Samtskhe-Javakheti State University Journals
Not a member yet
321 research outputs found
Sort by
ქართული ქრისტიანული გალობის მრავალხმიანობისა და ძველი სანოტო სისტემის ქრონოლოგიისათვის
Full text link In Byzantium, from the 7th-8th centuries, the nevm, or notational system, was introduced, the founder of which was St. John of Damascus. The Georgian nevm system had its own essential character and principle - the placement of nevms on the lines above and below the line in a way that essentially differs from the Byzantine one. The oldest examples of the hymnal nevm system are preserved in the hymnographic-liturgical collections of the 10th century: in the two Sinai Yadgars Sin. 1, Sin. 14, in “the Annual Yadgari” compiled by Michael Modrekili in Shatberdi in 978-988, S-425, and in the so-called 11th-century collection of the Jordane of the Heirmologion and the Mother of God - A-603.
As soon as Christianity was declared the state religion in Georgia, the Georgianization of everything Christian began, including chanting, and polyphony was introduced into Georgian church chanting, just as the centuries-old forms of Georgian secular verse, namely, the sixteen-gram shair, the pistikauri, and others, were introduced into the original Georgian hymnography; as well as the elements of ancient architecture into Christian architecture. The process of polyphonization in Georgian church chanting should have completed in the 8th century, when the chant reform in Byzantine hymnography was completed.
The Chant reform was implemented in Georgia in stages. The canonization of polyphony is associated with the name of St. Grigol Khandzteli. The reform he carried out in liturgy and hymnography was of a national nature. He created the legislation of the Georgian Church, prepared the ideological basis for the unity of the country, carried out the final reform of Georgian church chant and canonized its polyphony, thereby bringing a turning point in the spiritual life of the Georgian nation, when at the turn of the 20s-30s of the 9th century he created the “Annual Hymn”. This was preceded by the hymnal reform carried out by St. John of Damascus at the beginning of the 8th century, as a result of which the neuminated recording of hymns began in Greek for the purpose of better memorization; following in his footsteps, Georgian chanter-hymnographers soon mastered the principle of neumination. Mekhuri (to be performed by voice) the Annual Yadgars were created, decorated with musical signs, or neums. Does “mekhuri” mean polyphony? The data of Michael’s Yadgari should indicate this, which is what we are talking about in the report. The novelty of our research is that the term “mekhuri” used for the neumirized hymns, along with other meanings, should denote the polyphony of Georgian chanting. In Georgia, neumirization, the use of musical notation, determined the difference between Georgian chanting and other, namely, Byzantine, Syrian, and Armenian chanting.
Chanting terminology was also created, which was generalized from a theological and philosophical point of view in the 12th century by Ioane Petritsi, when he expressed the triphonic nature of Georgian chanting with the terms “mzakhr, zhir, bam”.
In the second half of the 19th century, it became necessary to record hymns on notes so as not to lose knowledge of the melody of the hymns, to which Filimon Koridze, Ekvtime Kereselidze, brothers Karbelashvili, and Razhden Khundadze made a great contribution.
საეკლესიო გალობის მუსიკალური რაობის, მუსიკალური ფენომენის კვლევისას შესასწავლია ქრისტიანული გალობის განვითარების გზა, რასაც წერილობითი წყაროები, მართალია, გადმოგვცემენ, მაგრამ მათში დაცული ცნობები ძალიან მწირია. გალობის მატერიალიზება ერთჯერადი აქტია და, შესაბამისად, გალობა ზეპირად გადაეცემოდა თაობიდან თაობას. დიდი ხნის განმავლობაში გალობის მელოდია არ ჩაწერილა. საქართველოს კულტურულ სივრცეში გალობის მრავალხმიანობა დამკვიდრდა უძველესი დროიდანვე, ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებიდან მალევე, რადგან ქრისტიანული გალობის მრავალხმიანობა ეროვნულ საფუძვლებს ემყარებოდა, ხოლო ნევმური სისტემა მას შემდეგ შემუშავდა, რაც ბიზანტიაში VII-VIII საუკუნეების მიჯნიდან ჩატარდა სამგალობლო და ჰიმნოგრაფიული რეფორმა. შეიქმნა ნევმური სისტემა, რომლის სათავეებთან წმ. იოანე დამასკელი დგას. ბერძნულ საგალობლებს ნევმები ერთ სტრიქონზე დაესმის, ქართულ ნევმურ სისტემას თავისი არსებითი ხასიათი და პრინციპი ჰქონდა, ეს იყო ნევმების სტრიქონსზედა და სტრიქონსქვედა ხაზებზე განთავსება, რითაც არსებითად განსხვავდება ბიზანტიურისაგან. საგალობო ნევმური სისტემის უძველესი ნიმუშები შემონახულია X საუკუნის ჰიმნოგრაფიულ-ლიტურგიკულ კრებულებში: ორ სინურ იადგარში Sin. 1, Sin. 14, შატბერდში 978-988 წლებში მიქაელ მოდრეკილის მიერ შედგენილ საწელიწდო იადგარში S-425 და XI საუკუნის ე.წ. იორდანეს ძლისპირთა და ღმრთისმშობლისანთა კრებულში - A-603. რამდენიმე ხელნაწერში ფრაგმენტულად დასტურდება ნევმების გამოყენება.
საქართველოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებისთანავე დაიწყო ყოველივე ქრისტიანულის გაქართულება, მათ შორის გალობისაც და ქართულ საეკლესიო გალობაში ისევე შევიდა მრავალსაუკუნოვანი ტრადიციული მრავალხმიანობა, როგორც ქართულ ორიგინალურ ჰიმნოგრაფიაში ქართული საერო ლექსის მრავალსაუკუნოვანი ფორმები, კერძოდ, თექვსმეტმარცვლოვანი შაირი, ფისტიკაური და სხვანი; აგრეთვე, ქრისტიანულ ხუროთმოძღვრებაში ანტიკური არქიტექტურის ელემენტები. ქართული საეკლესიო გალობის გამრავალხმიანების პროცესი უნდა დასრულებულიყო VIII საუკუნეში ან მის დამლევს, როდესაც ბიზანტიურ ჰიმნოგრაფიაში დამთავრდა სამგალობლო რეფორმა.
