Teologia i Moralność
Not a member yet
618 research outputs found
Sort by
Prześladowania na tle religijnym a problemy społeczno-polityczne w Nigerii – zarys problematyki
No full textThe purpose of this article is to attempt to present the causes of religious persecution in Nigeria, taking into account historical and contemporary aspects. The article consists of three parts. The first introduces the reader to the religious geography of the country. The second presents the complex factors of religious conflicts. The last part of the article w deals with the characteristics of the persecution of the Christian community. This article uses the following research methods: critical textual analysis and comparative method.Celem niniejszego artykułu jest próba przedstawienia przyczyn prześladowań na tle religijnym w Nigerii, uwzględniając aspekty historyczne i współczesne. Artykuł składa się z trzech części. Pierwsza wprowadza czytelnika w geografię religijną państwa. Druga przedstawia złożone czynniki konfliktów na tle religijnym, natomiast ostatnia dotyczy charakterystyki prześladowań społeczności chrześcijańskiej. W artykule zastosowano następujące metody badawcze: analizę źródeł, analizę treści i metodę porównawczą
Związek troski duchowej i przebaczenia u osób duchownych: mediacyjna funkcja współczucia sobie i innym
Get PDFThe purpose of the study was to investigate the potential relationships occurring between spiritual care, self-compassion, compassion for others and dispositional forgiveness in clergy. The mediating role of self-compassion and compassion for others in the relationship between spiritual care and dispositional forgiveness was verified. A total of 183 people participated in the study. The following tools were used: Spiritual Care Questionnaire, Self-Compassion Scale, Compassion for Others Scale, and Forgiveness Scale. Analyses showed positive statistically significant associations between spiritual care and dispositional forgiveness, as well as between self-compassion and compassion for others and forgiveness and spiritual concern. In addition, both self-compassion and compassion for others had a mediating function in the relationship of spiritual care with dispositional forgiveness in clergy individuals.Celem projektu było zbadanie potencjalnych związków, występujących między troską duchową, samowspółczuciem, współczuciem wobec innych i przebaczeniem dyspozycyjnym u osób duchownych. Zweryfikowano mediacyjną rolę samowspółczucia i współczucia innym w relacji między troską duchową a dyspozycją do przebaczenia. W badaniu wzięły udział 183 osoby duchowne. Wykorzystano następujące narzędzia: Kwestionariusz Troski Duchowej, Skala Współczucia dla Samego Siebie, Skala Współczucia dla Innych oraz Skala Przebaczenia. Analizy korelacyjne wykazały pozytywne, istotne statystycznie, związki między troską duchową i przebaczeniem dyspozycyjnym, jak również między współczuciem sobie i innym a przebaczeniem i troską duchową. Ponadto, dzięki analizom mediacyjnym, stwierdzono, iż zarówno samowspółczucie, jak i współczucie innym pełniły funkcję mediacyjną w relacji troski duchowej i przebaczenia dyspozycyjnego u osób duchownych
Komunikacyjne zachowania niewerbalne terapeuty rodzinnego jako niespecyficzny czynnik leczący
Get PDFThe aim of this elaboration is to determine the importance of non-verbal communication behaviors of a family therapist in creating credibility and self-confidence, arousing sympathy, empathy and interpersonal attractiveness as nonspecific healing factors. Based on the literature analysis, it was established that the use of signals communicating non-verbal directness may be helpful in demonstrating these attitudes. The main conclusions resulting from the considerations contained in this work indicate thatfamily therapists who use honest and frank gestures are perceived as a more efficient than therapists who prefer using nonverbal behaviour showing less straightforwardness. Therapists working with the family