Samtskhe-Javakheti State University Journals
Not a member yet
321 research outputs found
Sort by
SOME RESULTS OF CCD-PHOTOMETRY OF VARIABLE STARS AT THE ASTRONOMICAL INSTITUTE OF KARAZIN KHARKIV NATIONAL UNIVERSITY
Full text linkWe presented photometric observations for the one UV Ceti type and three W Ursae Majoris- type variable stars. The flare of the UV Ceti type star lasted about two hours, and the star changed magnitude to 3.9 within about two minutes. The values of color indices V-R, the rotational periods and the composite lightcurves have been obtained for the EW stars. Using a relation of an absolute magnitude- period obtained by Mateo and Rucinski (2017) and interstellar extinction from the three-dimensional map of Milky Way dust (http://argonaut.skymaps.info) and Green et al. (2019), we have calculated the absolute magnitudes of the EW stars and distances to them. The parallaxes obtained from our data differ from those given in Gaia DR 3, which may be due to insufficient quality calibration of the absolute magnitude-period relation and with the estimations of interstellar extinction
ფსიქოლოგიზმი აკ. გაწერელიას რომან– ეტიუდში ,,ფაიდას გამოცხადება"
Full text linkAkaki Gatsirelia is a renowned 20th-century scholar, researcher, essayist, and writer. His work continues the tradition of profound psychologism in literature, a tradition that can be traced back as far as the 5th century. The psychological aspects of a character’s inner nature are excellently depicted in the Georgian literary masterpiece of the classical era The Knight in the Panther’s Skin.
Grigol Rcheulishvili is considered one of the notable representatives of psychologism, recognized as a master of short-form psychological prose. In his works, the psychological portrayal of characters, their motivations, and inner nature are vividly expressed.
Psychologism particularly flourished in the 19th century, and this tradition was carried on in the 20th century in the works of writers such as Grigol Robakidze, Mikheil Javakhishvili, Guram Dochanashvili, and Chabua Amirejibi. Among these names, Akaki Gatsirelia stands out for the depth and consistency of his work.
The author has written numerous works using the artistic method of psychologism.. Through deep psychological insight, he reveals the inner worlds and personalities of his characters.
One such work is “ The Revelation of Faida”, dedicated to his great teacher, the Hellenist Grigol Tsereteli. This piece serves as an example of portraying the psychological portrait of Saint Augustine, a figure of deep self-examination and spiritual search.Saint Augustine is presented as a hero of intense introspection, whose main goal is to find God and overcome worldly sin. All of this is shown against the backdrop of a synthesis of philosophy and theology, particularly in the final stages of the hero’s life.
As a writer, Akaki Gatsirelia continued the great literary traditions and played a significant role in the development of psychologism in Georgian literature.აკ. გაწერელია მე–20 საუკუნის გამოჩენილი მეცნიერი, კვლევარი, ესეისტი და მწერალია. მისი შემოქმედება აგრძელებს იმ ღრმა ფსიქოლოგიზმს ლიტერატურაში, რომელსაც საფუძველი ჯერ კიდევ მე–5 საუკუნიდან ვხედავთ ლიტერატურაში. გმირის შინაგანი ბუნების გამოხატვის ფსიქოლოგიური ასპექტები შესანიშნავადაა ნაჩვენები კლასიკური ხანის ბრწყინვალე შედევრში– ,,ვეფხისტყაოსანში ,,
ფსიქოლოგიზმის გამორჩეულ წარმომადგენლად თვლიან გრიგოლ რჩეულიშვილს, როგორც ფსიქოლოგიური პროზის მცირე ფორმის ოსტატს. რომლის შემოქმედებაშიც მართლაც კარგადაა გამოხატული ნაწარმოების გმირის ფსიქოლოგიური სახე, ქცემის მოტივაცია და ბუნება. ფსიქოლოგიზმი განსაკუთრებით განვითარდა მეცხრამეტე საუკუნეში. მეოცე საუკუნეში გაგრძელდა ეს ტრადიცია გრიგოლ რობაქიძის, მიხეილ ჯავახიშვილის, გურამ დოჩანაშვილის, ჭაბუა ამირეჯიბის შემოქმედებაში. ამ მხრივ გამორჩეულია აკაკი გაწერელია სახელი და მისი შემოქმედება. ავტორს ფსიქოლოგიზმის მხატვრული მეთოდის გამოყენებთ აქვს არაერთი ნაწარმოები. სწორედ ღრმა ფსიქოლოგიზმით ხსნის ავტორი თავის გმირთა სახეებსა და ბუნებას.