საქართველოში სამგალობლო რეფორმა ეტაპობრივად განხორციელდა. მრავალხმიანობის კანონიზება წმ. გრიგოლ ხანცთელის სახელს დაუკავშირდა. მის მიერ ლიტურგიკასა და ჰიმნოგრაფიაში ჩატარებული რეფორმა ეროვნული ხასიათისა იყო. მან შექმნა ქართული ეკლესიის კანონმდებლობა, მოამზადა ქვეყნის ერთიანობის იდეოლოგიური საფუძველი, ჩაატარა საბოლოო რეფორმა ქართულ საეკლესიო გალობაში და კანონიზებული გახადა მისი პოლიფონიურობა, რითაც გარდატეხა შეიტანა ქართველი ერის სულიერ ცხოვრებაში, როდესაც IX საუკუნის 20-30-იანი წლების მიჯნაზე შექმნა „საწელიწდო იადგარი“, რის შემდეგაც დაიწყო საგალობელთა ნევმირებული ჩაწერა მისი უკეთ დახსომების მიზნით; შეიქმნა მეხური (ხმით შესასრულებელი) საწელიწდო იადგარები, განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს მიქაელ მოდრეკილის იადგარი, შემკული მუსიკალური ნიშნებით, ანუ ნევმებით. ჩვენი კვლევის სიახლე ისაა, რომ ნევმირებულ საგალობელთა შესახებ გამოყენებული ტერმინი „მეხური“, სხვა მნიშვნელობასთან ერთად, ქართული გალობის მრავალხმიანობას უნდა აღნიშნავდეს. საქართველოში ნევმირება, სანოტო ნიშნების გამოყენება, განაპირობა ქართული გალობის სხვათაგან, კერძოდ, ბიზანტიური, სირიული, სომხური გალობების ხასიათისაგან განსხვავებამ.
შეიქმნა სამგალობლო ტერმინოლოგიაც, რომელიც საღვთისმეტყველო და ფილოსოფიური თვალსაზრისით XII საუკუნეში განაზოგადა იოანე პეტრიწმა, როდესაც ქართული გალობის სამხმიანობა გამოხატა ტერმინებით „მზახრ, ჟირ, ბამ“.
XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, რუსეთის იმპერიის პოლიტიკურ-სახელმწიფოებრივი ძალადობისა და რუსული ეკლესიის ენობრივი, ქართული სამგალობლო და საეკლესიო ფერწერის წინააღმდეგ მიმართული აგრესიის ფონზე აუცილებელი გახდა საგალობლების ჩაწერა თანამედროვე ნოტებზე, რათა არ დაკარგულიყო საგალობელთა მელოდიის ცოდნა, რაშიც უდიდესი წვლილი მიუძღვით ფილიმონ ქორიძეს, ძმებს კარბელაშვილებს, რაჟდენ ხუნდაძეს, ექვთიმე კერესელიძეს.
ეკოლოგიური დისტოპია და გლობალური პასუხისმგებლობა მარგარეტ ეტვუდის პროზაში
Full text linkThe article discusses Margaret Atwood’s work as one of the most important and impressive examples of how literature can awaken public self-awareness and strengthen discourse on environmental and ethical issues. Atwood’s dystopian novels, such as “Oryx and Crake” and “The Year of the Flood”, not only warn humanity of impending ecological catastrophes but also show how technological pressures and human greed can damage nature, society, and human identity. Atwood offers readers complex and multidimensional stories that combine fantasy, reality, scientific progress, and moral dilemmas. In Oryx and Crake, she describes a world devastated by biotechnological experiments and environmental neglect. Here, the creation of genetically modified humans so so-called “crakers” – represent both scientific ambition and the loss of human ethics. In this way, Atwood invites readers to reflect on where the line between progress and responsibility is drawn. In “The Year of the Flood”, the writer manages to save the world through an eco-religious group, the “Gardeners of God.” Their approach, which combines ecological awareness and spirituality, creates an alternative narrative in which harmony with nature and social coexistence play a crucial role in survival. Atwood’s vision is opposed to the modern industrial and predatory economic model, which is based on the deterministic consumption of resources and the exploitation of nature. It is also important that Atwood is not limited to scientific and ecological topics; her novels about gender inequality, violence, and women's resilience are set in a real environment. The characters of the work - Toby and Ren - are symbols of women's strength, their indomitable nature, who manage to survive and maintain dignity in difficult social conditions. Atwood's work is an indicator that literature is not only a reflection of reality, but also its transformation. Her dystopian narrative forces us to think about our actions and their long-term consequences, about climate change, the technological edge, and the need for social justice. She connects science, ethics, sociology, and philosophy in a single literary space, thereby allowing the reader to engage in a global dialogue. მარგარეტ ეტვუდის შემოქმედება წარმოადგენს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან და შთამბეჭდავ მაგალითს იმისა, თუ როგორ შეიძლება ლიტერატურამ გააღვივოს საზოგადოებრივი თვითშეცნობადობა და გააძლიეროს დისკურსი გარემოსდაცვით და ეთიკურ საკითხებზე. ეტვუდის დისტოპიური რომანები, როგორიცაა: „ორიქსი და კრეიკი“, (Oryx and Crake, 2003) და „წარღვნის წელი“ (The Year of the Flood, 2009) არა მხოლოდ აფრთხილებენ კაცობრიობას მოსალოდნელი ეკოლოგიური კატასტროფების შესახებ, არამედ აჩვენებენ, როგორ შეიძლება სიხარბემ და ტექნოლოგიურმა ზეწოლამ დააზიანოს ბუნება, საზოგადოება და ადამიანის თვითმყოფადობა.