using gestures of frankness are not only given more sympathy by patients, but they are also perceived as a more authentic, competent ones and having the ability to understand better the feelings and emotions of family members. Such an approach to the contact with them can make psychotherapy sessions more interactive and increase their satisfaction with participation in therapy.Celem pracy jest ustalenie znaczenia komunikacyjnych zachowań niewerbalnych terapeuty rodzinnego w tworzeniu wiarygodności i pewności siebie, wzbudzaniu sympatii, empatii oraz atrakcyjności interpersonalnej jako niespecyficznych czynników leczących. Na podstawie analizy literatury ustalono, że pomocne w demonstrowaniu tych postaw może okazać się stosowanie sygnałów komunikujących bezpośredniość niewerbalną. Główne wnioski wynikające z rozważań, zawarte w tej pracy, wskazują, że terapeuci rodzinni stosujący gesty świadczące o dużej bezpośredniości i otwartości są zwykle zaliczani do bardziej skutecznych niż terapeuci, którzy preferują zachowania niewerbalne wyrażające małą bezpośredniość. Terapeuci pracujący z rodziną, przejawiający gesty otwartości, wzbudzają nie tylko większą sympatię, lecz odbierani są jako bardziej autentyczni, kompetentni i znacznie lepiej potrafiący wczuć się w przeżycia członków rodziny. Takie podejście do kontaktu z członkami rodziny może uczynić sesje terapii bardziej interakcyjnymi oraz zwiększyć ich zadowolenie z udziału w niej
Spowiedź osób z zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym (OCD)
Get PDFThe aim of the article is to present the mechanisms of action of obsessive--compulsive disorder in the context of the sacrament of penance and reconciliation and indications regarding the desired course of this sacrament in the case of people with this disease. The faithful of the Catholic Church, like other social groups, are at risk of obsessive-compulsive disorder, and confession itself may, in addition to spiritual effects, also bring psychological benefi ts. The article analyzes the basic features of obsessive-compulsive disorder and the individual stages of confession and presents the appropriate approach of the confessor to the penitent. The text also emphasizes the need for substantive and practical preparation of confessors. Thanks to this, the confession of people with the disorder in question can be a spiritual healing and an encounter with God rich in mercy, not another experience of fear.Celem artykułu jest ukazanie mechanizmów działania zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego w kontekście sakramentu pokuty i pojednania oraz wskazań dotyczących pożądanego przebiegu tego sakramentu w przypadku osób z tą jednostką chorobową. Wierni Kościoła katolickiego, podobnie jak pozostałe grupy społeczne, są narażeni na zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, a sama spowiedź może, oprócz skutków duchowych, przynieść także korzyści psychiczne. Artykuł analizuje podstawowe cechy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego oraz poszczególne etapy spowiedzi i prezentuje adekwatny sposób podejścia spowiednika do penitenta. Tekst podkreśla też konieczność przygotowania merytorycznego i praktycznego spowiedników. Dzięki temu spowiedź osób z omawianym zaburzeniem może być duchowym uzdrowieniem i spotkaniem z Bogiem bogatym w miłosierdzie, a nie kolejnym doświadczeniem lęku
Aktualność przesłania Listu do rodzin Jana Pawła II w kontekście ogólnopolskiej peregrynacji relikwii bł. Rodziny Ulmów na przykładzie archidiecezji poznańskiej