ასეთ ნაწარმოებთა რიცხვს მიეკუთვნება ,,ფაიდას გამოცხადება" რომელიც ავტორმა უძღნა თავის დიდ მასწავლებელს, ელინისტ გრიგოლ წერეთელს. ხოლო თავად ნაწარმოები წარმოადგენს ნეტარი ავგუსტინეს სახის გახსნის, მისი ფსიქოლოგიური პორტრეტის ხატვის მაგალითს. ნეტარი ავგუსტინე წარმოჩელია როგორც ღრმა თვითანალიზის გმირი, რომლის მთავარი მიზანი არის ღმერთის პოვნა, საეუარ ცოდვებთან გამკლავება . ეს ყველაფერი ნაჩვენებია ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სინთეზის ფონზე. გმირის სიცოცხლის ბოლო ჟამს.აკ. გაწერელიამ, როგორც მწერალმა გააგრძელა დიდი ლიტერატურული ტრადიციები და დიდი როლი ითამაშა ლიტერატურაში ფსიქოლოგიზმის განვითარების თვალსაზრისი
გვარი, როგორც ოიკონიმი: (ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ მინაძის მაგალითზე)
Full text linkOikonyms (names of settlements) are the basic toponymic units of a language, the main function of which is to mark and perceive a specifie territory by a distinctive sign. An anthroponym is often used as the etymon of oikonym. Nominations of anthropotoponymic origin, namely, surnames as oikonyms, are not foreign to Georgian toponymy. There are Iremadzeebi, Chinkadzeebi, Gogadzeebi, Khabelashviliebi, Kokoladzeebi, Gogolaurta, Migriaulta, Veshagurni and others as villages in Georgia. Similar cases are also common in the nomenclature of other countries place names.
The main motive for naming a populated area by a surname is the abundance of the dominant surname, or important factors related to them. The forming of oikonyms by linguistic producers with appellative vocabulary is, to some extent, conditioned by different times and circumstances of the development of society.
In the context of the target issue, among the diverse oikonomyms of Akhaltsikhe Municipality, the name of the village - Minadze - is noteworthy. In this regard, it is interesting to note why the surname is presented as an oikonym in the singular form, when in such cases we mainly find generic names in the plural forms, because in the territory named after the surname, a large number of its representatives were observed. Although, today the surname named after a village may no longer be presented there, as in the case of Minadze, oikonyms are so durable that they retain their identity for a long time. The name of the village of Minadze, of eponymous origin and with clear semantics, belongs to this group of place names. ოიკონიმები (დასახლებულ პუნქტთა სახელები) ენის ის ძირითადი ტოპონიმური ერთეულებია, რომელთა უმთავრესი ფუნქცია კონკრეტული ტერიტორიის გამორჩეული ნიშნით მარკირება და აღქმაა. ნომინაცია თავისი სემანტიკური მნიშვნელობით ცნებას ასახავს, აქტუალიზებულია ტერიტორიული მდებარეობა და მისი წარმოდგენა. სახელდებული ოიკონიმის ეტიმონად ხშირად ანთროპონიმიც გვევლინება. ანთროტოპონიმური წარმოშობის ნომინაციები, კერძოდ, გვარები ოიკონიმებად, არაა უცხო ქართული ტოპონიმიისათვის. ირემაძეები, ჭინკაძეები, გოგაძეები, ხაბელაშვილები, ქოქოლაძეები, გოგოლაურთა, მიგრიაულთა, ვეშაგურნი და სხვა სოფლებია საქართველოში. მსგავსი მოვლენები სხვა ქვეყნების ადგილის სახელთა ნომენკლატურაშიც მრავლადაა.
დასახლებული ტერიტორიის გვარით ნომინირების ძირითადი მოტივი დომინანტი გვარის სიმრავლეა, ან მასთან დაკავშირებული რაიმე, მნიშვნელოვანი ფაქტორი. ამ შემთხვევაში სახეზეა გავრცელებული კონცეპტუალური მოვლენა მეტონიმიის სახით. როცა მოტივაციის მიზეზი რეფერენტის გამორჩეული თვისებებია, ან საქმე გვაქვს სხვა გარემოებებთან, თუნდაც განმასხვავებელ ასპექტებთან, რაც მჭიდროდაა დაკავშირებული „წყაროსა“ და „სამიზნე“ სახელს შორის, მაშინ მათი მიმართება მეტონიმურია. მეტონიმია გულისხმობს ერთი საგნის სახელის გადატანას მეორე, „სამიზნე“ საგანზე, რომელიც იმავე კატეგორიას მიეკუთვნება, როგორც „წყარო“. ოიკონიმის ლინგვისტური ფორმირებისას აპელატიური ლექსიკის გრამატიკული მაწარმოებლებით გაფორმება, გარკვეულწილად, საზოგადოების განვითარების სხვადასხვა დროითა და ვითარებით არის განპირობებული.