ეტვუდის შემოქმედება მდიდარია რთული და მრავალგანზომილებიანი სიუჟეტებით, სადაც ერთმანეთს ერწყმის ფანტასტიკა, რეალობა, სამეცნიერო პროგრესი და მორალური საკითხები. მარგარეტ ეტვუდის რომანები: „ორიქსი და კრეიკი“ და „წარღვნის წელიწადი“ წარმოადგენს ძლიერ ლიტერატურულ გამოხმაურებას თანამედროვე სამყაროში არსებულ ეკოლოგიურ და ეთიკურ პრობლემებზე. ეტვუდის ნამუშევრები ეკოკრიტიკული და ფემინისტური პერსპექტივიდან გვაჩვენებს ადამიანის გაუცნობიერებელ ჩარევას ბუნებრივ კანონზომიერებებში და ამ ჩარევის არასახარბიელო შედეგებს.
ნაშრომში გადმოცემულია ავტორის ხედვა კლიმატის ცვლილების, გენეტიკური ინჟინერიისა და კაპიტალისტური ღირებულებების გამანადგურებელი ეფექტების შესახებ, განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა მდგრადობისა და ეთიკური პრინციპების დაცვის აუცილებლობის წარმოჩენას, რაც ნაწარმოებში ნაჩვენებია ქალი პერსონაჟებისა და რელიგიური ბუნების მქონე გაერთიანებების საშუალებით. სწორედ ისინი ასრულებენ მორალური ორიენტირების მქონე ძალების ფუნქციას, რომლებიც უპირისპირდებიან დისტოპიურ რეალობაში გამეფებულ სამეცნიერო ცინიზმსა და კაპიტალისტურ ინსტრუმენტალიზმს. რომანში „ორიქსი და კრეიკი“ მწერალი პერსონაჟების მეშვეობით მკაფიოდ გამოხატავს პოზიციას, რომ ტექნოლოგიური განვითარება არ უნდა განხორციელდეს ეთიკური სტანდარტების უგულებელყოფით – პირიქით, სწორედ ჰუმანური ღირებულებები უნდა წარმოადგენდეს პროგრესის მორალურ საზღვრებს.
ნაწარმოებში მწერალი აღწერს სამყაროს, რომელიც განადგურებულია ბიოტექნოლოგიური ექსპერიმენტებისა და გარემოს იგნორირების შედეგად. აქ გენეტიკურად მოდიფიცირებული ადამიანების – "კრეიკების" – შექმნა დაფუძნებულია სამეცნიერო ამბიციაზე, რომელიც იწვევს ადამიანური ეთიკის დაკარგვას. ამ გზით ეტვუდი მკითხველს მოუწოდებს დაფიქრდეს, თუ სად გადის ზღვარი პროგრესსა და პასუხისმგებლობას შორის.
ნაწარმოებში- „წარღვნის წელი“, მწერალი ახერხებს ეკო-რელიგიური ჯგუფის, ე.წ. „ღმერთის მებაღეების“ საშუალებით სამყაროს გადარჩენას, რაც ეკოლოგიური ცნობიერებისა და სულიერების შერწყმაში გამოიხატება. ეტვუდის მიხედვით, ჰარმონია ბუნებასთან და საზოგადოებრივი თანაარსებობა გადამწყვეტ როლს ასრულებს გადარჩენისთვის. ეს ხედვა მკაფიოდ ეწინააღმდეგება თანამედროვე ინდუსტრიულ და მტაცებლურ ეკონომიკურ მოდელს, რომელიც ეფუძნება რესურსების განუსაზღვრელ მოხმარებასა და ბუნების ექსპლუატაციას. “Nature is to zoos as God is to churches.” (Atwood 2003, 206)
მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ეტვუდი არ შემოიფარგლება მხოლოდ სამეცნიერო და ეკოლოგიური თემებით, მისი რომანები გენდერულ უთანასწორობაზე, ძალადობასა და ქალთა გამძლეობაზე რეალურ გარემოშია გადმოცემული. ნაწარმოების პერსონაჟები- ტობი და რენი, წარმოადგენენ ქალთა სიმტკიცის, მათი შეუდრეკელი ბუნების სიმბოლოებს, რომლებიც რთულ სოციალურ პირობებში ახერხებენ გადარჩენასა და ღირსების შენარჩუნებას.
მარგარეტ ეტვუდის შემოქმედება მაჩვენებელია იმისა, რომ ლიტერატურა არა მხოლოდ რეალობის ამსახველია, არამედ მისი გარდამქმნელიც. მისი დისტოპიური ნარატივი გვაიძულებს დავფიქრდეთ საკუთარ მოქმედებებსა და მათ გრძელვადიან შედეგებზე, კლიმატურ ცვლილებებზე, ტექნოლოგიურ ზღვარსა და სოციალური სამართლიანობის საჭიროებაზე. იგი აკავშირებს მეცნიერებას, ეთიკას, სოციოლოგიასა და ფილოსოფიას ერთიან ლიტერატურულ სივრცეში, რაც გლობალურ დიალოგში ჩართვის საფუძველია
ცნობები კამალდულთა ორდენის შესახებ : [საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში დაცული ხელნაწერების მიხედვით]
Full text linkThe Georgia archives preserve historical and literary sources, valuable for Georgia and countries related to its history and culture. Among the Latin codices of its National Center of Manuscripts, four codices (Var-20, 21, 26, 46-2) are related to the Camaldolese Monastic Order.
The Camaldolese Order was founded in 1012/1025 in Camaldol, near Arezzo, by St.Romuald (951-1027). To achieve the desired ascetic strictness St.Romuald founded the Camaldolese monastery and introduced strict fasting, silence, sackcloth, etc. The Order participated in ecumenical councils.