Get PDFThe subject of the article is John Paul II’s Letter to Families Gratissimam sane and the documents regarding the peregrination of the relics of the Blessed Ulma family in the Archdiocese of Poznan. The aim of this article is to show the topicality of the message of the Polish Pope’s letter based on the peregrination of the relics of the Samaritans from Markowa in the Archdiocese of Poznan. The method of comparative analysis of the above-mentioned materials was used. The conclusion drawn from this article is that the initiative of a nationwide peregrination of the relics of the Blessed Ulma family is in line with the teachings of John Paul II that „family is the way of the Church.” The event indicates the topicality of the message of this document in the context of prayer of families and for families and the testimony of families and for families.Przedmiotem artykułu jest List do rodzin Gratissimam sane Jana Pawła II oraz dokumenty dotyczące peregrynacji relikwii bł. Rodziny Ulmów w archidiecezji poznańskiej. Artykuł ma na celu ukazanie aktualności przesłania wspomnianego listu papieża Polaka na podstawie peregrynacji relikwii „Samarytan z Markowej” w archidiecezji poznańskiej. Wykorzystano metodę analizy porównawczej wyżej wymienionych materiałów. Wniosek wypływający z pracy wskazuje, że inicjatywa ogólnopolskiej peregrynacji relikwii bł. Ulmów wpisuje się w myśl Jana Pawła II, że „rodzina jest drogą Kościoła”. Wydarzenie wskazuje na aktualność przesłania tego dokumentu w kontekście modlitwy rodzin i za rodziny oraz świadectwa rodzin i dla rodzin
Pojednanie jako droga do odbudowy kraju. Porównanie Rwandy i Polski w ostatnich 30 latach
No full textThe 1994 genocide in Rwanda and the political and social changes in Poland permanently marked both countries. From then on, a new chapter began in them, which became a chance to rebuild the country on new principles. Rwanda immediately began creating a new vision of the state according to a new political vision under strict state control. Reconciliation was included in the government agenda of the new Rwanda. Poland left the sphere of reconciliation to the private sphere of citizens. Research was conducted on the state of reconciliation in Rwanda. This allowed us to learn the opinions of Rwandans on the understanding and state of reconciliation in Rwanda. The presented article presents the state of reconciliation in Rwanda and Poland as a tool for rebuilding the state after a turbulent history.Ludobójstwo 1994 roku w Rwandzie i przemiany polityczno-społeczne w Polsce trwale naznaczyły obydwa kraje. Odtąd rozpoczął się w nich nowy rozdział, który stał się szansą na odbudowę kraju na nowych zasadach. Rwanda od razu rozpoczęła tworzenie nowego państwa według nowej wizji politycznej pod ścisłą kontrolą władz. Do rządowej agendy nowej Rwandy zostało wpisane pojednanie. Polska pozostawiła pojednanie prywatnej sferze obywateli. Przeprowadzone badania nad stanem pojednania w Rwandzie pozwoliły poznać opinie Rwandyjczyków na temat zrozumienia i chęci szukania pokoju w Rwandzie. Prezentowany artykuł przedstawia stan pojednania w Rwandzie i Polsce jako narzędzie do odbudowy państwa po burzliwej historii
Wojna przeciwko Amalekowi i problem dualizmu
No full textIn diesem Artikel werden die Struktur und Bedeutung des Gebots, die Erinnerung an Amalek auszulöschen, in der Bibel und der jüdischen Tradition untersucht. Ich beziehe mich auf das Paradox, dass das Gebot, sich nicht an Amalek zu erinnern, Amalek selbst unvergessen macht und eine Erinnerung daran hinterlässt. Als Methode schlage ich vor, den biblischen Begriff „Krieg für Gott“ so zu interpretieren, dass die Bedeutung von Krieg von einem historischen Krieg und einem religiösen Gebot zu einem theologischen Krieg erweitert wird, der den Gegensatz zwischen Monotheismus und Dualismus anspricht. Die Schlussfolgerung ist, dass der Krieg gegen Amalek als Theodizee-Krieg betrachtet werden kann, der den Dualismus von absolut Gut und absolut Böse anspricht. In diesem theologischen Sinne muss Amalek selbst zwar vergessen werden, aber der Krieg gegen Amalek darf nicht vergessen werden.Niniejszy artykuł analizuje strukturę i znaczenie przykazania wymazania pamięci o Amaleku w Biblii i tradycji żydowskiej. Odnoszę się do paradoksu polegającego na tym, że samo przykazanie, by nie pamiętać o Amaleku, sprawia, że Amalek nie zostaje zapomniany i pozostaje w pamięci. Metoda, której używam, polega na zaproponowaniu odczytania biblijnego terminu „wojna o Boga”, który rozszerza znaczenie wojny z wojny historycznej i przykazania religijnego na wojnę teologiczną, która dotyczy kontrastu między monoteizmem a dualizmem. Wniosek jest taki, że wojna przeciwko Amalekowi może być postrzegana jako wojna teodycealna, odnosząca się do dualizmu absolutnego dobra i absolutnego zła. W tym teologicznym sensie, chociaż sam Amalek musi zostać zapomniany, wojna przeciwko Amalekowi musi zostać zapamiętana