სამიზნე საკითხის ჭრილში ახალციხის მუნიციპალიტეტის მრავალფეროვან ოიკონიმთა შორის აღსანიშნავია სოფლის სახელი მინაძე. მასთან დაკავშირებით საინტერესოა ის ფაქტი, თუ რატომაა წარმოდგენილი გვარი ოიკონიმად მხოლობითი რიცხვის ფორმით, როცა ამგვარ შემთხვევებში გვაროვნულ სახელებს ძირითადად მრავლობითი რიცხვის ფორმებით ვხვდებით, ვინაიდან გვარით ნომინირებულ ტერიტორიებზე მის წარმომადგენელთა სიმრავლე შეინიშნებოდა. მართალია, დღეს გვარი, რომელიც სოფელს ჰქვია, შეიძლება აღარ დასტურდებოდეს იქ, როგორც მინაძის შემთხვევაშია, თუმცა ოიკონიმები იმდენად მყარი ბუნების არიან, რომ ხანგძლივად ინარჩუნებენ თვითმყოფადობას. სწორედ ამგვარ ადგილის სახელთა ჯგუფს მიეკუთვნება ეპონიმური წარმოშობის გამჭირვალე სემანტიკის მქონე სოფლის სახელი მინაძე
მოსწავლეთა მოტივაციის ხერხები და STEM ინტეგრირებული სწავლების პრაქტიკაში გამოყენება
Full text linkThe main goal of modern education is to create a learning environment that promotes students’ motivation, creativity, and critical thinking. STEM-integrated learning, which combines science, technology, engineering, and mathematics, plays a crucial role in achieving this aim. The STEM approach enhances the practical application of knowledge, as well as research and problem-solving skills. This paper discusses key methods for increasing students’ motivation and presents practical examples of implementing STEM education in the classroom, which strengthen learning effectiveness and student engagement.თანამედროვე განათლების მთავარი ამოცანაა ისეთი სასწავლო გარემოს შექმნა, რომელიც ხელს უწყობს მოსწავლეთა მოტივაციის ამაღლებას, შემოქმედებითი და კრიტიკული აზროვნების განვითარებას. აღნიშნულ მიზანს განსაკუთრებულად ემსახურება STEM ინტეგრირებული სწავლება, რომელიც აერთიანებს მეცნიერებას, ტექნოლოგიას, ინჟინერიასა და მათემატიკას. STEM მიდგომა ხელს უწყობს ცოდნის პრაქტიკულ გამოყენებას, კვლევისა და პრობლემის გადაჭრის უნარების განვითარებას. სტატიაში განხილულია მოსწავლეთა მოტივაციის ამაღლების ძირითადი ხერხები და STEM სწავლების პრაქტიკული გამოყენების მაგალითები, რომლებიც აძლიერებს სწავლების ეფექტიანობასა და მოსწავლეთა ინტერესს
უნივერსალური სწავლების დიზაინის ინტეგრაცია სპეციალური განათლების მასწავლებლის მომზადებაში: კვლევის, პრაქტიკისა და სამომავლო მიმართულებების მიმოხილვა
Full text linkThis conference paper provides a comprehensive overview of the integration of Universal Design for Learning (UDL) principles into the preparation of special education teachers. It argues that a philosophical shift is required in modern educational practice to move beyond reactive interventions and embrace a proactive, design-based approach that addresses diverse student needs.
The study, conducted with 30 teachers from Akhaltsikhe public schools using a focus group, aimed to explore their perceptions and practical application of UDL. The findings indicate that while teachers recognize the importance of UDL, its implementation is significantly hampered by key barriers, including limited time, a lack of institutional support, and a deficit of specialized knowledge.
The successful implementation of UDL demands a collective cultural change and shared responsibility among educators and school administration. Based on these findings, the paper offers actionable recommendations for future teacher training programs, focusing on curriculum integration, collaborative professional development, and the strategic use of technology to build a more equitable and inclusive educational system. სპეციალური განათლების მასწავლებლების მომზადებასა და პრაქტიკაში ინტეგრირებას ფილოსოფიური, პედაგოგიური და პრაქტიკული ასპექტების რაც აუცილებელია, აუცილებელია თანამედროვე სპეციალური განათლების მასწავლებლის მომზადების პროცესისათვის. ამ პროცესში გასათვალისწინებელია მოსწავლის აკადემიური შედეგები და მათი ჩართულობა.