The multiplicity of Latin manuscripts in Georgia is supposedly related to missionaries. After the fall of Constantinople, European missionaries became frequent in Georgia, Catholic congregations increased, Catholic churches were built, and the period was estimated as the best age for Catholicism here. Since the liturgical and spoken language of missionaries was Latin, there were preserved documents written on it. The manuscripts (XVI-XVIII cc.), planned to be studied, include historical documents related to the France [Paris], Polish and Lithuanian Camaldolese monasteries: monastic acts of 1717-1754, lists of abbots and members (Var-20), "Actum Capituli", regulations for monks of high position and their lists (Var-46-2), collection of ascetic-theological texts for novices by Guilielmus Eremita Camaldolese (Var-26), sermons by John Chrysostom: “Quod nemo potest ledi nisi a seipso“ and “De compunctione cordis“ (Var-21), translated by Ambrosius Traversarius, prior general of the Order, legate of Pope Eugene IV.საქართველოს სიძველეთსაცავებში დაცული ისტორიული და ლიტერატურული წყაროები საინტერესო ცნობებს შეიცავს როგორც საქართველოსთვის, ისე მის ისტორიასა და კულტურასთან დაკავშირებული ქვეყნებისთვისაც. ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრის ფონდში “Varia” ინახება არაქართულენოვანი ნუსხები, მათ შორის, ლათინური ხელნაწერები, რომელთაგან ოთხი - Var-20, 21, 26, 46-2 უკავშირდება კამალდულთა კათოლიკურ სამონასტრო ორდენს.
კამალდულთა საძმო დაფუძნდა 1012/1025 წლებში, იტალიის ქ.არეცოსთან დაბა კამალდოლში, რავენის წმ. აპოლინარის მონასტრის წინამძღვრის, წმ.რომუალდის მიერ (951-1027 წწ.). ვინაიდან თავის მონასტერში სასურველ ასკეტურ სიმკაცრეს ვერ მიაღწია, წმ. რომუალდმა დააარსა კამალდულთა სავანე, სადაც შემოიღო მკაცრი მარხვა, მდუმარება, ძაძის ტარება, მღვიძარება და სხვ. საძმო მონაწილეობდა საეკლესიო კრებებზე, მათ შორის, ცნობილ ბაზელისა და ფერარა-ფლორენციის კრებებზეც.
საქართველოში ლათინურენოვან ხელნაწერთა სიმრავლე უკავშირდება მისიონერთა მოღვაწეობას. კოსტანტინოპოლის დაცემის (1453 წ.) შემდეგ, დასავლეთიდან გახშირდა მისიონერული მოძრაობები საქართველოში, მომრავლდა კათოლიკე მრევლი, აიგო კათოლიკური ეკლესიები. ვინაიდან კათოლიკე მისიონერთა საღვთისმსახურო და სასაუბრო ენა ლათინური იყო, საქართველოში აღმოჩნდა საბუთები და ნაშრომები ლათინურ ენაზე. რამდენიმე ნუსხა (XVI-XVIII სს.), რომელთა შესახებ საუბარია სტატიაში, შეიცავს ისტორიული ხასიათის ჩანაწერებს. კერძოდ, საფრანგეთის [პარიზის], პოლონეთისა და ლიეტუვის კამალდულთა მონასტრებთან დაკავშირებულ საბუთებს: 1717-1754 წლების სამონასტრო აქტებს, წინამძღვრებისა და საძმოს წევრთა ჩამონათვალს (Var-20), “სამონასტრო კაპიტულუმის აქტებს“, წესებს საძმოში ხელმძღვანელ თანამდებობებზე მყოფ პირთათვის და მათ ჩამონათვალს (Var-46-2), ასკეტიკურ-საღვთისმეტყველო ტექსტებს ახალმოქცეულთათვის, შედგენილს კამალდულელი გილიელმუს განდეგილის მიერ (Var-26), იოანე ოქროპირის ქადაგებებს: “Quod nemo potest ledi nisi a seipso“ და “De compunctione cordis“ (Var- 21), რომლის მთარგმნელიცაა ამბროსიუს ტრავერსარიუსი (1386-1439), კამალდულთა გენერალი, პაპ ევგენი IV-ის ლეგატი ფერარა-ფლორენციის კრებაზე
DETERMINATION OF MICROTURBULENT VELOCITY IN THE ATMOSPHERE OF THE HD217944 (G8IV) STAR
Full text linkIn the atmosphere of the HD217944 (G8IV) star, the microturbulent velocity is determined for the odd-even and even-odd transitions. Thus, the microturbulent velocity of iron atoms determined on low levels of odd term lines (ξt = 3.5 km/s) is less than the microturbulent velocity (ξt = 4.2 km/s) determined on low levels of even term lines. This indicates that the microturbulent velocity increases towards the upper layers of atmosphere
თამაშის როლი უცხოური ენის სწავლებაში აბსტრაქტი
No full textAny language is quite powerful, but it can also be very fun. The feeling of enjoyment makes language even more powerful. Language and a game enhance and enrich one another. The combination of language and a game gives rise to language games. They play an important role in foreign language learning and teaching. As Paul Rooyackers points out, Language games allow children to stretch their communication abilities, enhancing vocabulary, conversation, and storytelling skills (Rooyackers 2002).
As Blanka Klimova points out, “ a game is a natural means for children to understand the world around them. Therefore, it should be part and parcel of their learning, including the learning of foreign languages” (B. F. Klimova 2015).
