Jejveri, Kheori, Phasisi, Kvirila, Usholti Cave, thoroughly and many times – those of Meskheti and Javakheti, the native land of the poets. The various proper names used by the authors, the specifics of the use of onyms in the context of artistic speech correspond to the onomastic rationes communes, formed during the development of world literature.
The onyms bring in three types of information: linguistic, conversational, and encyclopedic. When comprehending the text, the nominative function of the onyms is realized in different artistic ways and creates a certain effect. For example, both Gorgasali and Erekle appear in the diachronic-chronological context; as well as Greece, Aphrodite, Orpheus, as well as Iberia, Amiran, Mzechabuki and others.კრებულში _ ვწერ ვინმე მესხი მელექსე _ გამოქვეყნებულილექსების ონიმური ინვენტარი ორგანულად ერწყმის პოეტთასაჭირბოროტო რეალიებს, უმეტესად რეალური ვითარების ამსახველიადა საინტერესო ინფორმაციის შემცველი ჩვენი ქვეყნისამა თუ იმ დასახლებული პუნქტის შესახებ. მესხი მელექსეებისლექსებში დადასტურებულ ქართულ ტოპონიმთა უმეტესობაისტორიული გეოგრაფიის თვალსაზრისით ჩვენი ენისგადარჩენილი განძია. ორმოცდახუთი ავტორის შემოქმედებადახუნძლულია ქვეყნების, რეგიონების, საქართველოს კუთხეების,ქალაქებისა თუ სოფლების, მდინარეების, პირთა თუ პერსონაჟთასახელებით. სახელდებაში ხომ ყოველთვის აირეკლებასაზოგადოების სოციალური ცხოვრება და კულტურა.ონიმები „უთვალავი ფერით“_ტოპონიმები, ქორონიმები,ჰიდრონიმები, ორონიმები, ანთროპონიმები, პატრონიმები, პერსონიმებიდასხვ. _ ფიგურირებენ კრებულის –ვწერ ვინმე მესხიმელექსე -- ავტორთა სალექსო ქსოვილში. თითოეული მათგანისემანტიკური და სტილისტური დატვირთვით არის ჩართული ამა თუ იმ მყარ სალექსო ფორმაში. ავტორთა მიერგამოყენებული ნაირ-ნაირი საკუთარი სახელები, ონიმთა გამოყენებისსპეციფიკა მხატვრული მეტყველების კონტექსტში შეესაბამებამსოფლიო ლიტერატურის განვითარების განმავლობაშიჩამოყალიბებულ ონომასტიკურ rationes communes-ს. დროულიადა არა შემთხვევითი ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დასაცავ სახეობებში ტოპონიმების შეტანის მოთხოვნა.ონიმებს სამი სახეობის ინფორმაცია შემოაქვთ: ენობრივი,სამეტყველო და ენციკლოპედიური. ტექსტის გააზრების ასონიმთანომინაციური ფუნქცია რეალიზდება სხვადასხვა მხატვრულიხერხით და გარკვეული ეფექტს ქმნის. მაგალითად,დიაქრონიულ-ქრონოლოგიურ ჭრილში წარმოჩნდება როგორცგორგასალი, ასევე ერეკლე; როგორც ელადა, აფროდიტე,ორფეოსი, ასევე იბერია, ამირანი, მზეჭაბუკი და სხვ
ქორონიმი და ჰიერონიმი ქართლი: ქრთ, კრთ, კრტ, კრდ, ხრთ, გრდ ძირებთან დაკავშირებული მითოლოგემები ძველ ენებში
No full textIn this paper, we explore the arguments concerning the similarity of mythologemes related to roots qrt, k’rt, k’rt’, k’rd, khrt, grd (qrT, krT, krt, krd, xrT, grd) in the Kartvelian and ancient languages. Taking into consideration the linguistical and archeological data this was caused by the diversity of immigration waves in the ancient world, the fast-spreading and flexible nature of words, and of course by the fact that the history of the modern world is the history of natives, immigrants, international geopolitical wars diffused in the language features.