სპეციალური მასწავლებლის მომზადებისათფვის არსებობს ბარიერები და რისკები. მაგალითად, დროის შეზღუდვები, ინსტიტუციური მხარდაჭერის ნაკლებობა და შეზღუდული ცოდნა. არსანიშნავია რომ, პროცესის წარმატებული განხორციელება მოითხოვს კულტურულ ცვლილებას და კოლექტიურ ვალდებულებას როგორც მასწავლებლების, ასევე ადმინისტრაციის მხრიდან, ტექნოლოგიების გამოყენებითა და თანამშრომლობითი პროფესიული განვითარებით.
ასევე გასათვალისწინებელია, ახალი ტენდენციები, რაც ეფუძნება ტრანსფორმაციულ, მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ მიდგომას უფრო სამართლიანი და ინკლუზიური საგანმანათლებლო სისტემის შესაქმნელად.
წინამდებარე საკონფერენციო ნაშრომი მიმოიხილავს უნივერსალური სწავლების დიზაინის (UDL) ინტეგრაციას სპეციალური განათლების მასწავლებლის მომზადებაში. ნაშრომი ხაზს უსვამს UDL-ის როლს თანამედროვე განათლების სისტემაში და განმარტავს, თუ რატომ არის აუცილებელი მისი პრინციპების ჩართვა მასწავლებელთა მომზადების პროგრამებში. კვლევის მიზანი იყო ახალციხის საჯარო სკოლების 30 მასწავლებელთან ფოკუს-ჯგუფის გამოყენებით შეფასებულიყო მათი დამოკიდებულება და პრაქტიკა UDL-ის მიმართ, ასევე გამოვლენილიყო ძირითადი გამოწვევები. კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ მასწავლებლებისთვის მნიშვნელოვანი ბარიერებია დროის სიმწირე, ინსტიტუციური მხარდაჭერის ნაკლებობა და ცოდნის შეზღუდულობა.
ნაშრომი ასკვნის, რომ UDL-ის წარმატებული ინტეგრაცია მოითხოვს არა მხოლოდ მასწავლებლების, არამედ ადმინისტრაციის მხრიდანაც კოლექტიურ ვალდებულებას და მზადყოფნას. მოცემული რეკომენდაციები მიზნად ისახავს მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების პროგრამების დახვეწას, ტექნოლოგიების ეფექტიანად გამოყენებას და ინკლუზიური საგანმანათლებლო სისტემის შექმნას
მხატვრული ტექსტი, როგორც სოციალურ-ემოციური უნარების განვითარების საშუალება უცხოური ენის გაკვეთილზე: ქრისტა რაინიგის იგავის ანალიზის საფუძველზე
Full text linkThe article deals with the role of subject knowledge and, in particular, the use of literary texts in the formation of socio-emotional competencies, a relevant approach to modern learning - the so-called "soft skills".
The issue is given great importance in the academic and professional spheres, and many examples of integrated and interdisciplinary activities for this purpose are known. This issue has become especially important in the digital era, when literary works, short prose, poetry have become available, and it has become possible to search for and create new learning resources, which is important for successfully completing the difficult path of developing creative and critical thinking, the ultimate goal. Interest in the issue has also been strengthened by the fact that literary texts are included in small quantities or not at all in existing foreign language textbooks.
For me, as a foreign language teacher, it was mutually interesting to use the interpretation of a literary text to draw attention to the socio-cultural aspect for language learners. It is truly indisputable that literary works best reflect human relationships, emotional states, value conflicts and social dynamics, and given the requirements for higher education, they are also an ideal means for the development of socio-emotional competencies. This fully coincides with the mission of a modern higher education institution to form future citizens and fully complies with the requirements for learning and teaching a foreign language set out in the national curriculum and language teaching standards. სტატია ეხება თანამედროვე სწავლა- სწავლებისადმი აქტუალური მიდგომის- ე.წ. „რბილი უნარების“ - ანუ სოციალურ-ემოციური კომპეტენციების ჩამოყალიბებაში უცხოური ენის საგნობრივი ცოდნის მნიშვნელობას და და კერძოდ, მხატვრული ტექსტის გამოყენების როლს. აკადემიურ და პროფესიულ სფეროში დასახელებულ საკითხს დიდი მნიშვნელობა ენიჭება და ამ მიზნით ინტეგრირებული და საგანთაშორისი აქტივობების უამრავი მაგალითია ცნობილი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი გახდა ეს საკითხი ციფრულ ეპოქაში, როცა ხელმისაწვდომი გახდა ლიტერატურული ნაწარმოებები, მოკლე პროზა, პოეზია. შესაძლებელი გახდა სასწავლო რესურსების მოძიებაც და ახლის შექმნაც, რაც მნიშვნელოვანია საბოლოო მიზნის - შემოქმედებითი და კრიტიკული აზროვნების განვითარების რთული გზის წარმატებით გავლისათვის. საკითხისადმი ინტერესი იმანაც გააძლიერა, რომ უცხოური ენის არსებულ სახელმძღვანელოებში მხატვრული ტექსტები მცირე რაოდენობით ან საერთოდ არაა შეტანილი.