Classifying games is diverse and quite complex, as they often overlap. George Jacobs prefers Hadfield’s version of classifying games. Hadfield divides language games into two types: linguistic games and communicative games. Linguistic games focus on accuracy, such as supplying the correct antonym. On the other hand, communicative games focus on the successful exchange of information and ideas, such as when two people identify the differences between two pictures that are similar to one another but not identical. The second taxonomy that Hadfield uses to classify language games has many more categories. As with the classification of games as linguistic games or communicative games, some games will contain elements of more than one type (Jacobs 2019).ნებისმიერი ენა მდიდარი და შესაბამისად ძლიერია, მაგრამ ის შეიძლება ძალიან სახალისოც იყოს. ფაქტობრივად, მხიარულების განცდა ენას კიდევ უფრო ძლიერს ხდის. ენა და თამაში ერთმანეთს ავსებენ და ამდიდრებენ. ამ ორის შერწყმის შედეგად წარმოიქმნება ენობრივი თამაშები. მათ მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავთ უცხოური ენების სწავლებაში. როგორც ამას პოლ რუეიკერსი აღნიშნავს ენის თამაშები ბავშვებს საშუალებას აძლევს განავითარონ კომუნიკაციის უნარები, გაამდიდრონ ლექსიკონი, გაუმჯობესონ საუბრისა და თხრობის უნარები (Rooyackers 2002) .
ბლანკა კლიმოვა მიიჩნევს, რომ თამაში ბავშვებისთვის ბუნებრივი საშუალებაა მათ გარშემო არსებული სამყაროს შესაცნობად. ამიტომ, თამაში უნდა იყოს სწავლის განუყოფელი ნაწილი, მათ შორის უცხოური ენების შესწავლის (B. F. Klimova 2015).
თამაშების კატეგორიებად დაყოფა მრავალფეროვანია და საკმაოდ რთულიც, რადგან ისინი ერთმანეთს ხშირად ემთხვევიან. ჯორჯ ჯეკობსი უპირატესობას ანიჭებს თამაშების კატეგორიებად დაყოფის ჰადფილდისეულ ვერსიას. ის განმარტავს ენის თამაშების კლასიფიკაციის ორ გზას. პირველ რიგში, ის ყოფს ენის თამაშებს ორ ტიპად: ლინგვისტურ თამაშებად და კომუნიკაციურ თამაშებად. ლინგვისტური თამაშები აქცენტს აკეთებს სიზუსტეზე, მაგალითად, სწორი ანტონიმის მოწოდებაზე. მეორეს მხრივ, კომუნიკაციური თამაშები ორიენტირებულია ინფორმაციისა და იდეების წარმატებულ გაცვლაზე — მაგალითად, ორი ადამიანი ცდილობს იპოვოს განსხვავებები ორ მსგავს, მაგრამ არა იდენტურ სურათს შორის.ჰადფილდის მიერ ენობრივი თამაშების კლასიფიკაციის მეორე ტაქსონომია ბევრად უფრო მრავალფეროვან კატეგორიებს მოიცავს. ისევე როგორც თამაშების ლინგვისტურ და კომუნიკაციურ კატეგორიებად დაყოფის შემთხვევაში, ზოგიერთი თამაში შესაძლოა შეიცავდეს ერთზე მეტი ტიპის ელემენტებს (Jacobs 2019).
მგლის სახე ჯეკ ლონდონის რომანში ,,ზღვის მგელი“ ქართული კონტექსტით
Full text linkLarsen, a metaphorically reflected artistic wolf in Jack London's novel “The Sea Wolf”, is notable for his rigid materialistic views, inner world, outward appearance, strong physical and mental abilities.
The special cruelty, demand, leadership genius, ruthlessness expressed in wolf ‘s actions, discussions and dialogues creates the association of a wolf. In it, the nature and characters of the wolf are expressed in wolf’s behavior, in his relationship with crew members, violent actions against them and other different actions.
The man with a character of the wolf in Georgian literature is mainly a robber and murderer. Here, the protagonist German Basil is a physically strong, capable, intelligent and tolerant person.
Alexander Iashaliashvili creates the same opinion in his novel "Trail of the Wolf", in which the wolf and the creature can be compared and even differentiated.
Different time and space determine their psychological and social differences,that distinguish J. London’s and Al. Iashaliashvili's writing method who draw artistic types with their individual form and content. ჯეკ ლონდონის რომანში ,,ზღვის მგელი’’ ასახული მგლის მეტაფოორულად გააზრებული მხატვრული მგელი ლარსენი საყურადღებოა თავისი მკაცრი მატერიალისტური შეხედულებებით, შინაგანი სამყაროთი, გარეგნული აღნაგობით, ძლიერი ფიზიკური და გონებრივი უნარით.
მოქმედებაში, მსჯელობასა და დიალოგებში გამოვლენილი განსაკუთრებული სისასტიკე, მომთხოვნელობა, ლიდერობის ჟინი, დაუნდობლობა ქმნის მგლი ზეკაცის ასოციაციას. მასში, მგლის ბუნება და ხასიათები სახიერდება მისი ქცევით, ეკიპაჟის წევრებთან ურთიერთობით, მათზე ძალისმიერი მოქმედებით და სხვა ქმედებით.
ქართულ მწერლობაში ასახული მგელკაცა ძირითადად ყაჩაღი, მძარცველი და მკვლელია. აქაც მთავარი გმირი გერმან ბაზილი ფიზიკურად ძლიერი, უნარიანი, ინტელექტუალური და ამტანი პიროვნებაა.
ასეთ სახეს ქმნის ალექსანდრე იაშალიაშვილი თავის რომანში ,,მგლის ბილიკი’’, რომელიც შეიძლება შევადაროთ ვულფი ლარსენს და განვასხვაოთ კიდეც.
სხვადასხვა დრო და სივრცე განაპირობებს მათ ფსიქოლოგიურ და სოციალურ სხვაობას. რაც განასხვავებს ჯ.ლონდონისა და ალ. იაშალიაშვილის სამწერლო მეთოდს და ისინი თავიანთი ინდივიდუალური ფორმითა და შინაარსით გვიხატავენ მხატვრულ ტიპებს
უსამშობლობისა და ენისა და იდენტობის მიმართებისათვის ემიგრანტი პოეტების შემოქმედებაში მაშა კალეკოს ლირიკის მიხედვით
Full text linkThe article deals with the issue of language and homeland in the lyrics of Masha Kalekko, an important representative of Austrian literature. In it, we briefly touch on the theme of emigration, immigrant literary women, and the life and work of Masha Kaleko.