Chrześcijanie wobec wojny na przełomie IV i V wieku
No full textFrom the beginning, the ancient Church leaned carefully on the issue of violence. This was due not only to the fundamental command in this matter flowing from the Decalogue, “Thou shalt not kill,” but also because of rapidly advancing historical, geographic and social changes. These changes made it necessary to look at the previous teaching of the Church, and with it the attitude of Christians, and consequently the evolution of the Church\u27s position towards such a sensitive context of violence as war. This issue is the subject of this article. The purpose of the presentation is to analyze the changing position of the Church towards war at the turn of the 4th and 5th centuries. The time caesura is related to the dominant changes that took place at that time in the territories of the Western Roman Empire, namely the victory of Christianity and the slow collapse of the Empire caused by the influx of barbarian peoples into the territories of today’s Europe, which led to the beginning of a completely new era, both from a social and military point of view.Kościół starożytny od początku z uwagą pochylał się nad kwestią przemocy. Wynikało to nie tylko z podstawowego w tej materii nakazu, wypływającego z Dekalogu i przykazania „Nie zabijaj”, ale również z powodu szybko postępujących zmian historycznych, geograficznych i społecznych. Zmiany te spowodowały konieczność przyjrzenia się dotychczasowej nauce Kościoła, a wraz z nią postawie chrześcijan, w konsekwencji zaś ewolucję stanowiska Kościoła wobec tak newralgicznego kontekstu przemocy, jakim jest wojna. Temu zagadnieniu poświęcony został niniejszy artykuł. Celem prezentacji jest analiza zmieniającego się stanowiska Kościoła wobec wojny na przełomie IV i V wieku. Cezura czasowa związana jest z dominującymi zmianami, jakie dokonały się wówczas na terenach Cesarstwa zachodniorzymskiego, a mianowicie zwycięstwo chrześcijaństwa i powolny upadek Cesarstwa, spowodowany napływem ludów barbarzyńskich na tereny dzisiejszej Europy, co doprowadziło do rozpoczęcia zupełnie nowej epoki, zarówno z punktu widzenia społecznego, jak i militarnego
Solidarność jako obecność i współodczuwanie – Józefa Tischnera wizja człowieczeństwa
No full textThe aim of the article is to analyze the philosophical reflections of Fr. Józef Tischner on the concept of solidarity. I present it as a key element of his vision of humanity. Tischner understands solidarity not as an abstract ideal but as a challenging commitment requiring courage, compassion, and openness to others. He emphasizes that inauthentic solidarity, when simplified or used instrumentally, can lead to abuse. The foundation of this concept is rooted in Tischner’s anthropology. According to Tischner, a human being is a relational entity, capable of transcending themselves through love, dialogue, and responsibility. Human freedom is tied to the obligation to make decisions in the spirit of solidarity with others, especially in the face of suffering.
Using hermeneutics as a method of interpretation, I draw upon biblical parables that Tischner presented as metaphors of solidarity: Job – illustrates how solidarity manifests through presence and support in suffering, albeit often imperfectly. The Prodigal Son – demonstrates mercy and the readiness to accept others regardless of their mistakes. The Good Samaritan – serves as an example of active solidarity that transcends social and cultural divisions.