The choronym Kartli, that originates from the name of ethnarch Kartlos, a word that was considered Indo-European with a Greek suffix (ος), does not mean just hedged place but also has multi-semantic function, and it is well evidenced in the ancient and modern languages. The word Kartli in various languages means mountain, the top of the mountain, head, mind, door, hero, halo, shrine and temple, creator, founder, builder, height, center, heart, walled, protected, priest.
The odyssey of the root qrt begins from Akkadians, who played a main role in the history beginning the second half of the third Millennia. The Ugaritic epic poem of Keret dates to the Late Bronze Age, circa 1500 – 1200 BC.
The khrt/qrt root is evidenced in "the Egyptian Book of the Dead” dated to 1700-1600BC, which is a later version of the Pyramid (-XXIV-XXII) and Coffin (-XXI-XVIII) Texts. The syntax pair Khart Nitr that is evidenced in the book means the sky of gods.
The time when Georgian ethnarch Kartlos settled in the mountains and named the mountain, city, and the country Qartli by the end of the third Millennia, chronologically coincides the time of the creation of Babylon, residents of which, famous with their wisdom called their state Karduniaš.
Although the meaning of the choronym Qartli became vague and lost its context, it was still reflected in the Georgian (Meskhetian) folklore and kept its content simply because of the inspirational power of the word. From folklore, it transferred to the poetry of G. Orbeliani “hand-strong qartlian, strong as a fortress”. The word fortress was solely paired with and equaled to the concept of being native of Qartli and not of the other regions of Georgia.
In the paper the authors try to elaborate the oronym and hieronym of eastern Georgia Karate by using Greek words - κάρᾱ τό, κάρη (ᾰ) gen. κάρητος, καρήατος; dat. κάρητι, καρήατι.
Apart from the mythologemes, the paper demonstrates the plethora of lexical data regarding the following roots qrt, k’rt, k’rt’, k’rd, khrt, grd ((qrT, krT, krt, krd, xrT, grd) in the Georgian, Latin, Ancient Greek, Armenian, and Iranian languages (Arsacid Parthia). Some of them were never studied or challenged enough scholarly.წარმოდგენილი სამეცნიერო სტატია მიზნად ისახავს იმისჩვენებას, რომ ქრთ, კრთ, კრტ, კრდ, ხრთ, გრდ (qrth, krth, krt,krd, khrt, grd) ძირებთან დაკავშირებული მითოლოგემები ძველენებსა და ქართველურ ენებში მსგავსია. ეს კი. ენათმეცნიერულითუ არქეოლოგიური მონაცემების მიხედვით, განაპირობებულიუნდა იყოს ეტაპობრივი მრავალმხრივი მიგრაციულიტალღებით ძველ მსოფლიოში, სიტყვის ვირუსული ბუნებით;რომ დღევანდელი მსოფლიოს ხალხთა ისტორია ეს მკვიდრთა,წასულ-მოსულთა, მსოფლიო ომებისა და გეოპოლიტიკურიომების ისტორიაცაა, განფენილი ენობრივ მონაცემებშიც.წერილის მიზანია აჩვენოს, რომ ქორონიმი ქართლი, დამყარებულიეთნარქ ქართლოსზე, ინდოევროპულად მიჩნეული,რომლის დაბოლოებაც (ος) ბერძნულია, მხოლოდ შემოღობილადგილს კი არ ნიშნავს, არამედ მულტი სემანტიკური დატვირ-თვის მქონეა, ამას ადასტურებს მათი განფენის ველი როგორცძველ, ასევე ცოცხალ ენებში. ავტორების აზრით, ქართლი,სხვა ენობრივი მონაცემების გატვალისწინებით აღნიშნავს:მთას, მთის წვერს, თავს, გონებას, კარს, გმირს, ბაკმიანს, სალოცავსადა თაყვანისცემის ადგილს, შემქმნელს, დამაარსებელს,მაშენებელს, სიმაღლეს, ცენტრს, გულს, შემოზღუდულს,დაცულს, შემწირავს-ქურუმს (მსხვერპლის დამკვლელს).