Specifically, there are not many studies about language as the basis of homeland and identity in Masha Kaleko's work, but in general the issue is relevant and according to researchers, the attitude towards homeland and language is almost typical for female representatives of emigrant literature and reflects the great bitterness and life trauma that happened to them in emigration. For them, the mother tongue remains a defining feature of their identity, even when a person speaks several languages fluently. Even when living in the ancestral land, a person can feel homeless, because the language perceived as native places such a code in a person that he constantly strives for it. This was also the case with Kaleko. He is of Jewish origin, but a German-speaking writer, always in search of his homeland, the homeland that he misses is an icon realized in the German language, despite the immigrant path of his whole life, only German is his native language.
When discussing the problematic of his lyrics, it is clear that in the author's work, the language appears as a lyrical hero as well as an imaginary homeland. Despite the multilingualism, the author's high assessment of the role of the native language once again emphasizes the opinion established in reality about the combination of language and identity.
The topic of the article is also relevant for modern society, which gives Masha Kaleko a special place in Austrian literature as an author who was expelled from her homeland, forgotten and yet rediscovered. For the article, in addition to finding and familiarizing with existing studies on the subject, we used our own translations of Masha Kaleko's lyrics for the analysis of the author's lyrics.სტატია ეხება ავსტრიული ლიტერატურის მნიშვნელოვანი წარმომადგენლის, მაშა კალეკოს ლირიკაში ენისა და სამშობლოს საკითხს. მასში მოკლედ ვეხებით ემიგრაციის, ემიგრანტი ლიტერატორი ქალების თემას და მაშა კალეკოს ცხოვრებას და მოღვაწეობას.
კონკრეტულად მაშა კალეკოს შემოქმედებაში ენის, როგორც სამშობლოსა და იდენტურობის საფუძველის შესახებ არც ისე ბევრი კვლევა არსებობს, მაგრამ ზოგადად საკითხი აქტუალურია და მკვლევარების აზრით, ემიგრანტული ლიტერატურის ქალი წარმომადგენლებისათვის სამშობლოსა და ენისადმი დამოკიდებულება თითქმის ტიპიურია და იმ დიდი ნაღველისა და ცხოვრებისეული ტრავმის ამსახველია, რომელიც მათ ემიგრაციაში ერგოთ. მშობლიური ენა მათთვის რჩება იდენტობის განმსაზღვრელად, მაშინაც კი, როცა ადამიანი რამდენიმე ენაზე სრულყოფილად საუბრობს. თვით მამა - პაპათა სამკვიდრო ადგილზე ცხოვრებისასაც შეიძლება უსამშობლოდ იგრძნოს ადამიანმა თავი, რადგან მშობლიურად აღქმული ენა ისეთ კოდს დებს ადამიანში, რომ ის მუდმივად მისკენ ისწრაფვის. ასე იყო კალეკოს შემთხვევაშიც. ის წარმოშობით ებრაელი, მაგრამ გერმანულენოვანი მწერალი, სამშობლოს ძიებაშია მუდამ, სამშობლოც, რომელიც ენატრება გერმანულ ენაში განხორციელებული ხატია, მთელი ცხოვრების ემიგრანტული გზის მიუხედავად, მისთვის მხოლოდ გერმანულია მშობლიური ენა.
მისი ლირიკის პრობლემატიკის განხილვისას ნათლად იკვეთება, რომ ავტორის შემოქმედებაში ენა ლირიულ გმირად გვევლინება ისე, როგორც წარმოსახვითი სამშობლო. მიუხედავად მრავალენოვნობისა, ავტორის მიერ მშობლიური ენის როლის აღმატებულად შეფასება ენის და იდენტობის ერთობლიობის შესახებ რეალობაში დამკვიდრებულ მოსაზრებას კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს.
სტატიის თემა აქტუალურია თანამედროვე საზოგადოებისთვისაც, რაც მაშა კალეკოს, როგორც სამშობლოდან გაძევებულ, დავიწყებულ და მაინც ხელახლა აღმოჩენილ ავტორს განსაკუთრებულ ადგილს უმკვიდრებს ავსტრიულ ლიტერატურაში. სტატიისათვის საკითხზე არსებული კვლევების მოძიებისა და გაცნობის გარდა ავტორის ლირიკის ანალიზისთვის მაშა კალეკოს ლირიკის საკუთარი თარგმანები გამოვიყენეთ
STEM-ის სწავლების თანამედროვე ასპექტები-არაფორმალური განათლების მეშვეობით
Full text linkSTEM teaching is one of the important area, where leading quality could be achieved through informal education and club activities.
USAID Basic Education Program – United States Agency for International Development and Research Trilateral Institute (RTI) have implemented a project with framework of STEM education and in 35 public schools in municipalities of Samtskhe-Javakheti region active club works were established with interesting project directions about current problems.
The leading direction is sustainable development in according to provide sustainable consumption and production. In this direction, the project named “New life giving Earth together’’ was implemented in Akhaltsikhe #1 Public School.
Within the basic framework of the project, it was decided to ensured main measures in the reproduction and survival of the problems of polluted environment and health of humans and other active organisms.
In accordance with the elimination of the problem and consequently of the implementation of the club measures, the amount of waste at the landfill was reduced by 50%, secondary raw materials were sorted; reduced environmental pollution; Pupils were qualified about the dangers caused by littering the environment; Pupils were ensured about the reuse of waste.STEM-ის სწავლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა, სადაც სწავლების მაღალი ხარისხის მიღწევა არაფორმალური განათლებითა და კლუბებში აქტიური მუშაობით არის შესაძლებელი.