In the conclusions, I emphasize that Tischner’s vision of solidarity is based on presence and empathy, which are the foundations of building community. It is a call to transcend selfishness, courageously engage in the lives of others, and responsibly act for the common good.Celem artykułu jest analiza filozoficznej refleksji ks. Józefa Tischnera na temat solidarności. Przedstawiam ją jako kluczowy element jego wizji człowieka. Rozumie on solidarność nie jako abstrakcyjny ideał, lecz jako trudne do zrealizowania zobowiązanie wymagające odwagi, współczucia i otwartości na drugiego człowieka. Podkreśla, że nieautentyczna solidarność, uproszczona lub instrumentalnie wykorzystywana, może prowadzić do nadużyć. Jako fundament tej koncepcji przedstawiam Tischnerowską antropologię. Człowiek, według Tischnera, jest istotą relacyjną, zdolną do przekraczania siebie poprzez miłość, dialog i odpowiedzialność. Wolność człowieka wiąże się z obowiązkiem podejmowania decyzji w duchu solidarności z innymi, zwłaszcza w obliczu cierpienia.
W artykule, posługując się hermeneutyką jako metodą interpretacji, przywołuję biblijne przypowieści, które Tischner przedstawiał jako metafory solidarności: Hiob – ilustruje, jak solidarność przejawia się w obecności i wsparciu w cierpieniu, choć często bywa niedoskonała. Syn marnotrawny – ukazuje miłosierdzie i gotowość do przyjęcia drugiego, niezależnie od jego błędów. Miłosierny Samarytanin – stanowi przykład aktywnej solidarności, przekraczającej społeczne i kulturowe podziały.
We wnioskach podkreślam, że Tischnerowska wizja solidarności opiera się na obecności i współodczuwaniu, które są fundamentem budowania wspólnoty. Jest to wezwanie do przekraczania egoizmu, odważnego angażowania się w życie innych oraz odpowiedzialnego podejmowania działań na rzecz dobra wspólnego
Potrzeba podniesienia świadomości społecznej oraz promocji właściwych postaw w zakresie prokreacji
Get PDFContemporary cultural patterns promoting sexual freedom, hedonistic attitudes to life, moral permissiveness, the cult of the body, the separation of the bonding and procreative signifi cance of human sexuality, the denial of the sovereign will of God as the giver of life, mean that young people in particular are unable to find the right paradigm of human procreation. This points to the urgent need to raise the level of social awareness and to promote proper attitudes to human procreation based on the assumptions of Christian anthropology. This article, therefore, aims to present human life as the fruit of parents’ cooperation with God and issues related to responsible parenthood and sexual education. The method of critical analysis of the literature on the subject in the fields of theology, sociology and family studies has made it possible to conclude that the Christian approach to marriage involves the responsible acceptance and assumption of the entire marital and parental vocation and the acceptance of the procreative element inscribed in the sexual act. In turn, a correct sexual education should present it in a positive way, while encouraging fidelity and responsibility for the other person.Panujące współcześnie wzorce kulturowe promujące swobodę seksualną, hedonistyczne nastawienie do życia, permisywizm moralny, kult ciała, rozdzielenie więziotwórczego i prokreacyjnego znaczenia ludzkiej seksualności, negowanie suwerennej woli Boga jako dawcy życia powoduje, że zwłaszcza młody człowiek nie potrafi odnaleźć właściwego paradygmatu ludzkiej prokreacji. Wskazuje to na pilną potrzebę podniesienia poziomu świadomości społecznej oraz promocji właściwych postaw w zakresie ludzkiej prokreacji, bazujących na założeniach antropologii chrześcijańskiej. Niniejszy artykuł ma zatem na celu ukazanie życia ludzkiego jako owocu współpracy rodziców z Bogiem oraz zagadnień związanych z odpowiedzialnym rodzicielstwem i wychowaniem seksualnym. Zastosowana metoda krytycznej analizy literatury przedmiotu z zakresu teologii, socjologii oraz familiologii pozwoliła na stwierdzenie, że chrześcijańskie podejście do małżeństwa wiąże się z odpowiedzialnym przyjęciem i podjęciem całego małżeńskiego i rodzicielskiego powołania oraz akceptacją wpisanego w akt seksualny elementu prokreacyjnego. Prawidłowe wychowanie seksualne zaś powinno ukazywać ją w pozytywny sposób, zachęcając równocześnie do wierności i odpowiedzialności za drugą osobę