უცხოური ენის მასწავლებლისათვის ორმხრივად საინტერესო გახლდათ ენის შემსწავლელთათვის სოციალურ-ემოციური ასპექტისადმი ყურადღების გამახვილების მიზნით მხატვრული ტექსტის ინტერპრეტაციის გამოყენება. ნამდვილად არაა სადავო ის, რომ მხატვრული ლიტერატურა ყველაზე უკეთ ასახავს ადამიანურ ურთიერთობებს, ემოციურ მდგომარეობას, ღირებულებითი და სოციალური კონფლიქტების დინამიკას. ამდენად, უმაღლესი განათლების წინაშე მდგარი გამოწვევებისა და მისდამი წაყენებული მოთხოვნებიდან გამომდინარე, სწორედაც რომ იდეალური საშუალებაა სოციალურ-ემოციური კომპეტენციების განვითარებისათვისაც. ეს კი სავსებით ემთხვევა თანამედროვე უმაღლესი სასწავლებლის მისიას, ჩამოაყალიბოს მოქალაქე და სავსებით შეესაბამება ეროვნული სასწავლო გეგმით და ენის სწავლების სტანდარტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს უცხოური ენის სწავლა-სწავლების მიმართ.
ყანჩავეთის გეთსამანიის ღვთისმშობლის ეკლესია და მისი საგანძური
Full text linkThe Ksani Valley, within its present administrative boundaries, encompasses villages belonging to three municipalities: from the sources of Lake Keli to Odzisi — the Akhalgori Municipality; Odzisi itself — the Dusheti Municipality; and the settlements situated south of Odzisi — the Mtskheta Municipality.
Throughout centuries, this ancient and historically significant valley was home to two powerful feudal domains — the Duchy of Ksani and the Samukhranbatono Principality — both of which played an essential role in the political and cultural life of Georgia.
The Ksani Valley has long been distinguished by its unique architectural monuments, some of which possess global historical significance. Among these is the Church of the Virgin Mary of Qanchaveti, also known as Kaveni, located in the Akhalgori Municipality — a territory occupied since the August 2008 war. This church once served as a repository of invaluable elements of Georgia’s national heritage, including manuscript books and other precious items donated to the temple.
The present study collects and analyzes historical sources, periodical publications, and folklore-based records concerning Qanchaveti (Kaveni). These materials include eyewitness accounts describing the church’s architectural appearance, its historical background, and the priceless artifacts once preserved there — many of which, regrettably, have been lost over time.
Special attention is devoted to one of the most important monuments of Georgian historiography — the “Chronicle of Qanchaveti” (Jamngulani), which contains forty-eight historical annotations written between 1444 and 1754. The Jamngulani was donated to the Gethsemane Monastery of the Virgin Mary of Kaveni by Eudemus, Archbishop of Kartli, a member of the noble Ratishvili family — the hereditary owners of Qanchaveti and descendants of the Dukes of Ksani.
Among Kaveni’s unique treasures is also a Synaxarion (a concise collection of the lives of saints) dating from the 13th–14th centuries, now preserved in the Manuscripts Department of the Public Library in Saint Petersburg. This manuscript was taken to Russia by the Georgian scholar and clergyman Mikheil Sabinin.
The manuscript items and donations associated with the Qanchaveti Monastery were thoroughly described by the distinguished scholar Ekvtime Taqaishvili, whose work is given due consideration in the present study. The article further discusses the church’s estates and properties, the remaining fortification structures within Qanchaveti, and the Chapel of Father Basil.ქსნის ხეობა, დღევანდელი ადმინისტრაციული დაყოფით, სამი მუნიციპალიტეტის სოფლებს მოიცავს; ყელის ტბის სათავეებიდან ოძისამდე - ახალგორის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება, ოძისი - დუშეთის მუნიციპალიტეტს, ხოლო ოძისის სამხრეთით მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლებია.
ამ უძველეს, ისტორიულ ხეობაში საუკუნეების მანძილზე ორი მძლავრი სათავადო არსებობდა, ქსნის საერისთავო და სამუხრანბატონო, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში.
ქსნის ხეობა ოდითგანვე გამორჩეული იყო უნიკალური ხუროთმოძღვრული ძეგლებით, რომელთაგან რამდენიმე მსოფლიო მნიშვნელობისაა, მათ შორის აღსანიშნავია 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ ოკუპირებულ ახალგორის მუნიციპალიტეტში მდებარე ყანჩავეთის გეთსამანიის ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც კაბენის სახელწოდებითაც იყო ცნობილი, სადაც ჩვენი ეროვნული საგანძური ინახებოდა ხელნაწერი წიგნებისა და ტაძრისთვის შეწირული სხვა ძვირფასი ნივთების სახით.