ქრთ qrthძირის ოდისეა (მოგზაურობა) იწყება აქადელებიდან,რომელნიც ისტორიაში - III ათასწლეულის მეორე ნახევრიდანთამაშობენ მთავარ როლს; კერეტეს უგარიტულიეპოსი -II ათასწ. შუა წწ-ს განეკუთვნება.ხრთ/ქრთ khrth/qrth ძირი დადასტურებულია ეგვიპტურ„მკვდართა წიგნებში“ (XVII-XVI სს.), რომელიც პირამიდათაწიგნებისა (XXIV-XXIIსს.) და სარკოფაგთა წიგნების (XXIXVIIIსს.)მოგვიანო ვარიანტია. „მკვდართა წიგნებში“ დადასტურებულისინტაქსური წყვილი ხართ (ცა) ნიტრ (ღმერთები)- აღნიშნავს ღმერთების ცას.
ქართველთა ეთნარქ ქართლოსის მიერ ქართლის მთაზედამკვიდრება (-III ათასწლეულის ბოლო), მთის, ქალაქისა დაქვეყნისთვის ქართლის დარქმევა დროში ემთხვევა სახელმწიფობაბილონის წარმოქმნას, რომლის მკვიდრნი, სიბრძნითგანთქმულნი, საკუთარ სამეფოს აქადურად Karduniaš - ს (ქარდუნიაშ-ს) უწოდებდნენ. მართალია, დროთა ვითარებაში ქორონიმიქართლის შინაარსი გაბუნდოვანდა, დაიცალა აზრისგან,მაგრამ სიტყვის სუგესტიური ძალის თანახმად, ქართულ,(მესხურ) ფოლკლორში მაინც აირეკლა, მაინც დარჩა მისიშინაარსი, იქედან კი გადავიდა გ. ორბელიანის პოეზიაში:„მკლავით ძლიერი ქართლელი, ვით ციხე-ბურჯი მაგარი“.ციხებურჯობა საქართველოს კუთხეებიდან მხოლოდ ქართლისმკვიდრთან დაწყვილდა.წერილში ვრცელი ადგილი ეთმობა აღმოსავლეთ საქართველოსორონიმისა და ჰიერონიმის -კარატეს - ახსნის მცდელობასაცბერძნ I κάρᾱ τό, эп.-ион. κάρη (ᾰ) эп.gen.κάρητος daκαρήατος;dat.κάρητιda καρήατι-ის საფუძველზე.სტატიაში მითოლოგემების გვერდით წარმოდგენილიამდიდარი ლექსიკური მასალა ქრთ, კრთ, კრტ, კრდ, ხრთ, გრდ (qrth, krth, krt, krd, khrt, grd) ძირებზე, როგორც ქართული, ასევე,ლათინური, ძველბერძნული, სომხური და არშაკიდული პართიისირანული ენებიდანაც. მათგან ზოგიერთის შესახებ ყურადღება აქამდე ან არ ყოფილა მიქცეული, ან ასე არ ყოფილამიქცეული
CATALOG KVARATSKHELIA OF EXTREME VALUES OF THE DEGREE OF POLARIZATION FOR 100 ARES OF THE LUNAR SURFACE
Full text linkAt the Abastumani Astrophysical Observatory, for 10 years (1976-1985), polarimetric observations of 100 areas of the lunar surface. The observations (with 40 cm refractor) were carried out with interference filters with the following effective wavelengths: 0.415 µm (half-width of transmission 0.017 µm); 0.433(0.009); 0.448(0.012); 0.468(0.012); 0.533 (0.016); 0.641 (0.009); 0. 670 (0.009); 0.704 (0.015); 0.783 (0. 011); and without filter (BF) - in integrated light (0.38-0.80 microns). The electronic-optical part of the polarimeter and the principle of its operation, as well as the method of observation and data processing, can be found in detail in the monograph by O. Kvaratskhelia [1]. The accuracy of the data given in the monograph was often verified by repeated observations in 2005-2009. on the same telescope and with the same equipment [8 - 10]. Table 1 gives the names and selenographic coordinates (λ - longitude, β - latitude) of the centers, measured by us objects of the lunar surface in accordance with the complete map of the Moon [2]. The same areas with the corresponding numbers are marked with crosses on the illustrative map of the Moon (see Fig. 1).