USAID საბაზისო განათლების პროგრამა/ამერიკისშეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) და სამმხრივი მიმართულების კვლევითი ინსტიტუტის (RTI) მიერ განხორციელებულიპროექტის ფარგლებში სამცხე-ჯავახეთის რეგიონის მუნიციპალიტეტებში შემავალ 35 საჯარო სკოლაში დაარსდა კლუბები - STEM და იდიატორთა მიმართულებებით, სადაც განხორციელდა საინტერესო პროექტები - აქტუალური პრობლემატიკით.
წამყვანი მიმართულება მდგრადი განვითარებაა, რომლის ერთ-ერთი მიზნის შესაბამისად, მნიშვნელოვანია მდგრადი მოხმარებისა და წარმოების უზრუნველყოფა.
ამ მიმართულებით ახალციხის #1 საჯარო სკოლაში განხორციელდა პროექტი “ერთად ვაჩუქოთ დედამიწას სიცოცხლე“.
პროექტის ფარგლებში გადაწყდა პრობლემის - დაბინძურებული გარემოსა და ადამიანის/სხვა ცოცხალი ორგანიზმების ჯანმრთელობის გამრავლებისა და გადარჩენის უზრუნველსაყოფად - ღონისძიებების დასახვა და განხორციელება.
პრობლემის აღმოფხვრის შესაბამისად და კლუბში დასახული ღონისძიებების განხორციელების შედეგად ნაგავსაყრელზე ნარჩენების რაოდენობა 50%-ით შემცირდა, დახარისხდა მეორადი ნედლეული; შემცირდა გარემოს დაბინძურება; მოსწავლეებმა გაიაზრეს გარემოს დანაგვიანებით გამოწვეული საფრთხეები, მოსწავლებმა უზრუნველყეს ნარჩენების ხელახალი გამოყენება
მოსწავლეთა მოტივაციის ამაღლების ფაქტორების კვლევა STEM-ის სწავლებისას
Full text link STEM teaching-learning is directed to make the pupils interested in studying of the world of reality, to be able to analyze natural regulations, to develop research skills, to increase a caring attitude the world around. The teaching of science subjects and acquired skills with assistance the pupils to learn modern technologies, to think critically and to act relevantly of the surroundings. As a result , the pupil gains confidence and increase pleasure due to successful learning and from what was achieved. In the learning process of natural sciences, it is important for students to see STEM as a area of science, of which development has impacted on their daily routines. In our daily live, pupils systematically keep in touch with the advancements of science, such as electronic goods, cosmetics, mobile phones and others, nevertheless few of them consider that these achievements are related with science subjects.
Pupils often assume these subjects as necessary, mandatory subjects in the school curriculum and thus it is less popular in school and as well as lacking in interest. In the regular course, pupils do not realize the connection between theory, research and their technological processes, they do not react how modern science is created, what the life of a scientist is like and what influence scientific achievements have had on people's everyday life. Studies conducted by different organizations have illustrated that there is a sharp decrease in pupils' interest in science subjects, for both girls and boys.
The basic reasons of lack of information about accessible employment in science, the existing learning environment at schools, and inappropriate teaching approaches are decreasing interest and motivation. One of the major factors determining the interests and motivation of the pupils is the volume and complexity of the teaching material and tasks to be performed in the textbook, and the monotonous lessons conducted by teacher. Over the years, biology teaching was based on memorizing theoretical knowledge, there were few lessons in real nature, the lack of practical work and experiments have led to a decrease in pupils’ motivation, interest, and involvement in the learning process, which directly affected the level of pupils' knowledge.STEM-ის სწავლა-სწავლება მიზნად ისახავს მოსწავლეს გაუჩნდეს ინტერესი ცოცხალი სამყაროს შესწავლის მიმართ, შეძლოს ბუნებაში მიმდინარე კანონზომიერებების გაანალიზება, გამოუმუშავდეს კვლევითი უნარ-ჩვევები, ჩამოუყალიბდეს გარე სამყაროს მიმართ მზრუნველი დამოკიდებულება.[1] საბუნებისმეტყველო საგნების სწავლება და შეძენილი უნარები დაეხმარება მოსწავლეს დაეუფლოს თანამედროვე ტექნოლოგიებს, იმსჯელოს კრიტიკულად და შესაბამის სიტუაციაში იმოქმედოს ადეკვატურად. წარმატებული სწავლის შედეგად მოსწავლეს ემატება რწმენა და სიამოვნება მიღწეულის გამო. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების შესწავლისას, მნიშვნელოვანია მოსწავლეებმა დაინახონ STEM, როგორც მეცნიერების ის სფერო, რომლის განვითარება უშუალო გავლენას ახდენს მათ ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. ყოველდღიურ ცხოვრებაში მოსწავლეებს სისტემატიურად აქვთ შეხება მეცნიერების ისეთ მიღწევებთან, როგორიცაა ელექტროსაქონელი, კოსმეტიკა, მობილური ტელეფონი და სხვა, თუმცა ცოტა თუ ფიქრობს საბუნებისმეტყველო საგნების კავშირზე ამ მიღწევებთან.
მოსწავლეები ამ საგნებს ხშირად უყურებენ როგორც აუცილებელ, სავალდებულო საგნებს სასკოლო პროგრამაში და ამიტომ ნაკლებად პოპულარულია სკოლაში და შესაბამისად, ინტერესს მოკლებული. მოსწავლეები ჩვეულებრივ საგაკვეთილო პროცესში, ვერ ხედავენ კავშირს თეორიას, კვლევებსა და მათ ტექნოლოგიურ პროცესებს შორის, არ ეცნობიან როგორ იქმნება თანამედროვე მეცნიერება, როგორია მეცნიერის ცხოვრება და რა გავლენას ახდენს მეცნიერების მიღწევები ადამიანების ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. [2] სხვადასხვა ორგანიზაციების მიერ ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ აღინიშნება საბუნებისმეტყველო საგნებისადმი მოსწავლეთა ინტერესის მკვეთრი შემცირება როგორც გოგონებში, ისე ბიჭებში .