ნაშრომში მოძიებული და გაანალიზებულია ყანჩავეთის კაბენის შესახებ არსებული ისტორიული წყაროები, საგაზეთო პუბლიკაციები, ფოლკლორული ხასიათის ჩანაწერები, სადაც თვითმხილველთა მიერაა აღწერილი ღვთისმშობლის ეკლესიის იერ-სახე, წარსული და იქ ნანახი ჩვენი ქვეყნის ფასდაუდებელი განძი, რომლის ერთი ნაწილიც, დღეს, სამწუხაროდ, დაკარგულია.
განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ქართული წყაროთმცოდნეობის უმნიშვნელოვანეს ძეგლს „ყანჩაეთის ჟამნგულანს“, რომელიც კაბენის ღვთისმშობლის გეთსამანიის მონასტრისთვის ქართლის მთავარეპისკოპოსს ევდემონს შეუწირავს.
კაბენის უნიკალური საგანძურიდან ასევე აღსანიშნავია პეტერბურგის საჯარო ბიბლიოთეკის ხელნაწერთა განყოფილებაში დაცული XIII-XIV საუკუნეების სვინაქსარი (წმინდანთა ცხოვრების მოკლე აღწერილობა), რომელიც რუსეთში მიხეილ საბინინს წაუღია.
ყანჩავეთის მონასტრის ხელნაწერი ნივთები და შემოწირულობები ვრცლადა აქვს აღწერილი ექვთიმე თაყაიშვილს, რასაც ჩვენს ნაშრომში სათანადო ადგილი ეთმობა. სტატიაში ასევე საუბარია კაბენის ქონებასა და მამულებზე, ყანჩავეთში არსებულ სხვა საფორტიფიკაციო ნაგებობებსა და მამა ბასილის ეკვდარზე
ონტოლოგიური კონცეპტუალური მეტაფორის თარგმანი „ვეფხისტყაოსნის“ მაგალითზე - კორპუსზე დაფუძნებული კვლევა
Full text linkThis study explores the ontological conceptual metaphor of emotion through the concept of “tear” in “The Knight in the Panther’s Skin” and its two English translations by Wardrop and Coffin. The research is grounded in Cognitive Linguistics and Conceptual Metaphor Theory (Lakoff & Johnson, 1980), focusing on the Container schema as the central image schema structuring emotion metaphors. Tears are conceptualized as the overflow of emotional intensity — representing the metaphors “The body is a container for emotion” and “Emotions are fluids.” The study analyzes ontological conceptual metaphors based on the Container image schema and their translations. Using a parallel corpus analysis based on BSU’s digital corpus and the AntConc corpus analyzer, 118 conceptual metaphors were identified in the Georgian original, 104 in Wardrop’s translation, and 88 in Coffin’s. While Wardrop’s translation retains conceptual and image schemas at both macro and micro levels, Coffin often expands or explicates metaphorical expressions, resulting in expressive and cultural shifts.წინამდებარე კვლევაში შესწავლილია კონცეპტ „ცრემლით“ ნაწარმოები ემოციის ონტოლოგიური კონცეპტუალური მეტაფორები „ვეფხისტყაოსანში“ და თარგმანის კორპუსლინგვისტიკური ანალიზი. ემპირიული მასალა ეფუძნება შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანს“ და ოლივერ და მარჯორი უორდროპების და ლინ კოფინის თარგმანებს. კვლევის თეორიულ საფუძველს წარმოადგენს კოგნიტური ლინგვისტიკა და კონცეპტუალური მეტაფორის თეორია (ჯ. ლაკოფი, მ. ჯონსონი, 1980). ძირითადი ყურადღება ექცევა „ჭურჭლის“ ხატსქემით პროეცირებულ კონცეპტუალურ მეტაფორებს, რომელთა საბაზისო კონცეპტუალური მეტაფორებია „ადამიანის სხეული ემოციის ჭურჭელია“ და „ემოციები თხევად ნივთიერებად გარდაიქმნება“. კვლევისთვის გამოყენებულია კორპუსლინგვისტიკური მეთოდოლოგია, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კორპუსის ანალიზატორი და AntConc-ის კორპუსის ანალიზატორი, რომლის მიხედვითაც, დედანში 118 კონცეპტუალური მეტაფორა ფიქსირდება, უორდროპის თარგმანში 104, ხოლო ლ. კოფინის თარგმანში 88. კვლევა ინტერდისციპლინურია და აერთიანებს კოგნიტურ ლინგვისტიკას, კორპუს ლინგვსიტიკას, კოგნიტურ თარგმანმცოდნეობას
სახარებისეული ციტატა ანა კალანდაძის პოეზიაში
Full text linkThe present paper is dedicated to the analysis of Gospel quotations and biblical symbolism in the poetry of Ana Kalandadze, exploring their specific artistic function. The research is based on the premise that the Bible, as one of the foundational texts of Georgian culture and literature, has shaped the creative vision of Georgian writers and poets for centuries. However, in the case of Ana Kalandadze, biblical texts are not merely a continuation of traditional religious or philosophical contexts, but also serve as a means of deeply understanding contemporary social and political realities.