Below, in the form of a catalog, we present the obtained values of the maximum polarization (Pmax) values for the 100 areas of the lunar surface we measured in five light wavelengths. This catalog also contains the minimum values of the degree of polarization (Pmin) of the same objects. Measurements in the range 0.38-0.80 µm were performed in integral light using the same instrumentation system (telescope and polarimeter). Table 2 shows the albedo values for objects in 36 the catalog of O.I. Kvaratskhelia [1], taken from five different albedo maps of the Moon [3 - 7]. Table and catalog numbers correspond
თხზული ტოპონიმები სვანურში
No full textThe work represents an analysis of composed toponyms. The number of toponyms is much like the Kartvelian languages. As research has shown, compound geographical names are frequently evidenced in Svan, among them there are many more genitive determiner toponyms and attributive determineris relatively less.
In attributive determiner toponyms derived from word combination by means of determiner reflect the location and territorial characterization of a certain object,the age or origin of its settlement and production, the relief characteristic of this or that place and etc. We have mostly adjectives (both circumstantial adjective and relative adjective) and gerund with the function of the determiner, noun and the numeral occur relatively less). As for genitive determiner toponyms, set up attributive is in possessive case (sometimes with full defending the sign of the case and sometimes partially) and it is invariably associated with defined in singular or plural. Proper nouns and common nouns are used with the function of genitive determiner in the Svan language. Anthroponyms are most commonly used - most often the person's name, less the surnames and rarely is found first names and surnames.ნაშრომში წარმოდგენილია თხზული ტოპონიმების ანალიზი,რომელთა რაოდენობაც სხვა ქართველური ენებისმსგავსად არცთუ მცირეა. როგორც კვლევამ აჩვენა, სვანურშიმრავლად დასტურდება კომპოზიტი გეოგრაფიული სახელები,მათ შორის გაცილებით მრავლად გვხვდება გენეტიურმსაზღვრელიანიტოპონიმები, ხოლო შედარებით ნაკლებად - ატრიბუტულმსაზღვრელიანი.სიტყვათშეერთებით მიღებულ ატრიბუტულმსაზღვრელიანტოპონიმებში მსაზღვრელის მეშვეობით, კარგად ჩანს ამა თუიმ ობიექტის ადგილმდებარეობა და ტერიტორიული დახასიათება, გეოგრაფიული ობიექტის მასშტაბი, მისი დასახლებისადა წარმოშობის სიძველე თუ სიახლე, ამა თუ იმ ადგილისათვისდამახასიათებელი რელიეფი და სხვ. მსაზღვრელად უმეტესწილადგვხვდება ზედსართავი სახელები (როგორც ვითარებითი,ისე მიმართებითი) და მიმღეობა, შედარებით ნაკლებადარსებითი სახელი და იშვიათად რიცხვითი სახელი. რაცშეეხება გენეტიურმსზაღვრელიან ტოპონიმებს, მართული მსაზღვრელინათესაობით ბრუნვაშია (ხან ბრუნვის სრული ნიშნისდაცვით, ხან ნაწილობრივ) და უცვლელად უკავშირდებასაზღვრულს მხოლობით ან მრავლობით რიცხვში. გენეტიურმსაზღვრელად სვანურში გამოყენებულია საკუთარი და საზოგადოსახელები. ყველაზე ხშირად გამოყენებულია ანთროპონიმები- უმეტესწილად დასტურდება პირის სახელი, ნაკლებადგვარი, ხოლო უფრო იშვიათად კი სახელი და გვარი ერთად