ინტერესის შემცირების და მოტივაციის დაქვეითების მიზეზად კი სახელდება ინფორმაციის ნაკლებობა მეცნიერებაში შესაძლო დასაქმების შესახებ, სკოლებში არსებული სასწავლო გარემო და სწავლების არასათანადო მიდგომები. მოსწავლეთა ინტერესებისა და მოტივაციის განმსაზღვრელი ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი არის სახელმძღვანელოში სასწავლო მასალისა და შესასრულებელი დავალებების მოცულობა და სირთულე, მასწავლებელის მიერ ერთფეროვანი გაკვეთილების ჩატარება. წლების განმავლობაში, ბიოლოგიის სწავლება ძირითადად დაფუძნებული იყო თეორიული ცოდნის დამახსოვრებაზე, ნაკლებად ტარდებოდა გაკვეთილები ბუნებაში, პრაქტიკული სამუშაოების და ექსპერიმენტების სიმცირე იწვევდა მოსწავლეებში მოტივაციის, ინტერესის, საგაკვეთილო პროცესში ჩართულობის დაქვეითებას, რაც თავის მხრივ გავლენას ახდენდა მოსწავლეთა ცოდნის დონეზე.  
ვანლერ დაისელის პოეზია _ „გადამტყდარი რკალი“
Full text linkThe work presents the poetry of the poet Vanler Daissel, which is saturated with material and spiritual worldview layers, his lines of poems are full of familiar and very unknown themes, which are distinguished by a special space of artistic thinking. The poet is not only in one time-space environment, for him both levels - real and supraspatial - exist together and nourish his real or dreamy feeling, the greatness of the night, or the expected desired light, which also dictates a dreamy, desired existence to the creator.
The entire inner spiritual world of the poet is fully presented in the lines of Vanler Daissel's poems, the pains of the real life intertwined with it, the pains of the world, unfulfilled dreams, the greenness that has turned into dreams, the life-existence clothed with the desire for a renewed life, which he cherishes and gives a feeling of faith in Jesus Christ. The crucifixion, the life given by it.
The poet considers the world as vanity, inaction, nothingness, lifeless times, only an empty drawing on which you can't read anything, you can't feel life, therefore he will look to the sky with his soul's gaze reliably, but it does not change the lifeless centuries - the existing reality, but still, the sky is a support for the poet to achieve his goals. , it is the right to escape from darkness. Necessary regular changes are taking place in the earthly environment with the flow of time, otherwise we will not be able to get centuries, different times.
"The Broken Arc" shows the changes in the worldview of the poet, which the current situation gave rise to, and it gave nourishment to his artistic thinking, which is reflected in 29 poems of Vanler Daissel and collected in the poem "The Broken Arc", where all the poet's thinking is united and collected, and the path of his future life is also set.ნაშრომში წარმოდგენილია პოეტ ვანლერ დაისელის პოეზია, რომელიც გაჯერებულია მატერიალური და სულიერი მსოფლმხედველობრივი შრეებით, მისი ლექსთა სტრიქონები სავსეა ნაცნობი და მეტად შეუცნობელი თემატიკით, რომელიც განსაკუთრებული მხატვრული აზროვნების სივრცით გამოირჩევა. პოეტი მარტო ერთ დრო-სივრცულ გარემოში არ იმყოფება, მისთვის ორივე საფეხური _ რეალური და ზესივრცული _ ერთად არსებობს და ასაზრდოებს მის რეალურ თუ სიზმარეულ განცდას, ღამის სიდიადეს, თუ მოსალოდნელ სასურველ ნათელს, რომელიც ასევე სიზმარეულ, სასურველად დასახულ არსებობას რომ ჰკარნახობს შემოქმედს.
ვანლერ დაისელის ლექსების სტრიქონებში სრულად არის წარმოჩენილი პოეტის მთელი შინაგანი სულიერი სამყარო, მასთან გადაჯაჭვული რეალური ცხოვრების, წუთისოფლის თანამდევი ტკივილები, აუხდენელი ოცნებები, ლანდებად, სიზმრებად ქცეული მწვანით, კვლავ განახლებული სიცოცხლის სურვილით მოსილი გახუნებული სიცოცხლე-არსებობა, რომელსაც აშინაარსებს და მარადიულობის რწმენის განცდას ანიჭებს იესო ქრისტეს ჯვარცმა, მისით მინიჭებული სიცოცხლე.
პოეტი წუთისოფელს ამაოებად, უმოქმედოდ, არარაობად, უტყვ დროებად მიიჩნევს, მხოლოდ ცარიელ ნახაზად, რომელზეც ვერაფერს ამოიკითხავ, სიცოცხლეს ვერ შეიგრძნობ, ამიტომ ზეცას მიაპყრობს საკუთარი სულის მზერას საიმედოდ, მაგრამ ისიც ნაკლებად ცვლის უტყვ საუკუნეებს _ არსებულ რეალობას, მაგრამ მაინც, ცა პოეტისთვის მიზნების განხორციელების საყრდენია, წყვდიადიდან თავდაღწევის საუფლოა. მიწიერ გარემოში დროის დინებასთან ერთად აუცილებელი კანონზომიერი ცვლილებები მიმდინარეობს, სხვაგვარად საუკუნეებს, სხვადასხვა დროს, ვერ მივიღებთ, ცვლილებით ხდება არსებობათა განახლება, განგრძობა.
„გადამტყდარი რკალი“ აჩვენებს პოეტის მსოფლმხედველობრივ აზროვნებაში იმ ცვლილებებს, რომელიც არსებულმა ვითარებამ წარმოშვა და მანვე მისცა საზრდო მის მხატვრულ აზროვნებას, რომელიც არეკლილია ვანლერ დაისელის 29 ლექსში და თავმოყრილია ლექსში „გადამტყდარი რკალი“, სადაც გაერთიანებული და თავმოყრილია პოეტის მთელი საფიქრალი და დასახულია სამომავლო ცხოვრების გზაც