The paper reveals that in Kalandadze’s poetry, biblical quotations and imagery became especially prominent during the 1960s and 1970s, directly linked to the ideological pressure and censorship imposed by the Soviet totalitarian regime. In such a reality, open forms of verbal expression were limited for the poet, which led her to employ Gospel quotations and biblical symbols to convey her messages in a veiled yet profound manner. This stylistic approach was not only an aesthetic choice but also an expression of personal resistance and spiritual freedom.
The study draws upon Kalandadze’s poetic texts as well as insights from contemporary critics, including Revaz Mishveladze, Avtandil Nikoleishvili, and Laura Sordia. Special attention is paid to how these scholars evaluate the activation of the biblical current in the poet’s work.
Additionally, taking the historical context into account, the paper aims to provide a complex analysis of the reasons behind the use of biblical quotations in Kalandadze’s poetry. In particular, it highlights the repressive Soviet environment and the poet’s difficult choice to maintain both creative self-censorship and a civic stance.
The results of the research show that Gospel quotations in Kalandadze’s poetry fall into three main categories: 1) Quotations used as epigraphs to the poems; 2) Quotations that appear organically within the body of the poem as lines; 3) Biblical episodes and parables reworked and embedded into the text. In each case, the use of biblical texts is not merely decorative or aesthetic — it is part of the poet’s profound spiritual and civic dialogue with her contemporary world.
The paper clearly demonstrates that the interpretation of Gospel quotations in Ana Kalandadze’s poetry represents an organic fusion of tradition and innovation, emphasizing the poet’s unique role in the development of Georgian literature, the preservation of national identity, and the culture of spiritual resistance. წარმოდგენილი ნაშრომი ეძღვნება ანა კალანდაძის პოეზიაში სახარებისეული ციტატებისა და ბიბლიური სიმბოლიკის გააზრებასა და მათი გამოყენების კონკრეტულ მხატვრულ ფუნქციას. კვლევა ემყარება მოსაზრებას, რომ ბიბლია, როგორც ქართული კულტურისა და ლიტერატურის ერთ-ერთი ფუძემდებლური ტექსტი, საუკუნეების განმავლობაში განსაზღვრავდა ქართველი მწერლებისა და პოეტების შემოქმედებით ხედვას. თუმცა, ანა კალანდაძის შემთხვევაში ბიბლიური ტექსტები არა მხოლოდ ტრადიციული რელიგიური ან ფილოსოფიური კონტექსტის გაგრძელებაა, არამედ თანამედროვე სოციალური და პოლიტიკური რეალობის სიღრმისეული გააზრების საშუალებაც.
ნაშრომში გამოკვეთილია, რომ ანა კალანდაძის პოეზიაში ბიბლიური ციტატები და მხატვრული სახეები განსაკუთრებით გააქტიურდა XX საუკუნის 60-70-იან წლებში, რაც უშუალოდ უკავშირდება საბჭოთა ტოტალიტარული რეჟიმის მიერ დამკვიდრებულ იდეოლოგიურ წნეხსა და ცენზურას. ასეთ რეალობაში პოეტისთვის სიტყვიერების ღია ფორმები შეზღუდული იყო, რის გამოც იგი სახარებისეულ ციტატებსა და ბიბლიურ სიმბოლოებს იყენებდა სათქმელის შეფარულად, მაგრამ ღრმა შინაარსით გადმოსაცემად. ამგვარი მიდგომა პოეტისთვის არა მხოლოდ ესთეტიკური საშუალება, არამედ ინდივიდუალური წინააღმდეგობისა და სულიერი თავისუფლების გამოხატულება იყო.
ნაშრომი ეყრდნობა როგორც უშუალოდ ანა კალანდაძის პოეტურ ტექსტებს, ისე მის თანამედროვე კრიტიკოსთა შეხედულებებს, მათ შორის რევაზ მიშველაძის, ავთანდილ ნიკოლეიშვილისა და ლაურა სორდიას ნააზრევს. განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილებულია იმაზე, თუ როგორ აფასებენ აღნიშნული მკვლევარები პოეტის შემოქმედებაში ბიბლიური ნაკადის გააქტიურების პროცესს.
ამასთან, ნაშრომი ისტორიული კონტექსტის გათვალისწინებით ცდილობს ანა კალანდაძის პოეზიაში ბიბლიური ციტატების გამოყენების მიზეზების კომპლექსურად გაანალიზებას. მათ შორის განსაკუთრებით ხაზგასმულია საბჭოთა რეპრესიული გარემო, პოეტისთვის აუცილებელი შემოქმედებითი თვითცენზურისა და სამოქალაქო პოზიციის შენარჩუნების რთული არჩევანი.
კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ ანა კალანდაძის პოეზიაში სახარებისეული ციტატები იყოფა სამ ძირითად კატეგორიად: 1) ციტატები, რომლებიც ეპიგრაფად წინ უძღვის ლექსებს; 2) ციტატები, რომლებიც ლექსის შიგნით, როგორც ტაეპები, ორგანულად ჩნდება; 3) ბიბლიური ეპიზოდები და იგავები ტექსტში გადამუშავებული სახით გვხვდება. თითოეულ შემთხვევაში ბიბლიური ტექსტის გამოყენება არ არის უბრალო დეკორატიული ან ესთეტიკური ფუნქციის მატარებელი, იგი პოეტის სიღრმისეული სულიერი და სამოქალაქო დიალოგის ნაწილია თანამედროვეობასთან.
ნაშრომი ნათლად მიუთითებს, რომ ანა კალანდაძის პოეზიაში სახარებისეული ციტატების ინტერპრეტაცია ტრადიციისა და სიახლის ორგანულ შეზავებას წარმოადგენს, რაც ხაზს უსვამს პოეტის განსაკუთრებულ როლს ქართული ლიტერატურის განვითარებაში, ეროვნულ იდენტობასა და სულიერი წინააღმდეგობის კულტურის შენარჩუნებაში
ლექსიკური სემანტიკის სწავლება სკოლაში და ასაკობრივი თავისებურებები
Full text link In the modern educational space, one of the priority tasks remains the strengthening of linguistic competence. The basis of this competence is precisely the correct, thoughtful and multidimensional work with words. The development of speech cannot be considered only in terms of grammatical rules or the accumulation of vocabulary - it is necessary to teach semantic differentiation, lexical connections and the field of meaning in a comprehensive school.
Teaching lexical semantics involves understanding the meaning of words in a language; how this meaning changes depending on the context and how words interact with each other to convey meaning.
The article analyzes the methods of teaching lexical semantics; as well as how to teach word semantics in a comprehensive school, how to take into account age characteristics, how to form a lexical field and how to help students understand the systematics of the language.
Teaching word semantics helps students to deeply understand language, use words correctly, and grasp their multiple meanings and emotional connotations, which makes communication richer and more effective.თანამედროვე საგანმანათლებლო სივრცეში ერთ-ერთ პრიორიტეტულ ამოცანად რჩება ენობრივი კომპეტენციის გაძლიერება. ამ კომპეტენციის საფუძველს სწორედ სიტყვასთან გამართული, გააზრებული და მრავალგანზომილებიანი მუშაობა წარმოადგენს. მეტყველების განვითარება არ შეიძლება განვიხილოთ მხოლოდ გრამატიკული წესების, ან სიტყვათა მარაგის აკუმულაციის ჭრილში – აუცილებელია სემანტიკური დიფერენცირების, ლექსიკური კავშირების და მნიშვნელობის ველის გააზრებული სწავლება ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაში.
ლექსიკური სემანტიკის სწავლება გულისხმობს, როგორია ენაში სიტყვების მნიშვნელობა; როგორ იცვლება ეს მნიშვნელობა კონტექსტის მიხედვით და როგორ ურთიერთქმედებენ სიტყვები ერთმანეთთან აზრის გადმოსაცემად.
სტატიაში გაანალიზებულია ლექსიკური სემანტიკის სწავლების ხერხები; ასევე, როგორ უნდა ვასწავლოთ სიტყვის სემანტიკა ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაში, როგორ გავითვალისწინოთ ასაკობრივი თავისებურებები, როგორ ჩამოვაყალიბოთ ლექსიკური ველი და როგორ დავეხმაროთ მოსწავლეს ენის სისტემურობის გააზრებაში.
სიტყვის სემანტიკის სწავლება ეხმარება მოსწავლეს ღრმად გაიაზროს ენა, სწორად გამოიყენოს სიტყვები და გაითავისოს მათი მრავალმნიშვნელოვნება თუ ემოციური შეფერილობა, რაც კომუნიკაციას ხდის უფრო მდიდარსა და ეფექტურს